Category Archives: Văn Hóa

Santa Lucia Luntana – Luciano Pavarotti và Giorgia – Andrea Borcelli


 

Trước đây chúng ta đã giới thiệu một bài Santa Lucia, gốc Neapolitan, thổ ngữ của vùng Naples và Campania của Ý, Teodoro Cottrau dịch ra tiếng Ý năm 1849. Bản nhạc hôm nay, “Santa Lucia Luntana”, cũng là một bản gốc Neapolitan, do E. A. Mario in 1919. Bản này là nhạc nền của phim Napoli che canta, 1925. Một cuốn phim khác có tên Santa Lucia Luntana cũng ra đời năm 1931.

Santa Lucia là một thành phố cảng rất trữ tình ở Ý. Dưới đây ta có 2 videos:

1. Tenor của mọi thời đại Luciano Pavarotti và nữ ca sĩ số một của Ý Giorgia Todrani trình bày, với dàn nhạc Orchestra del Teatro Comunale di Bologna.
 

2. Tenor có giọng ca có lẽ truyền cảm nhất ngày nay, Andre Borcelli.

Continue reading Santa Lucia Luntana – Luciano Pavarotti và Giorgia – Andrea Borcelli

Robertino Loretti – Thiên thần một thuở…

 

Robertino Loretti chào đời tại Roma năm 1947 trong một gia đình nghèo khó, cha mẹ có cả thảy 9 người con. Năm cậu lên 10 tuổi, do cha bị ốm và không thể kiếm tiền nuôi gia đình, cậu bé đã phải bươn chải với nhiều nghề, lúc thì phụ trong một lò bánh mỳ, khi thì ở một tiệm cà phê. Sở hữu giọng hát trong trẻo và hồn nhiên trời phú, cộng với lòng say mê có thể hát ở bất cứ nơi nào, dù là đang làm việc vất vả, chẳng bao lâu, cậu bé Robertino đã được mọi người xung quanh để mắt tới. Một bận, một nhà hàng nọ, khi tổ chức lễ cưới, đã kéo cậu tới hát và giọng ca, cũng như phong cách biểu diễn trẻ trung và thuyết phục của cậu bé hơn 10 tuổi đã chinh phục được mọi khách mời.

Tiếng lành đồn xa rất nhanh, từ đó, hễ cứ có đám cưới trong vùng là Robertino Loretti lại được mời đi hát tại nhiều tiệm cà phê, nhà hàng. Những bài “tủ” của cậu thường là dân ca Ý với làn điệu da diết, ngọt ngào. Giấc mơ của Robertino thuở ấu thời – được đến trường học nhạc “bài bản” – đã không bao giờ trở thành hiện thực do hoàn cảnh gia đình chật vật, tuy nhiên, bù lại, cậu bé thần đồng có được kỹ năng trình diễn và khả năng giao tiếp ngay từ những ngày đầu, tại các hàng quán, trước đủ các giai tầng khán thính giả sang, hèn. Giọng hát của Robertino trẻ trung mà vô cùng điêu luyện.

Continue reading Robertino Loretti – Thiên thần một thuở…

Summer Wine

Summer Wine do Lee Hazelwood viết năm 1968, và Nancy Sinatra và Lee Hazelwood hát chung năm 1968, đưa bản nhạc lên hàng những bản nhạc đầu bảng. Từ đó đến nay bản nhạc dã được nhiều ca sĩ và ban nhạc khắp thế giới ghi âm lại.

Dưới đây chúng ta có videos của Nancy Sinatra và Lee Hazelwood năm 1968, và The Corrs & Bono trong thập niên 2000’s.

Rượu Hè

Tác giả: Lee Hazelwood
Ca sĩ: Nancy Sinatra & Lee Hazelwood

(Nancy)
Dâu, se-ri và hụ hôn thiên thần mùa xuân
Rượi hè của tôi làm bằng những thứ này

(Lee)
Tôi đi trong phố với gót giày bạc (*) nhịp theo
Bài hát mà tôi đã hát cho chỉ đôi người
Nàng thấy gót giày bạc của tôi và nói hãy ngồi chơi một chút
Và em sẽ cho anh rượu hè của em
Ô ô ô rượu hè

Continue reading Summer Wine

Đoạn đầu bài thơ “Đàn ghi-ta của Lorca” (Thanh Thảo)

 

Thanh Thảo là một nhà thơ có mối quan tâm đặc biệt đối với những con người có nhân cách và nghĩa khí dù số phận có thể ngang trái. Trong mạch cảm hứng ấy, nhà văn đã viết “Đàn ghi-ta của Lorca”, in trong tập “Khối vuông ru-bích” (1985). Đây được xem là thành công nhiều mặt của Thanh Thảo mà ngay đoạn đầu của bài thơ cũng đã rất đặc sắc:

“Những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li-la li-la li-la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn”

(trích “Đàn ghi-ta của Lorca” — Thanh Thảo)

Continue reading Đoạn đầu bài thơ “Đàn ghi-ta của Lorca” (Thanh Thảo)

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Bảo Hưng

 


Là một người gốc Hoàng Thân Huế, theo gia đình lập nghiệp Banmêthuột từ năm 1970 khi vừa 9, 10 tuổi. Banmê đã như một quê hương thứ hai của Bảo Hưng khi anh gắn bó với thành phố cao nguyên này từ đó đến nay.
Sau 1975, cha mất (cha anh là một sĩ quan chế độ cũ), gia đình anh phải di dời vào vùng kinh tế mới Krông Bông, cách TP. BMT khoảng 60 Km.

Bảo Hưng có một người anh rất giỏi: Tiến Sĩ Bảo Huy, hiện giảng dạy về Lâm Nghiệp tại trường Đại Học Tây Nguyên.

Những năm phân biệt đối xử lý lịch sau chiến tranh, TS Bảo Huy thi rất nhiều lần vào trường ĐH Tây Nguyên và đều đỗ đầu nhưng vẫn bị đánh rớt. Chính Bác Y Ngông (cha của chị H Linh Niê trên Đọt Chuối Non) đã can thiệp để anh Bảo Huy được học, và anh đã trở thành Tiến Sĩ. Nhắc lại chi tiết này để cảm ơn Bác Y Ngông, (cũng vì ngày trước mình khá thân thiết với Bảo Hưng nên anh em thường …tâm sự chuyện đời.)

Continue reading Nghệ sĩ nhiếp ảnh Bảo Hưng

Summer of ’42

 

Summer of ’42 là cuốn phim tình cảm năm 1971, dựa trên hồi ký của nhà viết truyện phim Harman Raucher, về mối tình một chiều của ông lúc ông là một cậu teen nhỏ, mùa hè 1942, đi nghỉ hè ở Nantucket Island, gần Boston, Massachusett, yêu một chiều một phụ nữ tên Dorothy, có chồng đã đi chiến sự trong thế chiến thứ 2. Đây là một mối tình một chiều, rất trong sáng, của một cậu teen, như bao cậu teen khác thầm lặng yêu tha thiết, một chiều, cô giáo hay chị nào đó của mình.

Cuốn phim và quyển kịch bản của phim thành best seller ngay lúc ra đời, với tinh thần lãng mạn hippy của thời 1970’s. Sau 2 thập niên ngủ yên, đến 2001, cuốn phim được hồi phục do một nhạc kịch Broadway, Summer of ’42.

Continue reading Summer of ’42

Bông, Rong và Tiăng – Sử thi thần thoại Mnông

Người kể : N’Yu – Đăm Pơ Tiêu

Sưu tầm & Biên dịch : Điểu Kâu – Đỗ Hồng Kỳ

Chỉnh lý tiếng Việt : Đỗ Hồng Kỳ

Tóm tắt cốt chuyện :

Bông & Rŏng là hai anh em ruột. Rŏng, Bing, Bai giành nhau một người chồng. Bị thua, Rŏng rủ Bông đi nơi khác làm ăn.

Họ đi lên vùng cao , ở đó chỉ toàn là bãi đá. Đi tới đâu hai người đắp đất kiến tạo sông núi, thuần dướng thú vật, gieo trồng cây cối. Đên bon Bu Prâng ( nay là xã Quảng Trực, huyện Đăk Rlăp, Đak Nông) thì họ làm nhà để sinh sống.

Lúc đó Tiăng sau nhiều lần đầu thai vẫn chưa thực hiện được ý muốn trở thành người giàu có, danh tiếng . Biết chi đầu thai vào Rŏng mới làm được việc ấy, Tiăng đã dùng bùa ngải làm cho Bong và Rŏng, hai anh em ruột, quan hệ với nhau như vợ chồng . Điều cấm kỵ này xảy ra khiến nữ thần Bầu Trời và thần nữ Nrĭ bị bệnh, làm đất trời rung chuyển. Tiăng mang theo lễ vật lên trời và xuống lòng đất cúng cho hai nữ thần. Hai vị khỏi bệnh, đất trời trở lại bình yên .

Tiăng có trí tuệ hơn người, chỉ dẫn xây dựng thêm nhiều bon làng, truyền dạy trí thức cho mọi người. Cuộc sống đông vui, no đủ. Tiăng trở nên có uy tín và giàu có.

Continue reading Bông, Rong và Tiăng – Sử thi thần thoại Mnông

Nghệ thuật Brazil: Berimbau – Capoeira – Baden Powell

 

Chào các bạn,
3 đàn berimbau

Berimbau là một loại đàn gáo một dây của Brazil, gồm:

– một gáo như gáo dừa, gọi là Cabaça, làm từ một loại trái cây gọi là calabaça.

– một cần đàn, hình cánh cung, gọi là Verga.

– một dây đàn bằng kẽm, gọi là Arame.

– một hòn đá tròn gọi là Pedra hay Dobrão, mà nghệ sĩ cầm ở tay trái, ấn vào dây đàn để thay đổi âm thanh.

– một que nhỏ để đánh đàn, gọi là Baqueta, mà nghệ sĩ cầm ở tay phải.

– một dụng cụ xóc để tạo âm thanh, cũng cầm ở tay phải, gọi là Caxixí.

Continue reading Nghệ thuật Brazil: Berimbau – Capoeira – Baden Powell

Các diễn văn làm thay đổi thế giới – “Một ngày ô nhục sẽ sống mãi” – Diễn văn Trân Châu Cảng của Roosevelt


 

Bài diễn văn của Roosevelt đọc ngày 7 tháng 12 năm 1941 trước quốc hội, giữa lúc nước Mỹ đang bàng hoàng trước cuộc tấn công bất ngờ của quân Nhật vào Trân Châu Cảng…Trước đó 1 ngày, Nhật và Mỹ vẫn đang trong quá trình đàm phán về hòa bình cho biển Thái Bình Dương. Dù cả hai bên đều thấy cuộc đàm phán đang đi vào bế tắc, nhưng người Mỹ, với sự tự tin của 1 nước lớn và giàu có, tin rằng Nhật sẽ tránh né xung đột ngay với Mỹ vì dường như (có khá nhiều tư liệu khác nhau) Mỹ nhận định Nhật sẽ mở rộng trước lãnh thổ tại Đông Nam Á, Đông Ấn, Malaysia … là các khu vực thuộc địa của Anh và Hà Lan.

Continue reading Các diễn văn làm thay đổi thế giới – “Một ngày ô nhục sẽ sống mãi” – Diễn văn Trân Châu Cảng của Roosevelt

Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam

 

(Trích )

Ở Việt Nam, xét về văn hoá tổ chức đời sống cộng đồng dựa trên tương quan nam nữ, đang tồn tại cả ba chế độ gia đình phụ hệ, song hệ, và mẫu hệ, không kể những hình thức chuyển tiếp, tàn dư. Trong đó, phổ biến nhất là chế độ gia đình phụ hệ; từ người Việt đa số đến các tộc người thiểu số cư trú ở các vùng miền như Thái, Mường, Tày, Nùng, Dao, Mông, Brũ, Ta-ioh, Katu, Mạ, Stiêng, Hoa, v.v. đều theo chế độ gia đình phụ hệ từ lâu. Chế độ gia đình song hệ chỉ phổ biến ở các tộc người Sedang, Bahnar, Gié-Triêng, Hrê thuộc ngữ hệ Nam Á (Austro-Asiatic) ở Bắc Tây Nguyên, và ở người Khmer Nam Bộ. Còn chế độ mẫu hệ thì phổ biến ở các tộc người Chăm, Jarai, Êđê, Raglai, Churu thuộc ngữ hệ Nam Đảo (Austronesian), cư trú ở Nam Trung Bộ – Tây Nguyên, và ở các tộc người M’nông, K’ho thuộc ngữ hệ Nam Á, cư trú ở Nam Tây Nguyên bên cạnh các tộc người Nam Đảo.

Continue reading Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam

Les Feuilles Mortes


 

Les Feuilles Mortes/Autumn Leaves là một bài hát có tầm vóc quốc tế thật đặc biệt vì có thể nói được mọi lứa tuổi ưa thích.

Bản nhạc có giai điệu hay, buồn, nhẹ nhàng và trữ tình, rất hợp cho
khung cảnh mùa Thu.

Les Feuilles Mortes/Autumn Leaves, nhạc của Joseph Kosma; lời Pháp của
Jacque Prévert; lời Anh của Johnny Mercer.

Autumn Leaves / The Falling Leaves

Lời Anh: Johnny Mercer ; Nhạc: Joseph Kosma

The falling leaves
drift by my window
The falling leaves
of red and gold
I see your lips
the summer kisses
Continue reading Les Feuilles Mortes

Thơ Thái Việt Nam và việc dịch sang ngôn ngữ phổ thông

Năm 2011, hai tác giả Cà Văn Chung và Trần Vân Hạc đã giúp một sinh viên của Đại học Văn hóa làm khóa luận tốt nghiệp: “Một số làn điệu “khắp” phổ biến của người Thái đen ở huyện Mường La” – Sơn La. Khóa luận này đã đạt 9,9 điểm. Hai tác giả Cà Văn Chung và Trần Vân Hạc trích giới thiệu một phần nói về những đặc trưng cơ bản của thơ Thái, với mong muốn giúp bạn đọc hiểu thêm về thơ Thái và nên dịch sang ngôn ngữ phổ thông như thế nào để gần với nguyên tác nhất cả về nội dung và nghệ thuật:

Kho tàng truyện thơ Thái, Việt Nam vô cùng phong phú cả về nội dung và nghệ thuật. Nhiều tác phẩm đã được dịch ra ngôn ngữ phổ thông và được giảng dạy trong nhà trường, đặc biệt thiên truyện thơ: “Xống chụ xon xao” – Tiễn dặn người yêu. Thơ Thái rất phong phú về cả nội dung và nghệ thuật, song khi dịch sang ngôn ngữ phổ thông, mỗi  dịch giả lại thể hiện với những hình thức khác nhau: văn xuôi, thơ tự do, thơ song thất lục bát… Vậy thơ Thái có những đặc trưng cơ bản như thế nào và nên dịch như thế nào để đảm bảo được nội dung và nghệ thuật đặc trưng của thơ Thái?

Continue reading Thơ Thái Việt Nam và việc dịch sang ngôn ngữ phổ thông

Những Ngày Xưa Ấy

 

Những ngày xưa ấy (Those were the days) nguyên gốc là một tình ca Nga do nhạc sĩ Boris Fomin (1900-1948) sáng tác với phần lời của nhà thơ Konstantin Podrevskyi.

Bản lời Việt quen thuộc “Tình ca du mục” không rõ tác giả, nên không thể sử dụng trong các chương trình chính thức. Năm 2006, bài này được Nguyễn Quốc Trí viết lời mới, Như lá thu vàng, và được Ngọc Hạ trình bày trong DVD Asia 49 Những Bài Hát Hay Nhất Thế Kỷ 20. Ngoài ra còn có một bản lời Việt khác ít được phổ biến hơn do Phạm Duy viết với tựa đề là Nhớ lúc yêu nhau.

Continue reading Những Ngày Xưa Ấy

Nâng niu Hạnh Phúc trên tay


(Nhân đọc bài thơ Hạnh phúc của Nguyễn Thị Thúy Ngoan

                                                         Hội viên Hội nhà văn Việt Nam)

 

HẠNH PHÚC

Hạnh phúc như cát khô
Nắm chặt
Cát tìm kẽ tay trốn mất

Người đàn bà giữ được hạnh phúc
Nương nhẹ cát
Tưới bằng nước mắt
Cùng những lời ngọt ngào
Cát ngủ trong lòng tay.

(Nguyễn Thị Thúy Ngoan  

 Tuyển thơ Văn Thơ Việt, NXBVH năm 2011)

Continue reading Nâng niu Hạnh Phúc trên tay

Hãy Thay Tôi Tụng Kinh — Tản Mạn Đôi Chuyện Về Lễ Khánh Thành Tượng Đài Quán Thế Âm – An Bằng

 
An Bằng một địa danh khá trọng vọng, kín đáo, ngã mình bên bờ cát trắng, dọc theo cửa biển Tư hiền với Thuận an. An Bằng nằm giữa hai tỉnh biển. Đến An Bằng chúng ta còn thưởng lãm những nét kiến trúc quy mô của miếu đền, lăng tổ. Mọi công trình xây dựng nơi làng quê tịnh biên này, được nhiều giới nghiên cứu văn hóa, lịch sử khảo cổ nhìn nhận có nền tảng tiếp nối các mô hình đền đài, miếu mạo, lăng, đình của truyền thống người Việt xưa. Đặc biệt các giá trị nhân văn, đạo đức, nếp sống sinh hoạt được người dân kiến tạo rất có tính dân tộc và tính cung đình Huế. Khi người ta biết đến đất An Bằng, là người ta chỉ biết tới Làng chài, từng hàng cây phi lao trên những đồi cát trắng với mùi nước mặn của biển sóng quê nghèo. Với hôm nay, các con đường được bê tông hóa, các trường học, cầu cống tại địa phương và cụm dân cư tình nghĩa được bà con bản địa tùy tâm kiến thiết. Bởi từ những thập niên 80-90, vùng đặc quyền kinh tế về biển được thuận buồm xuôi gió, người dân làng tìm mọi phương cách để lập kế sinh nhai và hầu hết người dân vượt biên sang các nước và họ đã có cơ hội sinh sống làm ăn.

Continue reading Hãy Thay Tôi Tụng Kinh — Tản Mạn Đôi Chuyện Về Lễ Khánh Thành Tượng Đài Quán Thế Âm – An Bằng