Trái tim hay trí óc làm chủ?

Chào các bạn,

Người ta thường dùng từ “trái tim” để chỉ tình cảm và “trí óc” để chỉ lý trí, lý luận. Và theo truyền thống tập trung vào lý luận của tây phương kể từ Thời kỳ Khai sáng (The Age of Enlightenment), thế kỷ 17 và 18, với ảnh hưởng kéo dài cho đến thời cận đại, người ta cho rằng lý trí và lý luận làm chủ, và tình cảm là yếu kém và phụ thuộc. Thật sự đây là một hiểu lầm rất ngớ ngẩn.

Tình cảm của chúng ta thường làm chủ tư duy của chúng ta. Lý trí và lý luận thường được dùng chỉ để theo lệnh tình cảm và phục vụ tình cảm.

Nếu bạn yêu một cô, đầu óc bạn sẽ sinh ra hàng loạt lý luận để chứng minh cho chính bạn, và cho bố mẹ, bạn bè… rằng cô ấy là người sâu sắc nhất, hiểu được bạn nhất, hợp với bạn nhất, và là có thể là người bạn đời tốt nhất của bạn. Ngược lại, nếu ai đó làm gì mà bạn rất bực mình, hoặc căm thù, đầu óc bạn sẽ tự động tìm ra những lý luận chắc chắn để chứng minh rằng người đó rất tồi tệ.

Nếu bạn thích tiền, đầu óc bạn sẽ có đủ lý luận để chứng minh tiền là tốt, bạn cần tiền, và bạn nên làm gì để có tiền. Nếu bạn thích bằng cấp, thì đầu óc cũng sẽ lý luận về hướng cần bằng.

Chúng ta thường yêu thích trước, và lý luận để hỗ trợ ý thích sau.

Cho nên chúng ta nói “Tâm là chủ.” Tâm là nhấn mạnh đến tình cảm, dù rằng tâm và ý thì cũng là một.

Trước đây người ta thường nhấn mạnh đến IQ (intelligent quotient), chỉ số thông minh, tức là chỉ số về thông minh lý luận. Nhưng ngày nay người ta thường nhấn mạnh đến EQ (empathy quotient, chỉ số thông minh tình cảm), ngang hàng với IQ, và trong nhiều trường hợp, nhất là trong khoa học quản lý, được coi trọng hơn IQ.

Cho nên “tâm là chủ.” Hãy để tình yêu của bạn chân thật, ước muốn của bạn vị tha, đam mê của bạn tinh tuyền… thì những tình cảm đó của trái tim bạn sẽ tự sắp đặt lý luận của lý trí theo một trật tự thế nào đó để phục vụ và hỗ trợ những tình cảm đó.

Đừng quan tâm đến lý luận. Quan tâm đến trái tim của bạn đang đứng ở đâu. Và trái tim sẽ sinh ra lý luận và chỉ huy lý luận.

Chúc các bạn luôn có tâm là chủ.

Mến,

Hoành

© copyright 2019
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 4 thoughts on “Trái tim hay trí óc làm chủ?”

  1. Chú Hoành ơi cho cháu hỏi, ví dụ như tình yêu đó lại không hợp lý ( chả hạn thích ăn, nhưng ăn nhiều lại quá béo, và ảnh hưởng đến sức khỏe) thì liệu có nên theo đuổi ý thích của mình không ạ

    Số lượt thích

  2. Hi Quốc Anh,

    Gọi anh là anh vì nếu em gọi anh là chú, anh sẽ stress vì bị gọi là chú 🙂 . Nhưng em lên đọc trang “Giới THiệu” của ĐCN để biết lý do chính đáng.

    Câu hỏi của em rất hay.

    Nhưng anh không lo lắng về những điều như thế, vì phần lớn mọi người luôn có trái tim và tí óc làm việc với nhau. Phần lớn mọi người, thích phở chẳng hạn, nhưng cũng biết là ăn phở vừa đủ, không quá nhiều đến mức bội thực, không quá nhiều đến mức béo phì.

    Nhưng có người không thích tự kỷ luật, như em nói, và thích ăn mà không cần biết hậu quả. Thì tự nhiên họ sẽ có hậu quả béo phì. Lúc đó, mất hoặc không có bạn trai/gái vì béo phì, đi đứng mệt mỏi vì béo phì… họ sẽ tự động tìm cách điều chỉnh lại từ từ cho thon thả.

    Nếu người đó lại cứ tiếp tục ăn đến mức không thể đi đứng tốt, tối ngày ngồi một chỗ ăn và xem TV, coi như bị ở tù, rồi có lúc vào emergency vì tim không làm việc… người đó sẽ học cách rất khó khăn để đưa đời mình trở lại bình thưừong như thiên hạ… hoặc là … chết.

    Mỗi người chúng ta có một con đường để đi và một giá phải trả cho bài học. Người trí tuệ thì trả 0 đồng. Người ít trí tuệ hơn chút xíu thì trả 1 đồng. Có người trả 10 đồng, người thì 100 đồng, người thì 1000 đồng, người thì một triệu đồng, cho cùng một bài học.

    Anh chẳng bao giờ nói nhiều. Con anh anh cũng chỉ nói một lần. Anh không mè nheo, không phàn nàn điều gì. Vì mỗi người có một trái tim, chẳng ai quản lý trái tim ai được. Mỗi người có một con đường sống, một định mệnh, một cách trả giá cho bài học… Ngay cả con anh, anh biết con anh cũng phải trả giá cho bài học như mọi người khác, với cách con anh tư duy và sống. Anh không tư duy và sống thế con anh được.

    Và con anh học khôn rất nhanh, vì biết phải tự khôn, ba chỉ nói một câu ngắn, hiểu tới đâu là chuyện của mình.

    Liked by 3 people

  3. Hi anh Hoành!
    Riêng vấn đề này em lại không chung quan điểm với anh. Slogan của DCN là “Sống tích cực mỗi ngày”, theo em sống tích cực hay không là do góc nhìn và lựa chọn của mình => vậy có phải lý trí quyết định trước?

    Số lượt thích

  4. Hi Hà,

    Đúng,nhưng cũng không đúng. Mình lựa chọn tư duy tích cực, thì mình phải thích nó trước, rồi mới chọn được.

    Mình thích trước lý luận sau. Hoặc, lý luận đủ điều, rồi đưa đến cái thích, thích rồi mới chọn.

    Có lý luận hay không, thì cũng phải thích. Period. Không thích thì chẳng có chọn lựa gì cả.

    A. Hoành

    Liked by 3 people

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s