Chào các bạn,

Thật tình cờ, trong khi hỏi tìm gia đình mẹ Nhang ở thôn Một, mình đi ngang qua một chuồng trâu và một chuồng bò liền nhau. Mình quá ngạc nhiên vì trong hai chuồng có thật nhiều trâu, nhiều bò, nhất là chuồng bò, nhiều đến nỗi có chín con bò choai và bốn con bê phải ra nằm phía ngoài chuồng trên đường đi. Đây là đàn trâu, đàn bò, của một gia đình trong Buôn Làng mình thấy nhiều nhất từ trước đến bây giờ, và mình nghĩ đàn trâu, đàn bò này là của gia đình mẹ Nhang. Bởi mình nghe anh em Buôn Làng nói trước khi bố Nhang đi với ông bà, đã để lại cho gia đình nhiều trâu, nhiều bò, cùng nhiều ruộng đất. Nên mình đinh ninh đây là gia đình của mẹ Nhang và mình đi vào. Continue reading Có nhiều trâu, nhiều bò →

Chào các bạn,

Hai môn học các em nữ học sinh Lưu trú sắc tộc cấp III của mình gặp khó khăn nhất trong học tập, và hầu hết các em phải thi lại là môn Văn và môn Toán.

Môn Văn mình còn lý giải được là do không phải ngôn ngữ, không phải tiếng mẹ đẻ của các em. Mỗi khi mình hỏi đến kết quả học của môn Văn các em cũng còn có sự tự hào khi kể: Tuy điểm văn của các em dưới điểm năm nhưng vẫn còn hơn nhiều bạn người Kinh. Trong lớp học của các em rất nhiều bạn người Kinh chỉ được một hoặc hai điểm môn Văn. Các thầy cô giáo nói các bạn người Kinh ỉ lại là tiếng mẹ đẻ của mình, tự hào dễ không thèm học, đã đưa đến kết quả học tập môn Văn của một số bạn người Kinh là thua sự cố gắng của một số em học sinh sắc tộc. Continue reading Học toán chia →

Chào các bạn,

Buổi sáng các em đến trường học, mình dọn dẹp sắp xếp những bao đựng gạo, đang nghĩ không biết phải làm gì với những cái bao không này vì nó quá nhiều. Biết gia đình các em làm nương rãy rất cần bao để đựng nông sản cũng như đựng phân bón, mình nhắc các em lấy những cái bao mang về gia đình để dùng nhưng không thấy các em lấy, không biết các em quên hay các em mắc cỡ!

Mình đang làm mẹ Nê chạy xe máy đến. Mẹ Nê là mẹ của em Nari học sinh lớp Mười hai của nhà Lưu trú. Mẹ Nê nói sáng nay có việc phải ra thị trấn Phước An, trên đường về ghé vào thăm mình và cũng để hỏi việc học hành của em Nari, cũng như cách sống của em Nari trong nhà Lưu trú. Continue reading Những cái bao không →

Chào các bạn,

Mình về Buôn Làng ba năm nhưng năm nay trời lạnh nhất, và cái lạnh kéo dài cho đến hôm nay đã sau Noel hơn một tháng trời vẫn còn rất lạnh. Càng lạnh mình càng thấy thương các em nhỏ ba bốn tuổi trong Buôn Làng.

Các em ba bốn tuổi không còn quá nhỏ để được bố mẹ hoặc chị địu sau lưng cho đỡ lạnh, cũng chưa đủ lớn để tự biết mặc nhiều áo hoặc ngồi bên bếp lửa như những ông bà già cho đỡ lạnh, chưa biết tự lo nên trời có gió, có lạnh nhiều, các em nhỏ vẫn chạy chơi ngoài đường với đôi chân trần, với bộ áo quần thun mỏng manh như những ngày thường khác. Continue reading Áo quần cho em nhỏ →

Chào các bạn,

Chiều thứ Năm một số các em học sinh khối Mười một không đi học thêm, mình gọi em Phương cùng đi với mình về gia đình em Phương ở xóm Đào, để xin một ít phân chuồng khô đem về nhà Lưu trú chăm bón cho rau đang trồng trong vườn. Vì trước nhà Lưu trú có khoảnh vườn nhỏ, năm đầu tiên mình cho các em làm luống trồng các loại rau, trồng được hai đợt, rau xấu dần mặc dầu mình xin gia đình các em phân chuồng để bỏ rất nhiều nhưng nó vẫn không lên tốt được.

Continue reading ‘Học dốt đến đâu, học lâu cũng hiểu’ →

Chào các bạn,

Phòng học chung của bốn mươi em nữ học sinh Lưu trú của mình nhỏ, phải cố gắng mình mới xếp được mười bàn học, mỗi bàn ngồi bốn em. Tuy các em ngồi hơi chật, nhưng từ khi có phòng học chung và chia chỗ ngồi học cố định theo lớp, thì các giờ học bài ở nhà Lưu trú được các em tuân thủ đúng giờ, học hành nghiêm túc, nhờ vậy kết quả học tập của các em tốt hơn nhiều so với thời gian đầu chưa có phòng học chung, lúc đó các em học riêng ở mỗi bàn học cá nhân trên giường ngủ. Continue reading Chỗ ngồi học cũ →

Chào các bạn,

Nhiều lần mình đi ngang qua nhà bố Lo ở thôn Một nhưng chưa vào thăm gia đình được, có rất nhiều lần định ghé vào thăm nhưng lại gặp chuyện này, chuyện kia, nên vẫn còn khất đó! Cho đến tối Chúa nhật vừa qua, sau khi mình đến thăm các gia đình ở gần bên, trước khi về mình nói với hai mẹ cùng đi với mình vào thăm nhà bố Lo rồi hãy về.

Ở ngoài đường nhìn vào căn nhà ngang mở cửa, mình đi vào thấy một nhà ngổn ngang những khung xe, niền và bánh xe đạp cũ, tháo ra vất lung tung bừa bãi trên nền nhà không còn lối để bước vào. Continue reading Chưa cãi nhau bao giờ →

Chào các bạn,

Nhìn chung trong Buôn Làng mình đang ở, có lẽ anh em Buôn Làng ở thôn Năm có đời sống kinh tế khó khăn hơn các thôn khác. Vì vậy nhiều gia đình ở trong những căn nhà nhỏ vách nứa cũ kỹ mục nát xiêu vẹo, có những mái nhà nhìn không còn biết là nhà! Trong những gia đình ở thôn Năm mình rất quan tâm đến gia đình ông bà Thuôl, ông bà Thuôl đã trên bảy mươi tuổi.

Ông bà Thuôl ở cách nhà mình khoảng hơn một trăm mét, trong một căn nhà ngay mặt đường được xã xây theo chính sách 134, các con của ông bà Thuôl đã lớn, lập gia đình và ra riêng cũng ở trong Buôn Làng. Continue reading Đọc kinh hằng ngày →

Chào các bạn,

Khoảng ba giờ chiều Chúa nhật mẹ E đến nhà, mình tưởng mẹ E đến để cùng đi thăm các gia đình với mình. Mình hỏi sao hôm nay mẹ E đến sớm quá như vậy vì mình thường đi từ bốn giờ chiều đến tám giờ tối. Mẹ E nói:

– “Mình đến sớm để nhờ Yăh giúp một việc.”

– “Mẹ E cần Yăh giúp cho chuyện gì?” Continue reading Nhờ giúp có việc làm →

Chào các bạn,

Điện thoại reo báo có cuộc gọi, nhìn vào mình thấy tên mẹ Hreng nhưng lại nghe giọng em Kim Cương con trai mẹ Hreng. Em Kim Cương nói một câu ngắn gọn: “Yăh đến nhà mình ngay.”

Thời gian đầu mình rất khó chịu kiểu gọi điện thoại như ra lệnh bất kể giờ giấc này! Nhưng sau mình hiểu với bản tính chân chất không xã giao của anh em Buôn Làng mình không còn khó chịu nữa! Từ nhà mình đến nhà mẹ Hreng đi bộ qua mấy ô ruộng mất khoảng bảy phút. Continue reading Đổi bò →

Chào các bạn,

Sống gần gũi anh em Buôn Làng, mình cảm phục trước sự quan tâm chia sẻ vật chất của anh em Buôn Làng đối với người khác, mặc dầu gia cảnh người chia sẻ cũng không khá hơn người được chia sẻ. Song song với sự quan tâm chia sẻ là tấm lòng biết ơn của anh em Buôn Làng đối với Yàng, đối với Chúa, đối với mọi người. Trước kia mình nghe kể anh em Buôn Làng một khi đã tin ai, đã thương ai, đã biết ơn ai, họ sẽ sống hết mình vì người ấy, cho người ấy, và bây giờ sau một thời gian dài tiếp xúc mình cảm nhận được điều này một cách rất rõ ràng. Continue reading Lòng biết ơn →

Chào các bạn,

Trong khi kiểm tra lại một số giấy tờ ở phòng làm việc, em Chi đến trước cửa phòng xin gặp mình. Em Chi nói có chuyện muốn trình bày.

Em Chi hiện là học sinh lớp Mười trong nhà Lưu trú. Đầu năm học Nk 2014 – 2015 khi mình quyết định nhận em Chi vào nhà Lưu trú, một số mẹ ở xóm Đào cùng xóm với gia đình em Chi đến cho mình biết tình trang phức tạp của gia đình em Chi, để mình cân nhắc trong việc có nên nhận em Chi vào nhà Lưu trú của mình không. Continue reading Khuyết điểm →

Chào các bạn,

Có những em nhỏ mình đến thăm gia đình sau một vài lần nói chuyện, mình thấy rất mến các em. Chẳng hạn em Juong học lớp Bảy, con gái út của mẹ Buôn ở thôn Hai.

Lần thứ nhất mình gặp em Juong vào chiều Chúa nhật khi đến thăm nhà mẹ Buôn, những người lớn trong gia đình đều đi làm chưa về, em Juong ở nhà giữ cháu, mình đến em Juong vừa địu dỗ cháu vừa nói chuyện với mình. Em Juong nói chuyện rất tự nhiên, cởi mở và cũng rất lễ phép, mình bắt đầu mến em Juong từ lần đó. Continue reading Nói thật →

Chào các bạn,

Mình lại gặp một chuyện rất mắc cười!

Đứng trong nhà nhìn ra con đường mòn trước nhà, con đường dẫn ra quán bà Tiến, mình thấy em Nghiệp con trai của bố mẹ Sia khoảng bảy tuổi, đi chân không, ăn mặc lếch thếch, tay trái của em Nghiệp nắm chặt. Nhìn bàn tay trái nắm chặt mình đoán em Nghiệp cầm tiền nên gọi hỏi:

– “Em Nghiệp ra quán bà Tiến mua bánh kẹo phải không?” Continue reading Mua mì tôm nhà Yăh →

Chào các bạn,

Khoảng mười giờ sáng Chúa nhật đang ở nhà trong Buôn Làng mình nghe tiếng gọi cổng, đi ra thấy bố Diên nhà ở ngã ba khúc quanh vào thôn Tư và đứng cạnh bố Diên là một người đàn ông Kinh rất lạ. Mình mời hai người vào phòng khách. Trong khi nói chuyện, mình biết người đàn ông tên Sin là người làm vườn của anh con bác mình ở Tp. Buôn Ma Thuột. Anh nhờ ông Sin đến Buôn Làng tìm mình, đến ngã ba ông Sin đang không biết chọn đường nào đã gặp bố Diên và bố Diên giúp dẫn ông Sin đến. Continue reading Một bao gạo →