TTCT – Đâu là con đường Thiên lý từ thành Gia Định ra bắc? Các nghiên cứu trước giờ chỉ nói vắn tắt, chung chung và nói sai cũng nhiều.
Đường Bình Qưới ngày nay. Ảnh: Cương Trần
Đã có nhiều bài viết vắn dài nói về đường Thiên lý hay còn gọi đường quan, đường cái quan, xuyên Việt nói chung và ở thành Gia Định nói riêng.
Tổng thể và đại khái thì thành Gia Định thời Nguyễn ứng với cả miền Nam, nên ba con đường huyết mạch thuộc khu vực trung tâm đầu não Sài Gòn – Gia Định này tỏa đi gồm: Đường đi theo hướng bắc đến Biên Hòa, Bà Rịa để nối đường trạm ra Huế; đường theo hướng nam đến Định Tường; và đường theo hướng tây đến Quang Hóa sang Cao Miên.
LĐ – Chiếc mũ quan triều Nguyễn đã không thể trở về Việt Nam khi kết thúc cuộc bán đấu giá vào tối 28.10. Lần này, Thừa Thiên Huế lại bỏ qua cuộc đấu giá chiếc mũ quan triều Nguyễn còn nguyên vẹn nhất từ trước tới nay ở Tây Ban Nha, cũng như cách đây 11 năm Thừa Thiên Huế từng bỏ lỡ trong cuộc đấu giá mua bức tranh “Chiều tà” của vua Hàm Nghi tại Pháp vì không đủ tiền. Và mũ quan triều Nguyễn, lần nữa cho thấy con đường “hồi hương” của cổ vật lưu lạc xứ người vô cùng lận đận.
Sự ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp để lại sự xúc động mạnh mẽ đối với hàng triệu đồng bào. Các học sinh, sinh viên, thanh niên, thiếu nhi đã dành những tình cảm thiêng liêng đối với Đại tướng. Với họ, ông không chỉ là một vị tướng tài mà còn là một tấm gương về lòng yêu nước, sự giản dị và đức hi sinh. Ông chính là những bài học lịch sử gần gũi và sinh động nhất.
Điều đáng ngạc nhiên là nhân vật lịch sử rất đặc biệt này lại không hề có mặt trong các sách giáo khoa (SGK) Lịch sử ở phổ thông. “Lỗ hổng” ấy, xuất phát từ nhiều nguyên nhân lịch sử, cho thấy một lối biên soạn SGK có nhiều khiếm khuyết và đấy chính là một trong những nguyên nhân khiến học sinh không hứng thú với các bài học lịch sử.
Cuộc kháng chiến chống Pháp, với đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu, rồi tới kháng chiến chống Mỹ kết thúc bằng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 đều hiện diện trong SGK. Nhưng tại sao tên tuổi, cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vị Tổng tư lệnh quân đội đã có những đóng góp quan trọng trong các chuỗi sự kiện lịch sử ấy, lại hoàn toàn vắng bóng?
Sự thịnh vượng của Sài Gòn, có thời được thế giới vinh danh là Hòn Ngọc Viễn Đông, có thể nói xuất phát từ một nguyên nhân căn bản : tự do thương mại. Tư tưởng tự do thương mại, từ đó dẫn đến sự thịnh vượng của Sài Gòn, khởi nguồn từ tầm vóc của một con người vĩ đại: Chúa Sãi.
Một góc Hội An
Chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên – 1563-1635) để lại nhiều di sản đồ sộ cho dân tộc, trong đó có 3 di sản bất diệt mà hễ ai là người Việt Nam đều không được phép quên: Đem Sài Gòn và Nam bộ về cho Tổ Quốc một cách hòa bình, xác lập và thực thi chủ quyền đối với Hoàng Sa-Trường Sa (cùng các hòn đảo khác trên biển Đông) và đặt nền móng đầu tiên cho một nền kinh tế thị trường.
Một trong những điểm lạ lùng độc đáo của vua Minh Mệnh là chủ trương mà ngày nay chúng ta ghi trong Hiến Pháp : tự do ngôn luận. Quốc sử quán triều Nguyễn khi biên soạn bộ Minh Mệnh chính yếu đã dành hẳn một thiên, gọi là “Quảng ngôn lộ”, nghĩa là mở rộng đường ngôn luận.
Dưới sự trị vì của vua Minh Mệnh, nước Việt ta không những là quốc gia có cương thổ rộng lớn nhất trong lịch sử dân tộc, bao gồm đất liền và biển đảo, trong đó có Hoàng Sa và Trường Sa, mà còn là quốc gia cường thịnh nhất ở châu Á thời bấy giờ, vượt xa cả Nhật Bản.
Tóm tắt: Hội nghị Giơ-ne-vơ 1954 về Đông Dương đã diễn ra cách đây 65 năm. Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước viết về sự kiện này. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề cần được làm rõ. Trên cơ sở những tư liệu mới, một số nhà nghiên cứu ở nước ta đã đi đến những đánh giá mới về một số vấn đề.
i) Phải chăng không nên ký Hiệp định mà tiếp tục chiến đấu giải phóng hoàn toàn đất nước, vì lúc đó Mỹ không thể can thiệp;
ii) Phải chăng Việt Nam tham gia Hội nghị Giơ-ne-vơ trong thế bị động nên có những hạn chế;
iii) Trả lời phòng vấn báo Expressen, Thụy Điển cuối năm 1953 Hồ Chí Minh đã khẳng định: đàm phán chủ yếu giữa Việt Nam và Pháp. Tại sao ý kiến vô cùng sáng suốt, đúng đắn của Bác không được triển khai?
Đó là những nội dụng được trình bày trong tham luận.
Tác giả: GS. TS. Vũ Dương Huân (Học viện Ngoại giao)
TOP TEAM: The Đuốc Mồi team at the premiere of Bình Ngô Đại Chiến at Cinestar Quốc Thanh in HCM City. Photos courtesy of Việt Sử Kiêu Hùng
BY Nguyễn Bình
An animation entitled Bình Ngô Đại Chiến (The Pacification of the Wu) by a team known as Đuốc Mồi has received 5 million views within a few months of release.
The youthful Đuốc Mồi team is running a project to make animation films about outstanding figures, battles and milestones in Vietnamese history. The films by the group have received millions of views on YouTube and are said to have inspired many to take an interest in history.
Ngày 2/9/1945, tại quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Cùng lúc đó, lễ độc lập cũng được tổ chức tại Sài Gòn khi nền độc lập bị bủa vây tứ phía.
Bài viết của Tiến sĩ sử học Phan Văn Hoàng, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, thành viên ban biên soạn công trình “Lịch sử kháng chiến Nam bộ”.
Ngày 31/8/1945, trung ương điện vào cho biết lúc 2 giờ chiều 2/9 tại Hà Nội, Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa sẽ ra mắt quốc dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ đọc bản Tuyên ngôn độc lập. Ủy ban Hành chánh lâm thời Nam bộ quyết định tổ chức một cuộc mittinh và diễu hành thật lớn nhằm biểu dương lực lượng toàn dân đoàn kết xung quanh chính quyền cách mạng.
Ngày 2 tháng 9 là Ngày Độc Lập của nước ta — ngày chúng ta tuyên bố độc lập khỏi ách cai trị của thực dân Pháp. Đây là độc lập mà nhân dân Việt Nam giành được từ tay những kẻ thống trị, chứ không phải được họ trao cho. Chúng ta phải hãnh diện về điều đó.
Bản Tuyên Ngôn Độc Lập là bản văn nói lên tiếng nói độc lập và tự trị của nước ta với thế giới. Nhân kỷ niệm ngày Tuyên Ngôn Độc Lập ra đời, hãy nghe lại Tuyên Ngôn trong video sau đây, do chính cụ Hồ đọc năm 1945. Sau video là bản Tuyên Ngôn Độc Lập tiếng Việt và bản dịch tiếng Anh.
Vùng Tây Bắc là vùng miền núi phía Tây của miền Bắc Việt Nam, còn được gọi là Tây Bắc Bắc Bộ và là một trong 3 tiểu vùng địa lý tự nhiên của Bắc Bộ Việt Nam (hai tiểu vùng kia là Vùng Đông Bắc và Đồng Bằng sông Hồng). Vùng Tây Bắc có chung đường biên giới với Lào và Trung Quốc, tổng diện tích gần 55.000km2.
Nhìn theo hình kỷ hà, vùng Tây Bắc là một hình thang có đáy lớn ở phía bắc (gồm Lai Châu và Lào Cai) giáp Mông Tự, Trung Quốc. Đáy nhỏ là tỉnh Hòa Bình giáp với Thanh Hóa về hướng nam. Phía đông tiếp giáp vùng Đông Bắc qua rặng Hoàng Liên Sơn. Phía tây giáp với Luông Phabang của Lào mà đỉnh xa nhất của Tây Bắc tiếp giáp với Lào là A Pa Chải.
Dưới thời Pháp, Tây Bắc có tên gọi là xứ Thái tự trị. Đến năm 1955 lại đổi thành Khu tự trị Thái Mèo gồm ba tỉnh là Lai Châu, Sơn La, Nghĩa Lộ. Từ năm 1962 – 1975 gọi là Khu tự trị Tây Bắc. Hiện nay, cụm từ Tây Bắc chỉ có giá trị xác định phương hướng, vị trí địa lý của khu vực chứ không mang ý nghĩa nào khác.
While it is always good for the younger generation to know about their country’s past, getting them hooked on history is invariably a challenge.
History classes are rarely what students look forward to, and visiting museums to see historical artefacts hardly gets their blood running either.
As an antidote to this, a self-taught artist in Thái Bình Province is sharing Việt Nam’s history in a way that appeals to everybody, including teenagers and young adults.
Going by the pseudonym Michael Angle, the Vietnamese graphic designer makes ball-jointed dolls and toy figures that resemble historical characters from different periods of history.
WONDER WOMAN: Michael Angle’s illustration of Bà Triệu, a Vietnamese warrior who led a resistance against the rule of the Chinese Eastern Wu Dynasty in 248 AD. Photo courtesy of the artist
“Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất Những buổi ngày xưa vọng nói về”
Hai câu trong bài “Đất nước” của thi sĩ Nguyễn Đình Thi, không hiểu sao, cứ văng vẳng tâm trí chúng tôi khi tỉ mẩn ở cụm di chỉ Vườn Chuối (thôn Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội). Từ Vườn Chuối, dấu tích của một làng cổ, dấu tích sự có mặt của con người từ rất sớm trên địa bàn Hà Nội, chúng tôi nghĩ về di tích Cổ Loa (xã Cổ Loa, huyện Đông Anh) – di tồn kinh đô cổ nhất của người Việt, về Hoàng thành Thăng Long – những nơi cùng với quá trình khảo cổ, xuất lộ rất nhiều hiện vật “kể” những câu chuyện ông cha tự ngàn xưa. Và để những câu chuyện tự ngàn xưa vọng đến mai sau hẳn là nỗi niềm nhiều khơi gợi…
Lần đầu tiên tại Việt Nam, sự tích cây Nỏ thần gắn liền với triều đại vua An Dương được tái hiện thành sân chơi Nỏ thần tại tổ 3, thị trấn Đông Anh, huyện Đông Anh, Hà Nội. Sân chơi mở ra nhằm giúp các em nhỏ tại Đông Anh được chơi trong lòng lịch sử đồng thời truyền cảm hứng tình yêu quê hương đất nước cho du khách mọi miền đến du lịch tại thành Cổ Loa.
Sân chơi Nỏ thần dành cho trẻ em được đặt tại trung tâm thị trấn Đông Anh, Hà Nội.
Đông Anh Hà Nội là nơi ghi dấu ấn sâu đậm những di tích lịch sử gắn liền với thành Cổ Loa. Đây là tòa thành có niên đại lâu đời nhất ở Việt Nam được xây dựng vào thế kỷ thứ III trước Công nguyên để làm kinh đô nước Âu Lạc. Những câu chuyện truyền thuyết tại đây gắn liền với vua An Dương Vương, nỏ thần Kim Quy, về mối tình bi thương và cảm động giữa Mỵ Châu -Trọng Thủy.
Kỷ niệm 70 năm ngân hàng Việt Nam (6-5-1951 – 6-5-2021) – Con đường thứ 5 – Bài 1: Ngân hàng không khóa
SGGP Thứ Hai, 3/5/2021 07:0
LTS: Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, có 5 con đường huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam, đó là: Đường mòn Hồ Chí Minh, Đường ống xăng dầu Trường Sơn, Đường Hồ Chí Minh trên biển, Đường mòn Hồ Chí Minh trên không, và con đường thứ 5 không hình, không dạng với những câu chuyện gắn với “binh chủng tiền”. Kỷ niệm 70 năm Ngân hàng Việt Nam (6-5-1951 – 6-5-2021) là dịp nhắc nhớ về con đường thứ 5 này.
Đội vận chuyển tiền C100-đơn vị vận tải của đoàn 559 – Bộ Quốc phòng chuyển tiền và hàng vào Nam trên đường Trường Sơn huyền thoại. Ảnh: Ngân hàng Nhà nước cung cấp
Khi có mặt ở Vụ Truyền thông, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Hà Nội vào một ngày tháng 4-2021, tôi đã nghĩ, những câu chuyện về “binh chủng tiền” ngày ấy cần được kể lại thật tỏ tường để thế hệ ngày nay hiểu và cảm nhận được. Nhưng, khi nghe một chuyên viên tại đây cho biết, phần lớn các nhân chứng lịch sử hồi ấy đều đã mất, các bác còn sống cũng già yếu lắm rồi, tôi thấy lòng mình đầy nuối tiếc…
Ngày 14-15/8 này, Pakistan và Ấn Độ kỉ niệm 70 năm độc lập. Nhưng bình minh đầu tiên của hai nước năm 1947 là những ngày đen tối nhất của thế giới trong thế kỉ 20.
Theo BBC, hai thủ đô Delhi và Islamabad của hai nước láng giềng Ấn Độ và Pakistan cách nhau 700 km, tức là chưa đến 2 giờ bay. Nhưng không có chuyến bay thẳng nào giữa hai thành phố. Thậm chí, có rất ít chuyến bay giữa hai nước.
Quan hệ hai nước vẫn căng thẳng từ khi Pakistan tách khỏi Ấn Độ năm 1947. Bạo lực sắc tộc trong thời gian này đã dẫn đến cái chết của gần 1 triệu người, khi khoảng 15 triệu người phải bỏ nhà sơ tán sang phần đất mới của mình – đây là đợt di dân lớn nhất trong lịch sử.