Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Đàn Broh.

Đàn Broh là một nhạc cụ trong bộ dây phổ biến trong một số dân tộc Tây Nguyên ở Việt Nam. Người Ba Na, Xơ Đăng, Êđê, Gia Rai và Giẻ Xtiêng thường sử dụng nhạc cụ này.

Đàn Broh là một ống tre lồ ô dài khoảng 90 đến 100 cm, đường kính từ 5 đến 8 cm. phần mặt đàn có dây giăng chạy qua, còn phần đối diện mặt đàn, trên thân ống có 1 lỗ để gắn quả bầu, trét mật ong cho kín khe hở. Broh nguyên thuỷ chỉ có một dây làm bằng xơ dứa se lại và vuốt bằng sáp ong. Nay người ta thay dây này bằng dây kim loại tách ra từ thắng xe đạp. Loại Broh cải tiến hiện nay có hai dây.

Ngay mặt trên thân ống, phần dưới dây có 3, 4 núm cao làm bằng sáp ong gọi là phím. Loại Broh cải tiến chỉ có 1 dây có những núm này bên dưới, còn dây kia thì để trống, dùng đánh âm buông và âm nền trì tục (basse ostinnato). Hai dây có độ cao khác nhau.

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Đàn Ta Lư.

Ta Lư là nhạc cụ dây, phổ biến trong cộng đồng dân tộc Bru-Vân Kiều ở các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Việt Nam. Đàn Ta Lư không có hình dáng chuẩn mực. Nó có thể làm bằng một khúc gỗ, một ống tre hay một đoạn tre gốc đính cả tre.

Ta Lư không có bộ phận tăng âm. Người ta làm thân đàn bằng một khúc gỗ đặc. Nếu đàn làm bằng đoạn gốc tre có cả củ thì củ tre đặc được gọt đẽo thành bầu đàn, ống tre phía trên củ được vát để làm cần đàn. Tuy nhiên, hiện nay có loại đàn Ta Lư làm bằng ống tre có hai đầu mấu kín. Người ta bổ dọc ống này thành hai phần không đều nhau rồi lấy phần nhỏ hơn làm đàn. Họ lấy 1 mảnh mo măng tre bịt phía dưới ống để làm bộ phận tăng âm. Phần còn lại phía trên được vát làm cần đàn. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Ta Lư →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Tính Tẩu, mình giới thiệu đến các bạn Đàn Goong Kram hôm nay.

Tên gọi Goong Kram hay Goong Đer (tộc Giarai), Goong Rơ La (tộc M’Nông Gar), Koktalư (tộc Raglai)… là nhạc cụ họ dây chi gẩy của tộc Êđê.

Thân đàn là một ống tre già hai đầu có mấu được đục thông, dài 70 cm, đường kính 10 cm. Từ chính phần cật của ống tre người ta tách ra 2 cặp dây đôi và 2 dây đơn (6 dây). Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Goong Kram →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Tỳ Bà, hôm nay mình giới thiệu với các bạn Đàn Tính Tẩu.

Đàn Tính Tẩu (hay Đàn Tinh Tẩu) (còn gọi là Đàn Tính hay Đàn Tẩu) là nhạc cụ khảy dây được dùng phổ biến ở một số dân tộc miền núi tại Việt Nam như người Thái, người Tày, người Nùng,… Ở vài vùng thuộc Trung Hoa, Lào, và Thái Lan người ta nhận thấy cũng có nhạc cụ này. Trong tiếng Thái, Tính có nghĩa là Đàn, còn Tẩu là Bầu (quả Bầu), dịch ra tiếng Việt, Tính Tẩu có nghĩa là Đàn Bầu. Để khỏi nhầm lẫn với loại Đàn Bầu của người miền xuôi, nhiều người gọi Tính Tẩu là Đàn Tính nhưng nếu dịch ra “Đàn Đàn” thì sai. Do đó chỉ cần hiểu Đàn Tính là cách gọi tắt của Đàn Tính Tẩu. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Tính Tẩu →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Đàn Tứ/Đoản”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Đàn Tỳ Bà” của Việt Nam chúng ta.

Đàn Tỳ Bà là tên gọi một nhạc cụ dây gẩy của người phương Đông, qua thời gian dài sử dụng nó đã được bản địa hóa khác nhau tùy theo từng vùng hoặc từng quốc gia. Tỳ Bà đã xuất hiện rất sớm ở Trung Hoa với tên gọi PiPa, ở Nhật Bản là Biwa, ở Triều Tiên là Bipa.

Tỳ Bà lần đầu tiên được nêu danh trong lịch sử Việt Nam, khi ông Lê Tắc ghi trong An Nam Chí Lược tên dàn tiểu nhạc dùng ngoài cung đình nhà Trần. Đàn Tỳ Bà của Việt Nam là dạng rất cổ xưa của đàn PiPa, vốn từ Ba Tư dưới dạng đàn Barbat theo con đường tơ lụa vào Trung Hoa. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Tỳ Bà →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Tranh/Thập Lục, mình giới thiệu đến các bạn Đàn Tứ/Đoản của Việt Nam hôm nay.

Đàn Tứ là một nhạc cụ cổ truyền của Việt Nam. Đàn có tên Đàn Tứ vì có bốn dây (Tứ là Bốn). Tuy nhiên đàn còn nhiều tên gọi khác như Đàn Đoản (Đoản là Ngắn, bởi cần đàn ngắn hơn Đàn Nguyệt), Đàn Nhật (Nhật là Mặt Trời) vì thùng đàn hình tròn như Mặt Trời nên tạo thành một đôi với Đàn Nguyệt (Nguyệt là Mặt Trăng).

Đàn Tứ có 2 loại:

* Đàn Tứ Thùng (loại mới)
* Đàn Tứ Tròn (Đàn Đoản – loại cổ truyền).

Đàn Tứ có những bộ phận chính như sau:

Bầu vang (bộ phận tăng âm): hình hộp tròn, dẹt như đàn Nguyệt. Đường kính mặt đàn và hậu đàn bằng nhau, khoảng 35 cm. Thành bầu xấp xỉ 7 cm (thành bầu vang của các loại tương tự của người dân tộc mỏng hơn). Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Tứ/Đoản →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Đàn Tam Thập Lục”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Đàn Tranh/Thập Lục” của Việt Nam.

Đàn Tranh (chữ Nôm: 檀箏, chữ Hán: 古箏: Cổ Tranh) – còn được gọi là Đàn Thập Lục, là nhạc cụ truyền thống của người phương Đông, có xuất xứ từ Trung Hoa. Đàn thuộc họ dây, chi gảy. Đàn có tên gọi Thập Lục vì có 16 dây.

Nguồn gốc Đàn Tranh Việt Nam là Đàn Tranh giống như Đàn Sắt (Se) và Đàn Cổ Tranh (Guzheng) từ Trung Hoa truyền sang nước Việt có thể từ đời nhà Trần hay trước nữa, dùng trong dân gian dưới dạng 9 dây, 15 dây, 16 dây và từ xưa đến giờ thay đổi số dây từ dây tơ sang dây cước (dây đồng) đến dây thép. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Tranh/Thập Lục →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Lục Huyền Cầm, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn đàn Tam Thập Lục.

Đàn Tam Thập Lục của Việt Nam có một chiều dài lịch sử bắt nguồn từ quốc gia Ba Tư có tên là Santũr được chế tác vào khoảng thể kỷ thứ XII. Đến khoảng thế kỷ XVIII nó du nhập vào Triều Tiên, Trung Hoa và Nhật.

Đàn Tam Thập Lục du nhập vào Việt Nam khoảng thập niên 60 qua người Trung Hoa ở Chợ Lớn, Sài Gòn.

Nhạc cụ loại này khá phổ biến ở các quốc gia trong khu vực Trung Á và cũng rất phổ biến ở các quốc gia phương Tây thời Trung cổ cho đến ngày nay. Trong mỗi quốc gia nó có tên gọi khác nhau: Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Tam Thập Lục →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Hồ/Gáo, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn cây Lục Huyền Cầm của Việt Nam.

Lục Huyền Cầm là loại nhạc cụ độc đáo của Việt Nam được biến cải dựa trên cây đàn Guitar (Guitare Espagnole Moderne) của phương Tây trong quá trình phát triển của loại hình Âm Nhạc Tài Tử và Cải lương ở Miền Nam – Việt Nam. Nó còn có tên là Ghita Phím Lõm, Ghita Việt Nam, Ghita Vọng Cổ.

Lục Huyền Cầm là cả một quá trình thử nghiệm, chọn lọc với nhiều nhạc cụ phương Tây khác nhau, điều chỉnh, cải biến để phù hợp với loại hình âm nhạc đòi hỏi những khả năng biểu hiện tình cảm, kỹ thuật đa dạng và phong phú. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Lục Huyền Cầm →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Nhị, mình giới thiệu đến các bạn Đàn Hồ/Gáo hôm nay.

Đàn Hồ/Gáo là nhạc cụ dân tộc Việt Nam thuộc bộ dây, sử dụng cung mã vĩ (lông đuôi ngựa) kéo cho cọ vào dây để tạo âm. Ban đầu, đàn Hồ chỉ có một loại. Trong quá trình phát triển, nhạc cụ này có ba biến thể: Hồ, Hồ trung và Hồ đại. Ngoài ra, mỗi dân tộc sử dụng loại đàn này cũng có những kiểu cách riêng.

Vì cùng có hai dây nên đàn Hồ có cấu tạo giống như đàn Nhị nhưng kích thước bầu cộng hưởng lớn hơn, âm thanh trầm hơn đàn Nhị. Đàn Hồ thường có trong biên chế của dàn nhạc dân tộc cổ truyền. Các nghệ nhân dùng nó để đệm cho các giọng nam trung, nam trầm, nữ trung (còn gọi là giọng thổ), diễn tả những âm điệu suy tư, trầm mặc hoặc những giai điệu buồn. Đàn Hồ cũng được dùng phổ biến trong nghệ thuật hát xẩm. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Hồ/Gáo →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Tam, mình giới thiệu đến các bạn Đàn Nhị/Cò hôm nay.

Đàn Nhị/Cò là nhạc cụ thuộc bộ dây có cung vĩ, do đàn có 2 dây nên gọi là Đàn Nhị (二). Đàn xuất hiện ở Việt Nam khoảng thế kỷ 10. Ngoài người Kinh, nhiều dân tộc thiểu số Việt Nam cũng sử dụng rộng rãi nhạc cụ này như Tày, Nùng, Thái, Mường, Dao, Giáy, H’Mông v.v.

“Theo tài liệu khảo cổ đã phát hiện ở chùa Vạn Phúc (Phật Tích – Thanh Sơn – Hà Bắc) có khắc chạm một dàn nhạc ở bệ đá kê chân cột chùa Phật Tích, với những nhạc cụ có xuất xứ từ ấn Độ và Trung Hoa. Dàn nhạc đó gồm 10 nhạc công ăn mặc giống như người Chăm và chơi các loại nhạc cụ trong đó có một nhạc cụ gần giống như Đàn Hồ 2 dây và là tiền thân của cây Đàn Nhị bây giờ. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Nhị/Cò →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Nguyệt, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Đàn Tam của dân tộc Việt Nam.

Đàn Tam là nhạc cụ dây gảy phổ biến của người Việt. Đàn được mắc “ba dây” nên gọi là Đàn Tam (Hán-Việt: tam là ba).

Người Tày, Thái, có Ðàn Then 3 dây nhưng nguyên tắc và âm sắc hơi khác với Ðàn Tam, thực chất tiếng Ðàn Tam rung trên mặt da còn tiếng Ðàn Then rung trên mặt gỗ mỏng). Ðàn Tam hiện nay có cỡ nhỏ, cỡ vừa và cỡ lớn (âm trầm). Cả 3 loại đều thể hiện âm vực trong vòng 2 quãng tám rất tốt. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Tam →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Đáy, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Đàn Nguyệt của dân tộc Việt Nam.

Đàn Nguyệt (Nguyệt Cầm), trong miền Nam còn gọi là Đờn Kìm, Vọng Nguyệt Cầm, hay Quân Tử Cầm là nhạc cụ dây gảy của dân tộc Việt. Loại đàn này có hộp đàn hình tròn như mặt trăng được gọi là “Đàn Nguyệt”. Theo sách xưa, đàn nguyên thủy có 4 dây, sau rút lại còn 2 dây. Sách của Phạm Đình Hổ ghi rằng đàn nguyệt xuất hiện ở Việt Nam vào thế kỷ 18.

Đàn Nguyệt là cây đàn rất phổ biến dùng để độc tấu, hòa tấu với nhiều ngón chơi độc đáo như ngón nhấn, ngón vê, ngón luyến… Màu âm đàn Nguyệt tươi sáng, rộn ràng, tình cảm, đa dạng trong diễn tả các trạng thái cảm xúc âm nhạc. Đàn Nguyệt được sử dụng trong hát Chèo, Chầu Văn, Ca Huế, Đờn Ca Tài Tử và Cải Lương… Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Nguyệt →

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Bầu, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Đàn Đáy của Việt Nam.

Đàn Đáy (hay Đới Cầm, Vô Đề Cầm) là nhạc cụ độc đáo mà từ hình dáng, âm thanh đến thể loại âm nhạc có một địa vị đặc biệt trong nền âm nhạc cổ truyền của người Việt.

Không rõ Đàn Đáy xuất hiện lần đầu vào thời điểm nào nhưng nó có mặt ít ra đã 500 năm hơn. Theo phó giáo sư tiến sĩ Thụy Loan, thì các mảng điêu khắc ở đình Lỗ Hạnh, đình Hoàng Xá và đền Tam Lang (niên đại thế kỷ 16-18) cho ta biết Đàn Đáy đã phổ biến trong dân gian vào thời nhà Mạc. Thời điểm xuất hiện của Đàn Đáy theo đó được các nhà nghiên cứu nghi nhận sớm nhất là thế kỷ 15. Niên đại xuất hiện này hoàn toàn phù hợp với những ghi chép trong thư tịch cổ và những tư liệu mỹ thuật đã được phát hiện. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Đáy →