Lần đầu tiên đi nghe hoà nhạc của hai nghệ sĩ Nhật Bản là Aki và Kuniko làm tôi nhớ đến những tháng ngày học tiếng Nhật đầy gian nan. Đó là cái thời mà không hiểu sao niềm yêu thích một thứ ngôn ngữ đầy rắc rối lại là động lực khiến tôi học nó trong suốt 2 năm. Hai năm chẳng được coi là một thời gian dài để tôi đi đến tận cùng những theo đuổi của mình, có lẽ, cái đầu của một cô sinh viên khi ấy đơn giản hơn thế: vì muốn học và cần học, vậy thôi. Tiếng Nhật, có một gì cái đó rất dễ thương và khiêm nhường. Tôi thích sự dễ thương và khiêm nhường nhưng cũng yêu cả tinh thần vượt lên mọi gian khó của người Nhật. Và một buổi hoà nhạc tối nay như gợi lại trong tôi những gì còn sót của một thời tưởng chừng đã đóng kín trong ngăn tủ rồi.

***

Aki xuất hiện bằng một cây đàn ghi ta, mái tóc dài, cái kính đen và bộ quần áo giản dị trên người làm ông giống như bất kì một người nghệ sĩ ghi ta nào mà ta thường thấy. Nhưng Kuniko thì lại rạng rỡ với mái tóc búi kĩ càng phía sau đúng nếp, chị xuất hiện với bộ áo ki mô nô màu xanh dương đậm rất đẹp, nét tươi cười và đôi mắt tí xíu làm Kuniko rất Nhật. Kuniko chơi Koto – một thứ đàn rất giống đàn tranh của Việt Nam. Những ngón tay của chị chỉnh từng sợi dây và các phím cho đúng nhịp điệu. Nét bẽn lẽn của chị và chất nghệ sĩ phong trần của Aki làm cho sự kết hợp trở nên ăn ý. Tôi không biết có phải đôi khi trong sự đối lập đâu đó ta lại nhìn thấy một thứ rất chung hay không, nhưng tôi cảm tưởng cả hai đều chơi những bản nhạc nằm lòng nhau và biết căn chỉnh đến từng nốt mà không thể lệch điệu.

Continue reading Một lần nghe hoà nhạc Nhật →

Truyện ký  

 

Ông giáo Hoàng cẩn trọng nâng mâm vải chín dâng lên ban thờ danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi và Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ. Đây là những quả vải đầu tiên chín đỏ trên đất Lệ Chi Viên, kể từ năm 1442 đến nay. Nơi đây gần 600 năm trước đã xảy ra án oan thảm khốc đen tối cả đất trời Việt Nam: trung thần Nguyễn Trãi cùng Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ và ba họ bị tru di vì những âm mưu đen tối tranh đoạt vương quyền và hãm hại trung thần.

Không chỉ với riêng ông giáo Hoàng, mà với tất cả thành viên trong đoàn về Lệ Chi Viên – Đại Lai, Gia Bình, Bắc Ninh ngày 3.5.2012 chuẩn bị cho lễ động thổ nhà tiền tế, sẽ không bao giờ quên cái ngày trọng đại này, khi được chứng kiến và thưởng thức những quả vải đầu tiên sau gần sáu trăm năm bị thế lực phong kiến hủ bại tàn phá đến tuyệt diệt. Ông giáo Hoàng nghẹn ngào không nói nên lời, đôi mắt đã nhăn nheo vì tuổi tác rưng rưng đôi giọt lệ. Ông chắp tay thầm khấn vái:

Continue reading Lệ Chi Viên – Vải mùa đầu →

(*)Một mình là bởi tôi phải ở hostel một mình, tự lên kế hoạch một mình và tự đi chơi với….mấy mình 😀
~ Chia tay những ngày trong sáng tuyệt vời ở Mooktawan, tôi náo nức lên Bangkok giống cô gái ở thôn quê lâu ngày được ra thành phố.~

Ngày thứ nhất

Sau một ngày một đêm đi JJ market mua sắm và lượn khắp các quán bar ở Bangkok với hội Peace Fellows, tôi quyết định chia tay tất cả mọi người, và dọn đến một hostel mà cô bạn người Thái đã đặt cho tôi từ trước. Tôi và Kate, cô bạn người Thái của tôi đã không gặp nhau 3 năm kể từ ngày còn ở Úc.

Sáng hôm đó, tôi chỉ biết là mình kịp đi đến Silom road, làm thủ tục check- in phòng và nghĩ ngay việc mình cần làm bây giờ là nghỉ ngơi, và …ngủ. Bangkok tháng 7 trời nóng như đổ lửa, đi ra đường mồ hôi nhễ nhại, lúc nào cũng có cảm giác cái nắng nóng sắp thiêu đốt cả người, vì thế có vẻ quyết định nằm một nơi và ngủ của tôi là hợp lí hơn cả 😀

(Thuận ở HQ hostel)

Continue reading Một mình ở Bangkok (*) →

Sáng sớm. 5 giờ 10 phút.

Sau một đêm mưa dài lượt thượt, hơi nước ẩm còn đọng lại khắp không gian, cho người ta cái cảm giác lạnh tê tê của một sáng mùa thu khi mặt trời chưa tỏ. Ông bà nói ‘’đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối’’ thật đúng. Mới tháng 9 âm lịch mà đêm đã kéo dài hơn ngày nhiều, bình thường vào giờ này nhìn về phía Đông đã thấy chân trời vừng hồng những tia dài thanh nhẹ, còn hôm nay chỉ thấy mỗi màu tối căm căm như gã thần bóng đêm còn chần chừ chưa đi vội .

Continue reading Sài Gòn – Buổi sớm mai! →

Hà Nội vào hè. Trời mưa, mưa xối xả khắp mọi nẻo đường, mưa ngập hết những bánh xe trên từng con phố. Hà Nội có sen. Một hồ sen xanh mát đang nở chào mùa hạ, những bông sen còn chưa kịp toả hương.

Tôi đứng trên ban công tầng hai nơi mình làm việc, ngắm mưa và ngắm sen. Tôi thích nhìn một màu xanh tươi mát và cả một không gian khoáng đạt trước mắt tôi. Cơn gió mang hơi ẩm đâu đó tạt vào mặt làm tôi hơi khó chịu với thời tiết lạ lùng này. Hà Nội là vậy, luôn làm người ta nhớ và luôn làm người ta dễ ốm.

Nhưng sao nó làm tôi nhớ đến những ngày tôi ở Chiang Mai – Thái Lan quá. Cũng thời tiết thế này, sự tĩnh lặng thế này, và một trận ốm thế này…có cái gì đó thật là tương đồng giữa Chiang Mai và Hà Nội.

Continue reading Chiang Mai – Nơi trái tim còn chưa tìm được hết tiếng nói của mình →

 

(Mến tặng chị Hồng Thuận)

 

Giọng Sài Gòn

Lễ. Chị từ Hà Nội vào Sài Gòn thăm em.

Trưa. Chưa hè mà nắng đã thấy ghê, cháy khét mặt đường và phả vào người hơi…thịt chín :D, chị ngửi thấy mùi Sài Gòn đầu tiên: xe, và ồn, và bụi.

Chiều tắt nắng rồi, em đua xe máy chở chị đi lòng vòng một khu dân cư. Quá trời người túa ra. Giờ cao điểm mà. Nghẹt người. Ngẹt xe. Ngẹt đầy khói. Em tấp vào gửi xe trong siêu thị, dẫn chị cập khu chợ đêm kế bên có dãy hàng quán ăn đứng chào trông rất khí thế. Đủ thứ hàng ăn bắt mắt, bốc mùi xao động … hai cái bao tử của chị và em. Bún với đủ kiểu bún bò, bún riêu, phở, bún mắm, bún ốc,
canh bún,.. nhặng xì ngầu, và rồi thức uống với nước mía, sâm lạnh, rau má, dừa tắc, đá chanh,… đủ các chủng loại đứng giương ra một khu hàng ăn bên phải.

Continue reading Hà Nội Của Chị và Sài Gòn Của Em →

(Ghi chép về Bản cũ, Mường xưa)

LỜI THƯA

Khoảng thời gian từ 1955 – 1975 thì 18 Châu Mường (huyện miền núi) phía Tây bắc Việt Nam là khu tự trị Thái Mèo, sau đổi là khu tự trị Tây Bắc. Tổ chức Nhà nước VNDCCH trên Trung ương là chính phủ ở Thủ đô Hà Nội, dưới là khu hay tỉnh rồi tới huyện, xã, thôn (bản). Thời đó chính quyền cơ sở (chiềng – xã) còn rất yếu: Chủ tịch xã, trưởng bản phần lớn nói tiếng phổ thông (kinh) còn chưa thông, mới võ vẽ đọc thông viết thạo…Để giúp cơ sở hoạt động có hiệu lực thì cấp tỉnh, huyện thường cử cán bộ xuống giúp xã “chỉ đạo” (kiểu cố vấn, trợ lý) gọi là “cán bộ phụ trách xã”, nôm na là “cán bộ cắm bản”, thực hiện “3 cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm với dân bản).

NK tôi sau khi tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp lên Sơn La công tác (1963-1984) ở Ty Nông nghiệp, rồi Ban nông nghiệp tỉnh ủy nên đã có nhiều đợt làm “cán bộ cắm bản”, để lại nhiều kỷ niệm không thể phai mờ…Nay đã ngót 40 năm, xin ghi lại đôi dòng hồi ức “cắm bản” ghi chép về Bản cũ, Mường xưa.

Hà Nội, 28-2-2004
Nguyễn Khôi

DOWNLOAD TOÀN CUỐN “SƠN LA KÝ SỰ” TẠI LINK NÀY