GS Trần Văn Giàu, mất mát chưa có người thay thế

(VietNamNet) – Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu, người nhận giải thưởng Trần Văn Giàu lần 2 năm 2005 với cụm công trình Nghiên cứu địa bạ và ruộng đất triều Nguyễn, khẳng định sự ra đi của GS Trần Văn Giàu là “mất mát chưa có người thay thế”.

Giáo sư Trần Văn Giàu, nhà cách mạng, nhà khoa học và là nhà nghiên cứu lịch sử, triết học, đã từ trần ngày 16/12/2010 tại TP.HCM, thọ 100 tuổi. Trong sự nghiệp cách mạng, Giáo sư Trần Văn Giàu từng giữ chức Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, Chủ tịch Ủy ban kháng chiến Nam bộ những năm kháng chiến chống Pháp khi tuổi đời còn rất trẻ.

Trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học, Giáo sư Trần Văn Giàu viết nhiều tác phẩm về lịch sử đấu tranh cách mạng, lịch sử tư tưởng, triết học, trong đó công trình 18 tập về lịch sử Việt Nam đã nhận giải thưởng Hồ Chí Minh đợt đầu năm 1996.

Trong sự nghiệp giáo dục, ông được xem là thầy của nhiều nhân vật nổi tiếng như bộ tứ Lâm – Lê – Tấn – Vượng (Đinh Xuân Lâm, Phan Huy Lê, Hà Văn Tấn và Trần Quốc Vượng), Hoàng Như Mai, Đặng Huy Vận…

Cả đời hoạt động cách mạng và làm khoa học, Giáo sư Trần Văn Giàu không có con, về sau ông nhận một học trò làm con nuôi. Toàn bộ gia sản có được từ tiền bán căn nhà của mình đã được ông dùng để trao giải thưởng mang tên Trần Văn Giàu, nhằm vinh danh những tác giả và công trình nghiên cứu lịch sử.

GS Trần Văn Giàu

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu:- Tôi có nhiều kỷ niệm sâu sắc với bác Sáu Giàu, bắt đầu từ lần làm việc chung với ông khi thực hiện công trình về lịch sử TP.HCM nhân kỷ niệm 300 năm Sài Gòn – TP.HCM theo sự gợi ý của cố TBT Nguyễn Văn Linh.

Bác Sáu Giàu là người tài đức, có khả năng đặc biệt trong việc quy tụ được nhiều anh em trí thức. Ông có phong cách trí thức, sâu sắc nhưng rất khiêm tốn, giao thiệp với ai cũng được lòng mọi người. Họ vừa kính vừa thương bác.

Tôi cộng tác với ông làm địa chí văn hóa TP.HCM lâu dài nên rất thân thiết với nhau. Tôi nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn nói về đất đai, đồng thời nói về cuộc sống, văn minh Việt thời xưa, bác Sáu đã viết lời tựa rất thiện cảm và trung thực cho công trình của tôi. Giáo sư Trần Văn Giàu rất gần gũi, khích lệ với mình, nên tôi nghĩ với người khác, bác cũng vậy. Bác có nhiều học trò, xa gần đều được ông khuyến khích làm khoa học để phụng sự dân tộc.

Bác là người luôn luôn chủ trương đoàn kết dân tộc. Tôi gần bác Sáu, có những dịp được làm việc chung cùng bác với các học giả nước ngoài như Pháp, Nhật Bản, Mỹ, Úc, Hàn Quốc… đều nhận thấy họ thể hiện lòng kính phục đối với bác. Bác luôn làm cho người ta phục và yêu mến. Đến nhà thăm tôi, bác không chỉ quan tâm đến tôi không đâu, mà còn thăm hỏi cả người trong gia đình. Không chỉ có tài, Giáo sư Trần Văn Giàu còn là người có tinh thần nhân văn, nhân đạo.

Không chỉ là chỗ thân tình, ông còn là người nhận giải thưởng mang tên Giáo sư Trần Văn Giàu lần thứ hai năm 2005…

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu:– Giáo sư và những người trong hội đồng muốn đưa tôi vào danh sách xét giải trong lần đầu, nhưng tôi thấy không nên vì mình thân thiết và làm việc chung với bác Sáu cùng nhiều anh em. Tôi cám ơn hội đồng thẩm định đã đánh giá công trình nghiên cứu của tôi, không chỉ về ruộng đất mà còn về văn minh Việt thời xưa sống theo khuôn mẫu sĩ nông công thương, với những tài liệu bằng chữ Hán 200 năm về trước.

Tôi rất quan tâm đến vấn đề nghiên cứu lịch sử một cách cụ thể. Khi nhận được giải thưởng Trần Văn Giàu tôi rất cảm động vì biết bác Giàu và anh em trong hội đồng hiểu công việc tôi đang làm. Vì những đánh giá như thế, tôi đã chuyển sang nghiên cứu về TP.HCM, về đất đai, sự nghiệp chung về bảo vệ chủ quyền Tổ quốc như biên giới, hải đảo. Nhờ sự ủng hộ đó mà tôi vẫn tiếp tục nghiên cứu, chứ không phải có giải thưởng rồi thôi.

Những đóng góp, dấu ấn của Giáo sư Trần Văn Giàu đối với ngành khoa học lịch sử nước nhà, theo ông?

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu:— Đất nước chúng ta có một quãng thời gian gần 70 năm lịch sử gay go, chia hai giai đoạn, 30 năm kháng chiến và 35 năm hàn gắn vết thương chiến tranh để phát triển. Bác Giàu sống qua hai giai đoạn đó, những bài viết lúc đầu hướng về chuyện kháng chiến, còn giai đoạn sau hướng về việc xây dựng đất nước.

Trong giai đoạn đầu, bác có những ý kiến hơi ủng hộ kháng chiến, ví dụ như ủng hộ Tây Sơn và phê phán nhà Nguyễn. Nhưng khi hòa bình rồi thì xét lại những người tuy không có công bảo vệ Tổ quốc nhưng có công kinh bang tế thế, xây dựng đất nước, làm cho đất nước lớn mạnh về kinh tế xã hội, kinh tế, văn hóa. Như thế, bác Giàu là một trí thức trung thực.

Giáo sư Trần Văn Giàu cũng đã đi qua 100 năm với độ tuổi xưa nay hiếm. Nhưng sự ra đi của ông là một mất mát lớn..

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu:— Chắc chắn là như thế. Khó có thể kiếm được một người như bác Sáu Giàu như tôi vừa nói, là có thể quy tụ được anh em trí thức phía cách mạng cũng như phía bên kia. Bác Sáu đã quy tụ được những người đầu đàn của cả hai bên. Bác mất đi, xin lỗi, tôi chưa nhìn thấy ai thay thế được. Đó là mất mát, mà đối với bản thân mình, tôi rất tiếc thương.

V.Tiến (thực hiện)

One thought on “GS Trần Văn Giàu, mất mát chưa có người thay thế”

  1. Khi Ta Gặp Phật…Ngày thăm Giáo Sư Trần Văn Giàu

    Chủ nhật, ngày 03 tháng mười năm 2010

    Hôm nay ngày mồng một tháng mười năm 2010, Thật là một thiện duyên cho toàn thể những nhà trí thức và hai nhà sư Thích Đồng Nhãn và Thích Pháp Bảo cùng với Bác Phạm Quang Định và các doanh nhân Phật tử (Phạm Châu Thương, Phạm Trung Nghĩa) đã đến thăm Giáo sư Trần Văn Giàu để vấn an Cụ nhân nghìn năm Thăng Long đang về trên toàn cõi Việt Nam, bởi Cụ năm nay đã bước vào 100 tuổi. Theo như tiến sĩ Thu Xuân chia sẻ là Cụ cả tuần nay ai vào thăm thì Cụ không đáp lại một lời nào chỉ nhìn và nói: các Bác ngồi xuống đi nhưng sáng hôm nay có quí Thầy đến viếng thăm thì Giáo Sư lại cười nói rất tươi, đôi mắt sáng rực hẳn lên và luôn chắp tay xá Phật.

    Sau giờ trì kinh cầu nguyện “ tâm bình, thế giới bình” để hồi hướng năng lượng Bồ Tát Quán Thế Âm cho Cụ thì lời nói rõ ràng, uy lực năm xưa trở lại với chữ “Khoan” và chữ thứ hai Khỏe trong tiếng lặng thầm Mô Phật đầy nhuệ khí của một đấng hào kiệt một thời tỏa sáng năm châu. Đây cũng là lần đầu tiên trong giờ phút hiện tại, tôi may mắn gặp được Cụ, tận mắt chứng kiến con Người tài ba, tâm hồn khí phách qua các công trình sử học, triết học và những dự án đã khiến không biết bao nhiêu nhà học giả trên thế giới ngưỡng mộ Ông. Chương trình Vẻ Đẹp Phật Pháp (VĐPP) lại một lần nữa minh chứng sự tiếp nối văn hóa Việt trong lòng Người Cha của mình. Vừa tròn một trăm tuổi nhưng với Cụ sức khỏe luôn là viên bảo châu. Bàn tay Thầy Đồng Nhãn được nắm chặt vào từng ngón của Ông và mỗi hơi thở của Ông được giữ gìn vào Thân cây như chiếc thuyền sẽ từ từ quay trở về …

    “Ta đã trở về với chính ta,
    Ta cùng chư Phật chung một nhà,
    Ta đi phiêu bạt trong hoàn vũ,
    Chẳng phải nơi nào chẳng phải ta”.

    «Ta lại tìm ta chốn bụi hồng,
    Cho hồn ta nhập với núi sông,
    ở đây nương tựa vầng mây khói,
    vạn nẻo luân hồi vạn nẻo không. »

    Cả một đời Giáo Sư (GS) luôn cống hiến cho sự thịnh vượng của Đất nước, nhưng chưa có bao giờ GS tầm tồ bằng lòng với những gì mình đã làm cho các thế hệ con cháu mai sau.Có lẽ chính vì điều ấy nên chúng tôi tới thăm Cụ trong vài giây lát thôi mà Cụ đã dạy một mớ kiến thức uyên thâm “hãy chưa bằng lòng với chính mình, hãy bằng lòng với những gì đang xảy ra”

     

    Sự hòa nhập giữa hai thế hệ và bắt đầu sự giao thoa giữa những hình ảnh và tấm gương soi của một đời người và một rừng cây đại thọ ấy! Thế nhưng buổi qui y tại nhà của vị tướng trận mạc “Thượng Đức” tại Hà Nội với Pháp Danh Thiện Nguyện đã là dấu ấn cho sự hưng thịnh và tiếp nối ánh sáng chân lý của Phật Hoàng Trần Nhân Tông trong bữa cơm tình quê rau cà đạm bạc. Bác Phạm Xuân Thệ, Bác Phạm Quang Định hay Anh Trần Trương, sẽ là con người còn có cái Tâm trong tia nắng mới và đầy hương trầm bay tỏa bốn phương. Ước nguyện của Bác Định, trong dịp vào Nam lần này cũng đến đảnh lễ tượng đài Bồ Tát Thích Quảng Đức và sau hai tuần thảo viên của “Thầy” được tổ chức lễ Khánh vị tại ngã tư Cách mạng tháng 8, Nguyễn Đình Chiểu.

    Lúc đoàn đến gần bức tượng chân dung thiền tọa, bắt ấn kiết tường của Ngài thì trời đỗ mưa, cơn mưa đã tự thốt lên ngọn lửa “Bồ tát trang nghiêm lặng lẽ dưới trời mưa, lửa thiêng phực cháy trong lòng quê hương”.

    Cũng vào trưa hôm sau, buổi pháp đàm, cơm chay, trà thiền được thiết trí tại nhà hàng Sân Mây với các Tiến Sĩ, Chú Thiệu, Cô Thu Xuân, Cô Hoa Lan, Chú Hải, nhà xuất bản cùng với toàn thể đại chúng VĐPP có mặt để đón Thủ Đô ngàn năm văn hiến và dân tộc Việt Nam chuyển bước qua một trang sử mới với tất cả là những người con, cháu Vạn Hạnh Thiền Sư, đại sư Pháp Thuận, Đức Phật Hoàng nhà Trần, Bồ tát Thích Quảng Đức v.v…thì tức nhiên “Cất Túi Hương Trầm” không ngoài thiện tâm ấy. Ngày cơm chay đặt biệt này sẽ đánh dấu những trái tim thoát tục lên “Động Hoa Vàng” tìm chốn tĩnh tâm, ngồi yên tự tại như cụ Trần Văn Giàu luôn sáng mãi với non sông.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s