Chào các bạn,

Trong nhà Lưu Trú Buôn Hằng năm học NK 2012 – 2013 là năm học đầu tiên các em đến ở, vì là nhà mới nên cũng còn thiếu nhiều thứ, hơn nữa trong Buôn Làng lại không có dịch vụ mang thức ăn đến tận nhà như ở phố, nên mình sắm một tủ đông đá hai ngăn: một ngăn đông lạnh và một ngăn đông đá để đựng thực phẩm dự trữ, và mình dạy cho các em cách sử dụng cũng như bảo quản để các em có thể tự do sử dụng.

Khi về nhận phụ trách Lưu Trú Buôn Hằng mình được toàn quyền quyết định về việc nhận các em cũng như các chi phí các em cần đóng khi các em vào ở nhà Lưu Trú, và trước khi mình đến, một số bạn bè đề nghị mình nên để các em đóng góp mỗi tháng 200.000 đồng phụ thêm, như vậy mình sẽ bớt lo hơn trong việc nuôi các em. Nhưng khi vào ở trong Buôn, mỗi ngày chứng kiến cảnh khó khăn thiếu thốn của mọi gia đình, trong gia đình của họ bữa đói nhiều hơn bữa no, con cái bố mẹ ăn mặc nhếch nhác… thêm vào đúng năm hạn hán mất mùa, lại biết xã mình là xã nghèo nhất tỉnh Đăklăk, nên mình quyết định nuôi không các em để bớt gánh nặng cho gia đình và các em có thể an tâm học hành. Continue reading Dành sữa cho em →

Chào các bạn,

Mình nhận thấy anh em đồng bào sắc tộc tuy rất nghèo, nhưng lại sống rất rộng rãi với những người cùng sống cũng như với đồng bào của họ. Có lẽ vì vậy mà tuy nghèo nhưng họ không có người đi ăn xin, cũng như trong Buôn Làng có một vài gia đình cha mẹ chết, để lại một đoàn con năm sáu đứa còn rất nhỏ, và các em trong các gia đình mồ côi này được Buôn Làng bao bọc giúp đỡ nuôi nấng, nên các em cũng không phải vào sống trong các trại mồ côi hoặc phải tản mác đi làm con nuôi ở những gia đình khác!

Nói đến tính rộng rãi không bon chen tham lam của họ, làm mình nhớ đến một hôm: Lúc đó cũng gần mười giờ, mình đang đứng trên hiên nhà sinh hoạt của giáo xứ, nhìn ra cổng thấy hai người đàn ông là người trong Buôn, khoảng trên bốn mươi tuổi khiêng một cái bao có vẻ nặng đi vào, đặt xuống trước mặt mình và nói muốn gặp Bok (“Bok” là “cha”, tiếng Sêđăng). Mình nhờ một em đi mời Bok giúp họ và trong khi chờ mình nói chuyện với họ. Họ cho biết một người tên A Đê và một người tên A Canh, cả hai cùng ở xóm Đào, tối hôm qua đi bẫy chuột và bắt rắn bên cánh đồng Hòa Thành và đã bắt được một con rắn hổ chúa rất to, hôm nay mang đến cho Bok để làm thịt ăn. Từ trước đến bây giờ, đây là lần đầu tiên bắt được một con rắn to như vậy, nhiều lần bắt được rắn muốn mang đến nhưng toàn bắt được rắn nhỏ! Continue reading Rắn to khi hạn hán →

Chào các bạn,

Trước kia mình rất siêng xin áo quần cũ để cho anh em đồng bào sắc tộc trong các Buôn Làng, cũng như cho các em trong nhà Lưu Trú để mỗi tháng các em được về, các em đem về cho gia đình.

Mình xin và giúp cho họ một thời gian dài, sau nghĩ lại thấy anh em đồng bào sắc tộc mình đã khổ cực thiếu thốn đủ mọi thứ… giờ lại suốt đời cứ phải mặc áo quần cũ thật đúng là quá tội, nên mình lại không xin áo quần cũ nhưng đổi lại là xin áo quần sida. Cũng rất may mình quen anh chị Hoàng Liên bán áo quần sida. Anh chị có ba cửa hàng bán áo quần sida gần nhau ở cổng số một Tp. Buôn Ma Thuột, và anh chị rất rộng rãi nên mỗi lần mình đến, anh chị cho mình năm hoặc sáu bao lớn áo quần đủ cỡ, đủ kiểu và đủ loại, mình đem về xổ ra cho các em học sinh Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột phân chia, mỗi phần hai mươi bộ, vừa nam vừa nữ cũng như áo quần người lớn và trẻ em để chia đều cho mỗi gia đình.
Continue reading Mặc rồi, mặc nữa, mặc nữa nữa →

Chào các bạn,

Buổi chiều mình đến thăm gia đình hai vợ chồng già A Streang. Vào một gian nhà ọp ẹp, hai vợ chồng A Streang năm nay trên sáu mươi lăm tuổi, nhưng nhìn cứ như gần tám mươi tuổi vậy!

Hai ông bà A Streang cũng có sáu người con đều đã lập gia đình, và ra riêng lâu lắm rồi vì người dân tộc có phong tục cho con cái lập gia đình rất sớm, và gia đình các con cái của họ cũng rất nghèo nên không có gì để giúp bố mẹ!

Hai ông bà A Streang tự đi mót lúa, đào củ rừng và bắt tôm bắt cá nuôi nhau từ tháng này qua tháng khác, từ năm này qua năm nọ!

Mình đến thăm lúc bếp lửa gia đình đang cháy, mình nhìn trong nhà không có gì cả ngoài một nồi cơm nhỏ và một nồi canh nhỏ đang nấu trên bếp. Mình mở nắp nồi canh ra, thấy một nắm rau rừng với hai con cá nhỏ tí xíu họ mới bắt được ở suối về, mình nghĩ với chừng ấy thức ăn có lẽ tối nay cũng là bữa cơm ngon của hai ông bà A Streang! Continue reading Có gì để cho →

Chào các bạn,

Mình thấy hiện tại người sắc tộc thiểu số về vấn đề hôn nhân gia đình của họ có rất nhiều nét giống người Kinh của chúng ta ở vào thời thật xa xưa, nghĩa là lập gia đình sớm, không ly dị, nếu không may một trong hai người chết đi thì thường người kia ở vậy, không tái hôn.

Những năm mình ở Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, trong số học sinh mình có em Bin – học sinh lớp Mười, trong năm học NK 2010 – 2011 có hoàn cảnh gia đình cũng khá đặc biệt. Gia đình em chỉ có hai mẹ con, sống ở Buôn KonHring thuộc Huyện Cưmgar. Bố em bị bệnh chết khi mẹ mới mang thai em được bốn tháng, từ đó mẹ của em không tái hôn, sống như vậy nuôi con. Mẹ em sống với ông ngoại vì bà ngoại cũng đã mất và các cậu, các dì đã lập gia đình nên cũng đã ra riêng.

Continue reading Con chữ ở với con cả đời →

Chào các bạn,

Là trẻ con
Ngố tàu thật
Chỉ biết
Não dùng để tính
Tim dùng để yêu.

Là trẻ con
Buồn cười thật
Sáng giận
Trưa đã muốn làm lành
Chiều thì cái kẹo bẻ đôi.

Continue reading Chữ NHI →

Chào các bạn,

Mình sống giữa anh em đồng bào sắc tộc thiểu số kể cũng lâu năm, cũng rất gần gũi thân thương, nhất là trong các môi trường Lưu Trú, vậy mà cho đến bây giờ có một đôi điều cơ bản mình vẫn chưa hiểu về họ, về dân tộc họ!

Ví dụ như họ là thuộc dân tộc nói nhiều hay nói ít là mình chịu, vì gần như mình gặp một người dân tộc biết tiếng Kinh nhiều hoặc ít, thậm chí chỉ hiểu bập bẹ… thì mẫu số chung của họ sau khi nghe mình nói là cười, và làm y hệt như điều mình yêu cầu mà không một chút phản ứng như một số lần mình đã chia sẻ. Hôm nay mình lại gặp một chuyện cũng thật bực mình mà cũng thật buồn cười, cũng vì tật không nói gì của họ.

Continue reading Răng →

Chào các bạn,

Ở nhà, mình có tiếng là nhanh nhẹn, đảm đang và cẩn thận, nên khi ở với các em Lưu Trú sắc tộc, mình nhờ làm gì mà cứ mò rờ mãi không xong, là thế nào cũng có chuyện với mình. Mới đầu các em mới đến chưa nghiệm được điều này, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn là các em nhận ra được.

Trong nhà Lưu Trú sắc tộc thường có bốn chị em, mình điều hành tổng quát còn các chị khác được phân chia trách nhiệm theo chuyên môn của mình. Trong năm học NK 2009 – 2010, chị phụ trách học tập các em Lưu Trú sắc tộc rất hiền, khi các em lề mề chậm chạp, chị thường nói với các em một câu rất nhẹ nhàng: Các em mình làm gì thì làm nhanh lên một tí, khi nào cũng lề mề cà rịch cà tàng. Đó là điệp khúc miên trường của chị khi chị làm việc với các em, đến độ gần như từ em nhỏ nhất cho đến các anh chị lớn trong nhà Lưu Trú sắc tộc đều thuộc câu điệp khúc đó của chị. Continue reading Văn phòng Cà rịch cà tàng →