Chào các bạn,
Đối với người anh em đồng bào sắc tộc trước kia, mình đã lầm tưởng rằng anh em Buôn Làng nghèo thì mình cho một ít gạo, một ít áo quần hoặc một thùng mì là anh em Buôn Làng vui. Nhưng khi sống với anh em Buôn Làng rồi, mình cảm nhận thêm một điều: Vì thiếu thốn mà anh em Buôn Làng phải nhận, chứ không vui chút nào. Bằng chứng trong thực tế, những người anh em Buôn Làng tạm có áo quần mặc rồi sẽ không xin, hoặc mình cho những người anh em Buôn Làng đó cũng không nhận! Và qua giao tiếp mình hiểu rằng anh em Buôn Làng là những con người tuy nghèo nhưng rất tự trọng, thích trao đổi hơn là cho không!
Trước kia, nhìn vườn nhà họ để hoang, mình rất khó chịu vì nghĩ sao anh em Buôn Làng mình nghèo mà không lo bon chen làm ăn, nhưng hôm nay sống gần gũi với Buôn Làng mình biết anh em Buôn Làng không thể trồng rau được, vì mùa này gần như tất cả các giếng trong Buôn Làng đều khô cạn hết, tắm phải ra suối và ngày ngày mỗi nhà phải đi lấy nước ăn nước uống ở con suối cách Buôn Làng hai cây số, nước sinh hoạt cần thiết còn không có nói chi đến chuyện trồng tưới!
Khuôn viên nhà mình ở trong Buôn còn một khoảng đất trống khá rộng, mình nói với chị đang ở với mình trồng rau để cho bà con Buôn Làng cùng ăn, vì nhà mình có giếng khoan nên không bị hết nước. Hơn một tháng chăm bón rau lên thật xanh tốt, ai đi qua cũng thích, và bắt đầu mọi nhà gần xa trong Buôn Làng đều có rau ăn vui vẻ vì khoảng đất đó làm được bốn mươi luống dài, được gieo trồng liên tục nên lúc nào cũng có rau, sáng cũng như chiều các mẹ cần là đi qua xin đem về nấu hoặc có những mẹ ngại đi ngang qua, Yăh kêu lại hái cho để đem về.
Sau khi anh em Buôn Làng ăn rau nhà mình trồng khoảng một tuần, mỗi chiều thứ Sáu mình về nhà trong Buôn, là các mẹ đem đến nhà cho: Mẹ thì nhánh chuối, mẹ thì trái dưa, có một số mẹ cho cả buồng chuối. Mình biết mùa này nắng to, chuối ra buồng hơi già là nó tự héo và gãy cây chết khô, cho nên có được một buồng chuối trong mùa nắng to là rất quí. Hơn nữa, gia đình các mẹ cũng đang rất đói, có được buồng chuối, trái dưa là cả một gia tài nên mình không chịu lấy, nhưng các mẹ cũng không chịu đem về, và thường khi đem đến gần như mẹ nào cũng nói: Gia đình mình ăn nhiều rau của Yăh mà không có gì để cho Yăh, chỉ có nhánh chuối, buồng chuối mang đến cho Yăh!
Và không phải chỉ người lớn mà cả đến các em nhỏ cũng vậy. Chiều nay, mình cho các em nhỏ chơi trước nhà kẹo. Em bé gái lớn nhất trong nhóm – khoảng bảy tuổi, trong tay em cầm một cái vợt tự chế, trong vợt có hai con ve sầu – sau khi nhận kẹo, em đã cho lại mình hai con ve sầu và nói: Mình ăn kẹo của Yăh, mình cho Yăh hai con ve sầu mình đã bắt suốt ngày mới được! Yăh đem nướng ăn, rất ngon!
Một trao đổi thật dễ thương qua đó cho mình thấy: Trao đổi cũng chính là bản chất văn hóa của những người anh em Buôn Làng!
Matta Xuân Lành
Đọt Chuối Non 
Em thật sự xúc động với sự tận hiến của các soeurs.
LikeLike
Hi chị ,
Thật kì công chị nhỉ ,giá như trên Lào Cai quê em cũng có nhà dòng và những người như chị Lành ,thì chắc là nhiều người có cơ hội được học nghề .Khi nào có dịp ,em mời chị Lành về quê em chơi nhé 🙂
LikeLike
Hi P Lan
Cảm ơn P Lan những chuyện cho đi xa để học hỏi cũng như học nghề nhà dòng mình đã làm cả rồi Lan à!
Bởi vì chủ trương ưu tiên giúp anh sắc tộc thiểu số nhà dòng mình đã thực hiện gần 50 năm, hiện tại mình chỉ là người kế tiếp nên gần như không có gì mà chưa thử cho họ 😀
LikeLike
Có lẽ muốn họ học cách làm phải để họ đi một nơi nào đó nhìn thấy tận mắt người khác làm việc ,rồi họ học nghề mà có thể áp dụng ở buôn được
LikeLike
Em cũng nghĩ như anh Hoành ,nhưng em định nói là chị Lành xem có em học sinh nào có tư chất tốt,tích cực,muốn vượt nghèo,bạn đó được học hành tốt,hỗ trợ bạn đó cùng làm giàu với gia đình
LikeLike
Dear Anh Hai
Từ hôm em thấy giá mì chênh lệch như vậy em cũng nghĩ tìm một vài người tích cực vươn lên để bày cho họ buôn bán thu mua trong Buôn đem ra đại lý bán lại kiếm lời!
Em cảm ơn Anh Hai về những góp ý em sẽ cố gắng giúp họ!
Em M Lành
LikeLike
Hi Sister,
Em giúp cho một hoặc hai gia đình làm kinh tế giỏi, giàu mạnh, thì cả buôn sẽ đùng đùng học theo. Tập trung vào một hai gia đình mà thôi, để làm gương và kích thích cả buôn. Tìm 1 , 2 gia đình làm ăn siêng năng và có máu tư duy tích cực, muốn khá lên, muốn chiến thắng. Rồi làm việc với họ.
LikeLike
Dear Anh Hai
Em cảm ơn Anh Hai đã chỉ. Hiện tại em biết trong Buôn có ba bốn gia đình có giếng khoan và nước uống thì tại giáo xứ có máy lọc nước công cộng để họ đến lấy về uống không phải nấu nhưng em thấy một số đông vẫn đi lấy nước suối vì họ nói nước đó ngọt hơn và suối đó cũng đã được đo độ PH an toàn rồi.
Thực chất nước trong đó em uống cũng không được vì nó cứ lợ lợ như nước ở Nha Trang ngày xưa vậy em thấy khó uống lắm nên về nhà trong Buôn em toàn uống nước ngọt em biết không tốt nhưng còn dễ uống hơn.
Theo lời mẹ E kể cho em thì đa số vùng đó không đào giếng được em hỏi thăm thấy họ nói đào sâu chừng một ít là đất nó sụp xuống như gia đình mẹ E phía sau nhà thờ đào đã đào hai ba cái trong vườn nhưng không được!
Chung quanh họ là ruộng đồng nên họ thích tắm suối tắm ruộng hơn! suốt ngày thích đi bắt chuột bắt rắn hoặc lên nương rãy đào củ hái lá rừng hơn đi học, Bok và em nói suốt trong nhà thờ dạy cho họ suốt nhưng mãi họ vẫn không thông!
Còn về nông sản họ nợ các quán người kinh ngoài chợ nhiều lắm nên có được mì là họ ra bán để trả nợ, còn lại bán cho chủ đó để trong năm thiếu tiền thiếu gạo ra mượn người kinh đó mới cho, không cho là họ chết nên biết rẻ họ vẫn làm đó là em chặn họ lại hỏi và họ cho em biết như vậy!
Em có bày cho họ thu mua trong Buôn ví dụ 3400/ kg chở xe cày ra thị trấn cách 25 km gần Lưu Trú bán 4100/ kg nhưng họ không làm được vì quanh năm suốt tháng nợ gối đầu ngoài các quán
Cả làng mỗi gia đình gần 10 người mà trong nhà một tuần 20.000 đồng không có… em không biết họ sống kiểu gì mà sống được từ năm này qua năm khác. Hôm qua em cho các em ai tự túc xin gia đình được 50.000 đồng để đi xe bus mừng lễ thầy thì em cho nghỉ học để đi (em đã báo trước một tuần) nhưng cả nhà không một em nào có tiền để đi, và em chỉ cho được năm em đi thôi!
Hiện tại trí họ chưa mở Anh Hai à, chỉ cũng như cho cách làm ăn nào cũng hết, cũng hụt vốn, khi em về em thấy nhà nước cũng nuôi họ cũng tốn kém với họ nhiều lắm vì dụ mới cấp 120 con bò và đây không biết là lần thứ mấy nhưng sau một thời gian sau là bán hoặc thịt…
Em M Lành
LikeLike
Hi sister
Anh chẳng hiểu hình thái Buôn Hằng như thế nào, nhưng có thể nếu cả Buôn họp lại thì làm một số giếng khoan công cộng (có người thay phiên nhau trông nom tử tế), đâu có phải là khó.
Đó là cách để giúp Buôn phát triển kinh tế mà.
Và người trong Buôn nên từ từ học chế biến thực phẩm thì tốt hơn là bán nông phẩm thô–ví dụ, nếu làm bột mì bán thì có lẽ là có lời hơn là chỉ bán củ mì rất nhiều.
Nếu được tổ chức một chút, thì có lẽ đồng bào trong Buôn sẽ phát triển đời sống kinh tế tốt hơn.
LikeLike
Hi Thiện Châu
Cảm ơn Thiện Châu đã thể hiện văn hóa trao đổi của anh em Buôn Làng mình một cách thiệt là dễ mến 😀
LikeLike
Em đọc những chuyện dễ thương của Yăh hoài mà không có gì để cho Yăh đọc cả! Hic! 🙂
LikeLike
Hi P Lan
Hôm P Lan, T Thủy và H Thuận đến vội vàng quá nên chưa đi thăm được một vài nhà trong Buôn nên sẽ có ngày tái ngộ phải không? Lúc đó mình sẽ chỉ cho P Lan cây phượng mà mùa này ngày nào bé gái trước nhà cũng trèo lên vợt ve để nướng ăn và đã cho mình hai con vì em đã ăn kẹo của mình 😀
LikeLike
Vườn rau nhà chị Lành thật đáng yêu và các món quà trao đổi cũng đáng yêu thế.
Năm sau mà lên buôn Hằng,là được ăn rau nhà trồng rồi chị nhỉ
LikeLike