Suy tư qua 40 năm – Thinking over the span of 40 years

(Vietnamese and English)

Suy tư qua 40 năm

Trong cả 40 năm, tôi luôn nhìn ngày 30 tháng 4 với nhiều xúc cảm lẫn lộn.

Đó là ngày chiến tranh chấm dứt. Chấm dứt hủy diệt và chết chóc, phi lý và điên rồ.

Lúc đó tôi đang học cao học tại Trường Luật và trường Quốc Gia Hành Chánh ở Sài Gòn. Trong thời gian đại học, tôi đã quá mệt mỏi với chiến tranh đến nỗi tôi ước ao mỗi ngày là chiến tranh chấm dứt dù bên nào thắng.

30 tháng tư đến như một giải tỏa nhanh chóng. Hòa bình rốt cuộc đã đến, cùng với một cảm giác tự hào quốc gia, vì đối với thế giới Việt nam đã thắng nước Mỹ (dù đối với chính chúng tôi, thì đó là anh em đánh nhau, chẳng có gì để tự hào). Phiền các bạn, tôi là bên thua cuộc, nhưng dù sao thì cũng tự hào với thế giới.

Thế giới nhìn lên Việt nam như là một nhà vô địch cho những dân tộc bị áp bức.

Đằng khác, lúc đó tôi đã biết miền Nam sẽ khốn khổ dưới sự thống trị Cộng sản. Người miền Nam, thoải mái và vui chơi, sẽ nằm dưới nắm tay sắt của một chế độ chỉ biết làm việc, làm việc, làm việc, và đánh nhau, đánh nhau, đánh nhau.

Vợ chồng tôi và con gái may mắn rời đất nước và cuối cùng đến Mỹ. Đó là một câu chuyện dài có thể làm thành phim, nhưng quá dài để viết ra đây.

Trong lúc đó, nhiều chuyện buồn từ Việt Nam nhanh chóng đi vòng trái đất: hợp tác xã ép buộc, vùng kinh tế mới, bắt buộc tái định cư, đánh tư sản mại bản, trại cải tạo mà thực ra là những trại tù lao động kiểu Staline, tổ chức hành chính của kẻ chiến thắng làm vua trên đầu dân miền Nam thua cuộc, hàng triệu người chạy trốn với mọi rủi ro trên biển, trại tị nạn khắp Đông Nam Á… Hỗn loạn và khốn khổ.

Tôi cố làm việc siêng năng và học hành siêng năng ở Mỹ, nhưng tâm trí tôi thường xuyên đau đớn, biết rằng dân tôi đang khốn khổ. Việt Nam tiều tụy dưới quản lý sai lầm – nghèo và đói, phân biệt ý thức hệ – giữa “gia đình cách mạng” và “gia đình ngụy”, chính sách không hòa giải – những trại cải tạo nổi tiếng dành cho những sĩ quan của miền Nam thua trận, và sự không tin tưởng đối với mọi tôn giáo.

***

Hơn một thập kỷ sau, vào khoảng cuối thập niên 1980, đổi mới đến. Đất nước chậm chạp và sợ hãi mở cửa ra cho thế giới.

Rồi đầu tư nước ngoài đổ vào, và xuất khẩu đi ra. Từ đầu thập niên 1990, Việt Nam bắt đầu thay đổi với vận tốc hỏa tiễn Apollo.

Tôi tổ chức đủ loại hoạt động giáo dục để giúp Việt Nam.

Đời sống khá hơn. Và chụp giật tiền bạc cùng tham nhũng phát triển theo.

Cho đến ngày nay, sau gần 3 thập kỷ đổi mới, chụp giật tiền bạc và tham nhũng đã phát triển kinh khủng, và hệ thống đạo đức oằn oại dưới những sức nặng khiếp đảm. Ngày nay, tham nhũng trong toàn hệ thống công quyền thật là khủng khiếp. Trộm cướp hoành hành khắp mọi hóc hẻm của đất nước. Quan chức địa phương hành xử như những ông vua trong những vương quốc tí hon của họ.

Thực ra, vẫn có nhiều người tốt. Nhưng số người xấu trong hệ thống công quyền thì rất nhiều, quá nhiều so với một chính phủ tốt.

40 năm sau Thống nhất, Việt Nam đứng rất cao trên thế giới về tham nhũng, và gần đáy thế giới về sức cạnh tranh kinh tế.

Giáo dục khập khiễng. Y tế dưới chuẩn. Cơ sở hạ tầng yếu kém.

Không thể chối cãi được là nói chung thì đời sống ngày nay tốt hơn năm 1975 nhiều.

Nhưng chúng ta định điểm tiến bộ trong 40 năm qua thế nào?

3 triệu mạng người mất trong chiến tranh có đáng cho hiện trạng của đất nước hôm nay?

Tôi không chắc là tôi có thể trả lời những câu hỏi này chính xác.

***

Dù với những thông tin không mấy hấp dẫn này, chúng ta vẫn có một thế hệ đang lên của những trí thức rất giỏi.

Làm sao các bạn ấy có thể trỗi lên khỏi các khó khăn để đến đây, tôi không biết. Nhưng các bạn ấy có đây.

Có lẽ mạng Internet và toàn cầu hóa mang các bạn đến đây.

Các bạn thông minh, đầy kiến thức, yêu nước và tinh khiết, với một khao khát lớn đối với những kiến thức sâu sắc về đời sống và thế giới.

Vài bạn đến từ những gia đình quyền lực, nhiều bạn có gia đình cấp trung bình.

Các bạn là con của cuộc cách mạng tin học. Tôi đoán, nếu không có cuộc cách mạng tin học có lẽ chúng ta đã chẳng thấy các bạn.

Các bạn là điều tốt nhất mà Việt Nam có được trong vòng 40 năm nay.

Nhiều bạn đã vượt khoảng cách thế hệ để làm bạn của tôi (và tôi đã vượt khoảng cách thế hệ để làm bạn của các bạn), và các bạn làm tôi cảm thấy trẻ trung và đầy năng lượng.

Hơn hết, các bạn cho tôi hy vọng về một Việt Nam cường tráng và khỏe mạnh.

Tôi cần gì nữa? Thượng đế mang đến cho tôi bạn bè và hy vọng.

Tôi thấy ánh sáng ở cuối đường hầm.

Vâng, tôi thấy ánh sáng.

Trần Đình Hoành
26.4.2015
Washingont DC, USA

o0o

Thinking over the span of 40 years

For 40 years, I have always looked at April 30 with mixed feelings.

That was the day the war ended. The end of destruction and death, absurdity and insanity.

I was in the master programs at both Law School and National School of Administration in Saigon. Throughout the college years, I had been so sick of the war that every day I had wished it would stop regardless of who would win.

April 30 came as a quick relief. Peace finally arrived, along with a sense of national pride, since, for the world, that was Vietnam who beat the US (though for us, it was brother against brother, nothing to be proud about). Mind you, I was supposed to be on the losing side, but proud to the world nonetheless.

The world looked up to Vietnam as the champion for the oppressed.

On the other hand, I knew then the South would be miserable under the Communist rule. The Southerners, relaxed and playful, would be under the iron fist of a regime that knew only work, work, work and fight, fight, fight.

My wife, my daughter and I were lucky enough to be out of the country and ended up in the US. That was a long story worth making into a movie, but too long to tell here.

Meanwhile, sad stories from Vietnam quickly circled around the globe: forced agriculture cooperatives, new economic zones, force relocations, appropriation of private properties, re-education camps which were truly the gulags, the winner’s administration lording over the defeated southern population, millions of people fled risking their life at sea, refugee camps throuhout Southeast Asia… Chaotic and miserable.

I tried to work hard and study hard in the US, but my heart and mind were constantly in pain, knowing that my people were miserable. Vietnam languished under mismanagement – poverty and hunger, ideological discrimination – between the “revolutionary families” and “ngụy families”, a non-reconciliation policy – the famed re-education camps for military officers of the defeated South, and a distrust of all religions.

***

More than a decade later, toward the end of 1980s, renovation – đổi mới – came. The country slowly and fearfully opened itself to the world.

Soon foreign investments poured in, exports moved out. From the beginning of 1990s, the country started changing at the speed of Apollo.

I organized all kinds of education activities to help Vietnam.

Life got better. And money grabbing and corruption soared along.

Until now, almost three decades of renovation, money grabbing and corruption have grown exponentially, and the morality system has been under extreme stress. Today, corruption throughout the entire governing system is horrendous. Thieves and robbers inflict great havocs in every corner of the land. Local officials act like kings in their tiny kingdoms.

To be sure, there still are lots of good people around. But the bad people in the governing system are many more than a good government should have.

40 years after Unification, Vietnam is very high up in the world in term of corruption, and close to the bottom of the world in term of economic competitiveness.

Education is limping. Heath care is substandard. Infrastructure is inefficient.

It’s no denying that life in general is much better now than in 1975.

But how do we grade the 40-year progress?

Did the lives of three million Vietnamese who perished in the war merit the current state of the nation?

I am not sure I can answer these questions accurately.

***

Even with all the not-very-flattering news, there is a surprising up-and-coming generation of sharp intellectuals.

How they have risen from the all the difficulties to get here, I don’t know. But they are here.

Probably the Internet and the globalization help bring them here.

They are intelligent, knowledgeable, patriotic and pure, with a tremendous thirst for deep knowledge of life and the world.

Some of them are from powerful families, many of them are not.

They are the children of the IT revolution. I figure, without the IT revolution we might have not seen them at all.

They are the best thing that Vietnam has seen in forty years.

Many of them have crossed the generational gap to be my friends (and I have crossed the generation gap to be their friend), and they make me feel young and energetic.

Above all, they give me the hope of a strong and healthy Vietnam.

What else do I want? God brings to me friends and hope.

I see the light at the end of the tunnel.

Yes, I see light.

Trần Đình Hoành
April 26, 2015
Washington DC, USA

Một suy nghĩ 18 thoughts on “Suy tư qua 40 năm – Thinking over the span of 40 years”

  1. Thank you anh Hoanh for the sharing from your heart. I feel the burden putting on our young generation for making a better VN. At the same time, I turn my faith for God. I believe if we are wise enough to take refuge in Him. HE will be our assistance, as always, to carry our burden in this long road. We, I mean all young Vietnamese like me.

    Em cảm ơn anh Hoành đã chia sẻ những lời tâm huyết. Em cảm thấy gánh nặng đặt trên người trẻ tụi em để phát triển một VN tốt hơn. Cùng lúc, em hướng niềm tin vào God. Em tin rằng nếu chúng ta đủ trí tuệ để nương tựa vào Cha. Cha sẽ là sự trợ giúp mang gánh nặng đó trên con đường dài này. Chúng ta, em muốn nói là tất cả những người Việt trẻ như tụi em

    e. Hằng

    Số lượt thích

  2. Em cảm ơn anh đã luôn tiếp lửa cho tụi em, hướng dẫn những người còn thiếu kinh nghiệm và suy xét như chúng em nhìn sâu, nhìn xa và rộng qua những vấn đề và khó khăn tưởng chừng như không thể vượt qua.

    Em cảm ơn anh đã dùng phương tiện của kỷ nguyên mới – mạng Internet và toàn cầu hóa – để mang ánh sáng, tâm linh và sự tinh khiết đến cho những người trẻ – để giúp chúng em trở thành muối và ánh sáng cho Trái đất. Những lời của anh hôm nay gợi em nhớ đến Bài giảng trên núi của Chúa Jesus:

    Muối và Ánh Sáng

    Con là muối của đất này. Nhưng nếu muối mất đi vị mặn của mình, làm sao có thể làm cho muối mặn trở lại? Khi ấy muối không còn ích để làm gì mà chỉ để bỏ đi và để người chà đạp.

    Con là ánh sáng của thế gian. Một thành phố trên một ngọn đồi thì chẳng thể bị che khuất. Cũng chẳng ai thắp đèn rồi đặt đèn dưới một cái bát. Mà người ta đặt đèn trên chân đèn và đèn chiếu sáng cho mọi người trong nhà. Cũng như vậy, hãy để ánh sáng của con tỏa sáng trước nhân gian, để người đời có thể thấy những điều tốt con làm và ngợi ca Cha của con nơi thiên đường.

    Em cảm ơn anh đã cho em thấy thế nào là một người thầy tâm linh lớn,

    Em cầu nguyện Cha giữ gìn thế hệ trẻ bình an và trong sạch như muối và ánh sáng cho Việt Nam,
    em Hường

    Số lượt thích

  3. Cảm ơn Hường và Hằng đã chia sẻ rất sâu sắc.

    Thông báo với các bạn là chúng ta có 22 bài đăng cho 30/4 hôm nay. Sau hai bài nhạc xanh là 20 bài lịch sử – bài đầu (Suy tư qua 40 năm) và bài cuối (Hòa giải gì ?) là của mình, lấy 2 bài của mình đóng khung như thế để các bạn dễ nhận ra loạt bài 30/4.

    Mong các bạn enjoy mọi bài.

    Số lượt thích

  4. Bài này mình viết tiếng Anh trước, rồi chuyển ngữ sang tiếng Việt sau. Cho nên các bạn có thể thấy lời tiếng Việt hơi khác cung cách viết trà đàm của mình hàng ngày.

    Viết tiếng Anh trước vì mình cảm thấy tiếng Anh cho mình cái nhìn và các cảm xúc khách quan hơn tiếng Việt. Suy nghĩ bằng tiếng Việt về các vấn đề VN thường làm cho mình bị nhiều xúc cảm hơn và do đó có thể mất khách quan một chút.

    Số lượt thích

  5. Dear Anh Hai

    Những chia sẻ suy tư trăn trở của anh Hai qua 40 năm về một quê hương VN đã được thống nhất.

    Cho em thấy rõ những nỗ lực cố gắng trong suốt hành trình lịch sử 40 năm qua, vẫn còn đó những điểm tối – sáng của quá khứ hiện tại và tương lai. Cùng với những phương thế để khắc phục những điểm tối và phát huy những điểm sáng.

    Đối với những điểm tối, những tồn tại, chính anh Hai là người đã nỗ lực làm gương bằng cách “Cố làm việc siêng năng và học hành siêng năng. Tổ chức đủ loại hoạt động giáo dục để giúp Việt Nam.”

    Và giúp mọi người, đặc biệt thế hệ trẻ làm sáng lên ánh lửa hy vọng bằng cách đặt trọn niềm tin vào Thượng đế và con người qua những lời tâm huyết anh Hai chia sẻ:

    “Hơn hết, các bạn cho tôi hy vọng về một Việt Nam cường tráng và khỏe mạnh. Tôi cần gì nữa? Thượng đế mang đến cho tôi bạn bè và hy vọng. Tôi thấy ánh sáng ở cuối đường hầm.Vâng, tôi thấy ánh sáng.”

    Em cảm ơn anh Hai đã thổi vào VN luồng ánh sáng, niềm vui tươi hy vọng trong suốt hành trình lịch sử VN 40 năm qua và đặc biệt trong ngày kỷ niệm 40 năm này ❤

    Em M Lành

    Số lượt thích

  6. Cảm ơn Anh đã chia sẻ những suy tư, góc nhìn của thế hệ Cha Anh. Thật là đau lòng và nước mắt khi ngẫm nghĩ đất nước trãi qua cuộc chiến và 40 năm, những tồn tại mà thực tế đã cho thấy: nạn tham nhũng, trộm cắp, văn hóa, đạo đức xuống cấp….những mảng tối thật đắng lòng.

    Cảm ơn God đã đem Anh đến cho tụi em, Anh đã truyền niềm tin vào Chúa/Phật, ánh sáng cho tụi em, Anh không ngại khó khăn mỗi ngày đem đến cho tụi em 1 bài học, định hướng suy nghĩ chín chắn để yêu thương Chúa/Phật và yêu thương mọi người.

    Em tin rồi nước mình sẽ có thêm Bác Sáu Dân, Bác Bá Thanh …xuất hiện hoặc đến thế hệ đời sau vì “Không ai giàu ba họ, Không ai khó ba đời!”. Hy vọng vào thế hệ trẻ. Đó là niềm an ủi lớn nhất của chúng ta.

    Em Tâm

    Số lượt thích

  7. Em cám ơn anh đã yêu thương và dìu dắt tụi em để tụi em có ngày hôm nay.

    Tụi em là em trai, em gái của anh. Mong những hy vọng anh dành cho tụi em sẽ được làm trọn.

    Số lượt thích

  8. Mình đọc mà thấy buồn quá. Mình có thắc mắc như sau, tìm kiếm Google mà chả thấy:

    Sau khi xóa bỏ chế độ bao cấp. Việt Nam có lên tiếng xin lỗi về chính sách sai lầm và kêu gọi mọi người quay trở lại đất nước không vậy mọi người?

    Số lượt thích

  9. Mới chuẩn bị vào hè thời tiết Hà nội khó chịu,những người lao động chỗ em thấy mệt mỏi,khách đến quán ăn càng đông thì càng mệt,điều kiện làm việc đã cải thiện nhưng vẫn vất vả,quá sức, cuối giờ bán hàng cô bé sinh năm 1994( cháu đang mon men đọc sách nhà Phật) hỏi: sao mình khổ thế cô? Vì mình không tu được nên sinh ra ở đây, tu tập đi kiếp sau sinh ở Châu âu ấy, ko tu tập kiếp sau còn bị ở Châu phi còn thiếu cả nước ấy.
    Thì đành nói với cháu như thế,sinh ra ở miền Bắc trải qua vô vàn khổ,nhìn thấy và kinh sợ và bất lực trước bao bất thiện- nhưng nhìn vào đó để không làm những điều như thế và giúp lớp trẻ xung quanh mình bớt tham bớt sân bớt si( thực ra để mình thực hành những điều đó cùng mọi người) ,tạm thế trong điều kiện của mình được không ạ?
    Cám ơn bài viết của bác nhắc nhở em nhìn rộng hơn quan tâm hơn đến cộng đồng.

    Số lượt thích

  10. Bài này của anh đã khiến em rất rất xúc động. Cám ơn anh đã khơi gợi, dẫn dắt, đi bên cạnh và tin tưởng bọn em, những người trẻ cho một đất nước Việt Nam tiếp tục tốt đẹp hơn. 🙂

    Mình cũng nghĩ như Hằng và Hường, Cha luôn bên cạnh chúng ta, Cha là ánh sáng dẫn dắt, thắp lên và gìn giữ chúng ta, mỗi người, là một ngọn sáng của Cha. 🙂

    Số lượt thích

  11. Hi Quỳnh,

    Hãy vui vẻ tích cực để làm cây đuốc trong bóng tối, em à. Không cần phải đợi đến kiếp sau đầu thai nơi khác đâu. Luật nhân quả làm việc nhanh hơn ta nghĩ, ngay trong cuộc đời này.

    Nếu em luôn vui vẻ tích cực, yêu người yêu đời, trong tất cả mọi hoàn cảnh, thì năng lượng tích cực đó sẽ làm cho kinh doanh của em và đời em trở thành tươi đẹp hơn rất nhiều.

    Keep faith. Hãy giữ vững lòng tin.

    A. Hoành

    Số lượt thích

  12. Chào anh Hoành, em xin chia sẻ vài cảm nghĩ của em,

    Trong 40 năm qua dường như chúng ta ít nhiều mang trong mình dòng máu Việt đều chịu những ảnh hưởng của cộng nghiệp, nghiệp quả phải gánh chịu là vẫn còn những cảnh nghèo khó của người dân, bất công trong công quyền hay nền kinh tế suy thoái nghiêm trọng.

    Và em biết quá trình anh Hoành và các anh chị em ở đây xây dựng công đồng dotchuoinon – Tư duy tích cực sẽ là một chặng đường rất dài, nhưng mục đích là vì một thế hệ Việt nam trong tương lai được hưởng nhiều điều kiện thuận lợi hơn, được hưởng chung duyên lành của Đấng Thượng đế.

    Cảm ơn anh Hoành vì những gì anh đã chia sẻ. Cầu xin cho tất cả mọi người đều được hưởng hồng ân của Thượng Đế.

    Số lượt thích

  13. Em cần gì nữa? Thượng đế mang đến cho em bạn bè và hy vọng.
    Em đã thấy ánh sáng ở cuối đường hầm.
    Vâng, em thấy ánh sáng.
    Những gì anh đã làm là điều tuyệt vời nhất và vĩ đại mà em đã thấy .
    Cám ơn anh .
    E, Thắng .

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s