Một suy nghĩ 7 thoughts on “Haiku Thiền”

  1. Dear Anh Hoành và Chị Hương,

    I would love to share with you all some of my Haiku poems here. And each poem only has 17 syllables. I just try. That’s why I’m not sure that they’re Haiku poems or not.

    If possible, I hope for your feedback on my poems. And I would love to learn how to create Haiku poem in Vietnamese and English.

    Always happy to hear from you all. 🙂

    1. A rose is blooming.
    Drew drops settle on its leaves.
    Look! There’s an inchworm.

    Bông hồng hé nở.
    Những giọt sương đọng trên lá.
    Kìa! Con sâu đo.

    2. Rain is falling down.
    A dog is running so fast,
    Shelter from the rain.

    Mưa rơi.
    Con chó đang chạy rất nhanh,
    Trú mưa.

    3. Mặt trời lặn.
    Hàng cây đung đưa.
    Về nhà.

    4. The weather is hot. / Trời nóng.
    Turn on an electric fan. / Bật quạt lên.
    A power outage. / Mất điện. (It’s just for fun)

    Liked by 2 people

  2. Hi An An,

    Anh chẳng là nhà thơ Haiku chuyên nghiệp, nhưng em đã hỏi thì anh cũng góp vài ý kiến cho vui.

    – Nhận xét đầu tiên là viết Haiku tiếng Việt cực kỳ khó, vì lẽ nó là loại thơ sinh ra từ tiếng Nhật, chẳng phải tiếng Việt.

    – Tiếng Nhật là tiếng đa âm, mặc dù mỗi câu có 5 âm hay 7 âm, nhưng có thể là 5 hay 7 âm đó chỉ là một chữ, hoặc hai chữ. Có nghĩa là về chữ và ý thì cực kỳ cô đọng. Một bài thơ có thể chỉ có 3 chữ, mỗi câu một chữ. Hoặc 4, 5 chữ cho cả bài thơ.

    Nếu dùng tiếng Việt cũng 5 và 7 âm, mỗi âm một chữ, thì bài Haiku tiếng Việt có đến 17 chữ, tức là lượng chữ có thể hơn gấp 5 lượng chữ trong tiếng Nhật. Có nghĩa là ý tứ chẳng có kỷ luật cô đọng như trong tiếng Nhật. Dư quá nhiều chữ, nếu tính theo số.

    Anh giải quyết vấn đề bằng loại ra ngoài yếu tố số âm. Anh viết cách cô đọng nhất trong tiếng Việt, mỗi câu có thể có từ một chữ, đến 2, 3 hoặc 4 chữ. Nhưng càng ít chữ thì càng cô đọng trong ý tứ, và ý tứ càng mạnh mẽ (nếu bài thơ thành công).

    – Mỗi chữ đa âm của Nhật đã có sẵn âm điệu, nhịp điệu và có thể vần điệu trong đó. Tức là về yếu tố âm nhạc (trong thi ca) thì một chữ hoặc hai chữ Nhật là một cau thơ rất phong phú về âm điệu, nhịp điệu và vần điệu, có thể phong phú hơn cả một câu 5 hay 7 chữ của tiếng Việt.

    Tức là âm nhạc thì cực kì phong phú, nhưng chữ và ý thì cực kì ít và cực kì cô đọng.

    – Dùng ít chữ trong tiếng Việt, một, hai, hay ba chữ trong một câu như anh nói thì rất nghèo nàn cho yếu tố âm nhạc, vì ít âm quá. Đành phải hy sinh yếu tố âm nhạc, và “do the best you can” .

    – Về ý tứ, thì Haiku được sinh ra từ những người làm thơ hài, sau đó các Thiền sư dùng Haiku làm thơ Thiền và Haiku nhờ đó được biết đến như là thơ Thiền.

    Có điều gì chung giữa Haiku hài và Thiền?

    Điểm chung trong mọi truyện hài là: câu cuối cùng (the punchline) là cái làm rõ cả câu truyện và làm người ta cười. Mọi thứ trước đó là chỉ chuẩn bị cho the punchline.

    Haiku Thiền cũng vậy, 3 câu thì 2 câu đầu chỉ để chuẩn bị cho câu cuối làm rõ ý bài thơ và tạo sức mạnh cho bài thơ.

    Bài Haiku anh nghe đầu tiên là một bài tiếng Việt dịch một bài tiếng Nhật nổi tiếng.

    Kìa con kiến nhỏ
    nó bò nó bò
    lên núi Fuji

    Hai câu đầu rất bình thường, chẳng có gì đặc biệt. Câu cuối (như punchline trong hài) mới làm rõ ra hình ảnh rất lớn của núi Fuji, và sức mạnh và kiên trì của một chú kiến tí ti đang trèo/bò lên đỉnh núi.

    Haiku có thêm vài quy luật nữa nhưng anh có cảm tưởng đầy là những điều chính. Chia sẻ với em vài nhận xét của anh về Haiku.

    A. Hoành

    Liked by 2 people

  3. Hi An An,

    Nói về Haiku Thiền, chị chỉ có một ý để nói vì chị chỉ mới viết được mấy bài thơ thôi.

    Với chị, mỗi bài Haiku Thiền vừa là một bức tranh Thiền và vừa là một bài Trà đàm.

    Chị thích cái đẹp và sâu sắc, cả trong nghệ thuật và trong Phật pháp. Những điều này đều có trong Haiku Thiền. Thế nên, làm thơ Haiku Thiền là enjoy cái đẹp và sâu sắc, cả trong nghệ thuật và trong Phật pháp.

    Have a nice day, An An.

    C Hương

    Liked by 2 people

  4. Dear Anh Hoành,

    Cảm ơn anh đã chia sẻ những điểm chính của thơ Haiku tại đây. Nhờ anh mà em mới biết hóa ra thơ Haiku được sinh ra từ thơ hài. Giờ thì em đã hình dung ra ý tứ và cách thức để có một bài thơ Haiku.

    Một điều khác nữa mà em học được qua chia sẻ của anh đó là sự khiêm tốn. Điều gì anh rành, anh chia sẻ rất rõ. Điều gì không rành lắm, anh chia sẻ đủ những gì anh có.

    Luôn biết ơn Anh,

    Chúc Anh thật nhiều sức khỏe và niềm vui 🙂

    Em. An An

    Số lượt thích

  5. Dear chị Hương,

    Em rất thích cái nhìn của chị về thơ Haiku Thiền. Cái nhìn đó rất giống với cảm nhận của em mỗi khi em đọc một bài thơ Haiku.

    Thơ Haiku có rung cảm thật lạ. Ngắn gọn, sâu sắc và đậm chất Thiền (sự tập trung quan sát và tĩnh lặng).

    Cũng bởi lý do đó mà em cũng muốn tập làm thơ Haiku. Một phần như để ghi chép lại những quan sát của em với thế giới bên ngoài, một phần nữa là để có cái nhìn rõ về mọi sự. Vì theo em thấy, thơ Haiku chỉ ghi lại sự quan sát và không có đúng sai hay cảm xúc riêng của người sáng tác.

    Cảm ơn chị thật nhiều 🙂

    Wishing you a lovely weekend!

    Em. An An

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s