Chú được về nhà này với danh nghĩa là một món quà kỷ niệm 25năm ngày cưới của ông chủ tặng bà chủ. Là một con chó thuộc dòng chó Nhật, chú có sẵn một hình thái thật dễ thương, đôi mắt nâu tròn xoe như hai viên bi, đen lay láy khi nhìn bà chủ. Từ tay ông chủ chuyển qua, chú đã chiếm được ngay cảm tình của bà chủ bằng chếc lưỡi hồng xinh xinh lướt trên những ngón tay bà. Từ đó chú không rời bà nửa bước, ngọai trừ những lúc cô bé Ngọc Diễm, cô con gái độc nhất của ông bà ôm ấp, nô đùa với chú. Cô bé đã dày công tập luyện cho chú những trò khá hay, như đi hai chân, nhào lộn trên giường, ấm ứ nói chuyện, tha chén đòi ăn…vv .

Đó là những ngày cô bé Ngọc Diễm còn là một cô chú nhỏ ngây thơ cơ. Chứ từ khi cô trở thành một thiếu nữ đẹp, giàu sang, với những cái đuôi dài lê thê, với những buổi tiệc tùng dạ hội, thì dường như cô không còn nhớ gì đên chú mấy nữa. Thỉnh thỏang chú lại bị những cú đá phũ phàng, chỉ vì chú làm bẩn bộ quần áo đẹp của cô chủ khi nhảy chỗm lên mừng. Những lúc ấy chú kêu lên “ ăng ẳng” một cách oan ức, rồi chạy nép vào lòng bà chủ để được nhận những cái vuốt ve an ủi.
Của đáng tội, cũng không hẳn cô chủ ngược đãi chú đến thế, cũng dăm lần chú được tắm rửa sạch sẽ, ngồi lên chiếc baga giữa của chiếc Dream láng coóng mà đến nhà những người bạn của cô chủ, có hôm chú được đến cả vũ trường , vì cô chủ không tiện đem chú về bỏ ở nhà. Được cái chú rất ngoan, hiểu rõ yêu cầu của chủ do được huấn luyện kỹ, nên chỉ cần một chiếc ghế kê sát tường và một câu lệnh ngắn gọn “ Ngồi yên đấy nhé”, thì dù cô chủ mải vui chơi đến đâu chú cũng vẫn cứ nguyên vị. Đôi khi có nhu cầu cần gỉải quyết, chú nhảy tót đi tìm chỗ, xong lại trở về vị trí.
Nhưng rồi những cuộc di chơi ấy của chú thực sự chấm dứt từ ngày cô chủ có một cậu trai ra dáng bảnh bao, nhăn mặt khi cô chủ bỏ chú lên xe. Từ đấy, chú chỉ còn được nhận sự yêu thương của bà chủ. Sự yêu thương ấy càng sâu đậm hơn khi ông chủ đột ngột qua đời vì một tai nạn giao thông. Ông ra đi như một cơn lốc cuốn khỏi cuộc đời bà. Chú chó Pôli không chỉ còn là một chú chó kiểng đẹp đẽ thông minh, một bằng chứng tình yêu nữa, mà chú thật sự là một người bạn của bà.
Ngọc Diễm săm soi mình trước gương, vẻ vừa ý với diện mạo của mình. Rồi cô vừa dắt xe ra vừa nói vọng lại :
_ Mẹ cứ ăn cơm trước, đừng đợi con, mẹ nhá.
Đã quá quen với những lời tương tự, bà Ngân thở dài dặn với theo :
_ Cẩn thận nghe con, đường xá bây giờ nhộn nhạo lắm đấy.
Cũng đã quá quen với những lời dặn dò, Ngọc Diễm vừa rồ ga vừa nói
_ Mẹ cứ yên tâm.
Bà Ngân nhìn theo đứa con gái duy nhất mà mắt buồn vời vợi, nuôi nuối, như tiêng tiếc một vật gì đã vượt quá tầm tay. Quả thật, con cái khi lớn lên, chúng không cần đến đôi tay bảo trợ của cha mẹ nữa, có khi còn khó chịu với những quan tâm, chăm sóc tận tình, mà rằng “ Con có là trẻ con nữa đâu mà…” Cũng đúng thôi, một khi đó là quy luật hình thành tâm sinh lý của con người. Khi đến tuổi trưởng thành, nhu cầu muốn được tôn trọng, được chủ quyền, dù chỉ với bản thân mình. Muốn dược là người lớn với đầy đủ ý nghĩa của nó. Đó là lẽ đương nhiên cần phải có ở mỗi con người. Nếu không thế, con người sẽ sống ra sao khi không còn cha mẹ ? Nhưng đối với cha mẹ, thì con cái luôn bé bỏng, dại khờ. “ Mẹ già trăm tuổi, thương con tám mươi”. Đó cũng là quy luât của nước mắt chảy xuôi. Vì thế mới nảy ra khỏang cách giữa hai thế hệ. Không thể hiểu nhau mà cũng không dung hòa được với nhau. Đến khi hiểu được tâm trạng của cha mẹ, thì cũng là lúc bước vào vị trí của ông bà ngày trước. Và cứ thế, dòng chảy vẫn mãi chảy theo lộ trình bất dịch của nó.

Bà Ngân uể ỏai nuốt miếng cơm, thỉnh thỏang bà lại bỏ vào cái chén của chú Pôli một miếng giò nạc , kèm theo câu ân cần :
_ Ăn đi con, ăn đi bà thương…
Chú Pôli thì khỏi nói, động tác chuyển những thứ ấy vào bụng nhanh như xiếc. Ăn xong, rửa vài thứ chén đũa, là đến lúc bà Ngân thu mình trước cái màn hình ti vi 20inch . Con gái bà bảo mua cái to để mẹ xem cho đỡ nhức mắt. Thế mà cũng lắm lúc những hình ảnh trên ấy cứ lấp lóa khiến bà phải tắt đi. Thì cả ngày cứ dán mãi mắt vào đấy, làm sao không lóa ? Ngòai cái ti vi ra bà còn biết tiêu tốn thời gian vào chuyện gì nữa đâu. Từ ngày ông mất, cô con gái lại đủ lông đủ cánh, gia sản ông để lại đủ cho bà nhàn rỗi dưỡng già. Vả lại bà có muốn giở ra làm gì thì cô con gái cũng không cho. Bảo “mẹ già rồi, nghỉ ngơi cho khỏe, mẹ đi nữa thì ai trông nhà? Thời buổi trộm cắp như rươi, mẹ làm không bõ trộm nó bê đi một mớ” Thế là bà đành chịu , buồn quá lại đem Pôli ra tắm táp, bắt chấy bắt rận.
Chú Pôli quen thuộc từng động tác của bà đến nỗi chỉ cần bà móc túi lấy ra cái mục kỉnh đeo lên mắt, là chú đã ngoan ngõa nằm xuống trước mặt bà để chờ đôi bàn tay bà sờ soang, bới móc, tóm đi từng chú bọ chét hiếm hoi. Buồn ngủ, chú cứ lăn vào lòng bà ngáy cho thỏa. Mỗi lúc được vuốt ve âu yếm, đôi mắt chú lại lim dim vẻ khoan khóai. Ai bảo con vật không biết yêu thương, không cần tình cảm ? Nếu chúng được sống gần gũi với con người, được nhận những tình cảm thân thiết, thì chúng thật sự như một đứa trẻ, chỉ không biết nói tiếng người mà thôi. Mỗi loài vật có một thứ ngôn ngữ riêng, nếu để ý, sẽ thấy chúng cũng có những tiết điệu, cường độ của âm sắc đủ đẻ biểu hiện cảm xúc của chúng.

Nhiều lúc ôm chú vào lòng, bà Ngân thầm ước một đứa cháu để bế bồng. Nhưng giục con gái thì lại nghe nó nói “ Ôi dào, lấy chồng sớm làm gì cho khổ hả mẹ ? Cứ chơi cho đã tuôi xuân đi rồi đeo gông cũng không muộn. Mẹ đừng lo con gái mẹ ế, đắt như tôm tươi đấy, chẳng qua là chưa chọn được người vừa ý thôi .” Bà cảnh báo “ Khéo già kén kẹn hom đấy con ạ !” Ngọc Diễm trả lời bà bằng một cái cười mũi. Bà cũng chẳng dám ép, vốn quen được nuông chiều từ bé, bà để mặc con gái làm theo y muốn. Hơn nữa, chuyện trăm năm không thể ép buộc, nhỡ nó không tìm được hạnh phúc nó lại oán. Ngọc Diễm lại là một cô gái có nhan sắc, bằng cấp, địa vị. Tốt nghiệp bưu chính viễn thông, may mắn được nhận ngay vào làm việc tại bưu điện tỉnh. Điều kiện giao tiếp càng rộng thì tiêu chuẩn chọn chồng càng cao. Bà thì chẳng cần gì tiêu chuẩn nọ kia, quan trọng là phải thực sự yêu thương nhau. Ở với nhau cả đời, không thực bụng với nhau, mai kia mốt nọ ốm đau già yếu, hết nhan sắc, danh vọng, địa vị thì bỏ nhau à ? Ôi mà bọn trẻ bây giờ thuộc lọai trí thức cả, có đâu như ông bà ngày xưa. Lấy nhau từ một vùng quê hẻo lánh, rồi đưa nhau ra thành phố, chen chân lấn bước, lăn lộn bao năm mới có được chút của ăn của để. Được cái, dù khổ đến đâu ông bà vẫn luôn bên nhau, hỗ trợ động viên nhau. Đúng là “ Thuận vợ thuân chồng , tát biển Đông cũng cạn” Giá ông đừng bỏ bà mà đi sớm thế thì tuổi già của bà cũng bớt cô quạnh.
Bà Ngân lại thở dài, đi ra đi vào trong căn nhà vắng mãi cũng chán nản, bà bỗng cảm thấy mệt mệt. Dạo này bà thường có những cơn mệt bất thường, có lẽ bệnh già do tuổi tác đấy thôi. Chú chó Pôli vẫn quẩn bên chân Khi bà lên giường, chú cũng nhảy tót lên, dụi vào lòng bà ấm ứ, giây lát thấy bà thiu thiu ngũ, chú cũng gối đầu lên tay bà đánh một giấc ngon lành. Chú tỉnh dậy khi nghe chuông đồng hồ gõ 7 tiếng. Chú không biết giờ giấc, nhưng chú biết bụng chú đang đói, nhà cửa lại tối thui như mực. Chú cào cào vào tay bà chủ, miệng kêu ư ử. Lâu, không tháy bà động đậy, chú cào mạnh hơn, tay áo bà đã rách nhưng bà vẫn bất động. Chú nhảy xuống giường chạy ra cửa vừa cào vừa sủa inh ỏi. Cánh cửa không bật ra vì chú không đủ sức đẩy, chú lại nhảy lên giường lè lưỡi liếm tới tấp trên mặt bà.
Dường như chú linh cảm được điều gì không ổn, khác với mọi ngày. Chú lại nhảy xuống chạy ra cửa bếp, ở đây có lối ra ngòai, vì khoang cửa mắt cáo bị gãy mất một thanh, vừa đủ chỗ cho thân hinh bé nhỏ của chú tọt qua. Đây là chỗ đêm đêm chú hay ra ngòai đi bậy. Ra đén ngòai đường, chú ngỏng cổ tru lên một hồi rồi cắm cổ chạy. Chú tìm đến những căn nhà mà ngày trước chú thường theo cô chủ đến chơi. Đứng bằng hai chân trước cổng nhà họ, chú lại tru lên. Không hiểu ý chú, những người trong nhà đánh đuổi chú. Chú lại chạy, một lúc lâu sau vừa đói vừa mệt, chú đi lõng thõng bên đường, dừng lại trước một vũng nước chú tợp vài ngụm. Chợt cú vểnh tai nghe ngóng, hình như có một thứ âm thanh quen quen từ xa vọng tới. Định được hướng, quen cả đói và mệt chú phóng nhanh về hướng đó, súyt va vào cả những chiếc xe qua đường.

Và chú đã đến nơi. Đó là vũ trường, cũng là nơi cô chủ đang có mặt. Chú xông qua cổng, nhanh đến nỗi anh bảo vệ không kịp nhìn thấy. Len qua những chân người, chú đến được nơi sàn nhảy, chú chợt rít lên mừng rỡ khi đánh được hơi của cô chủ. Ngọc Diễm đang say sưa theo điệu nhạc, đầu ngả lên vai người tình. Bỗng cô giật nảy mình, bước sai cả nhịp khi ống quần cô bị chú chó tinh khôn cắn giật. Nhìn xuống thấy chú Pôli, Ngọc Diễm tức giận quát :
_ Mày đến đây làm gì ?
Chú chó Pôli không bỏ chạy mà còn đứng lên bằng hai chân và tru lên một hồi dài. Cả sàn nhảy dừng lại, nhiều người tỏ vẻ khó chịu. Người tình của Diễm bực dọc:
_ Em lại đem chó theo đấy à ?
Ngọc Diễm cau có :
_ Em đem theo nó làm gì ? Nó đến với ai đó chứ, từ chiều đến giờ em đi với anh có nó đâu.
Tức giận, cô quay ra đá cho chú một cái, Pôli kêu ăng ẳng, nhưng trái với mọi lần, chú không bỏ chạy mà đứng lên bằng hai chân, hai tay chắp lại như vái lạy, miệng thi tru lên. Một người khách chăm chú nhìn rồi bảo :
_ Con chó này khôn đấy, chắc phải có sự gì, cô nên di theo nó xem sao ?
Lời nói của ông ta khiến Ngọc Diễm cũng nhận ra sự lạ ở Pôli, liền nói với nó :
_ Đi nào, có chuyện gì hả Pôli ?
Chú chó mừng rỡ khi thấy cô chủ đã hiểu ý, kêu lên mấy tiếng vui mừng rồi cong đuôi chạy trước. Chú về đến nhà trước cô chủ lại theo cửa bếp, chú chui vào nhảy lên giường bà chủ, vừa rít vừa cào như muốn báo tin. Ngọc Diễm về đến nhà, thấy ngôi nhà tối đen, vắng lặng, linh cảm có chuyện chẳng lành, cô tông cửa chạy vào và ôm mặt hét lên, khi thấy chú chó Pôli nằm ngang trên ngực mẹ mình, hai tay chú dang ra như muốn ôm lấy cổ bà, miệng vẫn rin rít như đang gọi…
Đàm Lan