Hát Ống

 

hat_ong_1

“Hỡi cô thắt cái bao xanh
Có về Làng Hậu quê anh thì về
Làng Hậu có gốc cây đề
Có sông tắm mát có nghề làm ăn.”

Với lời thơ mộc mạc và chữ tình, hình thức diễn xướng gần gũi với đời sống của người dân lao động nơi thôn quê, cách hát qua ống tre độc đáo và sáng tạo. Hát ống đang được người dân thôn Hậu, xã Liên Trung, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang phục dựng và làm hồi sinh trở lại.

Là một hình thức hát ví, hát giao duyên, hát ống sử dụng chủ yếu thể thơ lục bát vần vè, dễ nhớ, dễ thuộc. Không bị gò bó và giới hạn khi biểu diễn, với hát ống, người biểu diễn có thể ngẫu hứng sáng tác nhịp điệu, lời ca ngay trong lúc đối đáp. Không gian biểu diễn có thể ở trên cánh đồng, đường làng hay sân đình.

“Nam hát:
Mặt trời đã xế về Tây
Hỡi cô cắt cỏ bên đầy bên vơi
Cô còn cắt nữa hay thôi
Cho tôi cắt với làm đôi vợ chồng
Nữ hát:
Cắt được thì em trả công
Có đâu dám kết vợ chồng hỡi anh
Lại đây cùng cắt cỏ tranh
Ấy là trước lạ sau thành người quen.”

Điểm đặc sắc nhất ở hát ống có lẽ những chiếc “micro” làm bằng ống tre ngà được các nghệ nhân lựa chọn rất kỹ càng. Loại ống tre vừa vặn cả về kích thước, độ dày hay độ già non tre. Thường những chiếc ống có đường kính khoảng 7 – 10 cm, dài chừng 15 – 20 cm. Ống tre được thông hai đầu, một đầu được bít bằng da ếnh. Kết nối giữa 2 chiếc micro đặc biệt này là một sơi dây tơ tằm cực nhỏ. Sợi dây tơ tằm này được buộc vào hai chiếc kim khâu và đặt vào lòng ống tre. Tùy thuộc vào cự ly hát mà sợi dây ngắn hay dài, thường thì độ dài khoảng 60 – 70 sải tay. Khi bên này hát, âm thanh làm các màng ếch rung lên, tín hiệu âm thanh truyền qua sợi dây tới ống bên kia, người nghe dù đứng xa cả chục mét vẫn nghe rõ tựa như phát ra từ loa nhỏ. (theo CAND)

hat_ong_3

Qua sợi tơ tằm nhỏ bé đó là những lời hát, những lời thì thầm yêu đương được các chàng trai cô gái trao gửi:

“Nếu ai đã nói thật lòng
Thời anh chẳng dấu kẻo lòng hoài nghi
Bờ đê đường cũng dễ đi
Về thôn Liên Bộ nhà thì gần sông
Duyên đâu vướng sợi tơ hồng
Thành ra tri kỷ mặn nồng cũng nên.”

Hiện nay, để bảo tồn và khôi phục hát ống – hát ví, tháng 4/2012, CLB hát ống xã Liên Chung đã được thành lập với 31 hội viên. Qua hơn 8 tháng hoạt động các hội viên của CLB đã tập hợp, sưu tầm được hàng trăm lời bài hát từ chính các nghệ nhân trong xã. (theo CAND)

Mời các bạn cùng xem chương trình “Sắc màu văn hóa dân tộc” của VTV2 giới thiệu về nét độc đáo của hát Ống – hát Ví.


 

Nguồn tham khảo:
1. Độc đáo hát ống – hát ví: Nên duyên vợ chồng qua một sợi tơ – CAND: http://cstc.cand.com.vn/vi-vn/phongsu-ghichep/phongsu/2013/1/184491.cand

Chí Thuận
 

Một bình luận về “Hát Ống”

  1. Hát ống này hóa ra là một văn hóa à?

    Hồi nhỏ em và mấy đứa bạn thường hay chơi trò này. Lấy 2 ống, mỗi ống rỗng 1 đầu, có sợi dây nối giữa 2 ống và ..nói chuyện như nói điện thoại với nhau. Hoặc có thể là 1 ống dài thật dài, bên này nói thì bên kia sẽ áp sát tai để nghe.

    Cảm ơn anh Thuận đã giới thiệu. 🙂

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s