Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Vang Bóng” – Tường Linh & Anh Việt Thu

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn thi khúc “Vang Bóng” của Thi sĩ Tường LinhNhạc sĩ Anh Việt Thu.

Thi sĩ Tường Linh tên thật là Nguyễn Linh, sinh ngày 12.12.1931 tại làng Trung Phước, huyện Quế Sơn (nay là Quế Trung, Nông Sơn). Ông xa quê từ năm 1954, ra sống ở Huế, Quảng Trị. Đến năm 1956 thì ông vào ở hẳn tại Sài Gòn cho đến nay. Tường Linh thuộc lớp các thi sĩ Quảng Nam xuất hiện vào những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Pháp. Bài thơ “Chị Điện Hòa” (1950) và “Năm Cụm Núi Quê Hương” (1954) của ông được nhiều người thuộc lòng, mãi cho đến nay.

Thơ Tường Linh đã xuất bản:

“Thơ Tập Làm Thuở Nhỏ” (in thạch bản, Tam Kỳ-1950)
“Mùa Di” (in thạch bản, Bồng Sơn – 1953)
“Mùa Hoa Cải” (Huế – 1955)
“Mây Cố Quận” (Tao Đàn, Sài Gòn -1962)
“Nghìn Khuya” (Tao Đàn, Sài Gòn – 1965)
“Thu Ơi Từ Đó” (Tao Đàn, Sài Gòn – 1972)
“Giọt Cổ Cầm” (Đà Nẵng-1998)
“Về Hỏi Lại” (Đà Nẵng – 2001)
“Thơ Tường Linh Tuyển Tập” (Văn học – 2011).

Thi sĩ Tường Linh.
Thi sĩ Tường Linh.

Năm 1986, nhà văn Võ Phiến than thở: “Chọn thơ Tường Linh quả khó, chọn bài này e mất lòng bài kia”.

Nhà thơ Trần Tuấn Kiệt thì nhìn thấy “… nỗi buồn trong thơ anh không là nỗi buồn bi đát của thanh niên hôm nay mà là nỗi buồn thăm thẳm của quê hương, nỗi buồn đó là nguồn sống của dân tộc chúng ta cần phải có. ” (Thi ca Việt Nam hiện đại).

Và trong bộ sách đồ sộ Văn Học Miền Nam nơi miền đất mới (2006), nhà biên khảo Nguyễn Q. Thắng cũng có cùng nhận xét với Võ Phiến: “… Thơ Tường Linh, phần lớn, bài nào cũng như bài nào, tuyển nhiều càng tốt, không bài nào đáng bỏ…”.

Hoặc như nhà thơ Tần Hoài Dạ Vũ: “… Thơ Tường Linh ra đi từ gốc rạ, để cuối cùng quay về lại với gốc rạ, trở thành máu thịt của quê hương”.

Trong một chuyên luận dài, nhà phê bình Hà Khánh Quân tổng kết: “Thơ hay là thơ đến và ở được lâu dài trong lòng người đọc. Người đọc tôi muốn nói ở đây là người-Việt-trung-bình của nhà văn Võ Phiến. Và Tường Linh là chủ nhân của một số thơ như thế”.

GS Huỳnh Như Phương thì gọi ông là “con ngựa thồ văn chương, thồ nhân nghĩa và ân tình xứ Quảng”; và đã chính xác khi cho rằng, “phong vị cổ điển trong thơ Tường Linh còn thể hiện ở chỗ dường như nhà thơ làm nhòa đi hình ảnh chính mình mặc dù những điều ông nói đều bắt nguồn từ gan ruột. Phải chăng ông nghĩ rằng những “gió dập sóng nhồi” của cuộc đời ông có thấm gì so với những chìm nổi của đất nước quê hương…”. (theo Nguyễn Đông Nhật)

tuonglinh_NS AVT

Nhạc sĩ Anh Việt Thu (1939-1975) là một nhạc sĩ nổi tiếng từ trước năm 1975 tại miền Nam Việt Nam. Ông tên thật là Huỳnh Hữu Kim Sang, sinh năm 1939 tại Campuchia. Đến năm 1940 thì mới làm giấy khai sinh tại An Hữu, Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Bút danh Anh Việt Thu có nghĩa là “Anh của Việt Thu” vì em trai của ông có tên là Việt Thu.

Anh Việt Thu sáng tác rất sớm. Từ năm 1956, ông đã có một số tác phẩm đầu tay như Giòng An Giang, Đẹp Bạc Liêu… Từ đó cho đến lúc qua đời, ông đã sáng tác khoảng hơn hai trăm bài hát. Niên khoá 1958-1959, Anh Việt Thu là trưởng đoàn văn nghệ Tổng Hội Sinh Viên Quốc Gia. Bạn bè nhận xét ông là một người ít nói, hiền lành, sống nhiệt tình và có tính rất nghệ sĩ.

Năm 1963, ông đệ trình luận án âm nhạc học tại nhạc viện Tokyo (Nhật Bản) và sau đó đỗ tốt nghiệp hạng ưu tại Trường Âm Nhạc Quốc Gia Sài Gòn khóa đầu tiên.

Năm 1964, ông về Tây Ninh dạy nhạc cho một trường phổ thông trung học (nay là trường THPT Trần Hưng Đạo).

Từ năm 1965 đến năm 1966, ông thành lập đoàn Du ca Phù Sa gồm ông, Anh Việt Thanh, Hà Phương, Phạm Minh Cảnh, hát từ Cần Thơ ra đến Huế.

Từ năm 1966 – 1968, ông được Đài Vô Tuyến Việt Nam mời về làm chương trình Phù Sa và Tuần Báo Văn Nghệ Truyền Thanh. Sang năm 1971, ông có riêng chương trình Giờ Âm Nhạc Anh Việt Thu trên Đài Vô Tuyến Truyền Hình Việt Nam.

Từ năm 1972 – 1974, Anh Việt Thu hợp tác với hãng Đĩa hát Việt Nam thực hiện một số băng nhạc cổ vũ tín hiệu hoà bình từ Hiệp Định Paris (1973).

Về cuối đời, ông làm việc tại Phòng Văn Nghệ Đài Phát Thanh Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa cùng với nhạc sĩ Trần Thiện Thanh và nhạc sĩ Phạm Minh Cảnh.

Sự nghiệp sáng tác của ông dành cho kho tàng âm nhạc Việt Nam tổng cộng khoảng 60 tác phẩm.

Ông qua đời ngày 15 tháng 3 năm 1975 (nhằm ngày 3 tháng 2 năm Ất Mão) tại Y Viện Quảng Đông, Sài Gòn (nay là bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Sài Gòn) do căn bệnh hoại thận. Ông được đưa về quê an táng tại làng An Hữu (nay là xã An Hữu, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang).

Chim Chiền Chiện, Miền Tây Việt Nam.
Chim Chiền Chiện, Miền Tây Việt Nam.

Thi phẩm “Vang Bóng” (Thi sĩ Tường Linh)

Ở đó có còn không anh?
Tháng Giêng mưa bụi.. tiếng trống chầu Hát Bộ lễ Kỳ Yên
Ở đó có còn không anh?
Đường bên sông phất phơ tà áo mới

Ở đó có còn không anh?
Tháng Giêng mưa bụi.. phấn mưa cài óng ả lụa Duy Xuyên
Còn không anh.. Chim chào mào còn tụ về xóm dưới
Ở đó.. ở đó hàng trăm con chia trái chín thơm vàng

Ta đắm đuối ngước nhìn
Đàn chim mỗi sớm đến trường làng
Mẹ đứng bên rào.. người nghiêng nghiêng rê sạch lúa
Lúa bụi rơi đầy trên lối cỏ đi qua
Rơm mới trải giăng giăng vườn quanh nhà

Ở đó có còn không anh?
Tháng Tư gió nồm.. gió thổi mạnh
Bắc chiện (*) lảo đảo say
Ở đó có còn không anh?
Ngàn dâu xanh đã xa mờ bóng dáng

Ở đó có còn không anh?
Nước sông chung dòng
Nước lớn nước ròng
Sông cái tiếp sông con

Còn không anh.. thuyền ai trôi giọng ai hò?
Tuyệt kỹ chuyển âm buồn.. thoáng chốc tưởng sa mưa

Còn không anh… ở đó… còn không anh?
Quê hương bềnh bồng trong lòng ta đó
Anh ơi ~

(* bắc chiện = chim chiền chiện – Cisticola)

tuonglinh_db

Thi khúc “Vang Bóng” (Nhạc sĩ Anh Việt Thu)

Ở đó có còn không anh?
Tháng Giêng mưa bụi.. tiếng trống chầu Hát Bộ lễ Kỳ Yên
Ở đó có còn không anh?
Đường bên sông phất phơ tà áo mới

Ở đó có còn không anh?
Tháng Giêng mưa bụi.. phấn mưa cài óng ả lụa Duy Xuyên
Còn không anh.. Chim chào mào còn tụ về xóm dưới
Ở đó..ở đó hàng trăm con chia trái chín thơm vàng

Ta đắm đuối ngước nhìn
Đàn chim mỗi sớm đến trường làng
Mẹ đứng bên rào.. người nghiêng nghiêng rê sạch lúa
Lúa bụi rơi đầy trên lối cỏ đi qua
Rơm mới trải giăng giăng vườn quanh nhà

Ở đó có còn không anh?
Tháng Tư gió nồm.. gió thổi mạnh
Bắc chiện (*) lảo đảo say
Ở đó có còn không anh?
Ngàn dâu xanh đã xa mờ bóng dáng

Ở đó có còn không anh?
Nước sông chung dòng
Nước lớn nước ròng
Sông cái tiếp sông con

Còn không anh.. thuyền ai trôi giọng ai hò?
Tuyệt kỹ chuyển âm buồn.. thoáng chốc tưởng sa mưa

Còn không anh… ở đó… còn không anh?
Quê hương bềnh bồng trong lòng ta đó
Anh ơi ~

(* bắc chiện = chim chiền chiện – Cisticola)

Dưới đây mình có bài:

– Thơ Tường Linh trong tôi

Cùng với clip “Vang Bóng” do ca sĩ Lệ Thu diễn xướng để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn,

Túy Phượng

(Theo Wikipedia)

tuonglinh_bìa thơ

Thơ Tường Linh trong tôi

(Nguyễn Nhã Tiên)

Và có lẽ, cũng bằng ngần ấy thời gian trĩu nặng trong tuyển tập thơ có bề dày hơn 650 trang in này. Vậy là, tôi có thể vịn vào mỗi bài thơ để lần dò từng quá khứ. Ví như lần theo những tên làng tên xóm, những địa danh trong thơ Tường Linh nó không chỉ là tên, là địa chỉ cụ thể của một vùng miền, mà là tiếng ngân có sức vang hưởng lay động thời gian.

Nhà thơ Tường Linh thuộc lớp các thi sĩ đất Quảng xuất hiện trên văn đàn vào những năm cuối của cuộc kháng chiến chín năm chống Pháp (1945-1954). Những bài thơ: Chị Điện Hòa, Năm cụm núi quê hương… của anh đã được viết vào những năm tháng đó. Thời kỳ này, báo chí trong nước còn thưa thớt, ở miền Trung và vùng đất Quảng còn hiếm hoi hơn, vậy mà thơ Tường Linh người đọc khắp nơi thuộc nằm lòng.

Đã nhiều lần có dịp đi ngang qua cái làng Trung Phước – quê của nhà thơ Tường Linh, chẳng có ngày xưa nào của tôi ở xứ sở này, vậy mà mênh mông một nỗi nhớ, vậy là dừng lại, khi thì bến đò lúc trong quán chợ… Cố nhiên cái làng Trung Phước bây giờ là phố xá thị trấn của huyện lỵmới Nông Sơn, chứ chả phải cái làng Trung Phước eo óc tiếng gà gáy trưa bên sông như thuở nhà thơ còn là cậu bé học trường làng.

Tôi đã nhiều lần được hầu chuyện cùng nhà thơ, được nghe anh kể chừng như không dứt về chuyện xưa của làng mình. Hình như cái quê nhà chon von một góc trời dưới chân núi Cà Tang ấy chưa một lần rời xa thi sĩ, mà thường hằng, ẩn đâu đó, khuất đâu đó trong anh, hễ có dịp, ví như gặp bạn đồng hương là lập tức bao chuyện làng ngày xưa tuôn trào. Đã hơn nửa thế kỷ xa quê, tuổi tác nhà thơ cũng đã quá “bát thập”, thế nhưng trí nhớ của anh lại chẳng hoang vu một chút nào.

Một trong những chuyện anh kể tối nhớ đời nhớ thuở ấy là chuyện “tờ báo làng” có một không hai, không chỉ vào thời xưa mà cho đến tận cả bây giờ. Đó chỉ là một tờ báo viết thôi, mỗi năm ra một số đúng vào dịp tết, và được treo lên ở đình làng. Ngày nay người cả nước biết đến những tên tuổi như: Giáo sư Hoàng Lý, Giáo sư Hoàng Châu Ký và các nhà thơ Bùi Giáng, Tạ Ký, Tường Linh, nhưng ít ai biết rằng tất cả họ đều là những người ra đi từ cái làng quê này. Tờ báo làng mà nhà thơ Tường Linh kể tôi nghe là nơi gieo cấy giấc mộng văn chương đầu tiên của các anh.

Tôi lại nhớ tới bài thơ “Khúc ca quy ẩn” của anh. Vâng, nhớ chứ không cần phải dò tìm trong tuyển tập mà đọc Rượu rót chờ người không hiện nữa. Bài thơ chiêu niệm ý hao gầy. Gấp cuốn sách dày lại để trí nhớ tôi lạc đường lạc ngõ trên cánh đồng chữ mênh mông của một đời nhà thơ cày cấy gieo trồng. Trong khoảnh khắc đó, chữ vượt thoát chữ, biến thành vô vàn thanh âm bất tận, biến thành những tượng số hướng tới siêu việt.

Nghìn câu nguyện ước tan theo mộng.
Ráng đỏ mây phai nắng cuối ngày.
Hiên vắng ta ngồi đêm nguyệt tận.
Mắt buồn người hiện giữa cơn say.

Hình như tôi đã đọc đâu đó những bài viết về thơ Tường Linh, có người phong cho anh là nhà thơ kiện tướng viết về quê hương. Nói thế cũng không có gì là nói quá, tất cả đều xuất phát từ lý do hiện thực của những tâm hồn đồng điệu. Nhưng dường như, những bài thơ nào của Tường Linh, đọc xong có cảm giác như ta nghe được những thanh âm của nó văng vẳng, thì đấy mới là ngọn thi sơn nhà thơ đắp lên.

Vang mãi dư âm triều hệ lụy
Thơ chào tuyệt tích gửi ai đây?

Nhà thơ hỏi hay là anh gửi lời cho vô tận, gửi cho nắng sớm mưa chiều, cho mọi địa chỉ trái tim như lòng thi sĩ suốt đời hoài vọng. Bởi ta về phía mặt trời sẽ lặn. Không gặp ai cả chiếc bóng của mình. Đi tay trắng thì trở về tay trắng. Thơ một đời gửi lại phía bình minh!

(Nguyễn Nhã Tiên)

oOo

Vang Bóng – Ca sĩ Lệ Thu:

Một suy nghĩ 3 thoughts on “Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Vang Bóng” – Tường Linh & Anh Việt Thu”

  1. Chi Phuong oi!
    Tho hay qua chi a! Sao em chua doc tho cua tac gia nay bao gio nhi? Em rat thich dong tho tu do nay, truoc 1975, em co doc tho cua Tran Da Tu, To Thuy Yen, Thanh Tam Tuyen… Nhung khong he biet Tuong Linh.
    Ban pho nhac cua nhac si Anh Viet Thu cung rat hay. Day la lan dau tien em duoc nghe bai nay.
    Em cam on chi nhieu va xin chuc anh chi luon khoe manh, binh an, moi viec lam deu duoc Thien Chua dan dat va chuc lanh!
    Em – Quynh Nhu

    Số lượt thích

  2. Quỳnh Như ơi,

    Chị đồng cảm với em về bài thơ và ca khúc thật hay đầy xúc cảm.

    Trước 1975, thi sĩ Tường Linh chỉ được biết đến với hai bài thơ “Chị Điện Hòa” (1950) và “Năm Cụm Núi Quê Hương” (1954) nên em chưa biết đến thơ của ông cũng không có gì lạ. Phần đông trong thế hệ của chị và em vẫn chưa bết đến dòng thơ đầy tình cảm này. Nhưng bây giờ thì thơ của ông được nhiều người trong nước biết đến hơn.

    Cám ơn em chúc lành cho anh chị. Cũng vậy, anh chị cầu nguyện em luôn bình an, khỏe mạnh trong Chúa và Mẹ Maria, Như nhé.

    Chị Phượng XO

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s