Take… for granted

 
Chào các bạn,

Tiếng Anh có idiom “take someone (or something) for granted” rất hay, mà tiếng Việt không có câu nào dịch ra chính xác. Take someone for granted là vì người đó luôn luôn có đó cho mình, luôn luôn phục vụ mình mỗi khi mình muốn, cho nên mình không thấy giá trị của người đó, mình xem thường họ. Nhưng dịch là xem thường thì cũng không đủ nghĩa. Xem thường vì mình đã quá quen với sự hiện diện của họ, cho nên không biết quý họ, không biết ơn họ.

Đây là vấn đề số một trong các liên hệ con người—chủ và người làm, anh chị em, bạn bè, nhưng nổi bật nhất là trong liên hệ vợ chồng. Chưa lấy nhau thì em là nhất dưới bầu trời, lấy nhau rồi một thời gian là “take her for granted” cho nên chẳng biết ơn, chẳng có cám ơn, chẳng có chăm sóc, chẳng có quan tâm gì cả.

Sở dĩ vấn đề này nổi bật nhất trong quan hệ vợ chồng vì có sự so sánh rõ ràng giữa trước và sau đám cưới. Và cũng có thể là vì vợ chồng gần gũi nhau hơn ai cả, cho nên hiện tượng take for granted đến thường xuyên hơn các loại quan hệ khác.

Nhưng không phải chỉ vợ chồng. Trong mọi loại quan hệ con người chúng ta đều có vấn đề take for granted. Và kể cả mọi thứ khác cũng thế. Như, có ăn hàng ngày thường quá nên ta take food for granted. Cho đến khi bị đói, không có thực phẩm mới biết quý thức ăn.

Trở lại chuyện vợ chồng, bạn trai bạn gái. Ông bà ta cũng biết hiện tượng take for granted này nên mới có câu dạy vợ chồng nên “tương kính như tân” (kính trọng nhau như hồi còn mới). Trong cách ứng xử ăn nói hàng ngày cũng nên giữ một chút tương kính. Hồi còn mới, hay khen, hay tặng hoa, hay rủ nhau đi chơi, hay tôn trọng đời tư của nhau, hay tôn trọng ‎ý kiến của nhau… các việc này cũng nên giữ thường xuyên như thế sau này. Chính các việc ta hay làm hồi còn mới, mà vẫn tiếp tục làm khi đã cũ, thì người cũ vẫn cứ mãi là như mới. Đó là tương kính như tân.

Nếu mình sống được với vợ chồng như thế thì trong liên hệ với mọi người khác mình cũng sẽ không take it for granted, vì vợ chồng (bạn trai/bạn gái) là bị taken for granted hơn bất kì ai khác.

Và hơn thế nữa, những gì ta đang có—trí thông minh, sắc đẹp, nhà cửa, sức khỏe—không nên take them for granted.

Và đó là lý do chúng ta có bài Biết Ơn hôm qua.

Chúc các bạn một ngày quý hóa

Mến,

Hoành

© copyright 2011
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 10 thoughts on “Take… for granted”

  1. Hi Cương,

    Cũng cùng một loại tư tưởng, nhưng khác về mức độ.

    “Bụt nhà không thiêng” là nói về việc không nhìn nhận cái tài của người trong nhà, như trong nhà có bác sĩ nhưng chỉ thích hỏi ý kiến bác sĩ nơi khác.

    Take for granted là hạ thấp người ta xuống đến mức không có giá trị gì, chỉ vì mình “quên” sự hiện diện của người ta.

    Liked by 2 people

  2. Em có một người bạn, cũng đang ở US, để signature email của mình bằng câu “”The way to love anything is to realize that it may be lost.” – — G.K. Chesterton. Có lẽ đó cũng là một liều thuốc chữa cái bệnh “take someone/something for granted” này. 🙂

    Số lượt thích

  3. Tôi rất thích câu nầy: “Chính các việc ta hay làm hồi còn mới, mà vẫn tiếp tục làm khi đã cũ, thì người cũ vẫn cứ mãi là như mới. Đó là tương kính như tân”.
    “Phu phụ tương kính như tân” thường bị giới trẻ ngày nay cho là cổ hủ.
    Theo tôi, “cổ” thì có, nhưng “hủ” thì không. Nghĩa là “cổ và bất hủ”.
    Phải chăng cần “tương kính như tân” không riêng gì cho quan hệ phu phụ, mà cho nhiều quan hệ khác?
    Một điều nữa là: Con người thường khổ vì không biết quí và giữ gìn “cái đang có”, mà thường quí và quá mong cầu hay tiếc nuối “cái chưa đạt được” và “cái đã mất”.
    Vậy nên hãy thường cảm ơn Trời, Đất, Người.
    Và hãy quí cái đang có, cho dẫu còn nhiều điều phải sửa, phải thay đổi…

    Số lượt thích

  4. Anh Hoành thân mến!

    >>> Tiếng Anh có idiom “take someone (or something) for granted” rất hay, mà tiếng Việt không có câu nào dịch ra chính xác

    Tiếng Việt có thể dịch là:
    1. Chấp nhận hay cho rằng ai đó hay điều gì đó (là sự thật).
    2. Cho là dĩ nhiên: He never praises his wife: He just takes her for granted.
    3. Cho rằng cái gì là đúng: I take it for granted you have read this book.

    Tiếng Anh:
    1. Take sth for granted: to believe sth to be the truth without even thinking about it.
    Example: I didn’t realize that Melanie hadn’t bên to college – I suppose I just took it for granted.

    2. Take sth or sb for granted: If you take situations or people for granted, you do not realise or show that you are grateful for how much you get from them.
    Example: One of the problems with relationships is that after a while you just take each other for granted.

    Số lượt thích

  5. Hi Công,

    Hiểu nghĩa thì dễ rồi. Dịch cho chính xác và suôn sẻ lại là một chuyện khác. Vi dụ câu Công có: One of the problems with relationships is that after a while you just take each other for granted.

    DỊch: Một trong những vấn đề của liên hệ [tình cảm] là sau một thời gian chúng ta chỉ [xem là chuyện đương nhiên ?] [xem thường nhau ?] Cà hai ý này đều không chính xác và không “nói ra hết câu chuyện” của taken for granted

    À, mình mới nghĩ ra, có lẽ “ỷ lại” thì có phần đúng,. “Một trong những vấn đề của liên hệ [tình cảm] là sau một thời gian chúng ta thành ỷ lại”.

    Nhưng từ “take” rất là chủ động và mạnh mẽ về xúc cảm. Nó làm cho hành động “phe lờ” hay “coi thường” (granted) có một màu sắc rất chủ động, như là người kia cố tình (take) phe lờ người này. Tìm từ để có thể mang được sức mạnh cảm xúc đó và lại đúng nghĩa cũng không dễ.

    Cho đến giờ này thì mình nghĩ là “ỷ lại” có lẽ là từ dịch gần chuẩn nhất.

    Số lượt thích

  6. Chân thành cám ơn anh Hoành đã có những lời giáo huấn mà chính tôi đây thật tâm đắc: “Chính các việc ta hay làm hồi còn mới, mà vẫn tiếp tục làm khi đã cũ, thì người cũ vẫn cứ mãi là như mới. Đó là tương kính như tân……. Và hơn thế nữa, những gì ta đang có—trí thông minh, sắc đẹp, nhà cửa, sức khỏe—không nên take them for granted.”

    Nhân ngẫu hứng đọc bài viết của anh (lại ngẫu hứng?), tôi xin mạo muội đóng góp ý kiến của mình để làm rõ nghĩa hơn cái đáp số “Tương kính như tân” cho vấn đề “take it for granted” mà theo tôi tạm dịch là “ứng xử vô thức.”

    Thưa các bạn!

    Trước khi đi sâu vào chi tiết, tôi yêu cầu quí bạn hãy chấp nhận tạm thời những định nghĩa một số cụm từ được tôi nêu dẫn trong phạm vi bài phản hồi sau đây:

    “Take it for granted” = ứng xử vô thức (tư duy tiêu cực)

    “Tương kính như tân” = ứng xử hữu thức (tư duy tích cực) = trân quý, cảm kích bằng lời nói lẫn hành động, biết ơn..v.v…

    “Ứng xử vô thức” = bất tương kính = xem thường, phe lờ, phớt tỉnh, vô ơn.. v.v….

    Thưa quý bạn, cụm từ “take it for granted” tự nó đã hàm ý một việc làm hay cách cư xử đối với một đối tượng nào đó đã được lập lại một hay nhiều lần (đã cũ), một tiền lệ, án lệ (luật) v.v….vì quá quen thuộc nên sự “đối đải”đã trở thành vô thức và mặc nhiên.

    Thí dụ cụ thể nhất cho sự “ứng xử vô thức” nầy là: Chúng ta thường chú tâm đến cách đồ đạc bày biện trong một gian phòng hơn là để ý đến không gian mà những đồ đạc nầy được trưng bày. Chúng ta hãy nhớ rằng đồ vật được trưng bày trong gian phòng phài hài hòa và tương xứng với không gian chiếm hữu và phần còn lại thì sự vật hiện hữu mới có mỹ quan và thoải mái được. Và đó là một định luật không những chi phối cho nhân tạo mà còn cả cho thiên tạo (rừng, núi, sông ngòi, biển, đảo, và khoảng cách của các hành tinh. v.v…).

    Thí dụ trên đưa ta đến vế thứ hai, đó là: “ứng xử hữu thức,” hay còn gọi là “tương kính như tân. Nếu “ứng xử vô thức” mặc nhiên phe lờ yếu tố “không gian trống” lúc nào cũng gắn liền với “không gian đầy” thì “ứng xử hữu thức” nhận thức sự hiện hữu của cả hai trong tình trạng hài hòa và tương kính không phân biệt. Cách ứng xử nầy Lão Tử gọi đó là “Đạo.” Vạn vật phụ Âm nhi bão Dương (Vạn vật cõng Âm mà ôm Dương: nghĩa là Âm ngoài mà Dương trong). Trong Kinh Dịch cũng đã có đề cập đến trong (Hệ Từ thượng, chương V): Nhất Âm nhất Dương chi vị đạo (Một Âm một Dương kết thành nguyên lý).

    Qua những dẫn giải trên, chúng ta thấy rằng chúng ta đang sống trong cảnh giới của “nhị nguyên.” Cảnh giới nầy thực phức tạp và biện biệt. Trong cảnh giới nầy sự đa dạng hóa đã che lấp sự thuần tính của một sự vật hay một mầm sống mà Âm Dương tương hợp và tương khắc biểu hiện sự tiềm ẩn trong Âm có Dương và trong Dương có Âm. Vì thế khi chúng ta chọn cách “ứng xử vô thức = take it for granted” là chúng ta vô tình đã loại bỏ sự hiện hữu hằng thường của cái không gian gắn liền với đối tượng mà chúng ta đang “Đối” mà thiếu “Đải” một cách xứng đáng. Đây là cách ứng xử một chiều và trái ngược với cách ứng xử của những hành giả tư duy tích cực đạt ngộ.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s