Chào các bạn,

“Các đột biến của cuộc đời
Dù đau nhức,
Dạy chúng ta
Đừng bám chặt
Vào thế giới phù du này.”

(Các bộ xương, Ikkyu)

Cuộc đời vô thường. Nay còn, mai mất. Nay vinh, mai nhục. Nay khen, mai chê. Nay thành, mai bại. Nay vui sướng, mai đau khổ… Chẳng có gì tồn tại mãi mãi. Chẳng có gì chắc chắn. Chẳng có gì như ý định.

Cuộc đời cứ thường xuyên mang “đột biến” và “đau nhức” đến cho ta, chỉ để muốn “dạy chúng ta/ đừng bám chặt/ vào thế giới phù du này.” Đó là bài học duy nhất cuộc đời muốn ta học thuộc. Chẳng có bài học thứ hai. Chỉ có mỗi bài học này lặp đi lặp lại suốt cả đời.

Cả đời này ta sẽ thường xuyên gặp “đột biến”, vì thế ta sẽ thường xuyên “đau nhức”. Tất cả chúng ta, không loại trừ ai, dù thiên thần hay ác quỷ, dù nổi tiếng cả nước hay chẳng có ai biết đến, dù trẻ tuổi ít kinh nghiệm hay nhiều tuổi nhiều kinh nghiệm, dù ở dưới ánh đèn sân khấu rực rỡ hay trong sân chùa lặng lẽ nơi núi rừng xa xôi…, tất cả chúng ta đều thường xuyên gặp “đột biến” và thường xuyên “đau nhức”.

Ta không thể đi đâu để trốn tránh được “đột biến” và “đau nhức” của cuộc đời. Ta bao nhiêu tuổi cũng vậy, ta làm nghề gì cũng vậy, ta sống ở đâu cũng vậy, đã là con người thì nhất định sẽ thường xuyên, nhấn mạnh chữ “thường xuyên”, gặp “đột biến” và “đau nhức” của cuộc đời. Đó là sự thật, là chân lý vi diệu mà Phật Thích Ca ngay khi vừa đắc đạo đã khẳng định ngay.

Nhưng, tại sao cuộc đời lại muốn ta chịu khổ đến vậy? Tại sao cuộc đời lại cứ hành hạ ta? Tại sao cuộc đời không dịu dàng với ta?

Đó là sứ mệnh của cuộc đời. Cuộc đời đến với ta – tất cả “đột biến” và “đau nhức” đó đến với ta – chỉ có một mục đích duy nhất. Đó là “dạy chúng ta/ đừng bám chặt/ vào thế giới phù du này.”

Thế giới này là phù du. Cuộc đời này là phù du. Chẳng có gì là thật. Chẳng có gì là vững chắc. Chẳng có gì là tồn tại mãi mãi. Nhưng người phàm phu lại không chịu hiểu điều giản dị đó, cứ tin mối liên hệ này là thật, sự nghiệp này là vững chắc, danh tiếng này là mãi mãi…

Thế nên cuộc đời cứ phải lặp đi lặp lại bài học đó cho phàm phu – cuộc đời mang “đột biến” và “đau nhức” đến với phàm phu, hết điều này đến điều khác, thường xuyên, liên tục, chẳng ngừng.

Đến khi nào con người hoàn toàn hiểu rằng thế giới vô thường này là nơi mình sinh ra, là nơi mình sống, là quê hương của mình, thì sẽ tận hưởng mọi thứ trên dòng quê hương đó. Chẳng có gì là “đột biến” – đó là dòng quê hương của bạn từ lúc chào đời.

Và bạn đã Giác Ngộ – hiểu được chân lý của dòng đời vô thường.

Cuộc đời là một dòng sông vô thường – khi thì yên bình, khi thì thác ghềnh, khi thì trong veo, khi thì vẩn đục, khi thì có ít cá tôm, khi thì có rất nhiều cá lớn ăn cá bé… Mỗi chúng ta là một con cá bơi lội trong dòng sông vô thường đó. Dòng sông đó là quê hương của ta – sông đưa ta đến đâu, ta nhởn nhơ bơi lội trong khúc sông đó, chẳng thấy gì là đột biến, chẳng thấy gì là đau khổ.

Các bạn thân mến, sống trong dòng đời vô thường là như thế đó – vô tư bơi lội trong dòng sông vô thường, vì đó là quê hương duy nhất và chân thật của mình.

Cuộc đời không có nhiều bài học để học. Chỉ có mỗi một bài học duy nhất. Nhưng lặp đi lặp lại suốt cả đời. Phàm phu thấy “đột biến” và “đau khổ”; Người Tỉnh Thức chẳng thấy gì, mà chỉ thấy một dòng sông nơi mình đã sinh ra, đã sống cả đời mình và đã luôn nhởn nhơ bơi lội.

Nam mô A di đà Phật.

Phạm Thu Hương

o0o

The only lesson

Dear brothers and sisters,

“The vagaries of life
Though painful,
Teach us
Not to cling
To this floating world.”

(The Skeletons, Ikkyu)

Life is impermanent. Here today, gone tomorrow. Glory today, disgrace tomorrow. Praise today, blame tomorrow. Success today, failure tomorrow. Joy today, suffering tomorrow… Nothing lasts forever. Nothing is certain. Nothing goes as planned.

Life constantly brings “unexpected changes” and “pains” to us, only to “teach us/ not to cling/ to this fleeting world.” That is the only lesson life wants us to learn. There is no second lesson. Only this one lesson repeats itself throughout life.

Throughout our lives, we will constantly encounter “unexpected changes,” and therefore we will constantly experience “pains.” All of us, without exception, whether angels or demons, whether nationally famous or unknown, whether young and inexperienced or old and experienced, whether under the dazzling spotlight or in the quiet courtyard of a remote mountain temple…, we all constantly encounter “unexpected chages” and “pains.”

We cannot escape life’s “unexpected changes” and “pains.” No matter our age, profession, or location, as human beings, we will constantly, and I emphasize “constantly,” encounter life’s “unexpected changes” and “pains.” This is the truth, the wondrous reality that Buddha Shakyamuni affirmed immediately upon his enlightenment.

But why does life want us to suffer so much? Why does life torment us? Why isn’t life gentle with us?

That is life’s mission. Life comes to us — all those “unexpected changes” and “pains” come to us —with only one purpose: to “teach us not to cling to this fleeting world.”

This world is ephemeral. This life is ephemeral. Nothing is real. Nothing is permanent. Nothing lasts forever. But ordinary people refuse to understand this simple truth, believing that this relationship is real, this career is stable, this reputation is eternal…

Therefore, life must repeat that lesson to ordinary people — life brings “unexpexted changes” and “pains” to ordinary people, one after another, constantly, continuously, without end.

Only when people fully understand that this impermanent world is where they were born, where they live, their homeland, will they enjoy everything in that homeland. There are “no unexpected changes” — it is your homeland from the moment you were born.

And so, you have attained Enlightenment — understanding the truth of the impermanent flow of life.

Life is a river of impermanence — sometimes peaceful, sometimes turbulent, sometimes clear, sometimes murky, sometimes with few fish and shrimp, sometimes with many large fish preying on smaller ones… Each of us is a fish swimming in that river of impermanence. That river is our homeland — wherever the river takes us, we leisurely swim in that stretch of river, seeing nothing as a unexpected changes, seeing nothing as suffering.

My dear friends, living in the impermanent flow of life is like that — carefree swimming in the river of impermanence, because that river is our only and true homeland.

Life doesn’t have many lessons to learn. There is only one lesson. But it is repeated throughout life. Ordinary people see “unexpected changes” and “suffering”; The Awakened One sees nothing but a river where they were born, have lived all their lives and have always leisurely swum.

Namo Amitabha Buddha.

Phạm Thu Hương

o0o
© copyright 2026
Phạm Thu Hương
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com