Chào các bạn,

Mọi chúng ta đều hiểu câu “Một cái đầu không bằng 100 cái đầu”. Nhưng khi thực hành thì có rất nhiều người không hề biết thực hành. Ví dụ thỉnh thoảng ta thấy rõ nhất trên báo chí là là các quyết định của nhà nước, thường là ở các cấp tỉnh, thành phố, huyện… Có những quyết định nghe xong là ta giật mình, có cảm tưởng là quyết định đó làm ra bởi chỉ một cái đầu, hoặc cũng rất có thể là chẳng có đầu nào, đừng nói là 100 cái đầu. Và sau khi quyết định được phát hành chừng một thời gian ngắn thì các quý vị phải ra quyết định thu hồi quyết định đó, hay là làm lơ giả quên quyết định đó…

Nhưng đây không phải là vấn đề của nhà nước mà thôi. Đây là vấn đề quản lý ta thấy ở khắp mọi nơi, khắp mọi cấp—trong trường học, trong công ty nhỏ, công ty lớn, trong hội đoàn từ thiện, trong nhà thờ nhà chùa… Quyết định được làm bởi một cái đầu duy nhất, đôi khi có vẻ như bởi không đầu.

Continue reading Một cái đầu không bằng 100 cái đầu →

Truyện Thiền “Chiến binh của nhân loại” viết:

Có lần một sư đoàn quân đội Nhật tập trận, và một số sĩ quan thấy cần phải lập bộ chỉ huy trong thiền viện của Gasan.

Gasan bảo đầu bếp: “Cho các sĩ quan các món đơn giản như chúng ta ăn.”

Các sĩ quan tức giận, bởi vì họ quen được ưu đãi. Một sĩ quan đến gặp Gasan và nói: “Ông nghĩ chúng tôi là ai? Chúng tôi la chiến binh, hy sinh mạng sống cho tổ quốc. Tại sao ông không đối xử với chúng tôi tương xứng?”

Gasan trả lời cứng rắn: “Anh nghĩ chúng tôi là ai? Chúng tôi là chiến binh của nhân loại, nhắm vào cứu vớt tất cả mọi sinh linh.”

Thiền sư Gasan biết mình là ai và đang làm gì.

Đó là điều các bạn ĐCN nên nắm vững. Chúng ta, những người tu chợ, cũng như các vị tu chùa/tu dòng– thiền sư, linh mục, mục sư, nữ tu–chúng ta bắt đầu học tư duy tích cực để chỉ cho chính mình—luyện tâm tích cực, tĩnh lặng, của mình cho mình; nhưng một lúc sau, đã hơi thuần thục một chút, thì ta hiểu ra được ta là những chiến binh của nhân loại.

Continue reading Chiến binh của nhân loại →

Chào các bạn,

Truyện Thiền “Giọng nói của hạnh phúc” viết:

Sau khi thiền sư Bankei qua đời, một người mù sống gần chùa của thiền sư nói với một người bạn: “Bởi vì tôi mù, tôi không thể quan sát sắc mặt người ta, nên tôi phải xét tư cách của họ qua giọng nói. Thường thì khi tôi nghe một người chúc mừng người khác về chuyện vui hay thành công nào đó, tôi cũng nghe một âm bí mật của ganh tị. Khi chia buồn với người khác về mất mát của họ, tôi cũng nghe thích thú và thỏa mãn, cứ như là người chia buồn thật sự vui vì có cái gì đó để lại cho họ hưởng trong thế giới riêng của họ.

Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của tôi thì giọng nói của Bankei luôn luôn thành thật. Khi thiền sư bày tỏ hạnh phúc, tôi chẳng nghe gì khác ngoài hạnh phúc, và khi thiền sư bày tỏ buồn rầu, tôi chẳng nghe gì khác ngoài buồn rầu.

Continue reading Giọng nói →

Chào các bạn,

Hôm nay chúng ta nói đến một từ rất thú vị đã mấy ngàn năm triết lý Tây Phương. Đó là từ logos.

Logos là một từ căn bản trong triết lý Hy Lạp. Khi dịch sang tiếng Anh thì gọi là the Word (chữ Word viết hoa), và dịch sang tiếng Việt là Ngôi Lời. Điều thú vị là từ word (lời, chữ) là một từ rất giản dị trong mọi ngôn ngữ, chúng ta dùng từ đó trong khi nói chuyện hàng ngày, có gì mà lớn lao? What is the big deal ? 🙂

Logos, tiếng Hy Lạp viết là λόγος, đến từ λέγω (lego) có nghĩ là “I say”, “tôi nói.” Hầu như trong mọi ngôn ngữ, nghĩa nguyên thủy của logos (word) là từ, chữ, lời nói, ý kiến, cầu khẩn, mệnh lệnh, lý lẽ…

Continue reading Logos – the Word – Ngôi Lời →

Chào các bạn,

Chúng ta thường nói đén 3 yếu tố thành công trong chiến trận: “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”. Thiên thời nguyên thủy là thời tiết thuận lợi. Về sau người ta còn nghĩ rằng thiên thời còn có nghĩa là thời gian trời muốn, trời định. Địa lợi là thế đất tốt cho chiến trận. Và nhân hòa là mọi người hòa thuận với nhau.

Ta cũng thường nghe nói: “Thiên thời bất như địa lợi, địa lợi bất như nhân hòa”, tức là thiên thời không bằng địa lợi, địa lợi không bằng nhân hòa. Có nghĩa là thứ tự quan trọng nên được đổi ngược lại cho rõ ràng: “Nhân hòa, địa lợi, thiên thời.”

Continue reading Nhân hòa →

Chào các bạn,

Mỗi khi chúng ta nhìn một người nào đó đương nhiên là một số nhận xét sẽ tự động xảy ra trong đầu ta: Anh này áo quần đầu tóc bẩn thỉu quá, cô này thật thông minh, cậu này chậm hiểu quá, chàng này thiếu kinh nghiệm quá, anh này nói thiếu thành thật, cô này có vẻ kiêu quá…

Tạm bỏ qua vấn đề là nhận xét của ta có thể rất sai. Giả sử là ta đúng, thì không phải là các nhận xét tự động của ta về người khác như thế, nhất là những nhận xét xấu, đương nhiên làm ta có thái độ tiêu cực về người đó sao? Làm sao mà yêu người khi ta tự động có nhận xét tiêu cực về người khác được?

Continue reading Nhận xét người khác →

Chào các bạn,

Khổng tử nói: “Đừng lo người không biết mình, chỉ lo mình không biết người”- “Bất hoạn nhân chi bất kỉ tri, hoạn bất tri nhân dã”. (Luận Ngữ I.16)

Đây đương nhiên là điều ngược 180 độ với thói quen của đa số chúng ta. Chúng ta hầu như sống cả ngày tìm đủ mọi cách để người khác hiểu mình, không hiểu lầm về mình. Đối với các chính trị gia lo kiếm phiếu thì mọi người phải hiểu mình là chuyện sống chết, là khoa học tối cao về liên hệ với quần chúng. Quan chức hành chánh nhà nước cũng vậy, đa số ai cũng thế. Các sao văn nghệ thì cũng luôn luôn tìm cách để các báo viết hay viết tốt về mình…

Continue reading Đừng lo người không biết mình, chỉ lo mình không biết người →

Chào các bạn,

Tăng tử, học trò của Khổng tử, nói rằng:

“Tôi mỗi ngày phản tỉnh ba điều: Lo việc cho người đã làm hết mình chưa? Làm bạn với người có thành khẩn, giữ được chữ tín chưa? Lời thầy dạy dỗ đã luyện tập chưa?” (Luận Ngữ I.4)

(Tsang Tzu said: Each day I examine three things: Planning works for others, have I been unfaithful? Dealing with friends, have I been untrustworthy? The Master’s teachings, have I not practiced?

Continue reading Tam tỉnh – Ba điều phản tỉnh hàng ngày →

Chào các bạn,

Thiệu Ung (1011 – 1071) hiệu là Khang Tiết, nên gọi là Khang Tiết Thiệu, người đời Bắc Tống (Trung Quốc), có câu “Nhân tâm sinh nhất niệm, thiên địa tất giai tri”– tâm người sinh một ý, trời đất hẳn biết cả. Câu này nói về hậu quả của chỉ một tư tưởng trong tâm ta, nằm trong bài thơ ngũ ngôn bát cú của Khang Tiết Thiệu:

Thiên thính vô tuyệt âm
Thương thương hà xứ tầm
Phi cao diệc phi viễn
Đô chỉ tại nhân tâm
Nhân tâm sinh nhất niệm
Thiên địa tất giai tri
Thiện ác nhược vô báo
Càn khôn tất hữu ty
(Khang Tiết Thiệu)

Trời nghe, không cần âm nào
Xanh xanh tìm nơi nao
Chẳng cao cũng chẳng xa
Nằm chỉ trong tâm người
Tâm người sinh một ý
Trời đất hẳn biết cả
Thiện ác, nếu không báo
Trời đất thiên vị sao?
(TĐH)

Continue reading Tâm người sinh một ý →