Khó Khăn

Chào các bạn,

Đã là con người thì ai cũng thích mọi sự dễ dàng—không làm mà tiền vẫn tới, không cày mà ruộng vẫn tươi, không phân bón mà cây vẫn tốt. Người nào nói mình không thích sung sướng thoải mái như vậy, chắc là hơi bệnh trong đầu rồi. Khổ nỗi cuộc đời không thiên đường như thế (kể từ khi Eve khuyến dụ Adam ăn trái cấm và cả hai bị đuổi khỏi vườn địa đàng 🙂 Hmm… đàn bà… Không biết Thánh Kinh bôi bác đàn bà hay là nói lên một sự thật căn bản của con người—từ khai thiên lập địa, đàn ông đã bị phụ nữ xỏ mũi kéo đi? 😦 ).

Đằng nào đi nữa thì ngày nay ta cũng phải đối diện với một cuộc đời đầy khó khăn và thử thách, đòi hỏi mồ hôi, nghị lực, và chiến đấu. Nhưng không sao, mình có tin vui cho các bạn, kể cả các bạn không thích đổ mồ hôi, hao nghi lực, hay phải chiến đấu: Bản chất kinh tế của đời sống tạo ra qui luật căn bản là những việc càng khó khăn thì càng mang lại nhiều phần thưởng. Việc càng dễ dàng thì càng nhiều người vào làm, mà càng nhiều người cạnh tranh lao động, thì giá lao động, hay phần thưởng lao động, càng thấp. Ví dụ: Làm nhân công may trên dây chuyền của hãng may thì dễ hơn làm bác sĩ—ít tốn thời giờ học ở trường, và không phải học các môn khó khăn như bác sĩ. Vì vậy, nhiều người có thể làm hãng may hơn làm bác sĩ. Giá lao động may, do đó, thấp hơn giá lao động bác sĩ. Tương tự như vậy, bán hàng rong cũng ít lời hơn là mở tiệm phở, vì hàng rong đòi hỏi ít kiến thức và vốn liếng hơn.

Như vậy, dĩ nhiên là công việc càng khó khăn thử thách, thì càng ít người muốn làm, càng ít người đủ khả năng làm, và người nào vào làm thì đương nhiên là sẽ có những phần thưởng lớn. Vì vậy, sinh viên thường thích vào những đại học khó vào, chuyên gia thường thích vào những công ty khó vào, doanh nhân thường thích vào những kỹ nghệ khó vào. Điều này lại càng đúng hơn với những người tiên phong—khai phá một khu đồi hoang, khai phá một kỹ nghệ mới, nghiên cứu một khí cụ mới. Những lãnh vực chưa ai khai phá, hoang vu, thì luôn luôn chứa nhiều khó khăn, khó khăn đến nỗi chưa ai muốn làm, chưa ai dám làm. Vậy thì đó chính là chỗ ta muốn vào, một mình một rừng, chiến đấu với muôn mãnh thú, cho đến khi ta làm chủ mảnh rừng.

Hơi khó, nhưng tha hồ ăn!
Hơi khó, nhưng tha hồ ăn!

Một đặc điểm của khó khăn là: Khó khăn cũng không khó lắm khi ta tự đâm đầu vào, nhưng sẽ trở thành rất khó khi ta bị ép vào. Và qui luật này chính là cái làm khó khăn thực sự trở thành khó khăn. Ví dụ: Một chuyên gia đã 10 năm trong nghề, bây giờ mất việc vì khủng hoảng kinh tế. Một người vợ đã 10 năm làm nội trợ nuôi con, bây giờ ly dị phải lao vào thị trường lao động. Đây thực sự là những khó khăn người ta chỉ gặp một hay hai lần trong đời, và mỗi lần phải đối diện nó mà một khủng hoảng lớn . Và sức ép của nó, cũng như mức độ stress nó tạo ra, cũng thực là kinh khủng. Người ở ngoài cố vấn thì dễ, nhưng đối với người trong cuộc, đó thực sự là một mình đối diện với một núi đá chắn đường, sau lưng là biển cả.

Làm sao để ta đối diện với những khó khăn khủng khiếp như vậy?

Trước hết, làm một ly cà phê (hay một ly bia), ngồi nhâm nhi, suy gẫm truyện “Tái ông thất mã” (Ông già mất ngựa). Trong cái xui nhất định phải có cái hên. Cái mà mình cho là xấu bây giờ, mất việc hay ly dị, nhất định đã có mầm của cái tốt trong đó. Chỉ cần một thời gian là ta sẽ thấy mầm ló dạng thành cây con. Nhưng mầm nào cũng cần thời gian để phát triển. Hãy cho “Nàng Tiên Thời Gian” một tí cơ hội để làm việc của nàng. Đừng quá bồn chồn lo lắng.

Hơn nữa, tính về lý luận xác suất, thì đúng là mỗi lần gặp khó khăn như thế, cơ hội khá hơn sẽ rất cao. Bao nhiêu năm mình đã có kinh nghiệm trong một chỗ, nhưng kinh nghiệm đó không phát tiết được, vì (1) bản chất của ngồi một chỗ thường là như thế–sếp không thấy tài năng của mình, chồng không thấy cái hay cái đẹp của mình. Bụt nhà không thiêng. Nếu phải ra ngoài bây giờ, đây chính là cơ hội để tài năng và phẩm chất của mình được mọi người nhìn thấy và giúp mình phát triển. (2) Kinh nghiệm bao năm mình đã tích lũy (trong văn phòng, hay trong việc làm mẹ), tự nó sẽ giúp mình đi lên một nấc thang cao hơn.

Điều quan trọng ta cần ghi nhớ là hiểu rõ vận hành của stress. Stress luôn luôn đến khi có thay đổi, ngay cả khi thay đổi đó là việc tốt chính mình lựa chọn, như lập gia đình, đổi nhà mới. Bản tính của con người là không thích thay đổi, cho nên nếu có thay đổi là có stress. Hỏi các cô dâu chú rể và các đại gia mới chuyển nhà, thì biết ngay. Khi mình bị ném vào thay đổi trái ý mình, như bị mất việc hay ly dị, thì stress còn cao hơn rất nhiều lần. Cộng thêm vào đó lo lắng—tìm đâu ra việc mới, làm sao lo cho mấy đứa con—stress sẽ tăng thêm một tầng rất cao nữa. Cộng thêm vào đó một cảm giác về sự bất lực và yếu kém của mình—cái cảm giác “mình chẳng đáng gì cả”—stress sẽ tăng thêm một tầng nữa. Những tầng stress này chồng lên nhau như một trái núi khổng lồ, đủ để làm mình tuyệt vọng. Nhiều người bị đau tim và chết trong những tình huống như vậy.

Lội bộ khó, thì ta đi đò
Lội bộ khó, thì ta đi đò

Vì vậy, trước tiên là ta phải biết cách quản lý stress, nếu không stress sẽ đè ta ngợp thở, chẳng làm gì được. Quản lý bằng cách nào?

Thứ nhất, về tư tưởng, ta cần phải nhắc nhở mình thường xuyên truyện “Ông già mất ngựa,” và tin rằng mầm tốt đã bắt đầu cho mình rồi, chỉ cần kiên nhẫn một tí thì sẽ thấy được, như đã nói trên.

Thứ hai, khi cực kỳ khó khăn, cũng như người bị ngã lăn từ trên xuống dưới chân dốc, con đường chỉ còn có một hướng là đi lên mà thôi. Phải nghĩ như thế.

Thứ ba, đừng coi thường mình và nghĩ là mình chẳng đáng gì cả (dù là stress SẼ làm mình nghĩ như thế). Thay vì vậy, hãy nghĩ rằng, vì bản tính con người là không thích thay đổi, cho nên Trời phải đóng ập cửa này, để đẩy mình vào một cửa tốt hơn mà Trời đã mở sẵn cho mình. Trời luôn luôn yêu mình, mình có biết chuyện đó hay không mà thôi.

Thứ tư, giữ thân thể hoạt động thường xuyên—thể thao, tài chí, nhổ cỏ, làm vườn, khuân vác, hay chạy tới chạy lui lo công việc, nhất là đi bộ hay đi xe đạp. Một cơ thể vận động thường xuyên là thần dược chống stress.

Thứ năm, uống một hai hớp (không phải một hai lít :-)) rượu chát trước khi ngủ, vừa dễ ngủ vừa tốt cho sức khỏe (Đừng dùng thuốc ngủ. Thuốc ngủ thường tăng stress).

Thứ sáu, tập trung tư tưởng vào “hôm nay”—hôm nay tôi phải làm gì?—và cứ vậy mà làm. Đừng nghĩ đến quá khứ đã qua, và ngày mai chưa đến. Đợi ngày mai đến rồi hãy tính. Ngày nay mà làm tốt, ngày mai có thể có chuyện tốt bất ngờ, chưa thể biết trước được.

Nói chung, là để quản lý stress ta phải suy nghĩ tích cực, giữ cho cơ thể hoạt động, bảo đảm giấc ngủ tốt, và tập trung tư tưởng và hành động vào “hôm nay.”

Trở lại, luận đề “khó khăn.” Ta đã nói khó khăn sẽ mang đến phần thưởng lớn. Nhưng nếu tôi khai phá thương mãi mới mà thất bại thì sao? Ồ, ý bạn nói là công ty bị bankrupt? Thế thì những thích thú bạn đã nhận được trong khi “chiến đấu” thì sao? Và những kinh nghiệm có-một-không-hai bạn đã gặt hái trong tiến trình làm việc thì sao? Đây là loại việc khó khăn chẳng ai dám làm, thành ra kinh nghiệm của bạn là loại vô giá không ai có được, không ai học được, chỉ có mình bạn có. Kinh nghiệm bạc triệu này là vốn liếng cho lần thành công lớn sắp tới của bạn đó!

Tóm lại, đã đối điện và vật lộn với khó khăn thì không lời nhiều cũng lời ít. Đây là cuộc đi buôn không có lỗ, cuộc chiến tranh không thất bại. À, viết đến đây tự nhiên mình nhớ đến đoạn Thánh Kinh kể lại chuyện Jacob vật nhau với Chúa. Sau cuộc vật đó, cuộc đời Jacob chỉ có đường đi lên. Đã bao năm mình không hiểu lý lẽ của “vật nhau.” Gặp nhau đủ rồi, mắc gì mà phải vật nhau? Bây giờ hình như là “hốt nhiên đại ngộ.” Phải chăng lý lẽ đó nằm trong hai câu mình tình cờ mới viết cách đây một phút, bên trên: “Vật lộn với khó khăn” và “Cuộc chiến không thất bại”? Thật là lạ lùng! Câu hỏi nhiều năm trong đầu, tự nhiên ngay lúc này nhảy ra, với cái gì đó như là câu trả lời. Hmm… vật nhau với khó khăn là vật nhau với chính Thượng đế, là cuộc đấu tranh không hề thất bại cho con người sao? Các bạn trả lời hộ mình nhé.

Chúc các bạn một ngày vui vẻ.

Mến,

Hoành

Stumble It!

© Copyright 2009, TDH
Licensed for non-commercial use

Một suy nghĩ 10 thoughts on “Khó Khăn”

  1. Dear anh Hoành,

    1) Em cảm thấy bài này của anh thật … dễ thương – dù base trên định đề khác em. 🙂

    2) “Nhiều người bị đau tim và chết trong những tình huống như vậy.” -> kể ra thì bọn em vẫn còn may mắn và … “khỏe” hơn “nhiều người” mà anh đề cập. 🙂

    3) “vật nhau với khó khăn là vật nhau với chính Thượng đế, là cuộc đấu tranh không hề thất bại cho con người sao?” – em trả lời câu này bằng định đề của em: chân giá trị của con người không phải là ta đang ở tầm cao nào mà ở ta leo được độ cao nào. Và khó khăn là những độ cao để ta leo, và chỉ có trong khó khăn ta mới khám phá và bộc lộ được hết mình, mới có thể thật sự trưởng thành về con người – phân biệt với sự trưởng thành về kiến thức một cách lý thuyết. Khái niệm Thượng đế không phải là một nguồn lực nào đó nâng ta lên sao? [À, em chưa đọc đoạn thánh kinh này, là đoạn nào vậy anh?]

    Số lượt thích

  2. Hi QL,

    Câu chuyện Jacob vật nhau với Thượng đế nằm trong sách Sáng Thế Ký (Genesis) là quyển đầu tiên của Thánh Kinh. Quyển này phần lớn là các câu chuyện chuyển tải triết lý sâu xa (không phải là sách lịch sử kiểu nhiều người đọc, và hiểu sai tinh thần Thánh Kinh).

    Đây là một câu truyện có tính triết l‎ý cao. Mỗi người tự hiểu cho mình. Mình kể thôi nhưng sẽ không bàn thêm.

    Jacob lúc còn nhỏ lừa gạt anh của mình là Esau để lấy quyền thừa kế của con trưởng. Esau rất giận dữ, muốn giết Jacob. Jacob phải trốn sang nước khác sống. Jacob có vợ con và rất thành công trong sự nghiệp. Cả nhà kéo nhau trở về quê cũ. Jacob cho người báo tin với anh Esau là Jacob về thăm, người này trở lại cho biết Esau đi đón Jacob với 400 gia nhân. Jacob cho là anh phái người ra giết mình nên rất buồn rầu sợ hãi. Jacob cầu nguyện và cho người đưa vợ con đi ẩn trú. Chỉ còn Jacon ở lại một mình trong lều.

    “Vậy Jacob chỉ còn một mình, và một người vật lộn với chàng cho đến hừng đông. Khi người đó thấy là không thể thắng Jacob, người đó nắm chỗ hỏm nơi hông Jacob làm cho hông Jacob bị trẹo khi đang vật nhau với người đó. Rồi người đó nói ‘Để tôi đi, vì trời bắt đầu sáng rồi.’ Nhưng Jacon trả lời, ‘Tôi không cho anh đi trừ khi anh chúc lành cho tôi.’ Người đó hỏi Jacob, ‘Tên anh là gì?’ ‘Jacob,’ anh trả lời. Rồi người đó nói, ‘Tên anh không còn là Jacob nữa, mà là Israel, vì anh đã đấu tranh với Thượng đế và với con người và đã thắng.’ Jacob nói, ‘Xin vui lòng cho biết tên anh.’ Nhưng người đó trả lời, ‘Tại sao anh hỏi tên tôi.’ Rồi người đó chúc lành Jacob ở đó. Vì vậy Jacob gọi nơi đó là Peniel, nói rằng, ‘Bởi vì tôi đã thấy tận mặt Thượng đế mà tôi vẫn được tha mạng.’ Mặt trời mọc cao trên đầu khi Jacob đi qua Peniel, và chàng đi khập khiểng vì bị đau hông.” (Genesis 32:24-31)

    So Jacob was left alone, and a man wrestled with him till daybreak. When the man saw that he could not overpower him, he touched the socket of Jacob’s hip so that his hip was wrenched as he wrestled with the man. Then the man said, “Let me go, for it is daybreak.” But Jacob replied, “I will not let you go unless you bless me.” The man asked him, “What is your name?” “Jacob,” he answered. Then the man said, “Your name will no longer be Jacob, but Israel, because you have struggled with God and with men and have overcome.” Jacob said, “Please tell me your name.” But he replied, “Why do you ask my name?” Then he blessed him there. So Jacob called the place Peniel, saying, “It is because I saw God face to face, and yet my life was spared.” The sun rose above him as he passed Peniel, and he was limping because of his hip. (Genesis 32:24-31)

    Jacob rất sợ Esau giết mình. “Nhưng Esau chạy đến gặp Jacob và ôm chàng, cúi ghì cổ chàng và hôn chàng, và cả hai đều khóc.” (Genesis 33:4)

    Chú thích:
    • Đây là lần đầu tiên tên Israel (Do Thái) xuất hiện.
    • Vào thời đó người Do Thái tin là ai thấy được mặt Thượng đế thì sẽ chết, nhưng Jacob lại được tha mạng.

    Số lượt thích

  3. Tại sao vật nhau với Thượng đế lại phải vào ban đêm nhỉ? và Người sẽ ra đi khi trời hừng sáng? Có lẽ vì chẳng ai dùng từ “thao thức” vào ban ngày cả?!:)

    Em cám ơn anh Hoành đã giới thiệu.

    Số lượt thích

  4. cảm ơn tác giả, thực sự lúc này cháu vừa khóc tức tưởi vừa đọc bài của chú vì có 1 anh bạn gửi cho cháu với mong muốn cháu sẽ tĩnh tâm lại. Cháu dã đọc và đã dừng khóc, cảm thấy mọi nỗi bức xúc, buồn tủi, ấm ức đã vơi đi, lắng lại trong lòng và suy nghĩ đã tích cực hơn. Cảm ơn chú, có lẽ cháu phải rèn luyện nhiều mới có thể giúp mình sống thanh thản, bình an được.

    Số lượt thích

  5. Cảm ơn anh Hoành, bài viết đã giúp em bình tâm hơn, em đang bị stress nên đọc bài này em thấy nhẹ nhõm , em sẽ cố gắng tập nhừng điều anh khuyên để control stress.
    Em Tâm

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s