Category Archives: Văn Hóa

Xin thuốc

Chào các bạn,

Trong nhà nhìn ra có hai em nhỏ đứng lấp ló ngoài cổng. Đi ra thấy em Liếp và em Thel, hai anh em ruột con trai của bố mẹ Luk. Đẩy cổng cho em Liếp và em Thel vào, em Liếp đưa ra trước mặt mình một túi nilon được cột cẩn thận nói: “Cho Yăh”. Mình không còn lạ với kiểu nói này! Về Buôn Làng gần hai năm, mình thuộc luôn kiểu nói của các em khi bố mẹ nhờ các em mang đến cho mình thứ gì đó! Thường khi đến, các em chỉ nói một trong hai câu: “Cho Yăh” hoặc “Của Yăh”.
Continue reading Xin thuốc

Hậu duệ vua Thành Thái: Thái Tử bơm xe, Hoàng Thân chạy xe ôm

Hậu duệ vua Thành Thái: Thái Tử bơm xe, Hoàng Thân chạy xe ôm

Ông Nguyễn Phước Bảo Tài bên bàn thờ vua Thành Thái và cha, hoàng tử Vĩnh Giu

MTG –  “Có lần ông khách xe ôm nói cháu vua sao khổ dữ vậy?. Mình chỉ cười cho qua chuyện thôi”- ông Nguyễn Phước Bảo Tài, người gọi vua Thành Thái bằng ông nội tâm sự. Ông cũng chia sẻ, bây giờ chỉ mong chạy được nhiều cuốc xe ôm, có thêm tiền mua sửa, chạy chữa cho con.

Năm 1949, Vĩnh Giu, một trong 19 hoàng tử của vua Thành Thái bị chính quyền bảo hộ đưa xuống Cần Thơ để tham gia đội cầu đường thuộc Ty Giao thông Công chánh. Năm 1951, ông kết hôn với bà Lý Ngọc Hóa, người quê gốc Cần Thơ và sinh được 7 người con.Để có tiền nuôi con, ngoài giờ làm việc, hằng đêm ông Vĩnh Giu còn đi làm nhạc công cho các quán bar trong thành phố. Continue reading Hậu duệ vua Thành Thái: Thái Tử bơm xe, Hoàng Thân chạy xe ôm

Xưởng gia công trái tim

Chào các bạn,

Học ở các trường kỹ thuật không chỉ ở Việt Nam, có một môn mang đầy tính máy móc là môn học Cơ khí (Mechanic). Môn này là một trong những ác mộng của sinh viên kỹ thuật (mình suýt trượt môn này ở đại học, may quá vừa đủ điểm qua 😀 ).

Học môn này có thể hình dung đến các xưởng máy móc cơ khí đầy bu lông, ốc vít, dầu mỡ ngổn ngang. Mình chẳng thích môn này và thường đùa với các bạn là mình chẳng làm kỹ sư sửa chữa máy móc được. Nhưng mình mở xưởng gia công… trái tim 😀 thì được, lúc đó thì mình chẳng có biết gì hơn về các thể loại tư duy tích cực, tiêu cực cả. Continue reading Xưởng gia công trái tim

Nối lại tình yêu

Chào các bạn,

Chiều Chúa Nhật đến nhà mẹ Mơn thấy em A Xiêm gần hai tuổi, con trai của em Thoal đang chơi quanh quẩn bên mẹ Mơn. Mình hỏi em Thoal, con gái thứ hai của mẹ Mơn và các em nhỏ đi chăn bò chưa về?

Mẹ Mơn lắc đầu nói: “Các em nhỏ đi chơi còn em Thoal đi làm xa!”. Và không đợi mình nói, mẹ Mơn hỏi: “Yăh biết Buôn Ky không?”. “Biết, Buôn Ky là Buôn Làng Êđê gần Tp. Buôn Ma Thuột, nhưng sao mẹ Mơn hỏi Buôn Ky?”. “Em Thoal, mẹ của cháu A Xiêm đang làm cho người ta ở Buôn Ky.” Continue reading Nối lại tình yêu

MAI HỒNG NIÊN “BÂNG KHUÂNG THỨC GIỮA CÂU KIỀU”

Vào dịp Hội Kiều học VN gặp gỡ hội viên cuối năm (2013), lần đầu tiên tôi mới được gặp nhà thơ Mai Hồng Niên. Biết tôi đang thực hiện loạt phim tài liệu “Truyện Kiều – Xưa và Nay”, và cũng từng đọc thơ ông, lão thi sĩ trân trọng tặng tôi cuốn “Quê mình xứ Nghệ” mới tái bản (Nxb Hội nhà văn, 2014). Tôi liền giở hú họa ra đọc một trang, thì gặp ngay hai câu:

Đi dọc phố Nguyễn Du một chiều Hà Nội
Lại bâng khuâng thức giữa câu Kiều
Continue reading MAI HỒNG NIÊN “BÂNG KHUÂNG THỨC GIỮA CÂU KIỀU”

Bài thể dục dẻo dai của cụ già trên cầu Long Biên

VnExpress – 78 tuổi, cụ Vũ Công Doanh vẫn đều đặn tập thể dục với các động tác bẻ lưng, bẻ tay, chống đẩy hàng chục lần.
9-8917-1396327365.jpg

Với những người hay qua lại trên cầu Long Biên hoặc trồng trọt ở bãi giữa sông Hồng (Hà Nội), hình ảnh ông cụ râu tóc bạc phơ đi bộ lên cầu tập thể dục đã trở nên quen thuộc. Cụ tên là Vũ Công Doanh, nhà ở phố Trần Nhật Duật (Hoàn Kiếm, Hà Nội). Mỗi ngày, ông cụ đều lên cầu tập thể dục vào sáng sớm và chiều muộn.

Continue reading Bài thể dục dẻo dai của cụ già trên cầu Long Biên

Ký vào tờ giấy trắng

Chào các bạn,

Sau một tuần ở ngoài Lưu Trú về nhà trong Buôn Làng, mình nghe biết một chuyện và nghĩ: Chắc chỉ có Buôn Làng mình mới có những chuyện đại loại như vậy mà thôi!

Đang soạn bài để chiều lên lớp, nghe tiếng gọi, mở cửa thấy bố Lo mình không khỏi ngạc nhiên. Mới hai tuần hôm nay gặp lại gần như không nhận ra bố Lo! Mình nghĩ không biết đã xảy ra chuyện gì mà trông bố Lo gầy guộc, mặt mũi phờ phạc, hốc hác xanh xao, thêm vào đó râu ria mọc tua tủa như người mới gượng dậy sau cơn bệnh nặng!

Mình mời bố Lo vào nhà khách, bố Lo nói: “Mình có chuyện muốn kể cho Yăh nghe để Yăh biết: Continue reading Ký vào tờ giấy trắng

Bản vùng cao 16 năm liên tục không có người sinh con thứ 3

Những ngôi nhà ở bản Bãi Gạo đều rất khang trang, sạch sẽ.

(LĐĐS) – THUỲ LIÊN – Nhắc đến các vùng miền núi, người ta sẽ hình dung ngay đến sự nghèo đói, hiu hắt giữa các mái nhà, những bà mẹ trẻ lắm con và những đứa trẻ nheo nhóc… Thế nhưng, có một bản làng nằm trong huyện miền núi Con Cuông (Nghệ An) lại hoàn toàn khác xa những hình dung đó. Bản làng Bãi Gạo, xã Châu Khê nổi tiếng vì 16 năm liên tục không có người sinh con thứ 3, kinh tế của bản rất khá bởi người dân đua nhau làm ăn.

Bản Bãi Gạo nằm ven bờ sông Lam, cách quốc lộ 7A khoảng 3 – 4km. Về thăm Bãi Gạo vào ngày trời mưa, tôi ngạc nhiên bởi vẻ trù phú của một bản làng vùng miền núi. Con đường dẫn vào khu vực sinh sống của người dân đã được bê tông hoá, những ngôi nhà sàn được cách điệu, nằm gọn ghẽ ngay hàng thẳng lối sau luỹ tre làng. Là một bản vùng cao, nhưng Bãi Gạo là thôn bản đầu tiên của huyện Con Cuông sớm từ bỏ việc phát rừng làm nương rẫy, là xã tiêu biểu trong phong trào kế hoạch hoá gia đình (KHHGĐ) khi 16 năm liền không có người sinh con thứ 3. Continue reading Bản vùng cao 16 năm liên tục không có người sinh con thứ 3

Về với lúa..

Chào các bạn…

Câu chuyện về Ya Suy có thể được xem như.. chuyện cổ tích thời hiện đại, từ một cậu bé nông dân người dân tộc Churu sau cuộc thi Thần tượng âm nhạc bỗng bất ngờ đăng quang ngôi vị quán quân và nghiễm nhiên trở thành ca sĩ.

Vậy mà ít người biết rằng – Ya Suy – sau khi đăng quang, đã không biết phải bắt đầu từ đâu. Không quen biết ai trong giới âm nhạc và không được ai quan tâm, giúp đỡ. Nhiều lúc cậu đã phát khóc và nghĩ đến chuyện bỏ cuộc, bỏ giấc mơ thành thị để về quê làm rẫy.
Continue reading Về với lúa..

Khi người Sêđăng vừa mới sanh con

Chào các bạn,

Sáng Chúa Nhật vừa ra khỏi cổng mình gặp mẹ Hbeh, phía trước ngực địu một em bé và tay dắt thêm một bé gái khoảng hơn hai tuổi. Thấy mình, mẹ Hbeh cúi xuống nói với đứa con gái nhỏ đang dắt: “Mát Yăh (chào Yăh)” nhưng em bé sợ không nói!

Mình hỏi: “Mẹ Hbeh đưa các con ra quán bà Tiến mua hàng phải không?”. Mẹ Hbeb nói đi họp thôn, “sáng Chúa Nhật nào thôn mình cũng họp. Từ nhỏ mỗi lần đi họp mẹ Hbeh địu em đi theo, bây giờ lớn không chịu ở nhà, với lại ở nhà sáng Chúa Nhật cũng không có ai giữ, các con lớn đều đến nhà thờ!”. Continue reading Khi người Sêđăng vừa mới sanh con

Thay đổi nhanh

Chào các bạn,

Em Laghi gọi điện thoại mời mình mười một giờ trưa thứ Sáu ngày 14/3/2014 đến dự tiệc cưới của em Laghi tại gia đình ở xã Eauy. Sau cuộc nói chuyện, mình nhớ đến thời gian em Laghi còn là học sinh Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột.

Khi mới đến ở nhà Lưu Trú, trong giờ học bài em Laghi chẳng học hành gì hết, lúc nào cũng ồn ào chọc phá những bạn đang học bài. Vì vậy các cô trực lớp luôn luôn phải để mắt đến em Laghi, và trong nhà em Laghi không sợ ai trừ một mình mình, nên có những hôm trong giờ học bài ở nhà, mình phải gọi em Laghi ra ngồi cuối lớp chung phòng học với các em lớp Một, đang được mình dạy kèm. Continue reading Thay đổi nhanh

Đêm giao lưu cùng nhạc sĩ Y Phôn…

Chào các bạn,

Lâu lắm mình mới xuất hiện trở lại trên “Dotchuoinon”, dù thỉnh thoảng vẫn ghé xem bài.

Có câu chuyện vui muốn kể cùng các bạn. Đêm 19/3/2014 vừa rồi, mình đã kết hợp và tổ chức thành công một đêm giao lưu (nhỏ) với Nhạc sĩ Y Phôn K’Sơr.

Nhạc sĩ Y Phôn sinh năm 1961 tại buôn Sek, Huyện Ea H’leo. Tuổi thơ anh lang thang khắp những buôn làng nghèo khó cùng cha – Y Lap Kpa – một nghệ nhân dân gian, trong tất cả những đêm lễ hội. Continue reading Đêm giao lưu cùng nhạc sĩ Y Phôn…

Đời sống ở Buôn Làng

Chào các bạn,

Đời sống ở Buôn Làng mình thấy rất vui. Bà con Buôn Làng sống với nhau thật dễ thương, mọi nhà đối xử với nhau ăm ắp tình làng nghĩa xóm. Một nhà có người đau không có phương tiện đi bệnh viện, những người có xe công nông hoặc xe máy tự động mang đến cho mượn, không đợi người nhà có người bệnh phải ngỏ lời. Nhà không có xe đưa con đến trường học, qua hàng xóm mượn xe, hoặc gởi con đi xe ké một cách mau lẹ dễ dàng. Muốn uống rượu không có tiền mua rượu, nhà hàng xóm đang uống rượu không đợi mời đi ngang qua thấy, có thể vào ngồi nhập hội uống vui vẻ…

Và chiều nay khoảng năm giờ chiều, gần như mọi nhà chuẩn bị bữa cơm chiều cho gia đình, ở trong sân nhà nhìn ra thấy mẹ Hre địu trước ngực đứa con nhỏ, đang đi trên con đường dẫn ra quán bà Tiến, và khoảng mười phút sau mẹ Hre quay trở về trên tay cầm một gói giấy nhỏ Continue reading Đời sống ở Buôn Làng

Tư duy tích cực mỗi ngày