44

Hãy cho chúng tôi cơ hội được… sai!

Người trẻ có thực sự vô cảm?

Lâu nay rất nhiều người lớn thường quan ngại, lo lắng rằng giới trẻ Việt Nam hiện nay quá thờ ơ, vô cảm với xã hội, mù mờ về lịch sử, lơ mơ về văn hóa đất nước…Phải chăng đây là một bức tranh thực tế về người trẻ Việt Nam? Tôi đi tìm câu trả lời cho câu hỏi này bằng cách nhìn lại những bạn trẻ xung quanh mình…

Bé L. 24 tuổi, là nhân viên cũ của tôi. Em tốt nghiệp Đại học Sư phạm. Ba mẹ em muốn em xin vào nhà nước, có một công việc ổn định rồi lập gia đình, có một cuộc sống bình lặng như bao người. Nhưng cô bé ấy mang trong mình một khát vọng, khát vọng đóng góp cho việc bảo vệ môi trường của Việt Nam. Thế là ra trường, em đã “cãi” ý cha mẹ, em nộp đơn vào những tổ chức làm về bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu ở Việt Nam. Dù còn trẻ, nhưng em đã đi rất nhiều nơi, ăn ngủ cùng đồng bào dân tộc miền núi hay lang thang trong rừng, vẫn miệt mài tham gia vào các dự án tình nguyện vì cộng đồng, dù chính kinh tế gia đình em cũng không mấy dư dả…

Cô bạn thân của tôi, 30 tuổi, dù đang rất bận rộn chuẩn bị bảo vệ luận án tiến sĩ ở Bồ Đào Nha, vẫn cặm cụi mỗi ngày cùng những người bạn của mình dịch những tài liệu về giáo dục của UNESCO sang tiếng Việt, để mang tinh hoa giáo dục thế giới đến gần hơn với người Việt.

Một người em trong tổ chức Hoạt động xã hội Người Việt Trẻ với tôi, chỉ mới 26 tuổi mà đã có hơn chục năm làm tình nguyện, con số những chương trình từ thiện, vì cộng đồng mà em đã tổ chức và tham gia đã lên đến cả trăm chương trình. Vừa rồi, khi tin tức đồng bằng sông Cửu Long hạn hán nghiêm trọng, em đã ngay lập tức sốt sắng: “Chúng ta phải tổ chức chương trình gì đó giúp đỡ bà con ngay và luôn, chị ạ!”…

Tôi còn muốn kể, kể nhiều nữa, mà không biết kể đến khi nào mới hết những người trẻ nặng lòng với đất nước mà tôi biết xung quanh tôi. Hiện nay, trên khắp cả nước, có vô số những tổ chức, câu lạc bộ, đội nhóm do các bạn trẻ lập ra để giải quyết các vấn đề bức thiết của xã hội như ô nhiễm môi trường, bảo vệ trẻ em, sức khỏe, vệ sinh, nước sạch,…

Có lẽ thật không công bằng khi cho rằng hầu hết hay phần lớn giới trẻ Việt Nam thờ ơ với xã hội, vô cảm với đồng bào? Nhưng nhìn rộng hơn, tôi vẫn thấy một bộ phận không nhỏ các bạn trẻ đang hoang mang về chính mình, sống không mục đích, chỉ nghĩ đến bản thân và thích hưởng thụ. Một người khi đã không hiểu rõ về mình, không biết mình thực sự muốn gì, làm sao có thể đỏi hỏi người đó quan tâm đến những vấn đề, những bức xúc tồn tại xung quanh người đó?

Số lượng người trẻ nặng lòng với quê hương đang có rất nhiều, nhưng có lẽ vẫn chưa đủ. Trong khi đó, số lượng bạn trẻ hời hợt với chính mình và với cuộc đời vẫn tiếp tục tăng lên. Tại sao?

 

Hãy cho người trẻ cơ hội được làm sai!

Các bậc phụ huynh rất hay so sánh con mình với con người khác như: “Sao con nhà người ta học giỏi thế mà con mình tệ thế này?”, “Sao thằng A, con ông B hàng xóm đậu tới mấy trường đại học, còn con mình một trường đậu cũng không nổi?”…

So sánh kiểu như vậy làm tăng tính tự ti trong người trẻ và thui chột ý chí tiến bộ của họ. Người lớn vẫn biết rằng, chúng ta học được nhiều từ thất bại hơn là thành công. Nhưng người lớn vẫn không thể/không muốn chấp nhận con, cháu mình thất bại.

Là một người trẻ, tôi cho rằng chúng ta cần thay đổi môi trường giáo dục rồi rộng hơn là môi trường xã hội nói chung. Chúng ta cần một môi trường khuyến khích người trẻ sai và sửa sai, vì thất bại là động lực của sự thay đổi và phát triển. Và nền tảng cốt lõi của một môi trường như thế phải được tạo nên từ niềm tin và kỳ vọng thực sự mà các thế hệ đi trước trao truyền cho thế hệ đi sau. Chừng nào người lớn còn đỗ lỗi, trách móc, người trẻ sẽ không có cơ hội để thay đổi và trưởng thành.

 

Giá trị sống – cũ mà không cũ

Biết bao bút mực đã bàn về tầm quan trọng của việc giáo dục giá trị sống cho giới trẻ. Theo tôi, giá trị sống của mỗi người quyết định nhân cách của người đó, lẽ sống mà người đó chọn. Vấn đề tưởng chừng như đã cũ, mà không hề cũ. Tôi rất mừng vì trong những năm gần đây, xã hội đã quan tâm hơn về vấn đề này. Tuy nhiên, theo tôi, việc giáo dục, định hướng giá trị sống cho giới trẻ hiện nay vẫn còn hời hợt, nửa vời. Phần đông chúng ta vẫn đang đo lường mức độ thành công của một cá nhân trong xã hội bằng địa vị, danh tiếng, mức thu nhập, hay khối lượng tài sản vật chất mà người đó sở hữu, người đó đi xe hơi hiệu gì, mang giày hiệu gì, có bao nhiêu căn nhà…

Anh bạn đồng nghiệp của tôi đi Vinh công tác, thấy xe hơi chạy đầy đường thầm nghĩ đời sống người dân mình đã khấm khá lên nhiều. Ai dè hỏi ra mới biết phần đông trong số họ thế chấp nhà hay tài sản khác vay ngân hàng để mua xe. Mua xe để kinh doanh, làm ăn buồn bán ư, anh bạn tôi hỏi dò, và nhận được câu trả lời thế này: “Không, để đi chơi và sáng sáng đánh con xe đi… ăn sáng thôi. Nhà ông hàng xóm sắm được xe, lẽ nào mình không bằng ổng?” Nếu người lớn có tư tưởng kiểu này, làm sao trách một bộ phận người trẻ hiện nay đang quăng mình vào cuộc đua kiếm tiền khốc liệt với giấc mộng “nhà lầu, xe hơi” – “chuẩn mực thành công” của xã hội?

Vì thế, tôi cho rằng, muốn người trẻ thay đổi, người lớn phải thay đổi trước. Chừng nào xã hội đánh giá mức độ thành công của một người bằng những giá trị tốt đẹp người đó tạo ra cho chính bản thân họ và gia đình họ, cho cộng đồng và đất nước, và rộng lớn hơn là cho nhân loại, chừng đó việc giáo dục và định hướng giá trị sống cho giới trẻ mới đi vào thực chất. Và tôi tin rằng, lúc đó chúng ta cũng sẽ không phải miệt mài đi tìm nguyên nhân cho việc tại sao giới trẻ Việt thờ ơ và vô cảm với xã hội nữa./.

Bùi Thị Minh Châu

3 cảm nghĩ về “Hãy cho chúng tôi cơ hội được… sai!”

  1. Cám ơn những chia sẻ của Minh Châu. Mình cũng thấy xung quanh rất nhiều người trẻ tốt và cho mình sự lạc quan về thế hệ tương lai.

    Mình biết có nhiều điều mà “người lớn” và xã hội nên thay đổi, cải thiện để khuyến khích và nâng đỡ người trẻ phát triển và đóng góp cho cộng đồng. Tuy nhiên một mặt khác, sau khi nhận diện những “rào cản” không đáng này, người trẻ nên chủ động vượt lên trên và hành động như chính mình là xã hội, là “người lớn” đang thành.🙂

    Về giá trị sống, mình cảm giác đây là một sự khủng hoảng ở những người lớn giai đoạn này. Không biết có phải vì khi đi qua chiến tranh và đói khổ, nơi mà chỉ cần không chết, người ta còn sống đã là quý báu lắm rồi, mà hầu như không cần trăn trở về giá trị sống nữa. Nhưng đến thế hệ sau này, khi sự tồn tại không còn là quá khó khăn, mỗi người có điều kiện hơn để trăn trở, kiếm tìm giá trị cho sự tồn tại của mình. Thật sự, mình thấy người trẻ trăn trở thường có nhiều giá trị sống cao đẹp, nhân văn và công bằng hơn thế hệ đi trước.

    Like

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s