Tuyệt học vô ưu.
Duy chi dữ a,
Tương khứ kỉ hà?
Thiện chi dữ Ác,
Tương khứ nhược hà?

Nhân chi sở uý,
Bất khả bất uý.
Hoang hề kì vị ương tai!

Chúng nhân hi hi,
Như hưởng thái lao,
Như xuân đăng đài.

Ngã độc bạc hề kì vị triệu,
Như anh nhi chi vị hài.

Luy luy hề nhược vô qui.
Chúng nhân giai hữu dư,
Nhi ngã độc nhược di,
Ngã ngu nhân chi tâm dã tai!
Độn độn hề.

Tục nhân chiêu chiêu,
Ngã độc hôn hôn.
Tục nhân sát sát,
Ngã độc muộn muộn,
Đạm hề kì nhược hải.
Liêu hề nhược vô chỉ.

Chúng nhân giai hữu dĩ,
Nhi ngã độc ngoan tự bỉ.

Ngã độc dị ư nhân,
Nhi quí thực mẫu

Dứt học không lo.
“Dạ” với “Ơi”
Khác nhau chỗ nào?
Lành với dữ,
Khác nhau ở đâu?

Chỗ mà người sợ,
Ta há chẳng sợ.
Nhưng chưa có chi, sợ cũng vô ích.

Người đời vui vẻ,
Như hưởng thái lao.
Như lên xuân đài.

Riêng ta im lặng, chẳng dấu vết chi,
Như trẻ sơ sinh, chưa biết tươi cười.

Rũ rượi mà đi, đi không chỗ về.
Người đời có dư,
Riêng ta thiếu thốn.
Lòng ta ngu dốt vậy thay!
Mờ mệt chừ!

Người đời sáng chói,
Riêng ta mịt mờ.
Người đời phân biện,
Riêng ta hỗn độn.
Điềm tĩnh dường như tối tăm.
Vùn vụt dường như không lặng.

Người đời đều có chỗ dùng,
Riêng ta ngu dốt, thô lậu.

Ta riêng khác người đời:
Ta quí Mẹ nuôi muôn loài.

Tuyệt thánh khí trí,
Dân lợi bách bội.

Tuyệt nhân khí nghĩa,
Dân phục hiếu từ.

Tuyệt xảo khí lợi,
Đạo tặc vô hữu.

Thử tam giả, dĩ
Vi văn bất túc.

Cố lịnh hữu sở chúc,
Kiến Tố bão Phác,
Thiển tư quả dục.

Dứt Thánh bỏ Trí,
Dân lợi trăm phần.

Dứt Nhân bỏ Nghĩa,
Dân lại thảo lành.

Dứt xảo bỏ lợi,
Trộm cướp không có.

Dứt ba khoản đó,
Có đủ vào đâu.

Phải được như vầy,
Ăn ở giản dị và chất phác,
Ít riêng tư, ít tham dục.

Đại Đạo phế, hữu Nhân Nghĩa.

Huệ Trí xuất, hữu đại nguỵ.

Lục thân bất hoà hữu hiếu từ.

Quốc gia hôn loạn, hữu

trung thần

Đạo lớn mất, mới có Nhân Nghĩa.

Trí Huệ sinh, mới có dối trá.

Lục thân chẳng hoà, mới có hiếu từ.

Nước nhà rối loạn, mới có tôi ngay.

Thái thượng, hạ tri hữu chi.
Kì thứ thân nhi dự chi.
Kì thứ uý chi.
Kì thứ vũ chi.
Tín bất túc yên,
Hữu bất tín yên.

Du hề kì quí ngôn.
Công thành sự toại,
Bách tính giai vị ngã tự nhiên.

Đời thái sơ, dân chỉ biết có đấy.
Kế đó, dân than và khen đấy.
Kế đó, dân sợ đấy.
Kế đó, dân khinh đấy.
Vì không đủ tin,
Nên dân không tin.

Bậc thánh xưa, quí lời nói.
Làm xong công việc cho dân,
Mà dân cứ tưởng tự nhiên tự mình làm

Trí hư cực,
Thủ tịnh đốc,
Van vật tịnh tác,
Ngô dĩ quan phục.
Phù vật vân vân…
Các phục qui kì căn.
Qui căn viết tịnh,
Thị vị viết Phục Mạng.
Phục Mạng viết Thường.
Tri Thường viết Minh,
Bất tri thường vọng tác hung.
Tri thường dung,
Dung nãi công,
Công nãi vương,
Vương nãi thiên,
Thiên nãi Đạo,
Đạo nãi cửu,
Một thân bất đãi

Đến chỗ cùng cực hư không,
Là giữ vững được trong cái “Tịnh”.
Vạn vật cùng đều sinh ra;
Ta lại thấy nó trở về gốc,
Ôi! mọi vật trùng trùng,
Đều trở về cội rễ của nó.
Trở về cội rễ, gọi là “Tịnh”.
Ấy gọi là “phục mạng”.
Phục mạng gọi là “Thường”.
Biết Thường gọi là Minh.
Không biết đạo thường mà
làm càn là gây hung hoạ
Biết đạo thường thì bao dung,
Bao dung thì công bình,
Công bình thì bao khắp,
Bao khắp là Trời,
Trời là Đạo,
Đạo thì lâu dài
Suốt đời không nguy…

Cổ chi thiện vi sĩ giả,
Vi diệu huyền thông,
Tham bất khả thức.

Phù duy bất khả thức,
Cố cưỡng vi chi dung.
Dự yên nhược đông thiệp xuyên,
Do hè nhược uý tứ lân.
Nhiễm hề kì nhược khách,
Hoán hề nhược băng chi tương thích.
Đôn hề kì nhược phác,
Khoáng hề kì nhược cốc,
Hỗn hề kì nhược trọc.

Thục năng trọc dĩ chỉ,
Tĩnh chi từ thanh;
Thục dĩ an dĩ cửu,
Động chi từ sinh.
Bảo thử Đạo giả bất dục doanh,
Phù duy bất doanh,
Cố năng tế bất tân thành.

Bậc toàn thiện xưa,
Tinh tế nhiệm mầu, siêu huyền, thông suốt.
Sâu chẳng khá dò.

Bởi chẳng khá dò,
Tạm hình dung Đó.
Thận trọng dường như qua sông trên nước đặc.
Do dự dường sợ mắt ngó bốn bên.
Nghiêm kính dường như khách lạ,
Chảy ra dường băng tan,
Quê mùa dường gỗ chưa đẽo gọt,
Trống không dường hang núi,
Pha lẫn dường nước đục.

Ai hay nhờ tịnh
mà đục hóa trong,
Ai hay nhờ động
mà đứng lại đi?
Kẻ giữ Đạo không muốn đầy.
Chỉ vì không muốn đầy,
Nên mới che lấp được mà chẳng trở nên mới .

Thị chi bất kiến danh viết Di;
Thính chi bất văn danh viết Hi;
Bác chi bất đắc danh viết Vi.
Thử tam giả bất khả trí cật.
Cố hỗn nhi vi nhất.

Kì thượng bất kiểu,
Kì hạ bất muội.
Thằng thằng bất khả danh.
Phục qui ư vô vật,
Thị vị vô trạng chi trạng,
Vô vật chi tượng,
Thị vị hốt hoàng,
Nghinh chi bất kiến kì thủ,
Tuỳ chi bất biến kì hậu.

Chấp cổ chi đạo,
Dĩ ngự kim chi hữu,
Năng tri cổ thỉ,
Thị vị đạo kỉ.

Xem mà không thấy, nên tên gọi là Di;
Ngóng mà không nghe, nên tên gọi là Hi;
Nắm mà không giữ gọi là Vi.
Ba cái ấy không thể phân ra được,
Vì nó hỗn hợp làm một

Trên nó thì không sáng,
Dưới nó lại không tối,
Dài dằng dặc mà không có tên.
Rồi lại trở về chỗ không có.
Ấy gọi là cái hình trạng không hình trạng,
Cái hình trạng của cái không có vật.
Ấy gọi là “hốt hoảng”.
Đón nó thì không thấy đầu,
Theo nó thì không thấy đuôi.

Giữ cái đạo xưa,
Để mà trị cái có của hiện nay.
Biết được cái đầu mối của xưa,
Ấy gọi là nắm được giềng mối của Đạo

Sủng nhục nhược kinh,
Quí đại hoạn nhược thân;

Hà vị sủng nhục nhược kinh?
Sủng vi thượng, nhục vi hạ.
Đắc chí nhược kinh,
Thất chi nhược kinh.
Thị vị sủng nhược kinh.

Hà vị quí đại hoạn nhược thân?
Ngô sở dĩ hữu đại hoạn giả,
Vi ngô hữu thân.
Cập ngô vô thân,
Ngô hữu hà hoạn!

Cố, Quý dĩ thân vi thiên hạ,
Nhược khả kí thiên hạ,
Ái dĩ thân vi thiên hạ,
Nhược khả thác thiên hạ.

Vinh và Nhục đều là sợ hãi,
Quí và Hoạn đều là vì có thân.

Tại sao gọi Vinh và Nhục đều là sợ hãi?
Là vì, Vinh trên thì Nhục dưới,
Được cũng sợ hãi,
Mà mất cũng sợ hãi.
Vì vậy mới gọi “Vinh Nhục đều là sợ hãi.”

Tại sao gọi “Quý và Hoạ đều là vì có thân”?
Là vì, ta sở dĩ có lo lớn là
Vì ta có thân.
Nếu ta không thân,
Ta sao có lo!

Vậy, Kẻ nào biết quý thân vì thiên hạ,
Nên giao phó thiên hạ cho họ,
Kẻ nào biết thương thân vì thiên hạ,
Nên gửi gắm thiên hạ cho họ.