Category Archives: trà đàm

Quân tử quần nhi bất đảng

Chào các bạn,

Hồi nhỏ mình học câu này của Khổng tử “Quân tử quần nhi bất đảng” (“Quân tử tụ lại nhưng không phe đảng”), nhưng không nắm được sự quan trọng của nó, cho đến những năm về sau này. Tại sao quân tử tụ lại thì không phe đảng? Và tụ lại mà phe đảng thì không là quân tử?

Bởi vì, khi một nhóm người tập hợp lại thành một tổ chức, dù tổ chức đó là gì, mục đích tốt thế nào, thì trong đại đa số các trường hợp, tổ chức đó trở thành đầu mối của chia rẽ và mâu thuẫn.

Continue reading Quân tử quần nhi bất đảng

Nhìn vật chất một cách tích cực

Chào các bạn,

Rất nhiều người (trong một số các nhóm tôn giáo) có khuynh hướng chia vật chất và tinh thần thành hai phần đối lập nhau, chọn cái này thì bỏ cái kia. Vật chất gồm tiền bạc, địa vị, danh tiếng, quyền lực… Tinh thần gồm—giáo pháp, sáu nhánh giải thoát của đường Bồ tát (bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), khiêm tốn thành thật yêu người…

Thái độ “vật chất chống tinh thần” như thế là rất lầm lẫn.

Continue reading Nhìn vật chất một cách tích cực

Yêu người vô điều kiện (revisited)

Chào các bạn,

Phúc hỏi: Làm thế nào để đánh giá thái độ của mình là yêu người? Làm thế nào để yêu người vô điều kiện, trong mọi hoàn cảnh?

Mình trả lời câu sau trước:

Làm thế nào để yêu người vô điều kiện, trong mọi hoàn cảnh?

Tình yêu là một cảm xúc, nhưng cũng làm một nhiệm vụ của l‎‎ý trí. Ví dụ: Yêu bố mẹ, là một cảm xúc, nhưng cũng là một nhiệm vụ của l‎ý trí. Yêu vợ chồng (hay yêu người yêu) cũng là một cảm xúc, nhưng cũng là một nhiệm vụ của l‎ý trí.

Thường thì cảm xúc đến trước, lý trí đến sau. Ví dụ: Yêu bố mẹ, hay yêu người yêu hoặc vợ chồng.

Continue reading Yêu người vô điều kiện (revisited)

Tích cực vô điều kiện

Chào các bạn,

Chúng ta nói, để tích cực chúng ta “khiêm tốn, thành thật và yêu người”.

Các bạn nên nhớ rằng 3 điều này chẳng có gì là mới mẻ cả, tất cả các trẻ em của Việt Nam và của thế giới đều đã được bố mẹ thầy cô dạy như thế. Thế thì cách sống của chúng ta có gì lạ?

Thưa, có. Đa số thiện hạ sống kiểu có điều kiện, có qua có lại, và chúng ta sống ở một mức hiểu biết sâu thẳm hơn về trái tim linh thiêng (tâm linh) của con người, và ta thực hành tích cực vô điều kiện.

Continue reading Tích cực vô điều kiện

Làm sao ta có thể yêu tất cả mọi người vô điều kiện?

Chào các bạn,

Khi chúng ta nói “khiêm tốn, thành thật, yêu người”, “yêu người” ta nói ở đây là “yêu tất cả mọi người, vô điều kiện”. Câu hỏi đặt ra là, làm sao ta có thể yêu tất cả mọi người vô điều kiện được?

Trước khi trả lời, có vài điểm quan trọng chúng ta cần duyệt qua.

1. “Yêu tất cả mọi người, vô điều kiện” không phải là một l‎ý thuyết không tưởng như nhiều người chúng ta thường nghĩ. “Yêu tất cả mọi người, vô điều kiện” là giáo huấn căn bản hàng đầu của Phật giáo, Ki Tô giáo (Công giáo, Chính thông giáo, Tin Lành), Do thái giáo, Hồi giáo, và nhiều tôn giáo lớn khác của thế giới.

Rất tiếc là đa số các tín đồ của các tôn giáo này không thực hành giáo huấn căn bản này, và một số tín đồ lại dùng tôn giáo của họ để gây lộn và đánh nhau với thiên hạ. Nhưng cũng có một số đông cố gắng thực hành mỗi ngày. Họ đạt được đến đâu thì không chắc, nhưng chắc chắn là họ cố gắng thực hành mỗi ngày, vì ta thấy họ nói đến thường xuyên trong các bài thuyết giảng và trên các diễn đàn Internet hàng ngày. Các bạn thử vào các websites tôn giáo sẽ gặp trong một số sites.

Continue reading Làm sao ta có thể yêu tất cả mọi người vô điều kiện?

Buông xả thành kiến

Chào các bạn,

“Buông xả thành kiến là khó nhất, vì thường là mình không biết đang bị thành kiến gì”. (NXCường). Người say thì thường chẳng biết mình say, người điên thì thường chẳng biết người điên, người có thành kiến chẳng hề biết mình có thành kiến.

Thành kiến ám chỉ một cái nhìn sai, lệch lạc, méo mó. Nhưng những cái nhìn của ta đều đúng đối với ta, thì làm sao ta có thành kiến được?

Những điều tôi suy từ đều đúng với tôi: Phải tin Chúa mới vào được thiên đàng, Al Qeada là khủng bố, đại đa số quan chức tham nhũng, anh chàng A này không thể tin được, Trung quốc có máu xâm lược… Nếu những tư duy này thật sự là đúng với tôi, thì làm gì có thành kiến trong tôi?

Continue reading Buông xả thành kiến

Tri túc thường lạc ?

Chào các bạn,

Tri tức thường lạc là “biết đủ thường vui”. Đây cũng là một ý với hai câu thơ của Nguyễn Công Trứ trong bài “Chữ nhàn”:

Trí túc tiện túc, đãi túc hà thời túc
Tri nhàn tiện nhàn, đãi nhàn hà thời nhàn

Nghĩa là:

Biết đủ là đủ, đợi đủ bao giờ mới đủ?
Biết nhàn là nhàn, đợi nhàn bao giờ mới nhàn?

Đậy là cách sống an lạc rất hay.

Nhưng vấn đề là:

Continue reading Tri túc thường lạc ?

Nghệ thuật sống

Chào các bạn,

Chúng ta nói “nghệ thuật sống”, chẳng ai nói “khoa học sống” cả. Vậy nghệ thuật và khoa học khác nhau điều gì?

Nghệ thuật nhắm về cái đẹp, không có công thức cố định, đòi uyển chuyển khi thực hành, đòi hỏi nhiều sáng tạo, chủ quan, đòi hỏi nhạy cảm với cảm xúc của con người.

Khoa học nhắm về chính xác, nhiều công thức, ít uyển chuyển khi thực hành, thường chỉ sáng tạo theo luồng công thức có sẵn, khách quan, thường chẳng liên hệ gì đến cảm xúc con người cả.

Continue reading Nghệ thuật sống

Có mà là không, không mà là có

Chào các bạn,

Sắc tức thị không, không tức thị sắc.
Sắc chính là không, không chính là sắc.
Có mà là không, không mà là có.

Đây là nghệ thuật sống quân bình, tích cực, cao độ, và là tinh túy của Bát Nhã Tâm Kinh.

Chúng ta đã nói đến hai câu đầu của Bát Nhã Tâm Kinh khi nói đến Quán Tự Tại – Quán Thế Âm:

Khi Bồ tát Quán Tự Tại thực hành trí tuệ giải thoát thâm sâu
Thấy rõ ta/mình là không, ngài vượt qua mọi khổ nạn

Hai câu kế của Bát Nhã Tâm Kinh là:

Sắc chẳng khác không, không chẳng khác sắc
Sắc chính là không, không chính là sắc

Continue reading Có mà là không, không mà là có

Quán Tự Tại – Quán Thế Âm

Chào các bạn,

Trong tên các Bồ tát trong Phật giáo, có một tên làm mình suy nghĩ đến nhiều nhất, đó là Bồ tát Quán Tự Tại hay Quán Thế Âm, hai tên khác nhau trong tiếng Hán, nhưng dịch ra từ một tên trong tiếng Phạn—Avalokitasvara, có nghĩa là “vị chúa nhìn xuống”.

Ta gặp từ Quán Tự Tại ngay đầu Bát Nhã Tâm Kinh:

“Quán Tự Tại Bồ tát hành thâm Bát Nhã Ba la mật đa thời
Chiếu kiến ngũ uẩn giai không độ nhất thiết khổ ách”

Có nghĩa là:

“Khi Bồ tát Quán Tự Tại thực hành trí tuệ giải thoát thâm sâu
Thấy rõ mình là Không, ngài vượt qua tất cả khổ nạn”

Continue reading Quán Tự Tại – Quán Thế Âm

Nền tảng tinh thần cho cạnh tranh

Chào các bạn

Hôm qua chúng ta nói đến “Cạnh tranh”. Hôm nay chúng ta nói đến cái nền tất yếu của cạnh tranh. Điều này đã có trong bài “Cạnh tranh” rồi, nhưng hôm nay chúng ta sẽ làm rõ nó.

Hãy dùng một ví dụ chúng ta đều rất quen thuộc để phân tích cạnh tranh: Bóng đá.

Để các đội bóng có thể đấu bóng trên sân cỏ hầu thực sự phục vụ nghệ thuật bóng đá và fans, chúng ta cần có hai điều kiện căn bản:

Continue reading Nền tảng tinh thần cho cạnh tranh

Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới – “Tôi là bị cáo đầu tiên” – Nelson Mandela

 

Cuối thế kỷ 19, cuộc Cách Mạng Công Nghiệp diễn ra ở châu Âu, máy móc được áp dụng rộng rãi, nhu cầu về nguyên liệu và thị trường tiêu thụ tăng vọt (vì sản xuất ra quá nhiều hàng hoá). Thị trường châu Âu không đáp ứng nổi nhu cầu này.

Các nước châu Âu bắt đầu đi tìm thị trường và nguồn tài nguyên mới, và châu Phi là 1 miếng mồi ngon. Các nước tư bản đổ xô vào giành giật thuộc đia ở châu Phi. Để dễ cai trị những thuộc địa này, người châu Âu ra sức củng cố tư tưởng phân biệt chủng tộc, khơi lên các hận thù giữa các bộ lạc, gây tình trạng bất ổn triền miên ở châu Phi cho đến tận ngày nay, và dân châu Phi sống trong tình trạng đói khổ

Những cuộc đấu tranh, nổi loạn liên tiếp bùng lên ở châu Phi và các nước tư bản vất vả đàn áp

Trong khi đó, nhóm các nước tư bản cũng phát sinh mâu thuẫn về phân chia thuộc địa, nên nổ ra cuộc chiến tranh thế giới I, rồi đến cuộc chiến tranh thế giới II.

Continue reading Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới – “Tôi là bị cáo đầu tiên” – Nelson Mandela

Competition – Cạnh tranh

Chào các bạn,

Cạnh tranh có lẽ là cách hay nhất để giúp con người tiến bộ–từ khoa học, đến nghệ thuật, đến kinh tế, đến chính trị… Chúng ta thấy nó hàng ngày—nếu thành phố chỉ có 3 tiệm phở thì chắc phở chán phèo, nhưng có đến 100 tiệm phở cạnh tranh nhau thì thế nào cũng có được khoảng 10 tiệm rất xuất sắc. Trong thành phố chỉ có 1 đội bóng, thì chắc là rất tồi. Nhưng nếu có vài tá đội bóng—các đội của các trường và các tổ chức—rồi trong tiến trình đấu giữa các đội này, những vận động viên xuất sắc được mời vào đội tuyển thành phố, thì chắc là đội tuyển thành phố rất giỏi.

Chính vì vậy mà chúng ta có cạnh tranh và thi đua trong mọi lãnh vực, từ trong các lớp mẫu giáo cho đến thương trường và chính trường.

Continue reading Competition – Cạnh tranh

Tập trung

Chào các bạn,

Trong phim Forrest Gump, do Tom Hank thủ diễn, có đoạn Forrest Gump nằm bệnh viện sau khi bị một “vết thương 1 triệu đô la”—một viên đạn bắn trúng mông ở chiến trường VN. (“1 triệu đô la” vì được rời chiến trường về nằm bệnh viện mà thực ra chẳng hề hấn gì cả). Trong bệnh viện Forrest học đánh bóng bàn, và người bạn trong bệnh viện dạy Forrest: “Keep your eyes on the ball” (dán mắt vào trái bóng). Và Forrest Gump cứ vậy mà làm, lúc nào cặp mắt cũng dán vào bóng, nhờ đó mà thành vô địch, được gửi sang Trung Quốc đấu bóng bàn ngoại giao Trung Mỹ.

Continue reading Tập trung