Chào các bạn,

Nhà Lưu trú của mình ở xã Tân Tiến là xã người Kinh thuộc thị trấn Phước An, cách nhà Lưu trú khoảng hai cây số có một Buôn Làng người sắc tộc Êđê, vì vậy chợ mình thường xuyên đi là chợ đầu mối có tên chợ Buôn Nia. Ngay chợ có một ngã ba cũng được gọi ngã ba Buôn Nia.

Anh em Buôn Làng Êđê này cũng có nhiều bò. Thỉnh thoảng buổi sáng và buổi chiều có hai hoặc ba nhóm, mỗi nhóm thường có hai người phụ nữ lùa những con bò đi ngang cổng nhà Lưu trú. Continue reading Lượm tiền rơi →

Chào các bạn,

Mình đến Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột thấy vui khi tình cờ gặp lại em Páo. Em Páo người sắc tộc Hmông, gia đình ở huyện Krông Năng cách Tp. Buôn Ma Thuột khoảng tám mươi cây số. Em Páo ở với mình năm em Páo học lớp Một đến lớp Hai, và mùa hè năm em Páo lên lớp Ba mình chuyển đi bây giờ gặp lại em Páo đã là học sinh lớp Sáu.

Ngày mình đến thôn Giang Thịnh nhận và dẫn em Páo về ở nhà Lưu trú sắc tộc, em Páo mới bảy tuổi chưa đi học vì không có giấy khai sinh, chưa được đến trường nên em Páo không biết nói tiếng Kinh, vóc dáng lại rất nhỏ, chưa tự làm được gì cho bản thân. Continue reading Em Páo và trứng chim →

Chào các bạn,

Những lần đi chợ huyện Phước An hoặc chợ ngã ba Buôn Nia, khi đi ngang qua các gian hàng bán hàng khô như tôm khô, tép khô, cá khô…, điều làm mình ngạc nhiên nhất khi thấy các quầy chưng bán đầy những thúng đầu cá khô đủ loại, đủ cỡ, mình nghĩ không biết những đầu cá khô này bán cho ai, và người ta mua đầu cá khô về để làm gì? Thắc mắc nhưng mình không hỏi các em cũng như các mẹ, vì đây cũng là điều tế nhị khi ẩm thực của mình và của anh em Buôn Làng còn có nhiều khác biệt.

Nhưng rồi tình cờ mình biết được, do một lần mình mua mười ký cá khô về để dành cho các em học sinh Lưu trú dùng thay đổi trong những bữa cơm sáng. Continue reading Thức ăn cho cả nhà →

Chào các bạn,

Mỗi lần nói chuyện với anh em Buôn Làng mình học được từ những con người đơn sơ, chân chất, thật thà này rất nhiều điều mới lạ làm phong phú thêm cho cuộc sống, cũng như giúp mình hiểu thêm về bản sắc văn hóa, phong tục tập quán của anh em Buôn Làng. Mình nghĩ nếu không có những gặp gỡ thân tình, những cuộc chuyện trò cởi mở chắc mình phải mất nhiều thời gian lắm mới biết, mới hiểu được một phần cách sống, cách nghĩ của anh em Buôn Làng qua sách vở. Continue reading Xin bốc chuyển gạch →

Chào các bạn,

Mình gặp và nói chuyện với mẹ Thanh rất nhiều nhưng lại chưa biết nhà, chỉ biết gia đình mẹ Thanh ở thôn Hai. Chiều Chúa nhật mình rủ mẹ Hreng và mẹ Nóc đến thăm gia đình mẹ Thanh. Trên đường vào thôn Hai mình gặp em trai khoảng mười bốn tuổi đang đạp xe đạp chạy ngược chiều, mình gọi em lại hỏi nhà mẹ Thanh, em rất dễ thương quay xe đạp lại làm hiệu mình và các mẹ đi theo, và em dẫn đến trước ngôi nhà được xã xây theo chính sách chương trình 134 cho những hộ nghèo. Em trai không nói, đưa tay chỉ vào ngôi nhà và em quay xe đạp chạy ra đường. Continue reading Sợ xe đạp hư →

Chào các bạn,

Mình vừa bước chân vào trong sân nhà thầy giáo Toang, chợt em bé trai bò nhanh như gió từ trong nhà ra hiên trước cửa chính, em bé chống hai đầu gối và ngồi lên trên hai gót chân, em bé giơ tay ngoắt mình mấy cái sau đó em bé chỉ tay vào trong nhà, mình chưa kịp phản ứng gì em bé đã lại bò nhanh như gió quay trở lại vào phía trong nhà.

Vào gian nhà khách, định thần nhìn lại em bé, mình quá ngạc nhiên vì không ngờ đây là lần đầu tiên mình gặp một em bé bị nhiễm chất độc da cam trong Buôn Làng Sêđăng mình đang ở. Thầy giáo Toang thấy mình nhìn sững em bé, thầy có vẻ ngại, nói nhỏ: Continue reading Em bé chất độc da cam →

Chào các bạn,

Một số các em thanh niên nam nữ trong Buôn Làng đi làm thuê cho các công ty giày dép, các công ty may mặc cũng như các công ty may cặp da, may valy túi xách ở Tp. HCM hoặc ở tỉnh Bình Dương. Trong thời gian đi làm, hè các em không về gia đình do các công ty không nghỉ hè, nhưng các em về nghỉ Tết bởi theo truyền thống Việt Nam ngày tết là ngày đoàn tụ, đoàn viên gia đình, vì vậy các công ty đều có chế độ nghỉ tết.

Được nghỉ tết các em trở về Buôn Làng, sau tết khi trở lại các công ty làm việc, thường các em rủ thêm bạn bè trong Buôn Làng cùng đi theo vào làm trong các công ty. Continue reading Đi làm thuê xa →

Chào các bạn,

Một hôm mình có việc phải ra Tp. Buôn Ma Thuột đã ghé vào Lưu trú sắc tộc nơi mình ở trước đây, đã gặp một số em ở Buôn Làng đang học cấp III. Các em rất mừng khi gặp mình, trong số các em có em Zabeth đang học tại trường Trung cấp Trường Sơn.

Em Zabeth con gái thứ hai của thầy Eang là thầy hiệu phó trường cấp II trong Buôn Làng, và mẹ Eang mới đi với ông bà cách đây gần ba tháng. Vì mẹ Eang mới về với ông bà nên em Zabeth còn rất buồn, gặp mình em Zabeth khóc nói: Continue reading Tin có ma quỷ →

Chào các bạn,

Em Sapiel học sinh cũ Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột đến gặp mình mời tham dự thánh lễ và tiệc cưới của em bên xã Eauy. Mình chúc mừng và hỏi cô dâu ở Buôn Làng nào? Em Sapiel cho biết cô dâu người cùng xã Eauy cũng ở gần nhà em Sapiel. Mình nói:

– “Yăh tưởng cô dâu người sắc tộc Êđê ở Buôn Làng Comleo xã Hòa Thắng? Nếu ngày đó Yăh làm theo yêu cầu của em Sapiel, không biết bây giờ em Sapiel sẽ ra sao hể?”

– “Yăh vẫn còn nhớ đến chuyện trước kia mình thấy ngại quá!” Continue reading Xin đuổi công bằng →

Chào các bạn,

Mẹ Ên đến xin thuốc cho bố Ên, mấy hôm nay bố Ên đau nhức chân không ngồi cũng như không đi lại được, và đêm đến bố Ên cũng không ngủ được. Mẹ Ên xin thuốc và hỏi mình có biết chỗ nào chữa không mất nhiều ngày chỉ giúp, để em Ên chở bố Ên đi chữa. Mình nhớ đến ông Thư người sắc tộc Tày ở Krông Năng đã chữa cho nhiều người khỏi bệnh đau nhức toàn thân, cũng như cho một số người khỏi bệnh Gút và tê liệt chân tay. Ông Thư chữa bằng phương pháp gia truyền, thuốc uống là rễ cây và các loại lá cây. Continue reading Bắt lại vợ và con →

Chào các bạn,

Buổi chiều mình cùng nhặt rau với các em tổ Ba, chuẩn bị bữa cơm tối cho nhà Lưu trú. Trong khi làm việc các em hồn nhiên nói cười vui vẻ, riêng em Sun học sinh lớp Mười im lặng cắm cúi làm, thỉnh thoảng ngước lên nhìn lén mình. Nhìn em Sun lộ rõ vẻ mất bình an nhưng mình không hỏi vì nghĩ chắc em Sun còn ngại mình về chuyện đã xảy ra buổi trưa.

Dùng cơm trưa xong mình về phòng khoảng ba mươi phút, nghe tiếng gõ cửa phòng ngoài mình đi ra thấy em Sun và em Phích, hai em là học sinh lớp Mười. Mình hỏi hai em có chuyện gì? Em Sun nói: Continue reading Bình an →

Chào các bạn,

Trưa thứ Bảy ở ngoài nhà Lưu trú về, vừa chạy xe vào cổng đã thấy em Thép ngồi đợi trong phòng khách – Em Thép con trai lớn của bố mẹ Thép ở bên xóm Đào, năm nay em Thép hai mươi mốt tuổi. Vừa dắt xe vào nhà mình vừa nghĩ không biết em Thép đến gặp mình có chuyện gì. Cất xe xong ra phòng khách, mình hỏi:

– “Hôm nay em Thép đến gặp Yăh có chuyện gì?”

– “Mình muốn nhờ Yăh tìm cho mình một việc làm lâu dài, mình không thích đi làm một vài tháng như mùa hái cà-phê thuê ở Đăkmin. Continue reading Được thiên thần dẫn đi →

Chào các bạn,

Mình đến thôn Hai thăm gia đình mẹ Thanh cũng vừa lúc mẹ Thanh đi làm ở lò gạch về, mình nói mùa này đa số anh em Buôn Làng lên núi thu hoạch củ mì, còn gia đình mẹ Thanh không trồng mì hay sao mà vẫn đi làm gạch?

– “Có trồng một ít nhưng hiện tại mình cần tiền chi tiêu hằng ngày trong gia đình, nên đi bốc chuyển gạch lên xe, mỗi chuyến chia nhau được khoảng bốn hoặc năm mươi ngàn đồng. Tuy không nhiều nhưng cũng còn đỡ hơn trong nhà không có đồng nào. Các con đi học xin mua cho con cái này mua cho con cái kia, nhiều lúc mình không có một đồng để lo cho các con, vừa thương vừa tội các con. Thu hoạch củ mì cũng có tiền nhưng mình muốn để dành lo cho em Thụy đang học năm cuối Cao đẳng văn hóa nghệ thuật tại Tp. Buôn Ma Thuột.” Continue reading Đi bốc chuyển gạch →

Chào các bạn,

Bản chất anh em Buôn Làng ít thù hận, không để bụng, không giận dai, không so đo hơn thiệt, dễ đón nhận số phận nên dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, thiếu thốn nhưng trên khuôn mặt anh em Buôn Làng luôn biểu lộ nét vui tươi an bình, dù công việc có dồn đống ngút cao như núi. Mình chia sẻ điều này vì hôm nay mình chứng kiến em Thanh con gái lớn của mẹ Thanh, học Cao đẳng văn hóa nghệ thuật tỉnh Đăklăk mới ra trường được hai tháng chưa xin được việc làm, hằng ngày đến giúp những công việc của giáo xứ như tập hát cho ca đoàn thiếu nhi, cắm hoa nhà thờ. Continue reading Đón nhận cuộc sống →