Phương thuốc của lòng vị tha

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Ở Tây Tạng chúng tôi đồn rằng nhiều bệnh tật có thể được chữa khỏi bằng loại thuốc tình yêu và lòng từ bi. Những phẩm chất này là nguồn gốc đầu tiên của hạnh phúc con người, và cần thiết để những phẩm chất này nằm tại cốt lõi thực sự trong con người chúng ta.

Thật không may, tình yêu và lòng từ bi đã bị bỏ qua trong quá nhiều phạm vi tương tác xã hội trong quá lâu. Thường bị hạn chế trong gia đình và trong nhà, sự thực hành tình yêu và lòng từ bi trong đời sống công cộng được coi là không thực tế, thậm chí là ngây thơ. Đây là một bi kịch.

Trong quan điểm của tôi, thực hành lòng từ bi không phải chỉ là một dấu hiệu của chủ nghĩa lý tưởng không thực tế, mà là cách hiệu quả nhất để xây đắp phúc lợi của người khác cũng như của chính chúng ta. Chúng ta – như là một quốc gia, một nhóm, hoặc là cá nhân, càng phụ thuộc vào người khác, thì phúc lợi của chúng ta càng lệ thuộc vào việc đảm bảo đời sống hạnh phúc của họ.

Thực hành lòng vị tha là nguồn gốc thực sự của hoà giải và hợp tác; chỉ đơn thuần công nhận nhu cầu của chúng ta về sự hòa hợp là chưa đủ. Một tâm trí cam kết lòng từ bi cũng giống như một hồ nước chan chứa – một nguồn năng lượng, quyết tâm, và hoà dịu không ngừng.

Giống như hạt giống; khi gieo trồng, làm tăng nhiều phẩm chất tốt đẹp khác, như tha thứ, khoan dung, sức mạnh bên trong, và sự tự tin để vượt qua nỗi sợ hãi và bất an.

Tâm từ bi cũng giống như thuốc tiên, có khả năng chuyển đổi tình hình tồi tệ thành tình hình có lợi. Bởi vậy, chúng ta không nên giới hạn những biểu lộ tình yêu và lòng từ bi chỉ cho gia đình và bạn bè chúng ta. Cũng không hẳn lòng từ bi chỉ là trách nhiệm của hàng giáo sĩ, nhân viên xã hội và nhân viên y tế. Tâm từ bi là nhiệm vụ cần thiết của mỗi bộ phận trong xã hội loài người.

Dù cho cuộc xung đột nằm trong lĩnh vực chính trị, kinh doanh hay tôn giáo, một cách tiếp cận vị tha thường là biện pháp duy nhất giải quyết xung đột đó.

Thỉnh thoảng chính những khái niệm chúng ta sử dụng để giải quyết cuộc tranh chấp lại chính là nguyên nhân của vấn đề. Những lúc như vậy, khi một giải pháp có vẻ như không thể, cả hai bên nên nhớ lại bản chất cơ bản con người đã kết hợp con người lại với nhau. Việc nhớ lại này sẽ giúp phá vỡ bế tắc và, trong thời gian dài, giúp mọi người đạt được mục tiêu một cách dễ dàng hơn. Mặc dù chẳng bên nào thỏa mãn hoàn toàn, nhưng nếu cả hai nhượng bộ, ít nhất là nguy cơ xung đột gia tăng sẽ được ngăn chặn. Chúng ta tất cả đều biết hình thức thỏa hiệp này là cách hiệu quả nhất để giải quyết vấn đề – vậy tại sao chúng ta không sử dụng hình thức này thường xuyên hơn?

Khi tôi xem xét việc thiếu hợp tác trong xã hội loài người, tôi chỉ có thể kết luận rằng điều đó bắt nguồn từ sự thiếu hiểu biết về bản chất phụ thuộc lẫn nhau của chúng ta.

Tôi thường cảm động với những loài côn trùng nhỏ, chẳng hạn như ong. Các quy luật tự nhiên bắt loài ong làm việc cùng nhau để tồn tại. Kết quả là, chúng sở hữu một trực giác về trách nhiệm xã hội. Chúng không có hiến pháp, pháp luật, cảnh sát, tôn giáo hoặc rèn luyện đạo đức, nhưng vì bản năng của chúng, chúng lao động trung thành với nhau. Thỉnh thoảng chúng có thể đánh nhau, nhưng nhìn chung cả đàn tồn tại trên cơ sở hợp tác.

Loài người, mặt khác, có hiến pháp, hệ thống pháp luật và lực lượng cảnh sát to lớn; chúng ta có tôn giáo, trí thông minh nổi bật cùng một trái tim có khả năng yêu thương vĩ đại. Nhưng bất chấp những phẩm chất đặc biệt của chúng ta, trong thực hành thực tế chúng ta tụt hậu so với những côn trùng nhỏ đó; trong một cách nào đó, tôi cảm thấy chúng ta tội nghiệp hơn những con ong.

Ví dụ, hàng triệu người sống chung với nhau tại các thành phố lớn trên khắp thế giới, nhưng dù ở gần nhau, nhiều người vẫn cô đơn. Một số người thậm chí không có đến một người để chia sẻ cảm xúc sâu kín nhất của họ, và sống trong trạng thái xung động vĩnh viễn. Điều này rất buồn.

Chúng ta không phải là động vật đơn độc chỉ kết hợp để giao phối. Nếu chúng ta như vậy, tại sao chúng ta xây dựng thành phố và thị trấn lớn? Nhưng mặc dù chúng ta là những động vật xã hội buộc phải sống chung với nhau, rất tiếc là chúng ta thiếu ý thức trách nhiệm đối với đồng loại. Có phải sai lầm nằm trong cấu trúc xã hội chúng ta – cấu trúc cơ bản của gia đình và của cộng đồng hỗ trợ xã hội chúng ta? Có phải sai lầm nằm trong các phương tiện bên ngoài chúng ta – máy móc, khoa học và công nghệ của chúng ta? Tôi không nghĩ vậy.

Tôi tin rằng dù có những tiến bộ nhanh chóng của nền văn minh trong thế kỷ này, nguyên nhân trực tiếp nhất của tình trạng khó khăn hiện tại của chúng ta là sự cường điệu quá mức của chúng ta vào sự phát triển vật chất. Chúng ta trở nên quá mải mê theo đuổi vật chất đến nỗi, vô tình chúng ta đã bỏ bê việc nuôi dưỡng nhu cầu con người cơ bản nhất về tình yêu, khoan dung, hợp tác, và sự quan tâm. Nếu chúng ta không biết một ai đó, hay chúng ta tìm một lý do khác để không cảm thấy được kết nối với một cá nhân hoặc một nhóm, chúng ta chỉ đơn giản là lờ họ. Nhưng sự phát triển của xã hội loài người dựa hoàn toàn vào mọi người giúp đỡ lẫn nhau. Một khi chúng ta đã mất tính người cơ bản là nền tảng của chúng ta, thì đeo đuổi duy nhất cho sự phát triển vật chất để làm gì?

Với tôi, rất rõ ràng: một cảm giác thật của trách nhiệm có thể có kết quả chỉ khi chúng ta phát triển lòng từ bi. Chỉ có cảm giác tự động cảm thông với người khác mới có thể thực sự thúc đẩy chúng ta hành động vì phúc lợi của họ.

Hết.

(Phạm Thu Hương dịch)

 

The Medicine of Altruism

In Tibet we say that many illness can be cured by the one medicine of love and compassion. These qualities are the ultimate source of human happiness, and need for them lies at the very core of our being. Unfortunately, love and compassion have been omitted from too many spheres of social interaction for too long. Usually confined to family and home, their practice in public life is considered impractical, even naive. This is tragic. In my view point, the practice of compassion is not just a symptom of unrealistic idealism but the most effective way to pursue the best interest of others as well as our own. The more we- as a nation, a group or as individuals – depend upon others, the more it is in our own best interests to ensure their well-being.

Practicing altruism is the real source of compromise and cooperation; merely recognizing our need for harmony is not enough. A mind committed to compassion is like an overflowing reservoir – a constant source of energy, determination and kindness. This is like a seed; when cultivated, gives rise to many other good qualities, such as forgiveness, tolerance, inner strength and the confidence to overcome fear and insecurity. The compassionate mind is like an elixir; it is capable of transforming bad situation into beneficial ones. Therefore, we should not limit our expressions of love and compassion to our family and friends. Nor is the compassion only the responsibility of clergy, health care and social workers. It is the necessary business of every part of the human community.

Whether a conflict lies in the field of politics, business or religion, an altruistic approach is frequently the sole means of resolving it. Sometimes the very concepts we use to meditate a dispute are themselves the cause of the problem. At such times, when a resolution seems impossible, both sides should recall the basic human nature that unites them. This will help break the impasse and, in the long run, make it easier for everyone to attain their goal. Although neither side may be fully satisfied, if both make concessions, at the very least, the danger of further conflict will be averted. We all know that this form of compromise is the most effective way of solving problems – why, then, do we not use it more often?

When I consider the lack of cooperation in human society, I can only conclude that it stems from ignorance of our interdependent nature. I am often moved by the example of small insects, such as bees. The laws of nature dictate that bees work together in order to survive. As a result, they possess an instinctive sense of social responsibility. They have no constitution, laws, police, religion or moral training, but because of their nature they labour faithfully together. Occasionally they may fight, but in general the whole colony survives on the basis of cooperation. Human beings, on the other hand, have constitutions, vast legal systems and police forces; we have religion, remarkable intelligence and a heart with great capacity to love. But despite our many extraordinary qualities, in actual practice we lag behind those small insects; in some ways, I feel we are poorer than the bees.

For instance, millions of people live together in large cities all over the world, but despite this proximity, many are lonely. Some do not have even one human being with whom to share their deepest feelings, and live in a state of perpetual agitation. This is very sad. We are not solitary animals that associate only in order to mate. If we were, why would we build large cities and towns? But even though we are social animals compelled to live together, unfortunately, we lack sense of responsibility towards our fellow humans. Does the fault lies in our social architecture -the basic structures of family and community that support our society? Is it our own external facilities – our machines, science and technology? I do not think so.

I believe that despite the rapid advances made by civilization in this century, the most immediate cause of our present dilemma is our undue emphasis on material development alone. We have become so engrossed in its pursuit that, without even knowing it, we have neglected to foster the most basic human needs of love, kindness, cooperation and caring. If we do not know someone or find another reason for not feeling connected with a particular individual or group, we simply ignore them. But the development of human society is based entirely on people helping each other. Once we have lost the essential humanity that is our foundation, what is the point of pursuing only material improvement?

To me, it is clear: a genuine sense of responsibility can result only if we develop compassion. Only a spontaneous feeling of empathy for others can really motivate us to act on their behalf.

The end.
 

1 cảm nghĩ về “Phương thuốc của lòng vị tha”

  1. Cám ơn Thu Hương!
    Bài dịch của Hương rất hay một phương thuốc rất hiệu nghiệm
    “Tâm từ bi cũng giống như thuốc tiên, có khả năng chuyển đổi tình hình tồi tệ thành tình hình có lợi. Bởi vậy, chúng ta không nên giới hạn những biểu lộ tình yêu và lòng từ bi chỉ cho gia đình và bạn bè chúng ta. Cũng không hẳn lòng từ bi chỉ là trách nhiệm của hàng giáo sĩ, nhân viên xã hội và nhân viên y tế. Tâm từ bi là nhiệm vụ cần thiết của mỗi bộ phận trong xã hội loài người”.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s