Nhận diện cái tôi ảo diệu

Chào các bạn,

Chúng ta thường nói cái tôi là đầu mối mọi tội lỗi. Sở dĩ như thế vì cái tôi rất ảo diệu, luôn luôn có thể xuất hiện càng ngày càng lớn dù ta đã diệt nó nhiều lần—diệt xong cái tôi nhỏ thì cái tôi lớn xuất hiện.

Trước hết là cái tôi ngu dốt, tối ngày làm bậy cướp của giết người.

Ta tu tâm, diệt được cái tôi tội phạm đó, ta bây giờ tử tế hơn những phường cướp bóc. Ta học hành khá, thành công cao—ta hãnh diện về các thành công của mình. Đây có thể là một cái tôi khác ra đời tử tế hơn và kiêu hãnh hơn cái tôi cũ.

Tu thêm một thời gian, ta thấy nhiều điều ta hiểu, người khác không hiểu được—ta phục trí tuệ của ta và tội nghiệp những người ngu.

Tu thêm một thời gian, ta thấy ta bớt xung động hờn giận trầm uất hơn những người kém căn cơ—ta phục căn cơ của ta và tội nghiệp những người thiếu căn cơ.

Tu thêm một thời gian, ta thấy con đường ta đi là đường thật và các con đường khác là đường thứ yếu hay sai lạc.

Tu thêm một thời gian, ta thấy ta đã giác ngộ và chung quanh toàn là kẻ mù lòa.

Tu thêm một thời gian, ta thấy ta như là thần thánh—ta tự phong ta đủ chức danh như Vô Thượng Đại Sư, Nam Phương Thiên Tử, Đại Trí Thần Tăng…

Mỗi bước tiến của ta ở trên đây đều có thể là một bước trưởng thành của tâm thức, và luôn luôn có thể đi theo một cái tôi lớn hơn, nếu ta chưa thể gạt “tôi” ra khỏi hệ tư duy của chính mình.

Cho nên tu tập để mình trưởng thành tâm linh mà không kèm theo sự trưởng thành của cái tôi, thì đó là một thành tựu lớn của các bậc chân tu.

Làm sao để ta nhận ra được các cảm xúc và tư duy hãnh diện về chính mình mỗi khi mình “quán” tâm mình, đó là một kỹ năng cần thiết để làm cái tôi tan biến. Hãnh diện về mình, kiến thức của mình, kinh nghiệm của mình, thành quả của mình… là nguy cơ số một cho cái tôi lớn hơn theo mỗi bước trưởng thành của tâm thức.

Cho nên ta phải quen nhìn tâm mình thường xuyên trong tĩnh lặng—để có thể nhận ra các cảm xúc và tư duy kiêu hãnh, ngay mỗi khi chúng xuất hiện, dù là nhẹ nhàng và ảo diệu đến mức nào, để cái tôi của ta không thể đánh lừa ta được.

Cái tôi của ta rất thần kỳ, có thể đánh lừa chính ta thường trực. Cho nên ta phải “nhìn” và “thấy” bên trong tâm ta thường xuyên.

Chúc các bạn một ngày sáng suốt.

Mến,

Hoành

© copyright 2012
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 8 thoughts on “Nhận diện cái tôi ảo diệu”

  1. “Tu thêm một thời gian, ta thấy ta như là thần thánh—ta tự phong ta đủ chức danh như Vô Thượng Đại Sư, Nam Phương Thiên Tử, Đại Trí Thần Tăng…” – thật là hài hước và thấm thía! 😀

    Nhận biết những điểm mạnh của mình mà không hãnh diện, thì nên như thế nào anh nhỉ? Biết vậy là vậy thôi, chẳng thế nào cả? Nghĩ làm sao để khai thác chúng một cách hiệu quả, cho mình và cho đời? Cám ơn trời đất cho mình được “may mắn” – dù là may mắn để thích và bỏ công khổ luyện?

    Trưởng thành về tâm linh và trưởng thành của cái tôi, hình như chúng ít nhiều triệt tiêu nhau anh nhỉ? Cái tôi mà lớn thì sẽ cản trở sự trưởng thành về tâm linh – mình chẳng còn mấy đầu óc để nghĩ về/cho người khác và những điều ngoài mình. Còn tu tập về tâm linh và không buông bỏ cái tôi, chẳng phải là cái mà anh vẫn gọi là lạc đường đó sao?

    Thích

  2. Trong Kinh Thanh thi dung tu “humility”, “humble yourself” de noi ve su khiem ton (em khong biet chinh xac tieng Viet la gi), tu bo cai Toi trong moi viec. Nghe thi hieu hieu day nhung ma khi dinh nghia ra thi em thay moi nguoi noi mot kieu.

    Co nguoi noi Humility la “you see yourself as God sees you, no more or less”

    Co nguoi noi Humility la “claim nothing”.

    Theo anh Hoanh nen hieu humility la nhu the nao ah?

    Luyen tam la van de suot doi, chac chan la chung ta se chap vao nhung cai nhu anh Hoanh noi. Nhung neu aware duoc no roi thi se lam tot hon. Voi ca em nghi la neu chi hoc giao ly ma khong thuc hanh thi se khong biet duoc minh di den dau. Nen chap nhan la se co luc nao do minh sai, minh thieu khiem ton, cai Toi cua minh bong dung to len :P, nhung sau do nhin lai minh nhin ra duoc thi se truong thanh hon nhieu.

    Truoc khi lam gi thi pray de humble myself 🙂

    Thích

  3. Hi Khánh Hòa,

    * Theo truyền thống Thiên Chúa Giáo (God-based religions gồm Do thái giáo, Ki tô giáo và Hồi giáo), humility (khiêm tốn, khiêm nhường) là không có pride (hãnh diện, kiêu hãnh).

    Theo Thiên Chúa Giáo thì God tạo ra mọi người mọi vật và quản ly’ mọi người mọi vật. Mọi sự chúng ta có—từ cơ thể, tình thần, sắc đẹp, óc thông minh, thành công ở đời—đều là do God ban thưởng (dù đôi khi cố gắng của ta có dự phần trong đó, nhưng rốt cuộc phải được God ban thưởng thì ta mới có), cho nên ta chẳng có gì để mà hãnh diện. Luôn luôn khiêm tốn, cảm ta Thượng đế cho những gì ta có.

    Thà là ở trong tinh thần khiêm tốn với những người thấp hèn, còn hơn là chia phần thắng với người kiêu hãnh. (Better it is to be of a humble spirit with the lowly, than to divide the spoil with the proud. Proverbs 16:19)

    Ai nâng mình lên sẽ bị hạ xuống, và ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên. (Whosoever shall exalt himself shall be abased; and he that shall humble himself shall be exalted. Matthew 23:12)

    • Trong tinh thần Phật giáo, khiêm tốn là “tâm không phân biệt”, thấy mọi người đều như mình, mình không tốt hơn, hay hơn ai cả.

    Ví dụ rõ ràng nhất là Bồ tát Thường Bất Khinh, tiền thân của Phật Thích Ca, gặp bất kì người nào–già trẻ lớn bé nam nữ tốt xấu—đều chào cung kính “Ngài sẽ thành Phật”. Và nhiều người cho rằng Bồ tát điên nên thường đánh đập đuổi đi.

    Trong Phật triết mọi người rồi sẽ thành Phật, không sớm thì muộn, dù có thể tốn đến vô lượng kiếp, thì cũng sẽ có lúc thành Phật. Cho nên thật sự chẳng ai khác ai, chẳng ai hơn ai cả.

    Cho nên dù mình bây giờ thấy có vẻ khác họ và hơn họ, thật ra mình chẳng khác ai và hơn ai.

    Cho nên đừng kiêu hãnh. Nhìn người và ta như nhau.

    Đã thích bởi 1 người

  4. Có phải khi “quan sát tâm” và “nhận ra được các cảm xúc và tư duy kiêu hãnh” – đến rồi đi – thì bạn không phải là “các cảm xúc và tư duy kiêu hãnh” đó ?

    Bạn chính là Cái Biết đó ?

    Sự Nhận Biết đó chính là bạn ?

    Thích

  5. Cám ơn bài viết hữu ích của chú, chính cháu đang vướng vào nó, cháu ngẫm nhìn mọi người xung quanh và cả chính bản thân mình. Tại sao càng tu tập con người ta lại vướng vào nhiều thế kẹt hơn, và cái chấp đó nó có thể vi tế, có khi cũng rất thô mà mình lại không thấy được nó.

    Thích

  6. “Khi khởi lên một ý niệm kiêu hãnh…là cái ngã của ta bắt đầu xuất hiện”.

    Ta đồng hoá mình với ý niệm kiêu hãnh đó hay quán chiếu nó để nó tự tan biến đi mà không để lại dấu vết gì, là sự chọn lựa của ta.

    Đây là một thực tập thường xuyên để giải phóng các cảm xúc…?

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s