Các giải pháp pháp lý cho Việt Nam về tranh chấp Hoàng Sa và Trường Sa

 

    Chào các bạn,

    Dàn bài dưới đây là phần chính trong buổi thảo luận giữa mình và anh Lâm Thành Quí của HTV – Đài truyền hình Tp HCM – hôm nay (17.4.2013) tại nhà mình ở Virginia, USA. Trước đó mình cũng đã nói chuyện với các bạn trong Đại Sứ Quán VN ở Washington DC về chiến lược pháp lý 5 bước này.

    Chia sẻ với các bạn.

    Mến,
    Hoành

 
bien dong

Các giải pháp pháp lý cho Việt Nam
về tranh chấp Hoàng Sa và Trường Sa

 

Luật sư Tiến sĩ Trần Đình Hoành

Trong các tranh chấp ở Biển Đông, với thái độ phi lý và ngang ngược của Trung Quốc, dù mọi người thường nói đến các giải pháp điều đình chính trị song phương và đa phương, các yếu tố chính cho những giải pháp có thể xảy ra vẫn là các yếu tố pháp lý.

Nếu chúng ta có được một số phán quyết có lợi cho chúng ta từ tòa International Court of Justice, Tòa án Quốc Tế về Luật Biển (International Tribunal for the Law of the Sea – ITLOS), hay một Tòa trọng tài (arbitral tribunal) theo Công Ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS), về một số các điểm pháp lý trong các tranh chấp, thì dù là nước khác, như Trung Quốc, không chấp nhận và không thi hành các phán quyết đó, chúng ta vẫn có lợi là có “chính nghĩa” đối với quốc tế, tạo thêm sức mạnh tinh thần cho vị thế của mình, và có thể vận động thế giới đứng cùng với mình trong các một số vấn đề liên hệ đến các tranh chấp.

Luật pháp không thiên vị lớn nhỏ, cho nên luật pháp luôn luôn là đồng minh tự nhiên của các nước nhỏ. Hơn nữa, các ưu điểm về luật pháp mà nước nhỏ có, luôn luôn là điều mà nước nhỏ cần để hỗ trợ mục đích vận động tuyên truyền với cộng đồng thế giới.

Tuy nhiên, đây là một cuộc chiến có nhiều trận địa khác nhau. Đây không phải là một vụ kiện mà ta có thể ra tòa một lần để tòa tuyên án “Hoàng Sa và Trường Sa là của VN”, và hết chuyện. Đây phải là một chiến lược pháp lý dài hạn, với nhiều vụ kiện khác nhau, mỗi vụ kiện nhằm cho chúng ta (1) thắng một bước chiến lược và (2) làm cho các tranh chấp dễ giải quyết hơn một chút. Đây là 2 mục tiêu chiến lược cần thiết—cho mỗi bước chiến lược, ta cần phải thắng và phải mạnh hơn một chút, nhưng cũng làm cho các tranh chấp dễ giải quyết hơn một chút. (Nếu ta thắng mà các tranh chấp trở thành khó giải quyết hơn, thì cái thắng đó có thể là một thiệt hại hơn là lợi).

Với những tiêu chuẩn đó là kim chỉ nam, những bước chúng ta có thể đi, nên theo một tiến trình thứ tự trước sau, như sau:

1. Đường lưỡi bò

Đường lưỡi bò làm tranh chấp Biển Đông cực kỳ phức tạp, nhưng là điểm dễ giải quyết nhất trên phương diện pháp lý, vì đường lưỡi bò chẳng có nền tảng pháp lý gì cả.

Theo Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS), mỗi quốc gia ven biển chỉ có, tính từ đường cơ sở: (1) 12 hải lý lãnh hải, (2) 24 hải lý vùng tiếp cận (contiguous zone), (3) 200 hải lý vùng Đặc quyền kinh tế (Exlusive Economic Zone) và (4) trong đa số trường hợp tối đa là 350 hải lý Thềm lục địa.

Đường lưỡi bò không có cơ sở pháp lý nào trong UNCLOS.

Trung quốc nói rằng TQ làm chủ Biển Đông từ xa xưa trước khi UNLOS ra đời, cho nên UNCLOS không có ảnh hưởng gì đến chủ quyền biển đó của TQ. Nhưng nếu dùng luật trước UNCLOS, thì nguyên tắc công pháp quốc tế trước UNCLOS là quốc gia ven biển chỉ có 3 hải lý lãnh hải và không có gì khác nữa.

Annex VII của Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) cho phép một bên tranh chấp đưa vấn đề tranh chấp về biển ra một Tòa trọng tài (arbitral tribunal). Bên kia nếu không đồng ý, thì phiên tòa trọng tài vẫn có thể tiếp tục chỉ với một bên.

Trung Quốc đã tuyên bố (ngày 25.8.2006), theo Điều 298 của UNCLOS, không chấp nhận phán quyết của bất kì tòa án hay tổ chức trọng tài nào về biên giới biển (sea boundary delimitations). Nhưng phán quyết về tính phi pháp của Đường lưỡi bò không phải là phán quyết về “biên giới biển” của Trung quốc. Cho nên Tòa trọng tài theo UNCLOS có thẩm quyền tài phán về Đường lưỡi bò.

Philippines đã khởi tố với Tòa Trọng Tài về Đường lưỡi bò. Nếu Việt Nam có thêm một vụ kiện tương tự để hỗ trợ, thì Tòa Trọng Tài có thể có thêm động lực để chấp nhận xét xử.

2. Đá (rocks) không phải đảo (islands)

Các nơi ở Trường Sa và Hoàng Sa mà Trung Quốc chiếm giữ, thì chúng hoặc là đất hoàn toàn chìm dưới biển (submerged land) hoặc là phần chỉ nổi khi nước triều xuống (low-tide elevation), và như thế là không có vùng lãnh hải 12 hải lý chung quanh, cũng như không có Vùng ĐQKT hay Thềm lục địa. Art. 13 (2) UNLCOS.

Và các “đá” (rocks) nổi được trên mặt nước khi nước triều lên, nhưng “không thể giữ vững sự sinh sống của con người hay đời sống kinh tế của chính nó”, thì chỉ có vùng lãnh hải 12 hải lý và vùng tiếp cận 24 hải lý, nhưng không có Vùng ĐQKT hay Thềm lục địa. (Rocks which cannot sustain human habitation or economic life of their own shall have no exclusive economic zone or continental shelf) . Art. 121 (3) UNCLOS.

Với nền tảng pháp lý này, chúng ta có thể làm cho các tranh chấp về Hoàng Sa và Trường Sa trở thành “nhỏ” hơn, dù là ai làm chủ “đá” nào.

Philippnes đã khởi tố với Tòa Trọng Tài theo UNCLOS, xin Tòa xác nhận các nơi Trung quốc chiếm đóng ở Scarborough Shoal và Trường Sa là các “phần nổi khi triều xuống” và “đá”.

Việt Nam cũng nên yêu cầu Tòa Trọng Tài xác nhận các nơi Trung quốc chiếm đóng ở Hoàng Sa và Trường Sa là các “phần nổi khi triều xuống” và “đá”.

Phần 1 và 2 bên trên có thể ở trong cùng một vụ kiện trước Tòa Trọng Tài, theo ANNEX VII của UNCLOS.

3. Trung Quốc cưỡng chiếm bằng vũ lực một nửa Hoàng Sa năm 1974 từ tay Việt Nam Cộng Hòa

Một nửa đó là Crescent Group – nhóm Nguyệt Thiềm – gồm những đảo Cam Tuyền (Robert), Hoàng Sa (Pattle), Duy Mộng (Drummond), Quang Hòa (Duncan), Vĩnh Lạc (Money), Bách Quy (Passa Keah), Tri Tôn (Triton) và một số đảo nhỏ, hay đúng hơn, những ghềnh san hô không tên.

Đây là một hành động phi pháp. Công pháp quốc tế không cho phép một quốc gia dùng vũ lực để lấy đất đai của một quốc gia khác, kể cả các đất đai hai bên đang tranh chấp.

Điều 2 (3) và 2 (4) của Hiến Chương LHQ ấn định:

    (3) Tất cả các thành viên của Liên hợp quốc giải quyết các tranh chấp quốc tế của họ bằng biện pháp hoà bình, sao cho không tổn hại đến hoà bình, an ninh quốc tế và công lý;

    (4) Tất cả các quốc gia thành viên Liên hợp quốc từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế nhằm chống lại sự bất khả xâm phạm về lãnh thổ hay nền độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào cũng như bằng cách khác trái với những mục đích của Liên hợp quốc.

(Art. 2 (4) of the United Nations Charter: “All members shall refrains in their international relations from the threat or use of force against the territorial integrity or political independence of any state, or in any other manner inconsistent with the purposes of the United Nations”).

Việt Nam thống nhất thừa hưởng mọi quyền lợi và vị thế pháp lý của Việt Nam Cộng Hòa về mọi vấn đề liên hệ đến Biển Đông.

Việt Nam nên khởi tố trước Tòa Án Công Lý Quốc Tế (International Court of Justice), để xin phán quyết là hành động cưỡng chiếm của TQ năm 1974 là bất hợp pháp. Và sự thủ đắc nhóm đảo Nguyệt Thiềm từ đó đến nay được xem là bị hủy bỏ và hoàn toàn vô hiệu lực (null and void).

4. Hoàng Sa là của Việt Nam

Việt Nam có nhiều tài liệu chứng minh Việt Nam đã có quản lý hành chánh đối với Hoàng Sa và Trường Sa ít nhất là từ thời Gia Long, Minh Mạng, qua thời Pháp thuộc và thời VN Cộng Hòa. TQ hầu như không có tài liệu về quản lý hành chánh bao giờ, và các thông tin của TQ về các thời kỳ cổ đại (Hán, Tống, v.v..) đều quá mù mờ.

Việt Nam có thể khởi tố trước International Court of Justice để xin phán quyết Hoàng Sa là lãnh thổ của Việt Nam.

Phần số 3 và 4 này, có thể nằm trong một đơn khởi tố tại International Court of Justice. Nhưng có lẽ là giữ hai phần này trong 2 vụ kiện cách xa nhau thì tốt hơn. Vì phần số 3 (việc TQ cưỡng chiếm Hoàng Sa 1974) rất rõ rệt, và dễ cho tòa quyết định. Nếu thắng phần số 3, có thể là sẽ có nhiều biến chuyển chính trị tốt, trước khi ta cần đi đến phần số 4.

5. Trường Sa là của Việt Nam

Xin International Court of Justice xác nhận Trường Sa là của Việt Nam. Phần này nên làm cuối cùng, sau khi các bước trên đã xong, để tránh đụng chạm nhiều với các đồng minh (Philippines, Malaysia, Brunei).

Có thể là khi các bước trên đã xong đúng như dự định, các bên có thể có những thỏa thuận chung về Trường Sa mà không cần đến tòa phán xử.

Các bước pháp lý trên đây có trình tự thời gian từ bước 1 đến bước 5, để giải quyết những gì dễ nhất trước và các bước khó khăn sau—khó khăn về pháp lý cũng như khó khăn về chính trị.

Nếu Trung quốc không tham dự vào một phiên tòa nào, thì đó là lợi thế pháp lý cho bên còn lại.

Nếu Trung quốc không tôn trọng một phán quyết nào của tòa, thì đó là lợi thế ngoại giao và PR cho mọi bên còn lại.

Các kết quả pháp lý tốt, dù không được tuân thủ, cũng luôn luôn là vũ khí chính trị và ngoại giao tốt.

– The end –

Bài liên hệ:
Hội Thảo An Ninh Biển Đông: Những Điểm Tranh Luận – TQ cô đơn, VN đơn cử trận Hoàng Sa 1974

Một suy nghĩ 15 thoughts on “Các giải pháp pháp lý cho Việt Nam về tranh chấp Hoàng Sa và Trường Sa”

  1. Dear Anh Hai

    Những vấn đề tranh chấp về Hoàng Sa – Trường Sa đã gây ra bao nhiêu tổn thất về nhiều mặt, nhiều phía 😦

    Vậy mà với trái tim hòa bình, của con người luôn yêu mến và hướng về quê hương. Anh Hai đã đưa ra những giải pháp thật thấu tình đạt lý để đôi bên có thể áp dụng giải quyết trong tinh thần tôn trọng sự thật và hòa bình hầu mang lại hiểu quả tốt cho quê hương đất nước.

    Em cảm ơn Anh Hai đã khai sáng thêm bài học rất bổ ích về cuộc sống dựa trên tinh thần tư duy tích cực, cũng như thêm kiến thức về pháp luật – pháp lý.

    Em M Lành

    Số lượt thích

  2. Anh Hoành ơi, cho em hỏi, nếu chúng ta thua trong những vụ kiện này thì có phải là quá bất lợi cho chúng ta trong những phương án bảo vệ chủ quyền sau này không anh?

    Số lượt thích

  3. Hi Châu,

    Kiện tụng nằm trong chiến lược. Thường thì mình có thể sắp xếp chiến lược thực tế để đằng nào cũng thắng. Ví dụ: Một cô bị sa thải vì cô ấy không chịu để cho Boss quấy rối tình dục. Cô ấy có thể tính toán với luật sư kiện boss và công ty như sau: Kiện đòi bồi thường và trừng phạt công ty. (1) Nếu thắng bồi thường và trừng phạt thì tốt. (2) Nếu chỉ thắng bồi thường, không trừng phạt,, thì cũng tốt (3) Nếu không thắng gì cả thì cũng là thắng vì công ty và boss bị đi kiện một lần thì cũng tởn tới già và phải ứng xử với nhân viên tử tế hơn..

    Số lượt thích

  4. Anh Hoành ơi, nhưng có khi nào trường hợp (4) xảy ra là cô nhân viên bị thua kiện, công ty và boss còn kiện lại cô này là “vu khống” họ, bôi nhọ nhân phẩm của họ không?…

    Trong trường hợp VN, có trường hợp xảy ra khi mình kiện mà tòa xử TQ thắng rồi TQ đương nhiên có chủ quyền hợp pháp đối với Hoàng Sa và Trường Sa không ạ?

    Em cảm ơn anh Hoành đã giải thích cho em. Em cũng không rành lắm về luật.

    Số lượt thích

  5. Hôm nay công nhân ở Bình Dương biểu tình phản đối Trung Quốc, có cả việc đập phá xảy ra ở một số Công ty. Thật đáng tiếc cho sự việc này. Mình nghĩ là có 2 việc cần nhắc:

    1, chỉ nên biểu tình phản đối “nhà cầm quyền Trung Quốc”

    2, không nên đập phá trong khi đi biểu tình

    Số lượt thích

  6. Năm 1938, khi còn bảo hộ Việt Nam, Chính phủ Pháp nhiều lần khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa. Tài liệu được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ của Phòng Thương mại và Công nghiệp Marseille, Pháp: kí hiệu Hồ sơ: MQ28/02.
    Việt Nam xây dựng Trạm khí tượng tại Hoàng Sa
    Ở tài liệu thứ nhất, với tiêu đề: “Pháp có chiếm đóng quần đảo Hoàng Sa (Paracels) hay không?” đã khẳng định: “Ngày xưa, quần đảo Hoàng Sa là thuộc về Việt Nam. Vương triều An Nam (nhà Nguyễn – người dịch) đã đóng quân trên đảo này từ đầu thế kỉ XIX. Quần đảo này là vùng thuộc chủ quyền của An Nam (Đại Nam tức Việt Nam – người dịch). Pháp chỉ làm cái việc là khẳng định tất cả các quyền không thể chối cãi đối với quần đảo này. Vấn đề này là thực tế”.
    Năm 1932, dưới thời Toàn quyền Pasquier, một tàu Pháp đã đổ bộ lên và cắm cờ Pháp trên quần đảo này.
    Tài liệu cho biết thêm: “Để đảm bảo an toàn hàng hải trên vùng biển này, chính quyền Đông Dương đã thiết lập trên quần đảo này hai ngọn hải đăng và một trạm khí tượng. Một vài biệt đội vùng với lực lượng đông đảo cảnh sát người Việt cũng đã được cử đến quần đảo này để bảo vệ những công trình này. Trong năm 1937, một quan chức hành chính của chính quyền Đông Dương cùng 6 lính bảo an đã thực hiện cuộc kiểm tra trên quần đảo này nhằm duy trì hai ngọn hải đăng và đảm bảo cho trạm khí tượng đặt trên quần đảo này được hoạt động tốt”.
    Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam từ thế kỷ XIX
    Tài liệu thứ hai trong Hồ sơ lưu trữ cho biết: “Theo luận điểm của Pháp, quần đảo Hoàng Sa đã được sáp nhập vào Việt Nam bởi Vua An Nam (Vua Nguyễn) vào năm 1816, sau đó là bởi Courbet vào năm 1885. Vào năm này, Trung Quốc đã thừa nhận rằng, Pháp thay thế quyền chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo này”.
    Tài liệu cũng nêu rõ, lối vào quần đảo Hoàng Sa là vô cùng khó khăn, nếu không muốn nói là không thể.
    “Quần đảo này được tạo bởi 36 đảo hoặc cụm đảo nhô lên hoặc đảo chìm. Yếu tố này thực sự nguy hiểm đối với giao thông hàng hải. Những đảo lớn của quần đảo này bao gồm các đảo: Tri Tôn, Pyramide, Lincoln, Boiseé, Rocheuse, Roberts, Pattle, Amphitrite,…”.
    Một số hải đội người Việt đã đóng trên quần đảo này, nó nằm giữa đảo Hải Nam và cảng Đà Nẵng. Tuy nhiên, khi Chính phủ bảo hộ Pháp và triều đình Việt Nam thiết lập trên quần đảo Hoàng Sa một vài ngọn hải đăng và trạm khí tượng để kiểm soát bão, thì Bộ Ngoại giao Trung Quốc lại kiến nghị với Bộ trưởng Pháp rằng, quần đảo này là của Trung Quốc., nhưng Chính phủ Pháp khẳng định, quần đảo Hoàng Sa đã được sáp nhập vào Việt Nam bởi Vua An Nam (Vua Nguyễn) vào năm 1816, sau đó là bởi Courbet vào năm 1885. Vào năm này, Trung Quốc đã thừa nhận rằng, Pháp thay thế quyền chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo này”

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s