Sống Thiền là sống thế nào?

Chào các bạn,

Thỉnh thoảng mình gặp một người chẳng thực hành Thiền bao giờ cũng chẳng đọc Thiền kỹ càng bao giờ, có lẽ là có đọc đâu đó các bài báo lá cải về Thiền, và ngồi vào bàn nhậu là nói không ngưng về Thiền, và đương nhiên là nói 10 câu thì sai hết 9 câu rưỡi, may ra đúng nửa câu vì câu đó viết trong sách, như là “kiến tánh thành Phật”.

Thường khi mình chẳng nói gì, nhưng thỉnh thoảng mình nói một câu khi thấy mọi người chăm chú nghe những điều sai quá nhiều không tốt: “Các bạn có bao giờ nghe người ta ngồi nói về võ không, kể cả các võ sư?”, thì mọi người đều đồng ý chẳng bao giờ ngồi trên bàn ăn mà nghe ai nói về chuyện võ cả. Mình nói, “Sỡ dĩ thế vì võ không phải là môn bàn luận, võ là phải tập, chỉ có tập võ mới biết võ, bàn luận tốn thời giờ vô ích (với một chút ngoại lệ là các bạn học cùng môn phái đôi khi bàn môn mình đang học để làm sáng cho nhau một chút). Thiền cũng vậy. Thiền là môn thực hành. Phải thực hành Thiền ta mới hiểu Thiền, không thể nói về Thiền mà biết Thiền”.

Thiền là tâm tĩnh lặng. Làm bất kì điều gì thì cũng làm với tâm tĩnh lặng.

Tâm tĩnh lặng là tâm không còn thành kiến, vướng mắc, giả định, xung động… Đó là tách trà đã đổ sạch.

Tâm tĩnh lặng là làm việc gì thì chú tâm vào làm chỉ việc đó, như pha trà, vẽ, cắm hoa, kể truyện, luyện kiếm…, và không để điều gì khác chi phối. Đó là Thiền Từng Phút.

Tâm tĩnh lặng là không vướng mắc, nệ hà, dù đang tu thì vẫn có thế bồng kỹ nữ bước qua vũng bùn.

Tâm tĩnh lặng là làm bác sĩ thì chữa bệnh nhân tận tình với lòng yêu mến.

Tâm tĩnh lặng là bắt được trộm vào nhà, vẫn xử với trộm như bạn thân và thượng khách.

Tâm tĩnh lặng là người ta buộc tội oan vẫn “Vậy À” và sau đó người ta xin lỗi thì cũng “Vậy À”.

84 nghìn pháp môn thì cũng chỉ là để ta có được Tâm tĩnh lặng.

Ta có thể có chỉ một phương pháp tu tập (một pháp môn). Hoặc vài phương pháp tu tập đồng thời. Nhưng điều chính là “tu tập”. Tức là thực hành thường xuyên và thường trực.

“Thiền là sống với tâm tĩnh lặng”. Thực sự là không có gì đáng nói thêm ngoài câu này, dù chúng ta vẫn nói đến rất nhiều cách tập luyện khác nhau để ta có nhiều pháp môn chọn lựa cho riêng mình.

Và bạn có thể tự tạo pháp môn cho mình: Ví dụ dán chữ “Tâm” lớn trên trần, để mỗi lần nằm nghỉ hay nằm ngủ thì thấy nó, và tập trung vào trái tim trong sáng tinh tuyền yêu thương của chính mình.

Đừng quá lệ thuộc vào sách vở, nhất là đừng đọc sách rồi bàn luận lung tung mà chẳng thực hành. Mọi thực hành đều có hiệu quả, nhưng ta phải thực hành thường xuyên và thường trực, như là:

– Một câu cám ơn trời đất mỗi đầu ngày.

– Cốc cà phê có hình trái tim, mỗi lần cầm cốc thấy trái tim lại nói thầm “Đây là tim tôi tĩnh lặng”.

Hãy tự tạo phương cách tập luyện giản tiện nhất, thích hợp nhất và hiệu quả nhất cho mình. Rồi thực hành nó mỗi ngày.

Giản dị như thế.

Chúng ta nói nhiều, đọc nhiều sách khác nhau, bàn luận lung tung, nhưng thực hành thường trực thì đếm được trên đầu ngón tay. Người thực hành nghiêm chỉnh hàng ngày rất dễ nhận ra, vì ta có thể nhận ra ngay được sự phát triển chiều sâu tâm linh của người ấy, ngay trong lời nói/câu viết của người ấy.

Chúng ta thường tự làm cho mình rối rắm bằng cách đọc l‎ý thuyết khắp nơi nhưng chẳng thực hành nơi nào.

Thiền là sống với trái tim tĩnh lặng.

Hãy chọn một cách trong sách hay tạo ra cách riêng cho bạn để đạt được cách sống đó.

Chúc các bạn một ngày Thiền.

Mến,

Hoành

© copyright 2012
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 39 thoughts on “Sống Thiền là sống thế nào?”

  1. Sống Thiền. Hay thiền trong khi sống cuộc sống này.

    Nhưng em đang đối diện với một thực tế là em càng chú tâm vào công việc, thì lại … bớt thiền – mấy hôm gần đây bị hút vào các lo toan cuộc sống, em thấy mình dễ xung động và ít tích cực hơn. Và càng thiền, em lại càng chẳng đủ hứng thú để chú tâm vào việc – thực tế của 2 năm qua, chỉ cố gắng giữ cho tâm mình an giữa giông tố, tâm em càng ngày càng xa rời công việc, và hình như đó là lý do cho sự thiếu tập trung (???)

    Em sai ở chỗ nào nhỉ? Hay chỉ là .. tu chưa tới?

    Trong các ví dụ ở trên, có lẽ em phải tập lại “phép” này: “Tâm tĩnh lặng là làm việc gì thì chú tâm vào làm chỉ việc đó, như pha trà, vẽ, cắm hoa, kể truyện, luyện kiếm…, và không để điều gì khác chi phối. Đó là Thiền Từng Phút.” Còn những điều khác nói chung là ổn.

    Thích

  2. Quá hay anh Hoành ạ: Chúng ta nói nhiều, đọc nhiều sách khác nhau, bàn luận lung tung, nhưng thực hành thường trực thì đếm được trên đầu ngón tay..

    Thích

  3. Đọc phản hồi của chị Linh em muốn chia sẻ một câu chuyện ,hi vọng là được chia sẻ với chị chút ít ”nỗi niềm ” của chị ,hihi.
    Em có một chị bạn tâm sự ,khá nhiều bạn tâm sự như vậy với em ,nhưng chị này thì đặc biệt một chút ,vì sau đó chị ấy đã thay đổi ,chị ấy bảo : sao càng tu càng thấy không muốn làm nhiều việc nữa,làm gì ít tiền thôi,đủ sống đạm bạc,chỉ muốn dành thời gian để làm từ thiện và trợ niệm .Em nghe mà giật mình, chị ấy em thường gọi là đại ca của em vì chị ấy đọc rất nhiều kinh điển còn em thì rất ít thời gian để đọc kinh vì thú thật em rất độn căn ,nhìn quyển kinh dày cộp là em chóang ,em nhớ nhất là lời khuyên của Phật và kinh Pháp cú,ngòai ra các kinh khác đều do chị ấy nói cho nghe,nên em quí chị ấy lắm ,mỗi lần nghe chị ấy nói kinh là mắt tròn mắt dẹt ,thế mà lại than thở như vậy ,như thế là có nỗi niềm rồi, không ổn, có tâm sự là tâm còn xao động ,nên em vội hẹn chị gặp để tâm sự .Hôm đó em bố trí cho chị ấy gặp một số chị ,khá thành đạt, có người làm trong giới báo chí,truyền hình,có người là chủ doanh nghiệp,có người là ở lĩnh vực kiểm tóan ,nhưng em không giới thiệu họ và chị em chỉ chuyện về tu tập .Chị em tám tám tám ,vui thế, đúng là phụ nữ ,không nói chắc ốm mất ..
    Khi về,chị ấy vui lắm ,hỏi em : Sao các chị ấy giỏi nhỉ,làm bao nhiêu công đức ,am hiểu Phật pháp ,tinh tấn thế,không như mình bận công việc đời,thời gian đâu mà nghiên cứu kinh, đi làm các việc Phật sự .Em lúc đó mới nói vị trí của các chị ấy cho chị bạn nghe.Chị ấy hết sức ngạc nhiên ,im lặng rồi hôm sau nhắn tin cho em : sống tốt đời đẹp đạo , chị quên mất, đạo từ đời, đời có đạo . Em và chị ấy sau này cùng đọc về thiền ,đến chỗ : làm việc gì tập trung vào việc ấy, đó là chánh niệm ,chị ấy à một cái ,làm em nhẹ cả người .Giờ chị ấy đã đi du học rồi ,chị ấy bảo,chị ấy muốn học để sau này mở trường dạy nghề,ở Việt nam còn nhiều người nghèo không được học nghề ,có tài nguyên mà không có kĩ thuật .. thật mừng hết nỗi và em vẫn chúc chị ấy sớm về .
    Chị Linh ơi, tu pháp gì cũng được,nhưng tâm còn tâm sự ,còn nỗi niềm,là tâm còn chưa yên .Mình đang ở vị trí nào,là mẹ,là vợ, là con, là một chuyên viên,là hàng xóm,là đồng bào ,là đồng loại,thì cần làm đúng và đủ trách nhiệm đó,theo em thế là đủ .

    Thích

  4. Ngọ nguậy, …eh hèm….bác làm em thấy nhột….chỉ bởi cứ thích sang đây đọc, quên mất phải tự hành thiền…:(

    Thích

  5. Quỳnh Linh thân mến!

    “…Bị hút vào các lo toan cuộc sống, em thấy mình dễ xung động…”.

    Ai cũng vậy, khi “bị hút vào các lo toan”, thì phát sinh lo lắng và dễ xung động. Nên sắp xếp một ít thời gian xen kẽ giữa công việc để thư giãn, để tĩnh tâm chăng?

    “…Chỉ cố gắng giữ cho tâm mình an giữa giông tố, tâm em càng ngày càng xa rời công việc…”

    Cuộc sống vẫn tiếp tục và công việc vẫn phải làm. Nên phải tìm “an” trong mỗi phút giây, ngay ở công việc đang làm. Nếu nhiều việc quá, hãy xếp thứ tự ưu tiên.

    “Trong khi đi, đứng, ngồi, nằm – Đừng quên ngó lại nơi tâm của mình”.
    Ngó lại xem tâm mình có được “an” không? Hãy nhớ rằng “tâm an thị dược”.

    Một chút góp ý, xin “gạn đục khơi trong”…

    Thích

  6. XIn chào cả nhà!
    Đọc phản hồi của chị Phonglan, em giật mình vì thấy mình trong đó. Em từng suy nghĩ như thế như chị bạn chị.
    Rồi một ngày em đến nhà thờ Tân Định, phát hiện các Sơ mở lớp dạy nghề may từ thiện, mọi người đến đó rất từ tâm. Em nhận ra cuộc sống tĩnh lặng của các Sơ vẫn thổn thức lo toan cho mọi người chung quanh, và em hiểu.
    Cảm ơn chị và mọi người đã đến cùng nhau lúc này!

    Thích

  7. Chúc Phương Linh phát huy được bất cứ thế mạnh nào của mình,dù chỉ là khâu vá,nấu ăn ,việc gì làm tốt đều đem lợi lạc cho người khác mà không cần phải đi đâu ,lợi mình,lợi người, em nhỉ.

    Thích

  8. Xin chào các anh chị,
    Đọc bài này của anh Hoành em thấy rất hay và nhiều điều bổ ích. Bản thân em thật sự cũng đọc nhiều về Thiền nhưng rất ích thực hành trong cuộc sống và công việc, chính vì điều này làm cho tâm luôn luôn nhảy lung tung (như mấy con khỉ) và làm cho cuộc sống gia đình của em rất nhiều chuyện xảy ra. Em rất thích đoạn viết này: “Tâm tĩnh lặng là làm việc gì thì chú tâm vào làm chỉ việc đó, như pha trà, vẽ, cắm hoa, kể truyện, luyện kiếm…, và không để điều gì khác chi phối. Đó là Thiền Từng Phút.” Đúng là có đôi lúc em làm việc này mà cứ suy nghĩ đến việc khác. Em phải tập lại cho Tâm mình tỉnh lặng để khi làm bất cứ việc gì cũng chú tâm vào một viêc.

    Cám ơn anh Hoành cùng các anh chị đã chia sẻ!

    Thích

  9. @ Phong Lan: Câu chuyện của Phong Lan kể rất hay và bổ ích.

    @ Quỳnh Linh: Đôi khi mình cần ngơi nghỉ một thời gian, break the normal rhythm (bẻ gãy nhịp sống hàng ngày), để ngơi nghĩ và tập trung trở lại. Một khóa Thiền một, hai tuần tại một Thiền viện nào đó là cách rất tốt để nghỉ ngời và “nạp điện” trở lại.

    Những khoảng lặng rải rác trong ngày cũng rất tốt để tập trung: ví dụ: Đầu ngày ngồi Thiền một chút (5, 10 phút) trước khi đi làm, hoặc vào văn phòng ngồi trên ghế như làm việc bình thường, nhưng nhắm mắt tập trung vào hơi thở vài phút. Vài tiếng đồng hồ sau đó, làm lại như thế vài phút. Rải rác cả ngày như thế. Trước khi ngủ tập trung vào hơi thở vài phút để close the day. (Như anh Thảo nói, xen kẻ tĩnh tâm giữa công việc).

    Bàn làm việc của mình càng sạch càng ít stress. Cho nên, mỗi sáng giải quyết tức thì các chuyện vặt, rối mới làm chuyện lớn vì như thế thì mình cảm thấy chỉ có một hai chuyện lớn còn lại phải giải quyết.

    Nếu làm một chuyện lớn đầu tiên, thì mình luôn luôn thấy còn mấy chuyện lớn và mấy chục chuyện nhỏ chưa làm. Thế là stress.

    Giải quyết mọi thứ lặt vặt để clear bàn của mình. Một cái bàn ít bừa bộn luôn luôn cho mình cảm giác nhẹ nhàng.

    Thích

  10. Em nghĩ là chị có thể đọc cuốn “Thiền tập cho người bận rộn” và cuốn “Quẳng gánh lo đi và vui sống” của Dale Carnegie.

    Em chúc chị sớm lấy lại cân bằng….

    Thích

  11. Chào các bạn!

    Còn sống là còn phải nhận xét và giải quyết nhiều việc với nhiều người.

    Dùng tâm xung động (vọng tâm?) để nhận xét người và giải quyết việc thì thường loạn.

    Dùng tâm tĩnh lặng (chơn tâm?) để nhận xét người và giải quyết việc thì thường yên.

    Tóm tắt là, hãy lấy “CHÂN TÂM BÌNH VẠN SỰ”, bạn sẽ được an lạc nhiều hơn. (Chữ “bình” ở đây, tôi hiểu là nhận xét, giải quyết).

    Đó cũng là “sống thiền” ?

    Tôi muốn gởi thêm mấy dòng nầy đến QL, dù không biết là có giúp ích được gì chăng?

    Thích

  12. Dear mọi người,

    Trong bài viết có một ý của anh Hoành em thấy rất hay: kẻ không biết gì về thiền khi ngồi vào bàn nhậu cứ nói lấy nói để, trong khi võ sư ngồi vào bàn trà chẳng ai nói chuyện võ đâu. Điều này làm em hiểu là người thật sự giỏi ở lĩnh vực nào đó thì “do more” và “”speak less”, đó cũng là một cách giữ cho tâm mình tĩnh lặng, anh Hoành đồng ý chứ a?

    Thiền hay không là tự trong tâm của ta biết, và tự người khác nhìn vào ta sẽ thấy, không cần vỗ ngực xưng tên rằng ta là thầy. Như chính những gì em thấy ở anh Hoành, khi anh truyền đạt lại kinh nghiệm sống, hay cách thiền cho mọi người trong Vườn chuối, nhưng chưa bao giờ anh Hoành tự nhận là bậc thầy trong lĩnh vực này cả, và mọi người tự thấy anh là thầy qua những gì anh dạy và chia sẻ đó thôi 🙂

    Thích

  13. Tôi xin chia sẻ thêm một chút: Để thực hành “chân tâm bình vạn sự”, khi đụng việc gì khó khăn, tôi thường tự hỏi mình có đang “dĩ chơn tâm bình vạn sự” không đây?” (dĩ là dùng, là lấy).

    Phải thường tự hỏi như vậy vì tôi biết mình rất dễ xung động.
    Đôi khi không có việc gì, tôi cũng cất tiếng ngâm nga (dù là ngâm dở ẹt): “dĩ chân tâm bình vạn sự…ự.ự…”.
    Mong đừng cười nhé, mình đang tập mà…

    Thích

  14. Hi anh Thảo và vườn chuối,

    Mình chẳng biết gốc gác câu “chân tâm bình vạn sự” từ đâu đến, nhưng có lẽ là từ câu này thường nghe trong Phật gia: “Tâm bình thế giới bình, tâm an vạn sự an”. “Bình” là làm cho bằng phẳng, phẳng lặng. “An” là làm cho an tâm, không còn lo lắng. “Bình” hay “an” đều có nghĩa là “làm cho được bình an”.

    Tức là, nếu tâm bình an thì thế giới bình an, nếu tâm bình an thì vạn sự bình an.

    Tức là “tâm là chủ” của thế giới của ta. Đây là tư tưởng chỉ đạo của Phật gia, trong 2 đoạn đầu của Kinh Pháp Cú (là kinh quan trọng số 1 trong Phật giáo Nguyên Thủy):

    1. Ý dẫn đầu các pháp,
    Ý làm chủ, ý tạo;
    Nếu với ý ô nhiễm,
    Nói lên hay hành động,
    Khổ não bước theo sau,
    Như xe, chân vật kéo.

    2. Ý dẫn đầu các pháp,
    Ý làm chủ, ý tạo,
    Nếu với ý thanh tịnh,
    Nói lên hay hành động,
    An lạc bước theo sau,
    Như bóng, không rời hình.

    (Thượng tọa Thích Minh Châu dịch).

    Mình “dịch” lời dịch của TT Minh Châu thêm một lần nữa 🙂 để dễ hiểu thêm cho các bạn trẻ:

    Ý dẫn đầu mọi sự,
    ý làm chủ, ý sinh ra mọi sự.
    Nếu ta nói hoặc hành động với ý ô nhiễm,
    thì khổ não sẽ bước theo sau,
    như chiếc xe luôn theo sau con vật kéo xe

    Ý dẫn đầu mọi sự,
    Ý làm chủ, ý sinh ra mọi sự.
    Nếu ta nói hoặc hành động với ý thanh tịnh,
    thì an lạc sẽ bước theo sau,
    như bóng, không rời hình.

    Khi “tâm bình” thì “mọi sự đương nhiên bình”, không cần phải dùng tâm để “giải quyết” mọi sự, vì nói đến “giải quyết” là đã đòi hỏi một nỗ lực có ý thức. “Tâm bình” sẽ tự động “bình moi sự” cho ta mà không cần một nỗ lực ý thức của ta. Đây là điều mà chúng ta cụ thể hóa bằng khái niệm “năng lượng”–năng lượng tích cực, năng lượng bình an…

    Thêm chữ “dĩ” (dĩ chân tâm bình vạn sự) thì lại còn đi lạc xa hơn rất nhiều. Nếu đã thấy được “chân tâm”, thì chẳng có gì để cho mình “bình” cả–mọi sự đã “bình” hết rồi.

    Và điều này chúng ta chỉ hiểu được khi chúng ta thực hành, và thấy kinh nghiệm xảy ra với chính ta. Tức là, chỉ cần tập trung vào “tâm tĩnh lặng” và để mọi sự tự động chuyển hóa theo tâm. Trong đa số trường hợp, khi tâm ta tĩnh lặng mọi sự tĩnh lặng theo mà ta chẳng phải làm gì, chẳng phải “giải quyết” gì cả. Trong một số ít trường hợp còn lại, ta chỉ cần nhúc nhích ngón tay một chút để “giải quyết”.

    Thích

  15. Anh Thảo và vườn chuối,

    Mình thêm một ví dụ để giải thích “tâm bình an thì mọi sự bình an” mà ta chẳng phải làm gì, chẳng phải giải quyết gì cả.

    Đó là câu chuyện “Vậy À” của Thiền Sư Hakuin.

    Thiền sư Hakuin được láng giềng ca tụng là sống một cuộc đời tinh khiết.

    Gần nơi thiền sư ở có một cô gái đẹp con của ông bà chủ tiệm thực phẩm. Đột nhiên bố mẹ cô gái khám phá là cô đang có thai.

    Bố mẹ cô rất giận. Cô chẳng thú nhận ai là bố đứa bé, nhưng sau nhiều áp lực, cuối cùng cô khai tên thiền sư Hakuin.

    Cực kỳ giận dữ, bố mẹ cô đến gặp thiền sư. “Vậy à.” thiền sư chỉ nói vậy.

    Sau khi đứa bé chào đời, nó được mang đến cho Hakuin. Đến giờ này thiền sư đã hoàn toàn mất hết tăm tiếng, nhưng ngài chẳng thấy phiền toái gì, và ngài lo cho đứa bé rất tốt. Thiền sư xin hàng xóm sữa và các thứ mà đứa bé cần.

    Một năm sau cô gái mẹ đứa bé chịu hết nổi. Cô thú thật với bố mẹ rằng bố thật của đứa bé là một cậu làm việc trong chợ cá.

    Bố mẹ cô gái đi gặp Hakuin ngay và xin lỗi, năn nỉ kể lể dài dòng, và xin đứa bé lại.

    Hakuin bằng lòng. Và khi giao đứa bé lại, thiền sư chỉ nói “Vậy à.”

    Đối với người tâm chưa tĩnh lặng, thì đó là vấn đề cực lớn–khi không mà bị đổ thừa là làm con gái người ta mang bầu; người thường đã cực kì mệt nói chi là thầy tu. Nhưng tâm tĩnh lặng như Hakuin thì chẳng có vấn đề đâu mà giải quyết.

    Hakuin quan trọng trong Thiền tông đến mức TẤT CẢ thiền sư trên thế giới ngày nay thuộc dòng thiền Lâm Tế Nhật Bản (là dòng thiền lớn nhất ở Nhật Bản) đều là hậu duệ của Hakuin.

    Thích

  16. Cảm ơn anh Hoành rất nhiều!

    “Trà đàm” – theo mình hiểu – là ngồi uống trà và đàm đạo, nói chuyện thân mật.

    Mình nghĩ gì nói nấy, với thiện tâm, nhưng cũng có cái đúng cái sai, có cái hợp với mình nhưng không hợp với người. Xin thông cảm!

    Mình ghép và ngâm nga câu “Dĩ chân tâm bình vạn sự” chỉ là để tự nhắc mình xem mình có đang ở trong “chân tâm” – tâm tĩnh lặng – khi đối diện với “vạn sự” – mà có nhiều “sự” rất dễ gây “phiền não” – hay không đó thôi, chứ không có ý gì khác.

    Mình học câu “chân tâm bình vạn sự” từ Ông Thanh Sĩ (1928-1973) và thêm chữ “dĩ” vào vì nhớ đến câu “dĩ bất biến ứng vạn biến”…

    Mình chia sẻ lên đây vì thấy đã có ích chút chút cho mình, nhưng rất có thể là không ích cho người khác.

    Ai thấy đây chỉ là nói “tào lao”, xin bỏ qua. Theo mình, đó cũng là lấy “chân tâm bình vạn sự”.

    Bởi “chân tâm”, cũng là tâm không “dính mắc”.

    Đa tạ!

    Thích

  17. Cảm ơn anh Thảo. “Dĩ bất biến ứng vạn biến”(dùng cái tĩnh để chế ngự vạn cái động) là binh pháp Tôn Tử, sau này được cụ Hồ Chí Minh sử dụng trong chiến lược. Hoàn toàn chẳng ăn nhập gì đến Phật triết, và hoàn toàn không giống Phật triết chút nào.

    Trong chiến lược, khi địch ra một đòn là đã tính toán trước ta sẽ ra đòn nào để đỡ. Nhưng ta chẳng làm gì cả, chẳng ra đòn để đỡ, thì địch tính sai và bối rối, và bắt đầu lính quýnh, nên bắt đầu làm bậy.

    Binh pháp Tôn tử, cũng như triết lý Âm dương của Trung quốc, luôn luôn có âm có dương, có động có tịnh–đối lập nhau nhau dù là đi chung với nhau. tương khắc nhưng tương hành.

    Phật triết là tâm tĩnh lặng thì tất cả đều tĩnh lặng theo. Tâm là chủ. Chỉ có một–tâm. Tâm tĩnh lặng thì tất cả đều tĩnh lặng.

    Cho nên khi tu tập, ta không quan tâm đến vần đề ta đang mắc phải, ta chỉ quan tâm đến một việc duy nhất: tâm tĩnh lặng. Nếu tâm hoàn tĩnh lặng (tức là “chân tâm”), thì mọi sự hoàn toàn tĩnh lặng. Không có vân đề gì để mà “giải quyết” hay “ứng vạn biến”.

    Chỗ này dù là rất tế nhị về tư tưởng, lại là một điểm rất lớn trong Phật triết và trong cách tu tập. Đây đúng là sai một ly, đi một dặm. Không thể nhầm lẫn được. Hiểu lầm chỗ này là sai 180 độ, không thể nào đạt đến mức tĩnh lặng hoàn toàn (vì còn thấy vấn đề, còn phải “ứng” hay “giải quyết” vân đề, tức là tâm còn xung động. Và còn để ý đến vấn đề là còn tập trung vào sai chỗ. Tập trung 100% vào tâm tĩnh lặng).

    (Rất nhiều pháp sư của Trung quốc và Việt Nam lẫn lộn Phật triết và Khổng triết của Khổng tử. Đây là một lầm lẫn rất lớn. Phật triết không giống Khổng triết chút nào tại gốc rễ. Khác nhau đến 180%).

    Vì đây là điều quan trọng (cho các bạn có thể theo dõi điều mình đang trình bày), nên mình phải tốn chút thời giờ với nó. Mong các bạn thông cảm.

    Thích

  18. Dạ,cảm ơn chị phonglan, chị nói phải lắm. Em đang học cách ”quay về với chính mình”!
    Chúc cả nhà vườn chuối ngày đầy nhân ái!

    Thích

  19. Em cám ơn cả nhà. 🙂

    @ Phong Lan: ý của Phong Lan rất hay và câu chuyện rất thú vị. Mình hoàn toàn không nghi ngờ gì về điều đó cả, và hoàn toàn đồng ý rằng đạo là dành cho đời. Cũng vì thế mà mình mới tìm xem liệu mình có đang sai ở điểm nào đó không khi nhận thấy hứng thú với công việc sút giảm nhiều. Tiền vốn không có sức hấp dẫn với mình lắm. Nhưng mình thích làm việc và nhìn kết quả công việc mình làm – có lẽ vì thế mà mắc bệnh ôm việc – xét cho cùng thì cũng là 1 loại “tham”. 😀

    @ Anh Thảo: Đúng là còn sống thì còn phải làm việc. Và làm việc của mình với tâm tĩnh lặng thì thế giới của mình sẽ bình an. 🙂 Nếu “công lực thâm hậu” hơn nữa thì bình an sẽ giúp mình nhìn và thấy thế giới bình an, dù điều gì xảy đến sẽ xảy đến, việc gì cần làm vẫn phải làm, nhưng bình an luôn ngự trị trong tâm ta hay thế giới của ta.

    @ anh Hoành: Anh Hoành thật là … đoán việc như thần. Theo lời khuyên của anh, em vừa dọn đống tài liệu bên phải trên bàn làm việc của em. Em còn 1 đống bên trái nữa, hẹn ngày mốt. 🙂

    Đúng như anh nói, em có vài việc to (như soạn, review hợp đồng,…) và nhiều việc nhỏ (trả lời email, check vài legal points),… Em cũng hay “để dành” việc to lại, thế là… để lại hoài. Giống như ngày xưa, khi nói học AV để đi du học, thế nhưng em cứ làm cho xong việc phát sinh hàng ngày, và hoc AV trở thành ưu tiên cuối cùng!!! Nên giờ em cố làm điều ngược lại: tập trung nuốt cho xong những việc to (ko check mail, ko xen chuyện lặt vặt), rồi quay lại với việc lặt vặt – dọn dẹp cuối ngày.

    Em đang cố gắng để mình có cảm giác căng thẳng 1 chút để speed up công việc. Rồi nhận ra em bớt tĩnh hơn khi mệt mỏi, nhìn sự việc tiêu cực hơn, nặng nề hơn khi mệt mỏi, có lẽ điều đó thể hiện sự tĩnh lặng chưa trở thành bản chất của mình. Mình biết nó và “vận nội công” để giữ nó thôi – 1 trạng thái cân bằng động. Giờ em phải tập tĩnh lặng trong khi tập trung làm việc, không phải tĩnh lặng khi suy nghĩ, khi … đọc ĐCN. 🙂 Thiền từng phút – có lẽ chính xác là cái em đang thiếu và chưa đủ kỷ luật với mình để luyện tập nó.

    Thích

  20. Em xin trích dẫn bài thơ “Quốc Tộ” (vận nước) của Thiền sư Pháp Thuận:
    Phiên âm:
    Quốc tộ như đằng lạc,
    Nam thiên lý thái bình.
    Vô vi cư điện các
    Xứ xứ tức đao binh.
    Dịch nghĩa:
    Vận nước như dây mây leo quấn quýt
    Ở cõi trời Nam (mở ra) cảnh thái bình.
    Vô vi ở nơi cung điện
    (Thì) khắp mọi nơi đều tắt hết đao binh.

    Khi đọc đến đoạn bình luận của anh Hoành :”Tức là, chỉ cần tập trung vào “tâm tĩnh lặng” và để mọi sự tự động chuyển hóa theo tâm. Trong đa số trường hợp, khi tâm ta tĩnh lặng mọi sự tĩnh lặng theo mà ta chẳng phải làm gì, chẳng phải “giải quyết” gì cả.” thì em nhớ tới bài thơ trên.
    Có lẽ anh Hoành cũng muốn nói tới điều này :”Làm mà như không làm” (Lão Tử)

    Thích

  21. Hi Bạch Dương,

    Em nói: Có lẽ anh Hoành cũng muốn nói tới điều này :”Làm mà như không làm” (Lão Tử).

    Sự thật thì Lão tử (Đạo học) cũng rất khác Phật học về điểm này, dù là thoáng qua thì có vẻ giống nhau

    Lão tử đặt nền tảng của mọi thứ vào “Đạo”, tức là một quy luật, một con đường (đạo) tự nhiên, ngoài ta, chi phối mọi vận hành của vũ trụ và con người. Tức là, đạo là cái gì ngoài ta, và ta nên hành động hợp với đạo.

    Phật triết lấy tâm ta làm gốc, không có gì ngoài tâm ta. Nếu ta nắm được tâm thật (chân tâm, tâm tĩnh lặng) của ta, thì mọi vấn đề biến mất. Không phải theo “đạo” nào cả, cũng không phải làm gì cho vấn đề gì cả. Ta chỉ cần là chính ta (chân tâm, tâm tĩnh lặng), thế là xong mọi chuyện.

    Trong việc tu luyện, điều này rất đúng. ví dụ: Các bạn có vấn đề trong liên hệ vợ chồng, hay vấn đề sụp đổ kinh doanh. Nếu các bạn tập trung 100% vào giữ tâm tĩnh lặng (và 0% vào việc giải quyết vấn đề), các bạn sẽ thấy vấn đề tự giải quyết. Điều này có thể rất khó hiểu trên phương diện lý luận, nhưng nếu các bạn “thực tập” nghiêm chỉnh, các bạn sẽ thấy là điều mình nói rất đúng và rất dễ hiểu.

    Điểm chính là: “Thực tập”.

    Thích

  22. E gửi cả nhà câu chuyện cười: Có ông bố gửi con đến chùa tu học. Sau 1 tuần, đón con về, con khóc lóc kể chuyên, thế là tức tốc quay lại gặp Thày chụ trì:
    – Sao Thày lại mắng con tôi?
    – Mô Phật, Bẫn tăng chưa mắng ai bao giờ!
    – Ông không những mắng nó mà còn đánh nó nữa!
    – Mô Phật, Bần tăng chưa đánh ai bao giờ!
    Ông bố tức quá, chửi: – Thằng trọc này già mồm quá nhỉ, tao đánh chết mày bây giờ!
    – Mô Phật, Bần tăng chưa ngán ai bao giờ!

    Thích

  23. Đọc lại comment của mình để thấy mình đã viết 1 câu rất … ngớ ngẩn “Nếu “công lực thâm hậu” hơn nữa thì BÌNH AN sẽ giúp mình nhìn và thấy thế giới bình an, dù điều gì xảy đến sẽ xảy đến, việc gì cần làm vẫn phải làm, nhưng bình an luôn ngự trị trong tâm ta hay thế giới của ta.” Câu đúng ra là “Nếu “công lực thâm hậu” hơn nữa thì TÂM TĨNH LẶNG sẽ giúp mình nhìn và thấy thế giới bình an, dù điều gì xảy đến sẽ xảy đến, việc gì cần làm vẫn phải làm, nhưng bình an luôn ngự trị trong tâm ta hay thế giới của ta.” Không biết mình có làm cho ai … ngẩn ngơ vì không hiểu mình muốn nói cái gì không nhỉ!? ;))

    Thích

  24. Chào Quỳnh Linh!
    Đoạn Quỳnh Linh đính chính đó nằm trong phần nói với mình.
    Mình có phát hiện nhưng không đến nỗi ngẩn ngơ vì cũng đoán được ý.
    Mình đoán câu đó là “tâm bình an sẽ giúp mình nhìn và thấy thế giới bình an”, nên nghĩ rằng QL chỉ sót một chữ “tâm” thôi.
    Chúc vui vẻ!

    Thích

  25. @ alec: ko biết cái comments của alec nên được hiểu là “nói” hay “không nói” nhỉ! LOL

    @ anh Thảo: cách đính chính của anh xem ra hay hơn nguyên tác đó. 😀

    @ anh Hoành: Em vừa nghĩ ra1 cách là trước khi bắt tay làm 1 “việc to” nên ngồi tập trung (ngồi thiền!:D) vài phút để lấy đà. Rồi sau đó …. tắt hết web và mail để làm việc cho đến khi xong một mục tiêu nào đó. Thật sự ĐCN …. cám dỗ thật đó. 😀 Em sẽ thử rồi báo anh biết kết quả nhé.

    Thích

  26. Em cảm ơn anh Hoành nhé, em đang và sẽ gắng thực tập để làm cho Tâm mình vững chãi hơn nữa.
    Quả thật những kiến giải (là hệ quả tất yếu của công phu thực hành thâm hậu) của anh làm cho em thấy khâm phục, đó chính là động lực để cho cho em cố gắng hơn.

    Thích

  27. Chào cả nhà,
    Qua bài viết, các phản hồi của anh Hoành và các bạn, mình đã phân biệt rõ được Tôn tử, Khổng, Lão và Phật triết.
    Nói vui là như thế này:
    – Tôn tử binh pháp có thể dùng để “câu cơm”,
    – Khổng triết dùng để dạy dỗ,
    – Đạo Lão dùng để “né đời” khi rối rắm,
    – Phật triết là để nhìn thấy chân tâm.
    Và đây là cái còn lại cuối cùng sau khi đã dụng và đã quên hết những thứ khác, và để yên được mọi thứ như nó là.
    Cám ơn tất cả mọi người. Thân ái

    Thích

  28. Chào các bạn!

    Khi đọc mấy câu thơ (không biết tác giả là ai): “Sống là động nhưng lòng luôn bất động. Sống là thương nhưng lòng không vấn vương… Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến”. Mình cảm nhận những câu thơ trên thấm đậm văn hoá Phật giáo.

    Mình thấy câu cuối: “Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến” là rất rất hay và cũng gần gũi với câu “Dĩ bất biến ứng vạn biến”.

    Tác giả, chắc chắn là người sinh sau Tôn Tử và mình “đoán” rằng người ấy đã hạ bút viết ra câu thơ cuối tuyệt vời như trên, sau khi đã biết câu “Dĩ bất biến ứng vạn biến” của Tôn Tử?. Đương nhiên là mình có thể “đoán ” sai, nhưng nếu đúng vậy, thì từ một câu trong binh pháp dùng để đánh nhau, “bậc trí” vẫn có thể nhìn ra cái hay để giữ “tâm” mà sống ở “đời”.

    “Dĩ bất biến ứng vạn biến” có người nói đó là vế thứ nhất của hai vế đối: “Dĩ bất biến ứng vạn biến – Dĩ chúng tâm vi kỷ tâm” (Lấy cái không thay đổi mà ứng phó với cái luôn thay đổi – Lấy tâm của mọi người làm tâm của mình).

    Không biết có phải vậy hay không?

    Mình nói có gì sai, mong các bạn vui vẻ nói lại. Và cho mình xin lỗi nếu đã làm các bạn mất nhiều thời giờ. Cảm ơn!

    Thích

  29. Kính gửi anh Thảo

    Dùng cái “bất biến” để đối phó với cái “vạn biến” thì theo em hiểu là phạm trù “tất nhiên” – “ngẫu nhiên” trong triết học nên không biết có đúng không.

    Nhưng lần đầu tiên em được nghe câu “dĩ chúng tâm vi kỷ tâm”. Em cũng không hiểu là lấy tâm của mọi người làm tâm của mình là như thế nào.

    Rất mong anh giải thích rõ nghĩa hơn và lấy vài ví dụ để em hiểu.

    Em xin cảm ơn anh.

    Qua đây em cũng mong anh Hoành viết một bài về cái tất nhiên và cái ngẫu nhiên để em sáng tỏ hơn.

    Em cảm ơn anh Hoành.

    Thích

  30. Hi T9,

    Anh chẳng biết cái gì là tất nhiên, cái gì là ngẫu nhiên cả, nên chẳng viết gì được.

    Ta buông trái cam và “tất nhiên” là nó rơi xuống đất Nhưng có thể ở một hành tinh khác, buông trái cam nó cứ đứng yên một chỗ, không chịu rơi xuống thì sao? Cái gì là tất nhiên?

    Và cái gì là ngẫu nhiên? Nếu nói đến nghiệp duyên hay ý chúa, thì chẳng có gì là ngẫu nhiên trên đời. Hoặc ta có thể nói mọi sự chỉ là ngẫu nhiên, do nhiều yếu tố (mà ta biết và không biết) ngẫu nhiên hợp lại.

    Nói sao cũng được. Có gì để mà bàn?

    Và triết lý là triết lý của ai. Thế giới có cả nghìn triết gia đông tây kim cổ. Ai muốn nói thế nào thì tự do nói, muốn sáng tạo triết lý riêng của mình thì sáng tạo. Có gì là đặc biệt?

    Thích

  31. Em thấy những nhà ảo thuật họ biết lợi dụng cái “tất nhiên” nên dễ làm cho mọi người “ngạc nhiên” vì trò ảo thuật của họ.

    Nhiều lúc em áp dụng các cặp phạm trù trong triết học vào nhiều thứ và em thấy nó đúng.

    Nhưng khi “ngẫu nhiên” biết đến ĐCN thì em lại thấy những lý thuyết triết học mà em có được không nhằm nhò gì cả.

    Em cám ơn anh Hoành đã chỉ bảo

    Chúc anh một ngày đạt được mong ước.

    Thích

  32. Hi cả nhà,

    Em cám ơn anh Hoành vì bài biết và cám ơn các anh chị em đã thảo luận để cùng hiểu sống Thiền là sống thế nào.

    Em thấy anh Hoành có nói về chiếc cốc hình trái tim ở đoạn này:

    “… Mọi thực hành đều có hiệu quả, nhưng ta phải thực hành thường xuyên và thường trực, như là:

    – Một câu cám ơn trời đất mỗi đầu ngày.

    – Cốc cà phê có hình trái tim, mỗi lần cầm cốc thấy trái tim lại nói thầm “Đây là tim tôi tĩnh lặng”.

    Hãy tự tạo phương cách tập luyện giản tiện nhất, thích hợp nhất và hiệu quả nhất cho mình. Rồi thực hành nó mỗi ngày.

    Giản dị như thế…”

    Em có hình cốc cafe trái tim nên gửi cả nhà cùng ngắm (đó là hình trên Internet, không phải hình do em chụp. Em cũng thích được uống nước trong cái cốc này 🙂 )

    3607_446077148772966_2096867123_n

    Chúc cả nhà luôn vui khoẻ.

    Em Hương,

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s