Chào các bạn,

Trước kia, khi đang ở trong các giáo xứ người Kinh, mình chẳng mấy quan tâm đến kinh tế gia đình của bà con giáo dân trong giáo xứ cũng như thời tiết mưa nắng có thuận hòa hay không. Những chuyện đó đối với mình lúc đó chẳng có gì quan trọng vì tương đối đa số những người sống chung quanh mình lúc đó còn có của ăn của để…

Nhưng từ khi mình sống trong các nhà Lưu Trú sắc tộc, tiếp xúc trực tiếp với các em sắc tộc thiểu số, với gia đình các em và nhất là khi mình sống giữa Buôn Làng cùng với anh em dân tộc thiểu số như hôm nay thì mình không thể dửng dưng trước sự nghèo đói của họ được nữa và mình thấy thời tiết mưa nắng thuận hòa hay không đối với cuộc sống nương rãy của họ thật là quan trọng. Continue reading Muối ớt và rau rừng →

Chào các bạn,

Sau bốn mươi lăm phút lao động buổi chiều của các em trong nhà Lưu Trú Buôn Hằng, mình đang ở trong phòng thì nghe có tiếng “Thưa cô” có vẻ rất rụt rè. Mình đi ra thấy em Jông – học sinh lớp Mười, đang đứng đợi. Mình hỏi: Em có chuyện gì? Rụt rè, em nói với mình: Thưa cô! Em xin lỗi vì em làm gãy van nước! Và em chỉ cho mình van nước bị hư. Nhìn theo hướng tay chỉ của em, thấy nước đang chảy xối xả. Mình nói với cô đang đứng bên cạnh ra tắt van nước chính và gọi thợ đến sửa, rồi quay sang em Jông: Lần sau em làm cẩn thận hơn và vặn cho đúng chiều của nó. Ở với các em dân tộc thiểu số vùng sâu vùng xa, bất cứ các em là sắc tộc Stiêng, Khor, Tày, Nùng, Mường, Êđê… đều gặp phải tình trạng là các em sử dụng đồ dùng như các vòi sen, van nước, bếp gaz, phích cắm điện, nồi cơm điện… rất mau hư. Continue reading Rửa đậu khuôn chiên →

Chào các bạn,

Những năm mình còn phụ trách nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, mình thường phát tiền cho các em ra ngoài dùng cơm trưa hai lần mỗi năm. Một lần vào dịp lễ Bổn Mạng nhà Lưu Trú là ngày 01 tháng 10 – Lễ Thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu và một lần vào dịp Lễ Mừng Chúa Phục Sinh. Đến ngày này, sau khi ăn sáng xong, các em đến cô quản lý nhận tiền ăn trưa. Các em được đi chơi cho đến chiều về đúng giờ cơm tối là được. Nếu em nào không muốn đi thì ở nhà mua gì đó ăn rồi ngủ nghỉ tùy thích… Continue reading Bữa ăn trưa →

Chào các bạn,

Chiều nay, mình có việc phải ra ngoài thị trấn Phước An. Lúc về, mình đi ngang qua trường Tiểu học Chu Văn An, nhìn thấy một em bé trai khoảng mười ba tuổi bán kem trước cổng trường. Nhìn em nhỏ đó, mình nhớ về em Y Lộc, học sinh Lưu Trú sắc tộc của mình thật nhiều.

Mình đổi về phụ trách nhà Lưu Trú sắc tộc bắt đầu NK 2008 – 2009. Trong NK này, em Y Lộc học lớp Bốn. Em nhỏ con nhưng có khuôn mặt trắng trẻo, rất dễ mến. Continue reading Bán kem →

Chào các bạn,

Mình đang trong phòng làm việc thì em Lyna – ở nhà Lưu Trú Buôn Hằng, là học sinh lớp 11 trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, thị trấn Phước An – đến xin mình mỗi ngày, sau buổi học sáng ở trường cho em về gia đình một thời gian cho đến khi chị của em đi hái cà-phê thuê về, lúc đó em sẽ trở lại nhà Lưu Trú.

Mình hỏi em xin về để làm gì thì em cho biết em về để chiều giúp mẹ đi chặt chuối cho heo và đi chăn bò vì ba em đau liên miên không đi làm được. Ba em mổ ruột thừa cách đâu mấy tháng, giờ mới mổ lại vì bị dính ruột đã gây nên những cơn đau dữ dội. Em còn hai đứa em nhưng cả hai cùng học buổi chiều nên một mình mẹ em không cáng đáng nổi những công việc nương rãy cùng heo bò. Continue reading Giữ cái chữ →

Chào các bạn,

Sau khi cả nhà Lưu Trú dùng cơm trưa xong được một lúc, mình về phòng chuẩn bị nghỉ trưa, thấy em Lương, học sinh lớp Mười trong nhà Lưu Trú Buôn Hằng đến xin mình chiều nay cho em về gia đình. Trong khi em nói, mình nghe giọng của em run run như muốn khóc, đồng thời vẻ mặt của em biểu lộ rõ sự lo âu.

Em Lương xin về và không nói rõ lý do nên mình không hiểu tại sao em xin về. Mình đang đợi em nói rõ lý do nhưng em im lặng, có vẻ như đứng đợi xem mình có đồng ý cho về hay không. Thấy vậy, mình hỏi em xin về làm gì? Lúc đó em mới cho mình biết, sáng mai, người em trai của em, em A Quynh, đi bộ đội nên em xin về để tiễn em trai lên đường nhập ngũ. Continue reading Nhận tiền trong phong bì →

Chào các bạn,

Mình đến thăm gia đình em Bêlinh, học sinh lớp Mười ở Lưu Trú. Gia đình em có bảy anh chị em. Em Bêlinh là con thứ ba trong gia đình, em có một anh và một chị. Người anh cả của em, anh A Muôn, yêu một cô gái ở Buôn Ea Khiết thuộc huyện Cư Mgar. Sau một thời gian dài, bố mẹ em Bêlinh không ủng hộ vì cô gái không cùng tín ngưỡng với gia đình của em.

Buôn mình đang ở là Buôn người sắc tộc Sêđăng từ Kontum đến định cư tại huyện Krông Păk, tỉnh Đăklăk từ năm 1972 và là một Buôn Thiên Chúa giáo toàn tòng nên họ vẫn giữ những luật lệ hôn nhân của người Thiên Chúa giáo rất chặt chẽ. Chính vì vậy mà gia đình em Bêlinh không bằng lòng cho anh A Muôn lập gia đình với cô gái không cùng tín ngưỡng với họ. Continue reading Mẹ và các con →

Chào các bạn,

Mình đang sống trong Buôn Làng, giữa những người anh em sắc tộc nghèo đói, nơi những con người không biết đến những văn minh tiến bộ của khoa học kỹ thuật là gì nhưng họ lại có một trái tim rất ấm áp tình người, một cái tâm rất sáng và rất thật; nơi những con người không có những quanh co, gian dối, lọc lừa, không kèn cựa tranh đua cao thấp, không vì chút tư lợi mà bán rẻ danh dự của người anh em…

Cuộc sống của họ không có tiếc nuối về quá khứ, không lo đến tương lai nhưng luôn an vui với hiện tại, dù hiện tại của họ là bữa no thì ít, bữa đói thì nhiều! Continue reading Trồng cà phê →

Chào các bạn,

Đầu NK trong nhà Lưu Trú, khi các em đến ở đông đủ là họp nhà để bầu trưởng phó nhà và các tổ trưởng, tổ phó vì trong Lưu Trú có truyền thống tổ chức theo hàng đội (theo tổ). Các em học lớp Mười hai được tha miễn, ưu tiên giảm bớt một số công tác để các em khỏi lo lắng nhiều, chỉ tập trung vào việc học, chuẩn bị thi tốt nghiệp cho tốt. Continue reading Cái chữ và cái bụng →

Chào các bạn,

Ai đã từng ở nông thôn thì rất quen thuộc với hình ảnh “con trâu đi trước cái cày theo sau”. Tự bao đời, hình ảnh ấy đã gắn liền với người nông dân cùng với lũy tre làng nước. Những bức tranh làng quê Việt Nam, xa xa thấp thoáng bóng dáng con trâu với cái cày của người nông dân bao giờ cũng đem lại cho mình những cảm giác thân quen đến lạ! Bao lớp người trưởng thành theo suốt dòng thời gian vẫn giữ mãi kỷ niệm về tuổi thơ hạnh phúc, với những buổi thả trâu trên đồng như lời của nhà thơ Giang Nam: “Ai bảo chăn trâu là khổ! Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao…” Ngày nay, đời sống nông dân được nâng cao, người ta thay thế con trâu bằng những máy móc hiện đại, họa chăng đến những vùng sâu vùng xa mới thấy lại những hình ảnh quen thuộc của những chú bé dắt trâu ra đồng. Continue reading Bạn trâu của em →

Chào các bạn,

Mình đang dọn cơm trưa, nghe tiếng mở cửa, nhìn ra thấy mẹ Bloen đến. Mọi ngày chưa thấy mẹ Bloen đã nghe tiếng cười giòn giã của mẹ rồi nhưng hôm nay thấy mẹ buồn buồn đi vào, mình nghĩ không biết gia đình mẹ đã xảy ra chuyện gì? Khi mẹ Bloen đến bên cạnh, không đợi mình hỏi, mẹ nói: Mình buồn quá cô ơi! Mùa một vừa rồi, nhà mình đã gieo trồng lúa cùng với mì và bắp, hết nhiều giống nhưng trời không mưa nên nó đã không lên được, nhà mấy tháng nay không có gì ăn! Continue reading Thả rông heo →

Chào các bạn,

Trong nhà Lưu Trú sắc tộc có nhiều dịp lễ chung và trong những dịp lễ này, mình thường tổ chức cho các em thi đua văn nghệ, thi đua nấu cơm ngoài trời hoặc cho các em một ngày cắm trại trong khuôn viên nhà Lưu Trú. Các em rất vui và rất thích… Ngoài những thi đua vui chơi theo lớp, theo tổ trong các dịp lễ lớn, mình còn tổ chức cho các em thi đua cá nhân theo tháng trong các dịp lễ bên tôn giáo như: Thi đua học tiểu sử Thánh Bổn Mạng của nhà Lưu Trú, thi đua học thuộc lòng các bài học nhân bản… Continue reading Thi đua đọc Kinh →

Chào các bạn,

Đang ở trong phòng thì mình nghe có tiếng gọi. Mình mở cửa ra thì thấy anh A Lun đang đứng ngoài cổng với một túi nylon nhỏ cầm ở tay. Mình mở cổng mời anh A Lun vào. Vừa đi, anh A Lun vừa hỏi mình một cách dè dặt: Nhà mình đã nấu cơm chưa? Mình nói với anh: Mình mới ở nhà Lưu Trú về nên chưa nấu cơm. Nghe nói như vậy, anh A Lun cười và nói: Tốt quá! Vì mình mang cho cô một ít lá nhíp để cô nấu canh. Mình sợ cô nấu cơm rồi phải để lại đến ngày mai, như vậy nó sẽ không ngon! Nói xong, anh A Lun đưa cho mình cái túi nylon lá nhíp anh cầm ở tay. Mình cảm ơn và hỏi: Anh A Lun mới đi rẫy hái về phải không?

Anh A Lun cười và nói: Mình đi bẫy chuột về. Lá này là do vợ mình đi hái. Nó là loại lá rừng nhưng rất tốt. Nó có rất nhiều chất bổ. Người dân tộc mình nghèo nên được trời nuôi, ban cho một số lá rừng để ăn, không sợ phải bị người ta bỏ thuốc! Anh A Lun vừa nói vừa cười. Continue reading Như cây rừng →

Chào các bạn,

Trưa ngày 13 tháng 12 năm 2012, mình chuyển ra nhà mới. Đang khệ nệ xách một túi xách nặng, vừa đi vừa nghĩ: Nếu cứ như vậy mà xách đến nhà, chắc mình chết quá! Vì lúc nãy do mình lề mề chậm chạp nên xe đã chạy mất! Vừa nghĩ và cũng vừa đi được mấy bước, mình thấy em A Sang – học trò lớp giáo lý của mình – đi ngang qua. Ôi! Mừng quá! Mình nhờ em A Sang xách cái túi xách nặng này xuống nhà mới giúp mình! Nhìn em A Sang hôm nay, mình nhớ đến buổi học đầu tiên. Continue reading Mượn sách →

Chào các bạn,

Mỗi lần có dịp về gặp gỡ với các chị cùng ở trong các Buôn Làng, từ khắp các nẻo đường trong cũng như ngoài tỉnh, là có rất nhiều chuyện chia sẻ cho nhau để rút kinh nghiệm khi đi phục vụ các anh em sắc tộc thiểu số. Qua các câu chuyện chia sẻ, mình cảm nhận mẫu số chung của mọi niềm, đối với các anh em đồng bào sắc tộc thiểu số, là sự chân chất, thật thà, ngay thẳng, không quanh co gian lận, biết bao bọc đồng bào dân tộc của mình và sự nghèo đói. Họ không chỉ nghèo đói về vật chất, mà còn nghèo đói cả về kiến thức về nhận thức… Sống trong hoàn cảnh nghèo đói nên số các em được đến trường học rất ít. Continue reading Mua dép cho em →