Thơ

Những ngày cuối năm

12 Comments

Những ngày cuối năm
Người ta lật bật trên từng đốt ngón tay, ngỡ ngàng những tờ lịch
Chiếc kim đồng hồ như hối hả hơn bao giờ hết
Những con đường mù mịt từng vốc bụi ngược xuôi tất tả
Những ngày cuối năm
Vồi vội đến, vồi vội đi, vồi vội đuổi theo từng nấc thời gian đang ngắn lại
Cứ như ngày mai tất cả sẽ không còn trong tay nữa
Cứ như tất cả không còn nữa hôm nay và cả hôm qua
Lẽ tất nhiên là chẳng thể lập lại cho dù đẹp đẽ hay xấu xa nhất
Nhưng mỗi người như cõng tất tật trên lưng triệu triệu đã qua và cả triệu triệu sẽ đến.
Những ngày cuối năm
Lật bật những bước nhảy
Lật bật những tồn tại và cả những không tồn tại
Người ta vẫn luôn loay hoay với những bước nhảy
Cho dù đó là những bước nhảy điềm tĩnh nhất
Điềm tĩnh như điệu Valso, slow trong căn phòng nhè nhẹ những chùm đèn
Nhưng vẫn là những bước nhảy
Chiếc kim giây có thể gọi là khoảnh khắc chậm nhất trong chiếc đồng hồ
Thế mà nó cũng lật bật nhảy
Chẳng ai có thể thoát khỏi những lật bật nhảy như không thể thoát khỏi cái ngục của chính mình.
Cho dù cửa ngục không hề đóng
Cái ngục ấy như càng hẹp hơn, tối hơn vào những ngày cuối năm.
Khi người ta nhìn rõ nhất sự dồn đuổi của thời gian
Khi người ta những muốn xếp cất đi bao thứ đồ cổ, gãy vỡ hoặc mốc meo
Nhưng lại vụng về làm đổ tóe ra khắp nhà
Để rồi tỉ mẩn ngồi nhặt lại
Và tỉ mẩn gói gém vào chiếc bao da những giấc mơ ngày cũ
Những ngày cuối năm
Dồn tức trong từng hơi thở
Những ánh mắt chong lên
Những khóe môi chong lên
Lật bật xòe một que diêm
Chập chờn nín thở
Chập chờn mộng mị trong đốm lửa ngẩn ngơ…phút giao mùa.

Đàm Lan

Chứng Nhân, Chuyện phố, Nước Việt Mến Yêu, Văn Hóa

Lễ rước dâu độc nhất vô nhị bằng 20 chú voi

13 Comments

Mời các bạn đọc một bài viết về một đám cưới với lễ rước dâu vô cùng độc đáo được tác giả Hoàng Thiên Nga tường thuật, với những hình ảnh minh họa đẹp của Kỹ sư Nguyễn Quyền.

Về kỹ sư Nguyễn Quyền, những người dân Balme không mấy ai chưa nghe đến tên ông như Ông chủ nhà máy điện tư nhân đầu tiên ở Việt Nam, được giới thiệu trên báo Tiền Phong (2006).Đài THVN đã làm 2 chương trình Phóng sự Nhân Vật & Người Đương Thời về ông, Đài PTTH DakLak cũng có mấy chương trình phỏng vấn ông.

Hiện tuổi gần 70, ông vẫn làm việc không ngưng nghỉ, giải trí bằng niềm đam mê nhiếp ảnh, với bốn cậu con trai thành đạt, giỏi giang.

Các bạn sẽ biết thêm về người kỹ sư là chuyên gia hàng đầu VN về thủy điện vừa và nhỏ một ngày gần đây trong Mục Chứng Nhân của ĐCN.

Huỳnh Huệ
.

Lễ rước dâu độc nhất vô nhị bằng 20 chú voi

Chủ nhật 24-1-2010, tức mồng mười tháng chạp âm lịch Kỷ Sửu, tại huyện Lăk, tỉnh Đăk Lăk đã diễn ra một lễ cưới với nghi thức đưa dâu rất đặc biệt.

Gái huyện Lăk trai Bảo Lộc rất đẹp đôi trên lưng voi

Cô dâu Đặng Thị Họa Mi – kiều nữ huyện Lăk, nay là nhân viên Ngân hàng Đầu tư và phát triển Đà Lạt , chú rể Lê Mạnh Thắng – tài nam Bảo Lộc đang là cảnh sát giao thông tỉnh Lâm Đồng.

Cả hai đều là con đầu lòng, giỏi giang tài sắc, niềm tự hào của hai họ nên đã được cha mẹ đôi bên quyết định tổ chức một lễ cưới độc đáo, vui vẻ không đâu sánh bằng.

Đội voi đẹp nhất của tỉnh Đăk Lăk rước dâu

Bố của cô dâu in tên trên thiệp cưới là Đặng Vân Long, còn tên cúng cơm ít người biết là Đàng Năng Long, tổng quản 7 con voi trẻ khỏe, đàn voi gia đình hùng hậu nhất Việt Nam hiện giờ.

Ông nội cô dâu là Đàng Nhảy, chồng thứ hai của bà Sao Thong Chăn – người phụ nữ duy nhất làm nghề buôn voi (Phóng sự “Mỹ nhân buôn voi”), từng giúp Chính phủ Cách mạng mua voi tặng các nước có quan hệ ngoại giao. Gia phả phía cô dâu có hơn 5 đời làm nghề thuần dưỡng, nuôi dạy và mua bán voi.

Đoàn rước dâu diễu hành qua thị trấn Liên Sơn.

Chín giờ sáng, sau lễ gia tiên long trọng tổ chức tại nhà gái ở 27 N’Trang Lơng, thị trấn Liên Sơn, đoàn rước dâu khởi hành. Một đài voi chắc chắn được dựng sẵn trước sân, 20 con voi khỏe đẹp nhất của huyện Lăk xếp thẳng hàng, lễ phép cúi đầu chờ đợi.

Quan viên hai họ lần lượt thượng đài rồi từng đôi bước sang bành voi gắn trên chiếu lụa đỏ rực lộng lẫy.

Đoàn đưa dâu diễu hành hơn một cây số qua thị trấn, thẳng tiến tới khu du lịch buôn Jun ven hồ Lăk. Tại đó, phông rạp đã dựng sẵn, mâm bàn đã bày dưới gầm nhà sàn, âm thanh cồng chiêng tưng bừng rộn rã.

Trai tài gái sắc trong lễ cưới

Trong hơn 600 quan khách được mời dự tiệc, có Gru (thợ săn voi giỏi) Ay Ngơn xã Ea Rbin, huyện Lăk, Gru Ama Bích ở Buôn Đôn là rể trưởng thay mặt gia đình Vua Voi Ama Kông.

Còn ông Lê Văn Quyết người dân tộc M’Nông nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh về hưu ở huyện Lăk, hiện cũng là chủ sở hữu 2 con voi thì vui vẻ thay mặt nhà gái tiếp quan viên hai họ.

Ông cho biết đồng bào M’Nông từ xa xưa đã có tục đưa voi đi rước dâu, tuy nhiên chưa bao giờ có đám cưới nào huy động tới 20 voi đông đúc như thế này!

Cồng chiêng không thể thiếu trong tiệc cưới

Tiệc cưới diễn ra thân mật, đầm ấm, gọn ghẽ, mang ấn tượng đẹp về văn hóa độc đáo của cả xứ Voi Đăk Lăk lẫn xứ Hoa Lâm Đồng. Tan tiệc, hai họ lại lên lưng voi tiễn dâu đến hết thị trấn. Tại đó, đoàn ô tô phía đàng trai đã chờ sẵn để đón dâu qua vùng đất bạt ngàn trà Bảo Lộc.

Phía sau những du khách thích thú cưỡi voi dạo chơi bên hồ Lăk trong nắng gió cao nguyên hào phóng, thấm đẫm phong vị yên vui thời đất nước thanh bình.

Hoàng Thiên Nga

Ảnh chụp ở Hồ Lăk chia sẻ với Vườn Chuối

HTN và con gái Thiên Thảo, 13 tuổi
Bên cạnh cây Kơ-nia - Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Quyền và Thiên Hải, lớp 1, con trai của HTN
Thiên Hải và mẹ
Nước Việt Mến Yêu, Văn

Tìm về núi cũ xem mai nở

Leave a comment

Cam Ranh quê tôi là đất mai, là một phần của rừng mai Phước Hải (Khánh Hoà) xưa, kéo dài từ Nha Trang đến Cà Ná, nay đã bị thu hẹp khá nhiều. Tháng Chạp, mai biển nở bạt ngàn cả một vùng cát trắng Thủy Triều. Làm sao không rung động khi đứng trước phong cảnh hoang sơ, một bên là biển, một bên là cát trắng, và trên những cồn nhỏ ở giữa, là mai vàng nở rực.

Lần đầu tiên ăn Tết ở Sài Gòn, tôi rất lạ khi thấy người ta cắm mai mà không cần đốt gốc, chỉ hai ba cành mai rừng nhỏ, cắm vào một cái bình sứ rất đẹp, đã được lau bóng lưỡng từ mấy hôm trước…Chưa bao giờ tôi nghĩ mai có thể được cắm một cách dễ dàng và đơn giản như những loài hoa khác. Ở quê tôi, những cành mai chặt về phải được đốt gốc trên lửa nóng, để giữ lại nguồn nhựa sống cho mai, nuôi những đoá hoa còn ươm nụ. Nếu không đốt kỹ, có khi, cả hoa lẫn nụ đều gục đầu héo rũ ngay vào ngày mồng Một.

Đến nhà ông chú, thấy hai ba người đang lui cui khiêng một chậu mai kiểng lớn vào nhà. Đây là cây mai chưng từ mấy năm nay, do một người bạn tặng, giá vài triệu đồng, hết Tết thì gửi cho mấy vườn mai, 28 Tết năm sau người ta lại đem tới. Mất có trăm ngàn mà khoẻ re. Tết vẫn cứ có mai chưng, hoa lá đầy đủ, ra hoa đúng độ, lại chẳng cần bận tâm gì đến chuyện chăm sóc. Và lặt lá mai trở thành một khái niệm hết sức xa vời. Tiện thật đấy, nhưng sao tôi vẫn thấy thiêu thiếu một chút tình…

Những đứa trẻ như tôi ngày xưa háo hức theo cha đi chặt mai, vượt đầm Thủy Triều ra đến cồn từ sang sớm để chọn cho được cây mai “có thế” nhất, hoa đều nhất. Khi trở về thì mặt trời đứng bóng, bọn trẻ giành vác cành mai lùm xùm những cành, bước từng bước khó khăn theo chân cha đi trên vùng cát mênh mông. Dưới cái nắng ấm vàng rực rỡ của miền Trung những ngày giáp Tết, những hạt cát trắng loá, lấp lánh một màu trắng tinh khôi sạch sẽ. Những cơn gió thổi nhẹ qua lại xoá tan hết dấu chân người, trả lại vẻ hoang sơ và thanh tịnh rất hợp với mai. Nhớ đến run người những khoảnh khắc đó, khi mỏi chân dừng lại, hít một hơi sâu làn không khí đầy ắp gió biển, trong trẻo và thanh sạch vô cùng, ngoái nhìn trước sau chỉ thấy một màu cát trắng, chợt nhớ Hàn Dũ xưa kia lúc “đạp tuyết tầm mai”, chắc cũng chỉ hạnh phúc và đầy rung cảm như ta ngày nay “đạp cát tầm mai” là cùng!

Ấy vậy mà cái hạnh phúc khi gặp mai của người “tầm mai” cũng chưa so được cái hạnh phúc gặp mai bất chợt. Không biết bây giờ còn bao nhiêu người của lớp Báo chí A-K97 nhớ ngày “dụ dỗ” được thầy chủ nhiệm đi chơi tận thác Mai (Đồng Nai). Cả nhóm cứ đi mãi, vượt qua sông La Ngà, con đường xuyên rừng chập choạng buổi chiều tối ngoằn nghèo dẫn vào thác. Đêm đó, tuổi 20 ngẫu hứng và bốc đồng nên vừa lội suối vừa ngắm trăng, rồi nằm dài trên đá mà hát cho nhau nghe đến sáng. Để mai dậy mắt ai nấy đỏ kè, loạng choạng lái xe trở về mà đầu óc dường như còn chưa tỉnh. Chợt tất cả đột ngột dừng xe sững sờ khi bắt gặp bên rừng mấy bụi mai nở sớm, màu vàng mơ nhẹ nhàng, và mong manh quá trong làn sương sớm còn ướp đầy mùi nhựa cây và hương thảo mộc. Trong suốt những năm tháng ở đại học, tôi chưa bao giờ cảm thấy yêu bạn bè mình đến thế, trong giây phút cùng lặng thinh không nói nên lời cạnh những bụi mai bên rừng. Khi trong trái tim mỗi người dường như có một niềm vui sướng và xúc động như nhau.

Hình như mai đẹp nhất không phải khi được đặt trong bình sang chậu đẹp. Ở Cam Ranh, xã được xếp loại “vùng sâu vùng xa” nhất có lẽ là Cam Hiệp, nơi học trò muốn đi học phải lội bộ cả chục cây số. Nhóm bạn rủ nhau đi thăm cô giáo cũ ở vùng này, loanh quanh cả ngày chợt nhận ra ở đây nhà nào cũng có vài ba cây mai núi trước sân, bình thản nở ngay cạnh những vách nhà xù xì rơm khô trộn đất. Buổi chiều trên đường về bỗng gặp cảnh thần tiên. Một ngôi nhà gỗ giản dị, Một khung cửa sổ mở ra vườn. Một cô gái nhỏ tóc buông dài chống cằm nhìn ra sân. Tất cả, là cái nền cho một cây mai vàng, có thể gọi là cổ thụ, gốc to, rễ lồi, thân xù xì những nhánh lớn như cây ổi, lác đác những lá xanh to, cao gần bốn mét, đang nở hoa rực rỡ ở độ mãn khai nhất ngay bên ngoài cửa sổ. Không hiểu sao, sắc vàng của mai trong buổi chiều tà lại buồn đến vậy, hay tại đôi mắt trong đen rất đẹp của cô gái ấy thoáng nét u sầu. Hai chàng trai trong nhóm không dời chân được, đánh bạo bước vào nhà xin… uống nước. Cô gái ngượng ngùng trốn ra nhà sau, chỉ có ông chủ nhà niềm nở mời trà khách lạ. Kể rằng khi cha ông đến dựng nhà trên mảnh đất này thì cây mai đã ở đó, mùa xanh lá không ai để ý đấy là mai. Đến mùa đông, nó tự rụng lá rồi trổ hoa vào mùa xuân. Không ai lặt lá, cây lớn quá hơi đâu mà lặt. Nên mai tự nhiên nở, có năm sớm, năm muộn. Một tay lái ở Nha Trang tình cờ thấy, mê mẩn, dụ dỗ ông già cho bứng luôn gốc đem về thành phố bán, bộn tiền lắm. Nhưng ông chắc nịch :“Mấy anh coi, không có cây mai đó nhà tui còn gì. Nó chính là cái tinh thần của gia đình này từ mấy chục năm nay!”…

Những năm sau có bận mấy, nhóm bạn cũng trở lại căn nhà ấy vào ngày mồng Năm. Cô gái đã lấy chồng, chỉ còn người cha và cậu em trai. Trở lại, như chàng Thôi Hộ, chỉ để ngồi uống trà nơi cái bàn gỗ thấp đơn sơ, hỏi thăm như bâng quơ về cô gái và say sưa ngắm khung cảnh thần tiên như tranh vẽ bên ngoài cửa sổ, nơi những đoá hoàng mai nở rực khắp vòm bên những chiếc chồi xanh.

Tết này ở Sài Gòn, thêm một cái Tết xa quê, lại thèm quá một ngày được “Tìm về núi cũ xem mai nở. Mộng bén ngàn xa hạc điểm canh” (thơ Quách Tấn)

Đông Vy

Nước Việt Mến Yêu, Văn, Văn Hóa

Tết Kinh

Leave a comment

Thuở nhỏ, được nắm váy mẹ đi ăn Tết nhà ông Tỵ người Kinh ở dưới Từ Tâm, sướng không gì bằng. Vậy mà năm đó mẹ không cho đi. Không biết sao nữa. Năm ngoái mẹ còn dẫn đi mà. Đi, vừa được bữa no nê, vừa có tiền lì xì với lại được quà bánh xách về.

Từ năm 1961, cha hết làm ruộng ở Hiếu Thiện – Palau quê ngoại, mà về Caklaing làm ăn. Ông Tỵ dân Từ Tâm, có mấy đám ruộng Gađak cho cha làm rẽ. Ruộng gò khó theo nước, chỉ mỗi đất tốt nên sau vụ lúa người ta có thể gieo đậu. Cha làm hai vụ. Ngoài vụ chính, cha tranh thủ vài đám ruộng cạnh bờ sông làm chiêm. Lúa bareng (lúa chiêm, dường như xuất phát điểm từ Champa) hạt màu nâu vàng, nhỏ và khá thơm, chỉ cần ba tháng là thu hoạch được. Giống này năng suất rất thấp, có thể nói thấp nhất trong các loại giống. Lại gieo trái vụ, nên cần canh me chim chóc. Nhưng được cái là nó giúp cứu đói ngắn ngày. Sau khi gặt chiêm, cha gieo giống ba trăng, để kịp với vài đám gieo lúa mùa khác.

Ông Tỵ là giáo viên làng, say xỉn suốt. Mỗi lần ông có việc (hay nổi hứng) ghé qua nhà là mỗi lần dáng ông lảo đảo. Vậy mà ông cứ đòi. Mẹ phải chạy ra quán Bà Hai đong xị rượu gạo cho ông ăn cơm với cha. Cha hiền từ, ít nói. Cũng không rượu chè. Thế là có mỗi ông lai rai. Và nói. Đúng là một cực hình.

– Thế nào tết này anh chị cũng phải xuống tui. Ông Phó uống với tui chén rượu chi. Ông kéo dài chữ “chi” cuối câu rất ư là Từ Tâm.

Tôi chỉ mong có thế. Nhớ là dường như cha chưa lần đi Tết ông. Có mỗi mẹ. Kèm theo tôi với anh Đạm. Nhưng lần này mẹ đổi ý. Không hiểu sao. Chỉ nhớ là mẹ không cho đi. Rất dứt khoát. Tôi khóc, chạy theo ôm tảng đá to trước cổng nằm giữa đường nhà bà Cò, lăn lộn. Thằng này chăng dai, không dễ bảo như anh nó – mẹ hay bảo thế. Chắc không có áo mới. Mà không áo mới làm sao mà đi ăn Tết. Mấy đứa bạn được mẹ dắt đi kìa, tôi thì không. Tại sao không mua áo mới trước đó? Có lẽ tôi đã làm dữ lắm, nên cuối cùng, mẹ cũng chiều. Không dép cũng được, miễn là có áo mới. Mẹ mượn của ai đó.

*

Ở thị xã Phan Rang, người ta biết đến Tết khi dưới bãi sông Dinh ở cầu Đạo Long cắm đầy mấy trăm cây mai rừng do lính cộng hòa chặt trên núi chất lên chiếc GMC chạy thẳng vào phố. Chiến tranh mất an ninh, nên họ độc quyền. Gọi là bù lỗ, cũng hay.

Với sắp nhỏ chúng tôi, khi có đợt rét của gió bấc tới, đồng lúa vãn mùa, lũ trâu được thả bừa trên mênh mông cánh đồng đầy rạ. Là Tết đến.

– Ông bà người đằng quê thế mà thiêng, mẹ nói khi gió cứ vần làm cho bà khó giê hết đống lúa. Khiến trời đứng gió cho con cháu họ dựng nêu ấy mà.
– Năm sau mẹ sẽ lặp lại chính câu đó cho mà xem, tôi bảo anh Đạm.

Đó là mùa mai vạn thọ vàng rực núi đồi. Cả rừng mai vạn thọ. Kéo dài từ cánh rừng làng Văn Lâm sang tận khu rừng Vĩnh Hảo. Lên trên nữa là mai núi. Cũng bạt ngàn. Kể rằng, bên cạnh suối thiên nhiên, khi xưa chính Chế Mân cho trồng thả hai loại mai này để cùng công chúa Huyền Trân du xuân. Nhưng ông vua hào hoa này đã chẳng hưởng thụ được hơn một mùa mai, rồi đi biệt. Mang theo luôn bí ẩn cuộc tình đẹp nhưng đầy éo le vào đêm mờ lịch sử.

Ông đi, nhưng rừng mai ở lại. Ở lại cho đến cuối những năm tám mươi của thế kỉ thứ XX, khi kế hoạch triệt phá rừng đã hoàn tất, thì cây mai cuối cùng cũng làm cuộc chia li không hẹn ngày về.

Còn thuở học Pô-Klong, Tết – tôi ít khi về quê, mà tình nguyện ở lại Kí túc xá. Chúng tôi ăn Tết kiểu khác. Tuổi học sinh, quậy thì khỏi nói rồi. Hết giờ trực, hai ông anh lớp trên rủ tôi vào phố cà phê, không quên bảo tôi mang theo cái túi xách. Mãi mười giờ mới về. Anh Tr. kêu nhỏ: Trạm đứng đây chờ anh nhé. Anh chạy biến đi, mang về nải chuối, hộp bánh qui, miếng cốm,… Rồi cứ tiếp tục thế. Dọc đường bao nhiêu là đồ cúng! Anh lại bảo tôi chờ. Tôi hỏi anh:

– Không sợ ư?
– Ma ăn rồi mà, không sao đâu. Anh trấn an tôi.
– Nhưng đồ ma…!
– Chăm vẫn ăn đồ padơng đám ma đấy thôi. Nhưng ma Kinh không sao đâu, họ xơi nhanh lắm. Thế là đến lượt mình…

Về đến Kí túc xá thì túi xách tôi mang đã đầy cứng.

*

Bên cạnh Ramưwan (tức Ramadan) của người Chăm Bàni hay Hồi giáo cũ, Katê là Tết chung của cộng đồng Chăm, là dĩ nhiên rồi. Đầu tháng Bảy Chăm lịch, Chăm lên tháp cúng tế trời đất, ông bà tổ tiên. Rồi kéo nhau về làng ăn Tết. Nhưng từ lâu lắm rồi, người Chăm vẫn cứ xem Tết, cả Ramưwan, Nguyên đán,… tất tần tật đều là Tết của mình. Lạ, tôn giáo Chăm, Bàlamôn giáo, một tôn giáo rất cổ, tưởng khép kín, không ngờ lại rất mở. Văn hoá dân tộc Chăm cũng thế. Hãy tưởng tượng dân tộc cư trú dọc miền duyên hải Trung bộ nhìn mở ra biển Đông, suốt mười mấy thế kỉ.

Nói sang chuyện thờ cúng. Trước tiên ngay thế kỉ thứ II, Chăm xem Ppo Inư Nưgar – Bà Thiên Y Ana là người tạo lập xứ sở. Vị trí thờ phượng luôn được đặt ở hàng đầu. Sau đó, thế kỉ XIV, khi Hồi giáo nhập địa Champa, vị trí này được nhường lại cho Allah. Chăm coi Ngài là đấng sáng tạo vũ trụ, trong khi Ppo Nưgar chỉ được xem như người tạo lập xứ sở. Ai nhất thì tôi thứ nhì!

Trong các cuộc lễ, tôn giáo Bàlamôn Chăm mở ngõ cúng bái cả các vị thánh trong Kura-ưn (Koran). Rồi khi có xung đột ý hệ tôn giáo Hồi – Bàlamôn trong lịch sử, Chăm hóa giải và hòa giải bằng sáng tạo ra một giáo phái mới: Mưdwơn, phục vụ cho cả hai phía: Chăm Bàlamôn và cả Chăm Bàni. Vui vẻ.

Trong lễ lớn là Ramưwan (tháng Chín chay tịnh), hình ảnh mở đẹp nhất của tôn giáo-tín ngưỡng Chăm có lẽ là từng đoàn cô gái Chăm Bàlamôn đội ciet bánh trái cúng dường nhà Chùa Hồi giáo (sang mưgik). Thành kính và trang trọng. Các dịp lễ gia tộc khác cũng thế, Chăm Bàlamôn luôn mời các vị thầy Acar về tận nhà hành lễ. Lạ!
Lạ mà đẹp.
Với người Kinh – xen cư hay cộng cư trong khu vực có cộng đồng Chăm sinh sống – cũng vậy. Tết Nguyên đán gần như được người Chăm coi như Tết của mình, dù lâu nay người dân quê Chăm chưa xem nó là Tết chung cả dân tộc Việt Nam. Đây chỉ là hành xử rất ư tự phát, một tự phát có nguồn gốc từ ý thức (hay vô thức cộng đồng) rất mở của văn hóa Chăm suốt quá trình lịch sử, tồn tại mãi đến hôm nay. Người Chăm đội giạ nếp, cặp gà qua ăn Tết Kinh cùng hay khác làng có quan hệ quen biết hoặc làm ăn buôn bán. Ăn Tết đã đời rồi còn có quà bánh mang về nữa. Nhất là sắp trẻ, cũng háo hức đón Tết. Mừng dựng nêu, đốt pháo – xưa; hoặc đạp xe xuống phố, qua khu vui chơi giải trí – nay. Tết như có thêm ngày hội. Còn với người lớn, mùa Tết nhằm ngày vụ vừa xong nên người ta cũng không tiếc nhau lời chúc, quà tặng.

Chúng tôi nói đùa nhau Chăm hân hạnh đón đến bốn cái Tết mỗi năm là vậy.

*

Thế hệ trẻ con chúng tôi hưởng sái tinh thần mở ấy.

Lạ là tôi chưa lần nào thấy cha đi Tết. Cha ít được vui như mẹ, dù cha rất vô tư, mẹ hay la cha thế. Cha luôn ngủ ngon để hôm sau ra đồng sớm. Cha không văn nghệ, mẹ thì ưa nói chữ. Mẹ khoe mẹ học sáng. Khi có chuyện mắng chị Hai, mẹ thích đem vụ học sáng ấy ra dạy. Dân quê Chăm thuở đó ai biết chữ quốc ngữ đâu. Mãi đến thời Ngô Đình Diệm, ngoài vụ cấm Chăm mặc váy với vài thứ phong tục tập quán dân tộc, ông còn lệnh buộc tất cả công dân tối phải xách đèn theo lớp bình dân học vụ. Mẹ nói mẹ học
sáng nhất lớp.

Sau này khi có gia đình, quen biết và kết thân với nhiều bạn bè Kinh đủ lứa tuổi, tôi nhiều dịp Tết Kinh. Ông Thả ở Hải Sơn bạn vong niên tôi thuở nhà tôi làm rau muống xuống xóm biển nhờ ông sắm thuyền thúng. Mười năm và mãi lúc này, tình cảm hai bên vẫn khắng khít. Rồi ông Mười – Long Bình, bạn và là sư phụ câu của tôi. Ông với đứa con trai mỗi sáng sớm vác cần câu lội khắp mấy vùng sông nước mà mấy bạn tôi đùa không khác gì thầy trò Don Quichotte! Đi Tết mấy nhà này thì khỏi nói: ngon, no và vui vẻ.

Đấy là nói Tết nhà quê. Tết thành phố thì khác.

Ba mươi năm sau, tôi đèo Hani trên chiếc xe đạp cà tàng hơn mươi cây số qua ăn Tết nhà ông bạn tại Bình Chánh. Vẫn mâm cỗ đầy, hấp dẫn nhưng, chủ nhà chỉ dọn lên mà không mời khách. Lạ quá. Năm trước đó, tại nhà bạn văn ở Bình Thạnh “ăn Tết” cũng hệt vậy. Anh chỉ đãi vài chung rượu (rượu Tây, dĩ nhiên) với ít bánh mứt. Cả lời chúc tụng nữa. Ngoài ra: không gì cả! Bụng đói meo. Lẽ nào mình nhắc vở. Bà xã liếc mình mấy lượt, cười nhăn nhó.

Hay Tết ở thành phố nó thế? Hèn gì, Tết là mọi người đổ xô về quê.

Cứ nhớ cái Tết nhà quê. Có dựng nêu, có ngồi canh xoong bánh tét,… Và nhất là, có rất nhiều màu áo mới.

Inrasara (Trong Những mảnh đời chắp vá)

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Mở kho tàng của bạn

1 Comment

Daiju đến thăm thiền sư Baso ở Trung Quốc. Baso hỏi: “Anh tìm gì?”

“Giác ngộ,” Daiju trả lời.

“Anh có kho tàng riêng của anh. Tại sao tìm bên ngoài?” Baso hỏi.

Daiju thắc mắc: “Kho tàng của tôi ở đâu?”

Baso trả lời: ‘Cái anh đang tìm là kho tàng của anh.”

Daiju mừng rỡ! Kể từ đó Daiju luôn luôn nói với bạn bè: “Mở kho tàng của anh và dùng nó.”

Bình:

• Baso dōitsu (Mã Tổ Đạo Nhất, 馬祖道一, 709-788), là một Thiền sư Trung Quốc đời nhà Đường, và là môn đệ và người đắc pháp duy nhất của Thiền sư Nam Nhạc Hoài Nhượng. Sư có rất nhiều môn đệ đắc đạo như Bách Trượng Hoài Hải, Nam Tuyền Phổ Nguyện, Đại Mai Pháp Thường, Đại Châu Huệ Hải…

Mã Tổ Đạo Nhất thường được xem như người có ảnh hưởng mức thứ 3 trên Thiền tông, sau Tổ sư Bồ Đề Đạt Ma và lục tổ Huệ Năng.

• Bản tiếng Anh này nói “Daiju was delighted”, tức là mừng rỡ hớn hở, khi nghe Mã Tổ Đạo Nhất trả lời. Vài bản khác dùng từ “enlightened”, tức là “giác ngộ.”

• Giác ngộ, Niết Bàn, Phật… ở trong ta. Không nẳm ở ngoài ta đâu mà tìm.

Trần Nhân Tông, tức Trúc Lâm Đầu Đà, thủy tổ của Thiền phái Trúc Lâm, nói trong bài Cư trần lạc đạo:

Gia trung hữu báo hưu tầm mịch
Đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền

(Trong nhà có của đừng tìm nữa
Nhìn cảnh vô tâm hỏi chi thiền)

Tâm ta vốn là tâm Phật, chỉ bị vô minh che khuất.

Vô minh là chấp trước—bám vào cái này, bám vào cái kia.
Bám vào tham, sân, si.
Bám vào cái tôi (ngã).
Bám vào thành kiến—cái này tồi, người kia tốt.
Bám vào đạo—phải là thế này mới là đạo, thế kia không là đạo.
Bám vào pháp tu—tu thế này mới đúng, thế kia là sai.
Bám vào Phật–người này là Phật, đi theo ngài thì sẽ giác ngộ.
Bám vào… Bám vào…
Bám vào cả quan niệm “đừng bám” (chấp ngay cả vô chấp).

“Nhìn cảnh vô tâm”–nhìn mưa thì thấy mưa, đừng diễn giải là “chia ly đầy nước mắt”, v.v….—thì đó là Thiền, là ngộ. Như Tanzan vô tâm mang kiều nữ qua vũng bùn.

“Nhìn cảnh vô tâm” là không còn bị chấp trước nào che khuất tâm ta. Lúc đó tâm sẽ sáng láng trở lại như thời ngyên thủy, tức là tâm trở lại “bản lai diện mục” (mặt mũi nguyên sơ) của nó. Đó là giác ngộ, là Niết Bàn.

• Kho tàng ở trong ta. Hạnh phúc, an lạc, an bình… đã có sẵn trong ta. Đừng tìm ở ngoài.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

.

Open Your Own Treasure House

Daiju visited the master Baso in China. Baso asked: “What do you seek?”

“Enlightenment,” replied Daiju.

“You have your own treasure house. Why do you search outside?” Baso asked.

Daiju inquired: “Where is my treasure house?”

Baso answered: “What you are asking is your treasure house.”

Daiju was delighted! Ever after he urged his friends: “Open your own treasure house and use those treasures.”

#28

Thông Tin

Thứ ba, 26 tháng 1 năm 2010

Leave a comment

Bài hôm nay

Tết Nguyên Đán, Văn Hóa, Nhạc Xanh, Video, chị Trần Lê Túy-Phượng.

Ngước nhìn tia nắng đẹp , Danh Ngôn, song ngữ, anh Huỳnh Kim Lâm.

Tình Yêu , Danh Ngôn, song ngữ, anh Nguyễn Hoàng Long.

Tình yêu chân thật , Danh Ngôn, song ngữ, chị Trần Thị Thu Hiền.

Tình yêu là cọng cỏ xanh, Thơ, anh Bùi Minh Vũ.

Hồng y, Thơ, anh Trần Đức Hiền.

Chuyện chiếc máy tái chế vỏ chai, Chuyện Phố, Trà Đàm, anh Nguyễn Minh Hiển.

Truyền thuyết , Trà Đàm, Văn, Fangdi.

Tranh luận dân chủ , Trà Đàm, luận lý, anh Trần Đình Hoành.
.

Tin sáng quốc tế, anh Nguyễn Minh Hiển tóm tắt và nối link

Chùm tin vắn qua ảnh – Tổng thống Nga Medvedev cho hay hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới giữa Nga và Mỹ đã hoàn tất 95%; Hàn Quốc thông báo lùi thời hạn đàm phán quân sự với Triều Tiên; Thủ tướng Israel tuyên bố giữ vĩnh viễn các khu vực ở khu Bờ Tây…

Trung Quốc: Phát hiện melamine trong các sản phẩm sữa mới – Ba công ty ở Trung Quốc đã bị phát hiện bán các phẩm sữa nhiễm melamine – chất độc hoá học vốn cướp đi sinh mạng của 6 em nhỏ và khiến 300.000 trẻ khác bị ốm hồi năm 2008.

Động đất ở Haiti: Những câu chuyện sống sót kỳ diệu – Trận động đất kinh hoàng ở Haiti đã chôn vùi hàng ngàn người dưới đống đổ nát. Tuy nhiên, vẫn có một số ít người may mắn thoát khỏi lưỡi hái tử thần mặc dù bị “chôn sống” hàng chục ngày.

Nổ súng tại mỏ vàng lớn nhất thế giới, 6 người bị thương – Ít nhất 6 người đã bị thương trong một vụ nổ súng gần mỏ vàng lớn nhất thế giới ở tỉnh Papua thuộc miền đông Indonesia hôm qua.

Máy bay chở 90 người lao xuống biển Địa Trung Hải – Một chiếc máy bay của hãng hàng không Ethiopia với khoảng 90 người trên khoang đã bị đâm xuống biển Địa Trung Hải vào sớm nay ngay sau khi cất cánh từ Beirut, các quan chức an ninh và hàng không cho hay.

Số người thiệt mạng tại thủ đô tăng lên trên 150.000 – Bộ trưởng truyền thông Haiti vừa cho hay, số người được xác định là đã chết trong trận động đất kinh hoàng hôm 12/1 vừa qua đã tăng lên trên 150.000 và con số này chỉ tính riêng ở thủ đô Port-au-Prince.

Cảm xúc Tết Việt từ Paris – Với những người Việt Nam hiện đang sinh sống tại Pháp và nhiều nơi khác trên thế giới, truyền thống đón Tết Nguyên Đán vẫn được gìn giữ. Tại Paris, người Việt có thể mua quất, đào, bánh chưng tại nhiều cửa hàng, khiến bạn có cảm giác như đang được trở về quê hương.

Afghanistan hoãn bầu cử quốc hội vì lo ngại bạo lực – Ủy ban bầu cử độc lập Afghanistan xác nhận sẽ hoãn cuộc bầu cử quốc hội lại 4 tháng vì thiếu ngân quỹ và có những mối quan ngại về an ninh.

Iran: Máy bay bốc cháy khi hạ cánh, 46 người bị thương – Ít nhất 46 người bị thương khi chiếc máy bay Tupolev của hãng hàng không Iran Taban Airliner bất ngờ bốc cháy dữ dội lúc hạ cánh xuống khu vực đông bắc nước này hôm qua.
.

Tin sáng quốc nội , anh Nguyễn Minh Hiển tóm tắt và nối links.

500 đơn vị máu cho người bệnh nghèo dịp tết – Hôm qua 24-1, “Ngày chủ nhật đỏ” vận động hiến máu cho người bệnh dịp Tết Nguyên đán đã được báo Tiền Phong, Viện Huyết học – truyền máu T.Ư tổ chức. Gần 1.000 bạn trẻ đăng ký tham gia hiến máu và ban tổ chức đã thu gom được 500 đơn vị máu bổ sung nguồn máu dự trữ.

Đưa hiện vật về Hoàng Sa, Trường Sa vào trường học – Ông Nguyễn Đăng Vũ, giám đốc Sở Văn hóa – thể thao và du lịch Quảng Ngãi, cho biết sở đã và đang thu thập được nhiều hiện vật quý về Hoàng Sa, Trường Sa theo nhiều chủ đề như: biển đảo tỉnh Quảng Ngãi và các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa; hình ảnh, di tích lịch sử văn hóa gắn liền với việc xác lập chủ quyền quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam.

Tăng cường 500 học viên cảnh sát điều tiết giao thông – Theo thượng tá Nguyễn Duy Ngọc – trưởng Phòng CSGT Công an TP Hà Nội, từ 25-1 tới 15-2 CSGT Hà Nội sẽ có thêm 500 học viên cảnh sát được tăng cường cho công tác điều tiết giao thông trong dịp cao điểm trước Tết Canh Dần.

Nông dân Huế trồng thử nghiệm hoa ly xứ lạnh – Ông Nguyễn Văn Duẩn, một nông dân tại làng trồng hoa Tiên Nộn, ven hạ lưu sông Hương (thuộc xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Thừa Thiên – Huế), cho biết 3.000 củ hoa ly lần đầu tiên trồng thử nghiệm tại đây phát triển rất tốt.

Rút tiền ngân hàng không kiểm lại: mất tiền còn thêm bực – Cuối năm, nhu cầu rút tiền mặt tăng mạnh, vì thế nhiều người không còn đủ thời gian để kiểm đếm lại dẫn đến bị nhận tiền giả, tiền rách, thậm chí thiếu. Không kiểm đếm ngay quầy, phần thiệt thuộc về người rút tiền.

Nhật giúp Việt Nam phát triển công nghiệp hỗ trợ – Phòng Thương mại – công nghiệp VN chi nhánh TP.HCM phối hợp với Viện Kinh tế Nhật Bản tổ chức hội thảo giới thiệu chương trình hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ của Nhật Bản cho khoảng 100 doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Sức mua bắt đầu tăng – Trong hai ngày cuối tuần, sức mua tại các chợ, siêu thị tăng mạnh khi người dân bắt đầu đổ xô đi mua sắm cho dịp tết đến gần.

EVN đề nghị giảm phí kết nối viễn thông – Tập đoàn Điện lực VN (EVN) vừa có văn bản gửi các Bộ, ngành về việc treo cáp viễn thông trên cột điện, đồng thời đề cập trực diện đến phí kết nối viễn thông mà đơn vị thành viên của EVN là Công ty Viễn thông điện lực (EVN Telecom) đang phải trả quá cao.

Trần Hạnh Uyên Đàm chiến thắng “Thử thách Marketing” – Vượt qua 2.000 thí sinh từ 20 trường ĐH,CĐ trên địa bàn TPHCM, Trần Hạnh Uyên Đàm, sinh viên năm 3 Khoa Quản trị kinh doanh, Trường ĐH Ngoại thương cơ sở 2 (TPHCM) đã trở thành người chinh phục “Thử thách Marketing” trong đêm chung kết tối hôm 23/1.

9X tự tin, tự hào đồ “hand-made” – Mùa đông năm ngoái, Hồng Nhung đan ba chiếc khăn len có chữ “Cà Bung”, “Cà Pháo” và “Cà Độc” cho chính cô cùng hai đứa bạn thân. Nhung rất tự hào vì đi đâu mọi người cũng biết ba đứa là hội “cạ cứng” nhờ chiếc khăn len có tên rất đặc biệt.

Nhà khoa học 9X thiết kế bếp lò cho người dân các nước nghèo – Với dự án thiết kế chiếc bếp lò không khói dành cho người dân những nước đang phát triển, cậu bạn 18 tuổi Richard O’Shea ở Blarney (hạt Cork, Cộng hòa Ireland) vừa giành giải cao nhất tại Triển lãm Công nghệ và Nhà khoa học trẻ BT diễn ra ở Dublin cuối tuần qua.

12 học bổng toàn phần ĐH và sau ĐH của Ấn Độ – Đại sứ quán Ấn Độ vừa thông báo năm học 2010-2011 sẽ cấp 12 suất học bổng đại học và sau đại học cho công dân Việt Nam. Trong đó có 9 suất học bổng của chương trình trao đổi văn hóa (CEP) và 3 học bổng của chương trình văn hóa chung (GCSS).

Học bổng Chính phủ Brunei Darussalam – Đại sứ quán Brunei Darussalam tại Việt Nam vừa cho biết, năm học 2010-2011 Chính phủ Brunei Darussalam sẽ cấp học bổng đi học tiến sĩ (3 năm), thạc sĩ (1-2 năm), đại học (4 năm) và diploma (2,5 năm) cho công dân Việt Nam.

Trường học Mỹ đua nhau mở lớp dạy tiếng Trung – Theo kết quả một cuộc khảo sát được chính phủ Mỹ tài trợ, hàng ngàn trường công lập ở nước này đã bỏ các chương trình ngoại ngữ được chính phủ cấp kinh phí và đua nhau quay sang mở các lớp dạy tiếng Trung Quốc cho học sinh.

Cô sinh viên nghèo học giỏi gặp lắm tai ương – Vượt qua tuổi thơ sóng gió và thiếu thốn tình thương, Nguyễn Thị Lài đã trở thành cô sinh viên của Trường ĐH Hà Tĩnh. Tương lai đã được mở ra, nhưng dường như đang khép lại với Lài bởi em đang mắc những chứng bệnh tai ương.

Sẽ miễn giảm học phí cho 117.000 học sinh thuộc hộ nghèo – Tại lễ tổng kết năm 2009 của Sở Lao động – thương binh và xã hội TP.HCM ngày 25-1, ông Hứa Ngọc Thuận, phó chủ tịch UBND TP.HCM, đã chỉ đạo trong quý 1-2010, sở phải nhanh chóng hoàn thành và trình lên thành phố chương trình “Miễn giảm học phí cho học sinh thuộc hộ nghèo thành phố”.

Nhiều học viên đạt điểm IELTS cao – Theo Hội đồng Anh tại TP.HCM, trong kỳ thi IELTS hai tháng 11 và 12-2009 có nhiều học viên đạt điểm rất cao.

Học bổng cho SV xuất sắc – Bốn sinh viên khoa y có kết quả học tập xuất sắc của Trường ĐH Y dược TP.HCM vừa nhận học bổng của Quỹ Pfizer Thailand sáng 25-1.

ĐH Công nghiệp Quảng Ninh: mở năm ngành học mới – Ông Phạm Văn Phú, trưởng phòng đào tạo Trường ĐH Công nghiệp Quảng Ninh, cho biết năm 2010 chỉ tiêu tuyển mới các ngành đào tạo ĐH của trường sẽ tăng thêm 200 thành 900 chỉ tiêu. Đối với hệ CĐ chỉ tiêu tuyển mới là 1.200 và 500 chỉ tiêu hệ trung cấp như năm 2009.

Kết nối để tạo ra thay đổi – 1. Anh Đặng Tất Dũng (ĐH Luật TP.HCM) cho biết trong lần dẫn các bạn du học sinh đi chiến dịch Mùa hè xanh tại một xã của huyện Cần Giờ (TP.HCM), ai cũng xót xa khi thấy bà con mình phải mua nước ngọt xài với giá cao gấp bốn, năm lần giá quy định.

Vừa nhận học bổng, vừa được học kỹ năng – Tổ chức VietHope đã trao 158 suất học bổng (150 USD/suất) cho SV tám trường thuộc khu vực phía Nam. Các bạn nhận học bổng đều là SV năm nhất, có hoàn cảnh khó khăn và học khá giỏi.

ĐH Ngoại thương tỏa sáng “Thách thức marketing” – Trần Hạnh Uyên Đàm – SV ĐH Ngoại thương cơ sở 2 TP.HCM – đã giành giải nhất vòng chung kết “Thách thức marketing” tối 23-1 tại TP.HCM.

Thi kể chuyện bằng tiếng Anh – Bạn biết tiếng Anh và rảnh rỗi vào chiều 30-1? Hãy đến tham gia cuộc thi kể chuyện bằng tiếng Anh với chủ đề “Thời sinh viên” do CLB sách VN Bookclub tổ chức.

Nghe Đặng Thái Sơn tấu Chopin – Trong khuôn khổ các chương trình hòa nhạc nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh của thiên tài âm nhạc Ba Lan Chopin, nghệ sĩ dương cầm Ðặng Thái Sơn sẽ có buổi trình diễn độc tấu vào lúc 20g ngày 26-1-2010 tại Nhà hát TP.HCM.

Đại nhạc hội vì Haiti lập kỷ lục tiền quyên góp – Các nhà tổ chức đại nhạc hội Hope for Haiti Now tại Mỹ và Anh hôm qua cho biết đã quyên góp được tổng cộng hơn 57 triệu USD cho các nạn nhân động đất tại Haiti. Đây được coi là một kỷ lục trong các sự kiện âm nhạc từ thiện.

Quà tặng cuộc sống: hoạt hình nhân văn – Chương trình mang tên “Quà tặng cuộc sống” sẽ ra mắt khán giả truyền hình lúc 21g20 hôm nay 25-1 trên VTV1.

Thanh Bình và giấc mơ âm nhạc – Đêm 24-1, lễ trao giải Bài hát Việt (BHV) 2009 đã diễn ra tại Cung văn hóa Hữu Nghị, Hà Nội với chiến thắng kép dành cho nhạc sĩ trẻ Thanh Bình – giải nhạc sĩ ấn tượng và giải nhạc sĩ trẻ triển vọng do báo Tuổi Trẻ trao tặng.

Xem phim Đức miễn phí tại Viện Goethe – Từ ngày 25 đến 31-1, Viện Goethe tại Hà Nội sẽ chiếu các bộ phim Đức cách đây hơn 50 năm. Đây là một trong những hoạt động nhân dịp Năm Đức ở Việt Nam và kỷ niệm 60 năm điện ảnh Đức (1950-2010).
.

Lịch sự kiện văn hóa

Thư kêu gọi quyên góp ủng hộ CHƯƠNG TRÌNH “NẮNG XUÂN VỀ BẢN” – Tổ chức tình nguyện trẻ Vòng tay bè bạn phát động chiến dịch “Nắng xuân về bản” giúp đỡ các hộ gia đình nghèo xã Quan Thần Sán huyện Simacai, tỉnh Lào Cai và cần sự giúp đỡ của các bạn.

Beethoven: Symphony No. 9 – 23 & 24 Jan – Concert to launch German year in Vietnam —– 23 & 24/01 – Hòa nhạc khai mạc chương trình “Nước Đức ở Việt Nam”
.

Tin học tập – việc làm

IIE Vietnam news

American Center Hanoi Event news

ICVE: Học bổng Hoa Kỳ 2010

Fellowship at UNFPA Special Youth Programme

Ph.D Scholarships at Aarhus University

Master in Public Administration Scholarship

[Singapore] Master in Public Policy Scholarship

Chứng khoán

* VNINDEX

* HNX

Giá vàng VN

Giá vàng Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ

Thống kê kinh tế

Thời tiết hôm nay
.

Bài hôm trước >>>

Chúc các bạn một ngày tươi hồng !

:-) :-) :-) :-) :-) :-)

Đọt Chuối Non

Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa

Tết Nguyên Đán

5 Comments

Chào các bạn,

Đây là slideshow đế mọi người ăn Tết, cùng với PPS thơ Đón Xuân, hôm qua. Làm quà Tết sớm cho mọi người.

Hình ảnh gồm các ảnh do Phạm Kiêm Yến và phu quân là Trần Liệt Hùng, cộng với các hình ảnh trên Internet.

Nhạc nền là bản Khúc Nhạc Ngày Xuân do Thủy Tiên trình bày.

Chúc các bạn một mùa xuân tươi sáng !

Bình an & Sức khỏe,

Túy-Phượng 🙂
.

Các bạn click vào ảnh dưới đây để xem video và download

Nếu link từ ảnh (authorstream.com) bị trục trặc kỹ thuật, các bạn có thể click vào đây để download

Danh Ngôn

Tình yêu chân thật

6 Comments

“Đừng nghĩ rằng tình yêu cần phải phi thường mới là tình yêu chân thật. Điều chúng ta cần là yêu mà không cảm thấy mệt mỏi.”

Trần Thị Thu Hiền dịch

.

Do not think that love, in order to be genuine, has to be extraordinary. What we need is to love without getting tired.

Mother Teresa

Chuyện phố, trà đàm

Chuyện chiếc máy tái chế vỏ chai

1 Comment
Cửa hàng rau quả

Chào các bạn,

Mình kể với các bạn câu chuyện mình quan sát được về chiếc máy tái chế vỏ chai của cửa hàng rau quả Food World ngay trước cửa nhà mình nhé. Câu chuyện này phản ánh sự ý thức cao hơn về nếp sống hàng ngày của cả người dân lẫn giới kinh doanh. Họ đưa ý thức môi trường vào các sản phẩm kinh doanh để kiếm tiền và gìn gữ môi trường  🙂

Phân loại thùng rác

Thông thưởng dân chúng Mỹ vẫn dùng khoảng ba loại hộp rác: (1) Hộp rác đủ loại tả phí lù (2) Hộp rác chứa vỏ chai như Cocacola, vỏ hộp nước lọc Poland Spring và (3) Sách báo cũ, hộp các tông.

Họ để sẵn sàng mấy thùng rác trước cửa nhà, và hàng tuần vào một ngày cố định có chiếc xe đến lấy mấy thùng rác đi để xử lý. 🙂

Nhưng cách đây độ sáu tháng, một quái vật đã xuất hiện ở một gian của cửa hàng. Đó là một chiếc máy Tomra xấu xí đã qua sử dụng được đặt ở bên cạnh ngăn hàng chính. Rất tiếc là mình đã không chụp được chụp ảnh chiếc máy đó để post lên đây. Chi có chiếc ảnh của chiếc máy mới cách đây ba tháng ở dưới đây 🙂

Mình cũng không muốn nói tới chiếc máy cũ đó nếu không có lý do lịch sử sau đây: 🙂

Hộp nước– Mình vẫn chưa chăm lắm chuyện uống nước lọc chưa đun sôi nên mua hộp nước lọc Poland Spring để uống dần. Mình để ý là khi mua cửa hàng tính giá tiền đắt hơn tới gần gấp rưỡi giá rao ($6.99 thay vì $4.99). Hóa ra họ tính tiền deposit.

– Vậy là vào một buổi chiều đẹp trời mình hăm hở mang vỏ chai nước đi trả cho chiếc máy cũ đó để lấy lại tiền deposit 🙂

Máy tái chế vỏ chai Tomra mới

– Chiếc máy cũ đó thoạt trông thì giống chiếc máy mới. Có một đồng hồ đếm tiền dựa vào số vỏ chai trả lại. Có một lỗ trống để đẩy vỏ chai vào. Máy có camera bên trong để đọc mã vạch của vỏ chai và xác định là vỏ chai là vỏ Cô ca cô la, vỏ chai bia, vỏ nước lọc… để tính tiền trả lại. Đơn giản như vậy thôi 🙂

– Để cho vỏ chai vào máy, mình phải ném chúng vào qua lỗ hổng. Mình đẩy các vỏ chai vào nhanh chóng và  hàng loạt. Thình lình, máy bị tắc cơ khí ở trong do không nhận diện ra được cú ném bóng chuyền 🙂 Máy tắc và đứng yên tại chỗ kêu tu tu 🙂

Máy Tomra

– Một ông già xuất hiện, ông cũng là người trả vỏ chai như mình thôi. Nhưng ông yêu thích công việc trả lại vỏ chai này. Ông rất thạo chiếc máy này. Ông thò tay vào trong lỗ hổng của máy và khui móc gì đó định vị lại vỏ chai nhanh nhưng phức tạp. Ông lôi ra được chiếc vỏ chai mình đã ném vào máy và chiếc máy hoạt động lại được. 🙂 Điều đặc biệt là ông không cần chìa khóa của máy mà hoàn toàn dựa trên tay quen 🙂 Mình hôm đó cực kỳ ấn tượng 🙂

– Sau khi mình trả vỏ chai xong thì mấy người khác cũng tới trả. Có người mang mỗi chiếc vỏ Cô ca thôi, thối lại chừng được $0.2 nhưng cũng trả. Khi được hỏi sao mang ít thế này mà ông cũng đem ra trả, ông kia bảo mình là “Để đòi lại tiền!” 🙂 Đòi lại công lý 🙂 Nhưng mình biết là dân Mỹ kỷ luật tốt, có cầm chiếc vỏ chai đó cũng chẳng biết vứt đi đâu. Vứt vào thùng rác recycle thì ít qua không bõ. Lỡ bỏ ra ngoài đường mà người khác thấy họ cũng nhắc cho vì như thế là vô ý thức. Hay nếu được mấy anh cảnh sát thấy được thì dễ là người đó được giao cho nhặt rác trên đường cao lộ hay quét rác ở khu phố đó đền tội cũng nên 🙂

Hôm đó đi trả vỏ chai mình rất vui vì quan sát được những điều thú vị 🙂

Máy Tomra có băng truyền 🙂

Sau đợt đó độ ba tháng, có lẽ chủ cửa hàng rau quả thấy ba con yêu quý chiếc máy mới và nghịch hay quá nên đầu tư chiếc máy mới hơn. Mình ra thử và thấy ngay đặc điểm sáng tạo về kỹ thuật:

Chiếc máy mới có chiếc băng chuyền kéo nhẹ vỏ chai vào để máy đọc mã vạch nhẹ nhàng. Thiết kế như thế này thì không lo gì chuyện máy bị tắc do người trả phải ném vào. Rất nhẹ nhàng êm dịu.

Mình thấy hay nên chụp mấy kiểu ảnh để chia sẻ với các bạn chuyện đời thường. 🙂

Nếu trong cộng đồng bạn đang ở có gì hay, bạn cũng viết bài chia sẻ với vườn chuối nhé 🙂

Nếu kỹ sư của chúng ta thiết kế ra nhiều đồ tiện dụng thế này sản xuất ở trong nước tạo ra công ăn việc làm và xuất khẩu đi thì hay nhỉ?

Cảm ơn các bạn và chúc một ngày tốt lành,

Hiển.

trà đàm, Văn

Truyền Thuyết

4 Comments

Thuở xa xưa, Thượng Đế sống một mình. Người không nhận ra nỗi cô đơn cho tới một ngày ý tưởng loé lên trong Người : ta sẽ tạo ra thế giới .

Nhưng Người thật lười biếng , Người suy nghĩ rất nhiều về sự cần thiết việc tạo ra “một thứ gì đó” hay không . Cuối cùng thì uể oải , Người từng chút một xây dựng cái mà Người cũng chẳng biết là gì : “kệ , ta cứ xây .”

Người tạo ra vũ trụ, Người tạo ra những vì sao, Người tạo ra những dải Ngân Hà … Ngày nọ, Người chợt nhận ra có một hành tinh bé nhỏ thật đẹp, Người cảm thấy yêu quý và đặt tên là Trái Đất.

Người muốn trao cho Trái Đất những ưu tiên mà không ở đâu có. Vậy là Người tạo ra những Đại Dương rộng lớn, Người dựng lên những ngọn núi cao , những cánh đồng đầy tuyết, những sa mạc ngập tràn cát … , Người mỉm cười .

Nhưng ngắm nhìn thế giới nhỏ bé mình tạo ra một mình, bỗng Người càng cảm thấy cô đơn. Thật lạ, Người chẳng hiểu : “chẳng lẽ ta lại phá đi ? ” . Nhưng biết bao công sức … Người suy nghĩ … “ta … cần làm cái gì đó khác hơn, đặc biệt hơn ”

Người tạo ra muôn loài !

Người tạo ra mưa, mưa nhiều lắm. Người gieo những mầm sống phức tạp xuống Đại Dương, Người trồng cây cỏ trên những cánh đồng tuyết. Từng chút, từng chút một, Người chờ đợi : “ta sẽ thành công, và ta sẽ hết cô đơn ” .

Và Người không phải thất vọng, những mầm sống lớn dần lên, bao phủ một cách sống động hành tinh Trái Đất. Thượng Đế hạnh phúc, Người mặc sức sáng tạo, Người tạo ra hết loài này tới loài khác, Người còn để chúng tự phát triển và sinh ra loài mới nữa, Người đặt tên cho từng loài. Nhưng than ôi, Người lại là một Thượng Đế đãng trí, Người thậm chí chẳng nhớ nổi tên mà Người đã đặt. Người quyết định phải nói cho tất cả biết : “ta chính là Thượng Đế, ta tạo ra thế giới, ta tạo ra các ngươi. Vậy các ngươi phải biết ơn ta, và khi ta…hỏi, các ngươi phải nói cho ta biết các ngươi là ai 😉 ” .

Tất nhiên tất cả đều biết ơn Thượng Đế, Người tạo ra tất cả mà. Muôn loài nhớ ơn Thượng Đế, bằng cách này hay cách khác tỏ lòng tôn kính với Người : Gà trống gáy mỗi sáng khi thức dậy chào Thượng Đế, Chó Sói hú với Trăng để nhớ về Người, hay Cá Voi đập đuôi thật mạnh như vẫy chào. Nhưng Người vẫn cảm thấy không đủ. ” Ta đã thiếu điều gì sao , sao ta vẫn cảm thấy cô đơn, sao ta vẫn cảm thấy cô đơn ?” Người tự hỏi.

Và một ý nghĩ loé lên .

Rồi Người lại đắn đo .

Rồi Người lại suy nghĩ.

Rồi Người quyết định.

Người tạo ra Con Người, những sinh vật giống Người nhất. Người ban cho Con Người cái mà tất cả muôn loài đều không có được : trí thông minh. Người cho Con Người hình dạng giống Người nhất. Người cho Con Người ngôn ngữ để có thể nói chuyện được với nhau, để có thể nói với Người rằng : “chúng con yêu mến Thượng Đế biết mấy, cảm ơn Người đã tạo ra chúng con “. Người ấp ủ hy vọng cuối cùng : lần này, Người sẽ hết cô đơn 😉 .

Nhưng Thượng Đế đã thất vọng. Loài Người thật bội bạc . Họ không nhớ tới Người , họ không biết Người là ai , họ không tin Người khi Người nói với chúng rằng chính Người tạo ra chúng . Than ôi , lần đầu tiên Người biết đến điều còn hơn nỗi cô đơn .

Vượt qua cái gọi là buồn phiền, bĩnh tĩnh lại, Thượng Đế nghĩ. Lần này Người nghĩ rất lâu, lâu lắm. Lâu tới mức Con Người đã dần chinh phục được cái thế giới do Người tạo nên, lâu tới mức Con Người dùng trí thông minh mà Người ban tặng dần làm chủ muôn loài còn lại, lâu tới mức mà mọi sinh vật hầu như đã quên mất Thượng Đế, chỉ còn nhớ tới Con Người. Người quyết định hành động .

Thượng đế tặng cho Con Người món quà cuối cùng mà Người có : Cảm Xúc . Và thế giới bỗng dưng hỗn loạn : Con Người đã biết vui , biết buồn , biết đau khổ, biết yêu thương. Con Người biết được những cảm xúc thật lạ : hạnh phúc nhiều lắm, vui nhiều lắm, nhưng đau đớn cũng nhiều lắm. Con Người ỉ lại có trí thông minh, Con Người tin dựa vào nó Con Người có thể chế ngự được cảm xúc, còn thể tự tạo niềm vui cho chính mình, có thể chữa lành vết thương không nằm trên thể xác. Nhưng Thượng Đế mỉm cười : ta biết chắc ^^ .

Và Thượng Đế lại đúng . Con Người đã vượt qua Đại Dương , đã trèo lên những ngọn núi cao nhất, đã băng qua biết bao cánh đồng băng. Nhưng vẫn có những điều Con Người không làm nổi : kiềm chế cảm xúc của chính mình. Khi nỗi đau thật sự quá lớn, Con Người cảm thấy bất lực. Như một tảng đá đè nặng trái tim, một hố đen tự tạo trong tâm hồn , Con Người gục ngã . Và lúc đó , Thượng Đế xuất hiện .

Người thì thầm với Con Người : ” Con yêu của ta, hãy để ta kể cho con biết một điều. Nỗi đau của con có là gì khi so với nỗi đau của ta, nỗi đau của người Cha, người Mẹ bị chính đứa con yêu dấu nhất của mình ruồng bỏ. Nỗi đau của niềm hy vọng lớn lao nhất lại là sự thất vọng cùng cực nhất. Nhưng hơn hết, chính là nỗi đau khi chứng kiến chính đứa con của mình chìm trong đau đớn và chẳng thể vượt qua . Con thân yêu, ta đã cho con tất cả những gì tốt đẹp nhất. Ta có thể lấy lại Cảm Xúc để con không phải đau khổ nữa. Nhưng ta không muốn. Con có thấy con trưởng thành biết bao sau mỗi lần như vậy – chỉ trừ lần này, khi nỗi đau lớn quá, phải không con ? Ta sẽ ở đây, mãi mãi. Con không cần phải nhớ về ta, con cứ sống với niềm vui, hạnh phúc lớn lao cùng những niềm đau nho nhỏ . Nhưng khi nỗi đau đó trở nên quá sức chịu đựng của con, khi con cảm thấy con không còn điểm tựa, không còn nơi nào để thuộc về, không còn Con Người nào quan tâm hay nhớ đến con : hãy nhớ, ta vẫn ở đây, mãi mãi dang rộng vòng tay với đứa trẻ yêu thương của ta “. Và Con Người biết khóc.


Fangdi

Kỹ năng sống, trà đàm

Tranh luận dân chủ

5 Comments

Chào các bạn,

Nhân dịp chúng ta vừa tạm ngưng cuộc thảo luận sôi nổi, hấp dẫn và đáng làm trường hợp nghiên cứu (case study) cho các bạn muốn nghiên cứu về nghệ thuật tranh luận, về bài Ánh sáng và Bóng tối – Bạn chọn cái nào? vừa qua, chúng ta hãy tóm tắt một vài điểm chính về nghệ thuật tranh luận dân chủ.

Nghệ thuật tranh luận dân chủ là vấn đề lớn với đất nước chúng ta, đang dân chủ hóa từng bước từng ngày. Tiến trình dân chủ hóa tốt và nhanh đến đâu tùy theo chúng ta xây dựng được truyền thống tranh luận dân chủ tốt đến đâu.

Đối với chúng ta, xây dựng dân chủ là xây dựng một truyền thống văn hóa tranh luận mới, vì văn hóa truyền thống của chúng ta là văn hóa “đồng thuận”, mà văn hóa tranh luận dân chủ là văn hóa “Đồng ý‎ rằng chúng ta bất đồng ý” (Let’s agree that we disagree).

Văn hóa đồng thuận—mọi người đồng ý ‎ về mọi điểm–thực ra rất tốt cho sức mạnh tập thể. Vấn đề là, ngày nay chuyện mọi người đều đồng ‎ý về mọi vấn đề hầu như không thể xảy ra, vì chúng ta đã du nhập nền văn hóa lớn rộng của thế giới với đủ mọi trường phái tư tưởng, triết l‎ý, văn hóa… khác nhau. Ngay cả những người trong một nhóm tuổi, một thế hệ, đã có nhiều suy nghĩ và ý thích khác nhau, huống chi là những người khác thế hệ, khác dân tộc, khác giáo dục, khác kinh nghiệm… Khi có nhiều khác nhau trong cá tính mà đòi là phải đồng thuận, thì chỉ có một cách là một nhóm mạnh đặt chuẩn bắt mọi người khác tuân theo, và như thế là có áp bức và mâu thuẫn. Các mâu thuẫn này—ngấm ngầm hay bùng phát—đều làm yếu sức mạnh tập thể. Vì vậy, biện pháp tốt nhất để mọi người cùng vui vẻ với nhau là “đồng ‎ý rằng chúng ta có thể bất đồng ý”, ngoại trừ không được bất đồng ‎ý về qui luật này. 🙂

Nhưng tại sao ta lại nói đến “tranh luận”?

Nếu tư tưởng khác nhau thì đương nhiên đi đến tranh luận. Ta có thể dùng từ “đối thoại”, nhưng từ “tranh luận” chính xác hơn, vì (1) trong các vấn đề nóng bỏng, đối thoại thường đưa đến tranh luận, và (2) tranh luận thường tốt hơn là đối thoại xìu xìu ển ển, vì khi các “đối thủ” tranh luận kịch liệt, mỗi bên sẽ cố gắng đưa các luận cứ mạnh nhất mà mình có thể tìm ra, nhờ đó mà tư tưởng sáng tạo được sinh ra rất nhiều trong mỗi cuộc tranh luận. Tranh luận luôn luôn đưa đến sáng tạo.

Tranh luận thế nào?

Các điều nên tránh:

• Đừng tấn công cá nhân: Tranh luận là nói về vấn đề, không phải là về người đang tranh luận, cho nên không nên tấn công cá nhân, như là: “Anh là người miền trung (hay công giáo, hay dân kỹ thuật…) anh không biết được việc này” hay “Anh đã li dị vợ, chống phụ nữ là phải rồi,” hay “Vợ anh mà còn bất đồng ý‎ với anh huống chi là tui.”

Khi tấn công cá nhân xảy ra, cuộc tranh luận đổ vỡ ngay. Trong giới luật sư, người nào làm thế sẽ bị chánh án chỉnh ngay trong toà và bị các luật sư khác xem thường ngay (như là thiếu lễ nghĩa).

• Đừng lái vấn đề khỏi vấn đề chính. Làm tốn thời giờ mọi người. Bồi thẩm đoàn hay người nghe sẽ rất bực mình, và có thể cho bạn thua.

• Lấy ý và đừng quá câu nệ vào ngôn ngữ (Trừ khi bạn cố tình muốn làm cho bồi thẩm đoàn hay người nghe bị lùng bùng về lý luận của bên kia, chẳng hạn. Đây là đòn thuộc loại ma đạo, và có thể bị backfire—dội ngược lại mình–dễ dàng. Ví dụ, bồi thẩm đoàn (hay người nghe) thấy mình cứ kiếm chuyện với từ ngữ mãi và không tập trung vào vấn đề chính, có thể nổi xùng và cho mình thua).

Các điều nên làm:

• Tương kính nhau một tí, dù là đang ra chiêu rất mạnh. Xem người kia là bạn, dù mình đang chống tư tưởng của bạn kịch liệt, làm cho mình thấy vấn đề rõ hơn.

• Làm việc tận lực: Tức là nếu có tư tưởng mới thì tung ra, đừng giữ lại, vì tư tưởng là hoa trái của tranh luận.

• Khi đã hết ý thì nên ngưng dù là chưa kết luận gì được. Hết ý là khi mọi người bắt đầu lập lại điều mình đã nói mà không thêm được gì mới cả.

• Sau khi đã hết ý, hay hết giờ, thì bắt đầu vui chơi với nhau việc khác.

Các luật sư “giết nhau” trước tòa, hay các chính trị gia “thanh toán” nhau dữ dội trên TV, cũng là một loại kịch cao cấp mà thôi. “Đánh nhau” xong thường rủ nhau đi uống cà phê, dù là các cử tri hay thân chủ ít thấy chuyện đó.

Trong một hệ thống dân chủ, tranh luận không phải là làm quyết định. Tranh luận chỉ để mang ra ý tưởng sáng tạo. Quyết định thường được làm sau đó theo thủ tục hành chánh đã ấn định trước, như là bỏ phiếu ở quốc hội, quan chức hành pháp làm quyết định, đi bầu… Dù là cách quyết định nào thì chúng ta tin rằng các quyết định đó cũng đã thừa hưởng được nhiều tư tưởng sáng tạo do tranh luận trước đó mang lại.

Vấn đề tranh luận dân chủ là vấn đề rất khó khăn cho dân Việt. Ở các cộng đồng người Việt nước ngoài, chúng ta vẫn có một khuynh hướng là đè bẹp tiếng nói khác với tiếng nói của nhóm mạnh nhất, và hàng ngày vẫn có có nhiều chuyện chưởi bới nhau thay vì đối thoại hay tranh luận. Ở trong nước thì chỉ có một tiếng nói đồng thuận, và từ “phản biện” vẫn là từ … nhậy cảm 😦

Vì vậy tất cả chúng ta cố gắng xây dựng văn hóa tranh luận dân chủ cho một Việt Nam mới, dân chủ và phú cường.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

Bài liên hệ: Tranh luận là gi?

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Tư duy tích cực mỗi ngày