Chào các bạn,
Có một nguyên tắc tâm lý, hay thực ra là tâm linh, trong Thiên chúa giáo, rất thú vị và, ở một góc cạnh nào đó, rất huyền diệu, mà những người Thiên chúa giáo, nếu thực hành đúng chuẩn, thì thấy được mầu nhiệm của nó.
Thông thường khi ta yêu ai, thì không còn yêu người khác. Yêu một người yêu, thì sẽ đóng cửa lòng, hay ít ra là bị yêu cầu đóng cửa lòng, với mọi người-có-thể-là-người-yêu khác.
Chào các bạn,
Đường tránh lũ của Buôn Hằng – nối Buôn Hằng với Thị trấn Phước An – là đường đất dài khoảng 13 km do Buôn Làng cùng nhau góp công góp sức để làm. Hai bên đường có một số rãy cà phê cũng như rãy điều nên xe công nông của người Kinh ngoài Thị trấn vào làm rãy đi lại rất nhiều. Cuối đường tiếp nối với Buôn Làng là những lò gạch nên những xe to chở gạch cũng đi qua đường này. Vì vậy mà đường rất nhanh hư. Cứ sau mỗi mùa mưa là anh em Buôn Làng lại ra sửa đường, đắp lại những vũng những hố trũng do các xe to chở gạch và xe công nông gây ra. Continue reading Người lấp hố
Chào các bạn,
Phúc cho người xây dựng hòa bình,
vì họ sẽ được gọi là con Thượng đế
Nếu có hai phe tranh cãi ầm ĩ trong lớp học, trong gia đình, trong quốc gia… và nếu bạn muốn là peacemkaker, người tạo hòa bình, thì những điều bạn cần là: (1) tĩnh lặng, (2) không theo phe nào, (3) lắng nghe với trái tim chân thành và đồng cảm, và (4) là cầu nối cho hai bên…
Tĩnh lặng là bạn không bị xung động, không stress, không bực mình về chuyện gì hay về ai trong cuộc.
Chào các bạn,
Hiện nay các luật của hôn nhân Kitô giáo đang tác động và ảnh hưởng mạnh trên anh em Buôn Làng, nhất là ở những Buôn Làng toàn tòng như Buôn Làng mình đang ở, nhưng không phải vì thế mà có thể làm mất đi hoặc thay đổi được những tập tục hôn nhân đã có từ lâu đời của anh em đồng bào sắc tộc.
Mới cách đây một tuần, tình cờ mình đi ngang qua nhà mẹ Ph đang lúc mẹ Ph phơi mì trước sân, nhìn thấy mình, mẹ Ph chào và mời mình vào nhà chơi. Chính lần vào chơi này, qua nói chuyện với mẹ Ph, mình mới hiểu thêm về tập tục hôn nhân lâu đời của anh em đồng bào Buôn Làng, nhờ như vậy mình mới hiểu tại sao anh em đồng bào Buôn Làng gần như mười đôi yêu nhau, thì hết chín đôi có con trước khi đến lãnh nhận Bí Tích Hôn nhân của Kitô giáo. Continue reading Tập tục hôn nhân
Chào các bạn,
Có lẽ các bạn đã nghe nhiều lần “Một tiếng khảy móng tay có thể rung động đến vô lượng thế giới”. Mọi sự trong thế giới này, dù nhỏ đến đâu cũng tạo nhiều năng lượng đến mức ta không tưởng tượng được.
Nhưng đủ thứ vấn đề xã hội quanh ta, người phàn nàn mè nheo thì nhiều, người hành động để giúp giải quyết hoặc giảm bớt các vấn đề thì ít. Người không làm gì có đủ lý do tiêu cực: Đó không phải là chuyện của tôi, đó là chuyện của người lớn, đó là chuyện của nhà nước, đó là chuyện của lãnh đạo, hơi đâu mà ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng, một con én không làm được mùa xuân…
Các bạn, mình chỉ có một chữ bình cho các luận điệu đó: Ngu dốt.
Chào các bạn,
Ở với các em học sinh Lưu Trú sắc tộc, điều làm mình khó chịu nhất là các em không biết lo trước, không hề biết chuẩn bị trước một chuyện gì, dầu là chuyện to hay chuyện nhỏ, chuyện gì cũng để sát nút mới thưa, mới trình, mới báo… Để khắc phục chuyện này, mình dặn các em: Ngày mai đi học, cần xin gì thì sau khi dùng cơm tối xong là đến xin, không để đến sáng mai, khi còn vài phút nữa là đến giờ đi học thì mới quýnh quáng đến xin là không được! Continue reading Còn nằm dưới bụng
Chào các bạn,
Con người nói đến tình yêu như là một bài hát vô tận kéo dài cả lịch sử nhân loại. Tình yêu bao gồm tất cả mọi loại tình của con người, kể cả tình yêu vô điều kiện cho kẻ thù mình.
Yêu kẻ thù là đỉnh điểm của tình yêu vô điều kiện.
Yêu bạn bè là tình yêu biểu tượng nhất cho mọi tình yêu thường tình.
Yêu nam nữ là tình yêu lãng mạn nhất cho nghệ thuật.
Mời các bạn nghe lại vài câu nói về tình yêu hàng đầu của nhân loại, cho cả 3 loại tình yêu này:
Chào các bạn,
Chiều Thứ Sáu, các mẹ biết mình về nhà trong Buôn nên đến chơi. Mình nói các mẹ ra vườn cắt rau về ăn, vì nhà các mẹ không có nước nên không trồng rau được, còn nhà mình sử dụng giếng khoan nên mặc dầu trời rất nắng nhưng vẫn có nước để trồng tưới rau.
Các mẹ vừa cắt rau vừa nói chuyện. Mẹ Ke nói: Tội các Yăh ở đây! Người dân tộc mình không biết nấu ăn, các Yăh về đây lâu rồi mà không được mời đi ăn cơm! Mình cười và nói: Đúng đó! Yăh về tám tháng rồi mà chưa được đi ăn cơm nhà mẹ nào trong Buôn mình cả. Đến Thứ Bảy này, các mẹ cho Yăh ăn cơm trưa với! Mình nói xong các mẹ cười và mẹ Ke nói: Mẹ Thép, trưa mai mời các Yăh ăn cơm hể? Vì trong các mẹ ở đây, mẹ Thép có học nên mời các Yăh trước hể? Continue reading Đãi rau rừng
Chào các bạn,
Khi bạn vui, đi hội xuân chẳng hạn, bạn có thể đi bộ tính ra cả chục cây số, có thể thấy rất mỏi chân hoặc rất mệt, nhưng vẫn thấy người nhiều sinh lực, hăng hái. Nhưng khi bạn buồn, như là đang stress vì một chuyện cãi nhau nào đó, bạn chẳng làm gì cả nhưng vẫn thấy kiệt lực, chỉ muốn nằm.
Sức mạnh và năng lượng thể chất của ta phụ thuộc trực tiếp vào tình trạng tinh thần như thế.
Chào các bạn,
Ở Buôn Làng, mỗi gia đình được xã chia cho một số đất ruộng, theo như số đất họ đã phát hoang được khi họ mới đến định cư lập nghiệp. Tính chung mỗi gia đình được khoảng ba hoặc bốn sào ruộng, và ở vùng này mỗi năm anh em Buôn Làng làm hai vụ lúa: Vụ mùa lúa chính chủ yếu nhờ vào thời tiết nắng mưa của trời đất, và vụ mùa lúa đông xuân nhờ vào nước xả ở các đập. Continue reading Mót lúa
Chào các bạn,
Giả sử nếu bạn đã giác ngộ thành Phật thành thánh rồi, thì bạn còn bị cám dỗ bởi những cám dỗ thế gian nữa không? Như là tiền bạc, danh tiếng, quyền lực, tự ái, sợ hãi…?
Mình có lý thuyết rằng, mọi người–kể cả người đã thành Phật hay đã thành thánh, hay ít nhất là người được người đời xem như là Phật sống, thánh sống—đều bị cám dỗ và thử thách thường xuyên, vì nếu mọi cám dỗ đối với các thánh nhân đều quá dễ để vượt qua, coi như không còn có cám dỗ thử thánh nào cả, thì cuộc đời không thử thách có lẽ không đáng để gọi là cuộc đời thánh nhân—có vẻ giống như cuộc đời của một rôbô hơn.
Chào các bạn,
Hôm nay ra đám ruộng của thôn Năm – nơi mọi người đang đổi công gặt lúa rất đông và rất vui, tình cờ mình gặp em A Sơm cũng đang gặt lúa ở đó. Khi nói chuyện với em A Sơm, mình tưởng mình đang sống ở thế kỷ thứ mười lăm hoặc mười sáu, chứ không nghĩ mình đang ở vào thế kỷ thứ hai mươi mốt tân tiến này !
Em A Sơm nói với mình: Cách đây hai tuần, em A Sơm cùng với bốn bạn nam khác, tuổi từ mười tám đến hai mươi, cùng là người ở thôn Năm và nhà cũng ở gần nhau, rủ nhau xuống Sài Gòn xin vào làm việc trong công ty giày. Em A Sơm không nhớ tên công ty nên mình cũng không biết tên công ty.
Chào các bạn,
Đời người như đốm lửa
Sáng rồi tắt
Vụt trôi vào không gian vô tận.
Có ai thấy
Vinh quang hay tủi nhục
Sẽ tan biến và chẳng còn ý nghĩa
Chỉ trong tích tắc.
Chào các bạn,
Các bạn có biết tại sao nước Mỹ hùng mạnh không?
Có lẽ là có nhiều lý do—tổ chức dân chủ, chính sách nhắm vào phát triển thương mại, chính sách giáo dục mở rộng, chính sách dùng người và thu hút nhân tài vào Mỹ, v.v…
Nhưng nếu phải nêu ra một lý do quyết định, có lẽ mình sẽ cho rằng lý do quan trọng nhất cho sự thịnh vượng của nước Mỹ là hơn một triệu rưỡi tổ chức thiện nguyện của dân Mỹ (charitable organizations, hay nonprofit organization, hay non-governmental organizations). Xem nguồn thông tin.
Chào các bạn,
Ở với các em học sinh Lưu Trú sắc tộc một thời gian dài, nhưng mãi sau này mình mới phát hiện ra các em không bao giờ biết năn nỉ, dù chuyện xảy đến với các em là chuyện to hay chuyện nhỏ, chuyện đó có thể ảnh hưởng đến cả cuộc đời các em sau này như: Các em bị đuổi học hoặc các em bị mời ra khỏi nhà Lưu Trú trả về gia đình… thì các em cũng không bao giờ năn nỉ, cứ im lặng đi! Chính vì vậy mà thời gian đầu, khi mình mới về môi trường Lưu Trú sắc tộc, đã xảy ra không biết bao nhiêu là chuyện dở khóc dở cười vì tính không năn nỉ của các em! Continue reading Tính không năn nỉ
