Chào các bạn,

Hầu như nguời nào học guitar cũng học chơi bản The House of The Rising Sun (Căn nhà của Mặt Trời Mọc) rất sớm, bởi vì vận chuyển phong phú của các gam giản dị, giúp học trò guitar có rất nhiều hứng thú. Bản nhạc mà tất cả chúng ta quen thuộc là bản do The Animals, một ban nhạc rock của Anh biên tập và trình diễn năm 1964. Tuy nhiên bản nhạc này nguyên thủy là một bản dân ca Mỹ có nguồn gốc nhiều năm trước đó. Bản nhạc này có vài lời hơi khác nhau một tí. Nguyên thuỷ là lời của một cô gái, đã từng ở trong The House of the Rising Sun, là tên cúng cơm của nhà tù Orleans Parish Prison–nói về cuộc đời bất hạnh và sai lầm của mình, và khuyên người ta không nên đi theo đường đó. Nhà tù này ở phía đông thành phố New Orleans, bang Louisiana, Mỹ, là nơi người ta thấy mặt trời lên trước những người khác trong thành phố. Sau này ban nhạc The Animals đổi một lời tí thành lời của một cậu trai.

Nguồn gốc của bản nhạc rất mơ hồ. Chẳng ai có thể nói chắc gốc gác của nó. Năm 1937, Alan Lomax, một người chuyên nghiên cứu dân ca Mỹ cho Thư Viện Quốc Hội Mỹ nghe đuợc và ghi âm lai bản này do một cô bé 16 tuổi tên là Georgia Turner, con của một người thợ mỏ, hát ở Middlesborough, tiểu bang Kentucky. Lomax đặt tên cho bản nhạc là The Risin’ Sun Blues. Bản nhac có âm hưởng nhạc vũ truyền thống của Anh và nhạc Blues của dân nô lệ da đen.

Một số người đã hát và thu băng bản này trong thập niên 30s, 40s, 50s… Đến thập niên 60s nhiều người hát bản này, kể cả Joan Baez và Bob Dylan. Joan Baez có lẽ là bản nghe âm điệu Blues hay nhất trong các bản có trên Youtube.

Đến 1964, nhóm The Animals của Anh hoc được bản này, phong phú hóa hòa âm và đổi lời nhạc–từ lời một cô gái thành lời một cậu–và biến bản nhạc thành một thành công quốc tế, vượt biên giới Đại Tây Dương, qua Mỹ và nhanh chóng chinh phục thế giới.

The House of the Rising Sun đứng thứ 122 trong số 500 Greatest Songs of All Time của tạp chí âm nhạc Rolling Stones. Bản nhạc này cũng nằm trong số “500 bản nhạc định hình Rock and Roll” của Rock and Roll Hall of Fame. Hội Thu Băng Nước Mỹ (RIAA) sắp hạng bản này thứ 240 trong danh sách Các Bản Nhạc Của Thế Kỷ. Năm 1999, The House of The Rising Sun được Grammy Hall of Fame Award. Năm 2005, một sưu tầm của Five poll xác định đây là bản nhac số 4 được yêu chuộng nhất trong lịch sử âm nhạc nước Anh.

Dưới đây ta có lời nhạc Joan Baez hát (lời cô gái) và The Animals hát (lời cậu trai). The Daklak Gang có thể dịch hai bài này ra tiếng Anh để cô Huệ và assistants xem lại.

Lyrics: Joan Baez — The House of The Rising Sun

There is a house in New Orleans
They call the Rising Sun
It has been the ruin of many a poor girl
And me, oh, God, I’m one

If I had listened to what my mother said,
I`d have been at home today,
But i was young and foulish, oh, God
Let a rambler lead me astray

Go tell my babysisters
Don’t do what i have done
To shun that house in New Orleans
They call the rising sun

And going back to new orleans
My race is almost run
I’m going back to spend my life
Beneath the rising sun

.

Lyrics: The Animals — The House of the Rising Sun

There is a house in New Orleans
They call the Rising Sun
And it’s been the ruin of many a poor boy
And God I know I’m one

My mother was a tailor
She sewed my new bluejeans
My father was a gamblin’ man
Down in New Orleans

Now the only thing a gambler needs
Is a suitcase and trunk
And the only time he’s satisfied
Is when he’s on a drunk

—— organ solo ——

Oh mother tell your children
Not to do what I have done
Spend your lives in sin and misery
In the House of the Rising Sun

Well, I got one foot on the platform
The other foot on the train
I’m goin’ back to New Orleans
To wear that ball and chain

Well, there is a house in New Orleans
They call the Rising Sun
And it’s been the ruin of many a poor boy
And God I know I’m one
.

Sau đây mời các bạn thưởng thức vài videos.

Video và bài hát do Leadbelly hát, với lời của một cô gái. Leadbelly là một ca sĩ dân ca da đen, qua đời năm 1949, vậy bản nhạc này phải được ghi âm trước đó.
Video thứ 2 là Joan Baez hát, với lời một cô gái, 1960. Đây là bản với ảnh hưởng Blues (da đen) hay nhất.
Video thứ 3 là Bob Dylan hát, với lời một cô gái, 1962 trong album đầu tiên của Bob Dylan.
Video thứ 4 là bản của The Animals, 1964, bản nhạc đa số người trên thế giới biết, vời lời đổi thành lời một cậu trai.
Video thứ 5 là bản Frijid Pink chơi năm 1971, với psychidelic rock style (rock say, của thời thập niên 70s).
Video thứ 6 là Muse, một ban nhạc rock đương đại của Anh, thành lập năm 1994. Bản The House of the Rising Sun này có lẽ cũng mới đây.

.

1. Leadbelly–The House of the Rising Sun (trước 1949)

.

2. Joan Baez – The House of the Rising Sun (1960)

.

3. Bob Dylan – The House of the Rising Sun, 1962.

.

4. The Animals – The House of the Rising Sun (1964)

.

5. Frijid Pink – The House of the Rising Sun (1971)

.

6. Muse – The House of the Rising Sun (Glastonbury Festival in England in June 26th, 2010)

Chào các bạn,

Có lẽ bất kỳ người nào trong chúng ta cũng đã nghe nhạc của The Ventures, dù người nghe có biết đến The Ventures hay không. The Ventures chỉ chơi nhạc dụng cụ (instrumental music) và không có giọng ca. Thành lập năm 1958 ở Takoma, tiểu bang Washingon, Mỹ, The Ventures trở thành ban nhạc dụng cụ số 1 trong thập niên 60s, với những cách sử dụng guitar thật là mới lạ và những bản nhạc vừa hay cả giai điệu lẫn nhịp điệu. Cho đến ngày nay, The Ventures vẫn là ban nhạc dụng cụ với số đĩa bán nhiều nhất trong lịch sử âm nhạc. Lối chơi của The Ventures ảnh hưởng đến bao thế hệ nhạc sĩ sau này, ai cũng xem The Ventures là thần tượng nhạc dụng cụ. Vì vậy mà The Venture được biết đến như là “Ban nhạc đã sinh ra ngàn ban nhạc.’ Continue reading The Ventures — Ban nhạc sinh ra ngàn ban nhạc →

Hôm thứ bảy cuối tuần các bạn nghe nhiều nhạc pop với nữ ca sĩ Anne Murray và bài hát mang âm hưởng dân ca rất ấm áp như ánh mặt trời. Hôm nay mời các bạn lắng nghe tiếng sáo khi lảnh lót, khi réo rắt, du dương, nhưng âm điệu có thể thanh thoát, và vui tươi và cũng có thể gợi cảm giác xa vắng, man mác như tiếng sáo trúc. Nói như người nghệ sĩ bậc thầy này : Bạn có thể cười hoặc khóc với tiếng sao Pan Flute, vì nó sâu lắng chạm vào tiếng lòng của bạn.

Những fan hâm mộ của Georghe Zamfir nói rằng người nghệ sĩ Romania được mệnh danh là Vua của Sáo Pan Flute. Sáo Pan flute hay panpipes hoặc Syrinx. Là cây sáo mà các bạn nhìn thấy trên tay của Zamfir, còn được gọi là Sáo Thần Păng, trông giống cây khèn của người Việt Nam chúng ta. Sáo này gồm nhiều ống nhỏ ghép lại. Sáo Pan Flute mà Zamfir xử dụng là kiểu truyền thống của Rumania có cải biên, nhiều hơn 20 ống, có thể lên 22, 25, 28 và 30 ống để tăng quảng âm và đạt được 9 tông. Tiếng sáo của ông thường thích hợp với tôn chỉ của dòng nhạc New Age: Thanh bình, thư giãn, và cảm xúc vui, du dương như tiếng chim hót.

Người nghệ sĩ số 1 của thế giới về sáo Pan Flute này sinh ngày 6-4-1941 tại
Găeşti, Romania. Mặc dù tâm nguyện ban đầu của Zamfir là trở thành nghệ sĩ chơi đàn accordeon, năm 14 tuổi ông bắt đầu học sáo Pan Flute. Ông đã theo học ở Học Viện Âm Nhạc Quốc Gia Bucharest năm 27 tuổi.
Ông bắt đầu được công chúng biết đến nhờ phát hiện của nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc Thụy Sĩ Marcel Cellier với công trình nghiên cứu sâu về âm nhạc Rumani vào thập niên 60. Chính Zamfir đã làm được điều kỳ diệu là vinh danh cây sáo cổ truyền của quê hương ông với khắp thế giới, đặc biệt tại Mỹ, rất được mến mộ trên kênh CNN vào thập niên 80.

Zamfir đã nhận được danh hiệu cho 120 đĩa bạch kim và vàng, phát hành trên 200 album bán được trên 40 triệu băng đĩa ghi âm. Ngoài những bản nhạc pop đương đại, và một số tác phẩm hòa tấu, nhạc của ông còn được nghe trong nhiều soundtracks của nhiều film của Hollywood của Billy Joel’s như “Just the Way You Are” hay “The Karate Kid” và “Picnic at Hanging Rock,” Childhood Memories cho bộ phim Once Upon A Time In America. Đặc biệt là bài “The Lonely Shepherd” do James Last sáng tác được ông biểu diễn rất thành công trong phim Kill Bill Vol 1

Sau đây mới các bạn thưởng thức những bản nhạc sau đây

Massenet Serenad, The Lonely Shepherd, I Just Called To Say I Love You Can You Feel the Love Tonight, My Heart Will Go On, Chiquitita ( Abba)

1. Massenet Serenad

2. The Lonely Shepherd ( nhạc phim Kill Bill)

3. I Just Called To Say I Love You

4/ Can You Feel The Love Tonight

5. My Heart Will Go On

6. Chiquitita ( Abba)

Thân ái chúc các bạn một ngày mới tươi vui bắt đầu một tuần làm việc hiệu quả

“Tôi thường nghĩ rằng có lẽ lý do tôi trở thành ca sĩ thành đạt là vì khi còn bé, tôi chẳng bao giờ làm được điều gì bằng được các anh em trai của tôi. Tôi đã muốn làm một việc gì đó giỏi hơn các anh em tôi”. Đó là bí quyết thành công của Anne Murray.

Từ lúc 7 tuổi, Anne hát suốt ngày. Hơn 40 năm ca hát, giọng hát độc đáo và phong cách trình diễn ấm áp đầy cảm xúc của Anne đã làm cho tên tuổi cô trở thành quen thuộc với những người yêu nhạc pop. Anne đã mở đường cho một thế hệ những diva người Canada những người đã chinh phục thế giới âm nhạc: Celine Dion, Shania Twain, Alanis Morissette và Sarah McLachian. Những điva ấy đều theo bước Anne Murray, con chim hay hót của đất nước Canada.

Liên tục nhiều năm trong cuộc đời ca hát của mình, những bài hát của Anne Murray hầu như chẳng mấy khi không lọt vào bảng xếp hạng top. Anne đã bán được hơn 54 triệu album và đoạt được rất nhiều giải thưởng, trong đó có13 giải Juno Awards, 3 giải American Music Awards, và 4 giải Grammy Awards

Tuy vậy, Anne Murray hạnh phúc được xem là một hình ảnh biểu trưng cho âm nhạc từ đất nước Canada của mình hơn. Giọng hát trầm, ấm áp và những bài tình ca đẹp của Anne đã đan xen thành chất liệu cuộc sống và hòa quyện vào tâm hồn của chúng ta. Những bài hát của Anne ghi dấu những sự kiện trọng đại trong một đời người: tuổi thơ, tình yêu đầu đời, ngày cưới, tình yêu của cha mẹ, hạnh phúc, và cả mất mát. Những ca khúc ấy an ủi vỗ về ta, truyền cảm hứng cho ta, đem lại niềm vui và nâng đỡ ta, sẽ luôn sống mãi trong lòng bao người yêu nhạc, yêu Anne Murray trên khắp thế giới.

Morna Anne Murray sinh ngày 20/6/ 1945 tại thành phố mỏ than bé nhỏ Springhil, Nova Scotia, Canada, trong một gia đình gồm 6 anh em với người cha là bác sĩ và mẹ là y tá chuyên tâm lo lắng cho gia đình. Anne học được ý chí quyết tâm và tính cần cù của cha mẹ và từ tuổi thơ với 5 anh em trai. Khi nhớ về thời thơ ấu của mình, Anne chỉ nhớ một điều: ca hát; bố hát trong khi đang cạo râu, mẹ hát vang khắp nhà khi nấu ăn,hay dọn dẹp, và các anh em trai cùng hát với nhau.

Anne rất yêu âm nhạc. Đó chính là thời của nhạc rock ‘n’ roll. Tuy vậy, Anne có niềm say mê âm nhạc khá đa dạng: nhạc cổ điển, nhạc đồng quê, nhạc gospel, dân ca, và những bản tình ca êm dịu như Pattie Page, Bing Crosby và Rosemary Clooney. Anne yêu thích tất cả.

Anne học đàn piano 6 năm. Năm 15 tuổi bắt đầu học các bài luyện giọng cổ điển.
Sau khi học xong trung học, Anne trải qua 1 năm ở Đại học Mount Saint Vincent, sau đó ở đại học New Brunswick. Niềm say mê âm nhạc vẫn tràn đầy trong Anne. Theo lời bạn thuyết phục, Anne đi thi trong một cuộc thi hát Singalong Jubilee, một chương trình truyền hình CBC rất nổi tiếng. Tuy gây được ấn tượng rất tốt, Anne chưa được mời vì đã có đủ ca sĩ giọng trầm. Hai năm sau cô nhận được một cú điện thoại từ giám đốc sản xuất Bill Langstroth. Cô miễn cưỡng tham dự Singalong Jubilee lần thứ hai vào năm 1966. Lần này cô được mời với mức thù lao của ca sĩ là 71, 5 đô la cho một show, hay 99 đô nếu hát solo.

Murray biểu diễn chính ở thể loại nhạc Pop, Đồng quê, và Thanh nhạc.

Murray là nữ ca sĩ Canada đầu tiên được xếp thứ 1 trên bảng xếp hạng của Mỹ, và là người đầu tiên đoạt kỷ lục vàng cho bài hát mang tên tuổi là Snowbird (1970). Anne cũng là người phụ nữ đầu tiên và người Canada đầu tiên đạt được giải Album của Năm. Bà tiếp tục vươn cao với nhiều Album của Năm trong khoảng thời gian từ 1974 – 1993.  Tổng cộng Anne vinh dự có cả chục Album của Năm.

Murray hiện tại đã thôi hát và sống ở Toronto, nhưng hầu hết các mùa hè đều ở Nova Scotia. Vào ngày 11/5/ 2007, Murray được tạp chí Golf cho Phụ Nữ đặt tên là tay gôn nữ số 1 trong thế giới của những người nổi tiếng (MURRAY NAMED TOP FEMALE CELEBRITY GOLFER). Murray đã đánh bại Tea Leoni, Celine Dion và người mẫu nước Anh Jodie Kidd để có được vị trí số 1 này. Bà cũng là một nhân vật có nhiều hoạt động từ thiện từ các giải đấu golf để quyên góp tiền hổ trợ công tác nghiên cứu ung thư kết tràng, điển hình như giải đấu ở Uxbrighe, Ontario ngày 20/ 5/ 2009 quyên được 150.000 đô la cho hoạt động nói trên.

Trong đời mình, thành công và vinh quang đến với Murray trong cuộc đời nghệ sĩ, nhưng trong cuộc sống gia đình bà rất dũng cảm vượt qua nhiều khó khăn. Tuy kết hôn với Bill Langstroth năm 1975 và có 2 con trai thành đạt (Dawn Langstroth theo nghiệp mẹ là ca-nhạc sĩ đã vài lần biểu diễn chung với mẹ), bà và Bill sau đó đã li dị. Bà cũng chịu đựng nỗi đau mất mát những người thân yêu ra đi vì căn bệnh ung thư  (những người cộng tác trong lĩnh vực âm nhạc, và bạn thân nhất của bà) . Cháu nội của bà mắc chứng bệnh chán ăn (anorexia) .

Dự kiến vào tháng 10/ 2009, Anne Murray sẽ cho phát hành cuốn tự truyện ALL Of Me qua đó người nữ nghệ sĩ lớn của Canada và nhạc pop quốc tế sẽ trải lòng tâm sự về 40 năm ca hát và cuộc đời mình.

Sau đây mời các bạn nghe 7 bài hát của Anne Murray qua những thời kỳ khác nhau.

Mở đầu là bài

1/ You Are My Sunshine, giai điệu rộn ràng vui tươi, giản dị như dân ca với ca từ thật ý nghĩa và dễ thương. Murray mời gọi chúng ta hãy để cho mặt trời đi vào, vào nhà của chúng ta, tâm hồn lạc quan. Hãy cười với ánh nắng và mở rộng lòng mình đón ánh dương ….

Không nói ra các bạn cũng biết vì sao mình đặt nó lên vị trí số 1 trong list nhạc hôm nay? Đây là một trong những bài hát ưa thích của mình. Xin tặng bài hát này cho tất cả các bạn yêu Nhạc Xanh, các em KY, TD, và đặc biệt Leo (đã tìm thấy sunshine mỗi ngày trong đời vì đã mở cửa và mở lòng). Mong sao chúng ta ai cũng có mặt trời trong lòng, luôn giữ cho mình ấm áp bất kể trong thời tiết nào: một sáng hiu hắt không có mặt trời, hay một chiều mưa giông tới….

Thân chúc các bạn một ngày mới tươi hồng với nắng đẹp và nhiều nụ cười, những ngày cuối tuần thật vui tươi.

2/ YOU NEEDED ME
3/ COULD I HAVE THIS DANCE ?
4/ I JUST FALL IN LOVE AGAIN

5/ JUST ANOTHER WOMAN IN LOVE
6. WHEN I FALL IN LOVE – ANNE MURRAY-CÉLINE DION
7. SOMEBODY’S ALWAYS SAYING GOODBYE

1/ YOU ARE MY SUNSHINE

The other night dear
As I lay sleeping
I dreamed I held you in my arms
When I awoke, dear
I was mistaken
So I hung my head and I cried.

You are my sunshine
My only sunshine
You make me happy
When skies are gray
You’ll never know dear
How much I love you
Please don’t take my sunshine away

(Chorus)

So let the sunshine in
Face it with a grin
Smilers never lose
And Frowners never win
So let the sunshine in
Face it with a grin
Open up your heart and let the sunshine in

My mommy told me something
That little girls should know
It’s all about the devil
And I’ve learned to hate him so
I know he’ll be unhappy
Cause I’ll never wear a frown
Maybe if we keep on smiling
He’ll get tired of hangin’ round

2/ YOU NEEDED ME

I cried a tear
You wiped it dry
I was confused
You cleared my mind
I sold my soul
You bought it back for me
And held me up and gave me dignity
Somehow you needed me.

Chorus
You gave me strength

To stand alone again
To face the world
Out on my own again
You put me high upon a pedestal
So high that I could almost see eternity
You needed me
You needed me

And I can’t believe it’s you I can’t believe it’s true
I needed you and you were there
And I’ll never leave, why should I leave
I’d be a fool
‘Cause I’ve finally found someone who really cares

You held my hand
When it was cold
When I was lost
You took me home
You gave me hope
When I was at the end
And turned my lies
Back into truth again
You even called me friend

Repeat Chorus

You needed me
You needed me

3/ COULD I HAVE THIS DANCE ?

I’ll always remember the song they were playing,
The first time we danced and I knew.
As we swayed to the music and held to each other,
I fell in love with you.
Could I have this dance for the rest of my life?
Would you be my partner, then every night?
When we’re together it feels so right,
Could I have this dance for the rest of my life?

I’ll always remember that magic moment,
When I held you close to me.
As we moved together, I knew, forever,
You’re all I’ll ever need.

Could I have this dance for the rest of my life?
Would you be my partner every night?
When we’re together it feels so right,
Could I have this dance for the rest of my life?

Could I have this dance for the rest of my life?
Would you be my partner every night?
When we’re together it feels so right,
Could I have this dance for the rest of my life?

4/ I JUST FALL IN LOVE AGAIN

Dreaming, I must be dreaming
or am I really lying here with you?
Baby, you take me in your arms
And though I’m wide awake
I know my dream is coming true
And Oh I just fall in love again
just one touch and then it happens every time
There I go I just fall in love again
and when I do, I can’t help myself
I fall in love with you

Magic, it must be magic
The way I hold you when the night just seems to fly
Easy for you to take me to a star
Heaven is that moment when I look into your eyes.
And Oh I just fall in love again
just one touch and then it happens every time
There I go I just fall in love again
and when I do, I can’t help myself
I fall in love with you
Can’t help myself
I fall in love with you

5/ JUST ANOTHER WOMAN IN LOVE

I’m strong, I’m sure, I’m in control, a lady with a plan
Believing that life is a neat little package I hold in my hand
I’ve got it together, they call me “the girl who knows just what to say and do”
Still I fumble and fall, run into the wall, ’cause when it comes to you, I’m

CHORUS
Just another woman in love, a kid out of school
A fire out of control, just another fool
You touch me and I’m weak, I’m a feather in the wind
And I can’t wait to feel you touching me again
With you I’m just another woman, just another woman in love

So pardon me if I should stare and tremble like a child
That “wanting you” look all over your face is driving me wild
I’m just what you make me, can’t wait ’till you take me and set all my feelin’s free
I know that you can, so come be my man, tonight I wanna be

6. WHEN I FALL IN LOVE – ANNE MURRAY-CÉLINE DION

When I fall in love
It will be forever
Or I’ll never fall in love

In a restless world
Like this is
Love is ended before it’s begun
And too many
Moonlight kisses
Seem to cool in the warmth of the sun

When I give my heart
I give it completely
Or I’ll never give my heart

And the moment I can feel that you feel that way too
Is when I fall in love with you

7. SOMEBODY’S ALWAYS SAYING GOODBYE

Railroad station, midnight trains
Lonely airports in the rain
And somebody stands there
With tears in their eyes

It’s the same old scene, time after time
That’s the trouble with all mankind
Somebody’s always saying goodbye

Taxi cabs leave in the night
Greyhound buses with red tail lights
Someone’s leaving and someone’s left behind

Well, I don’t know how things got that way
But every place you look these days
Somebody’s always saying goodbye

Take two people like me and you
We could have made it, we just quit too soon
Oh, the two of us, we could have had it all
If we’d only tried

But that’s the way love is, it seems
Just when you’ve got a real good thing
Somebody’s always saying goodbye
Somebody’s always saying goodbye

ặc biệt

Chào các bạn,

Bhutan, Miền Đất của Rồng Sấm Sét (Land of Thunder Dragon), là một quốc gia Phật giáo nhỏ bé ở đầu đông dãy Hy-mã-lạp-sơn, giữa Trung Quốc và Ấn Độ.

Bhutan là quốc gia duy nhất trên thế giới có chỉ số Tổng Hạnh Phúc Quốc Gia (Gross National Happiness) là chỉ số kinh tế chính thức. Các quốc gia khác trên thế giới chỉ biết kinh ngạc và thán phục, nhưng không ai dám noi theo, có lẽ vì mọi người thừa biết rằng cách cạnh tranh kinh tế ngày nay, đưa đến những thống kê kinh tế hấp dẫn, làm cho người ta giàu có thêm vật chất nhưng lại giảm hạnh phúc rất nhiều.

Thế giới hầu như bế tắc trên đường tìm kiếm hạnh phúc, trong khi Bhutan can đảm mang “hạnh phúc” vào chính sách kinh tế chính trị quốc gia. Đây không phải là vấn đề dễ làm đối với lãnh đạo ngày nay.

Nhưng, phải chăng đó là chân lý? Tất cả sinh hoạt xã hội chính trị kinh tế của một quốc gia chỉ nhằm mục đính tạo hạnh phúc cho nhân dân. Nhưng, lãnh đạo khắp nơi trên thế giới nói năng bất tận đủ điều, ngọai trừ đích điểm tối hậu–hạnh phúc–thì không ai dám nhắc tới!! Đó là chưa kể, nhiều chính phủ trên thế giới còn làm cho dân khổ sở hơn.

Phải chăng chân lý chính trị của thế giới ngày nay nằm trong một quốc gia nhỏ bé, nhưng rất thành thật với chân lý?

Trong khi dùng kỹ thuật tối tân về computer, viễn thông và Internet để phát triển quốc gia, Bhutan vẫn duy trì và phát triển văn hóa truyền thống của dân tộc, và bảo vệ mội trường, không cho phát triển kinh tế phá họai môi trường như tất cả mọi nơi khác trên thế giới.

Năm 2006, Newsweek thông báo Bhutan là quốc gia hạnh phúc số 1 ở Á Châu và thứ 6 trên thế giới, dựa theo một nghiên cứu của University of Leicester năm 2006 gọi là Bản Đồ Hạnh Phúc Thế Giới (World Map of Happiness).

Sau đây chúng ta hãy cùng xem một vài video nhạc của Bhutan để thấy quốc gia này hiền hòa đến mức nào.
.

1.  Gungsa Thoenpo, đội vũ hoàng gia

.

2. Vũ Bhutan (Zemling Migi Bhomo)


.

3. Nhạc mới (Lumaseriri)

Chào các bạn,

Năm 1995 mình và bà xã lên thăm Buôn Ma Thuột và đuợc chị Linh Nga Niêk Dam, lúc đó là đang dạy âm nhạc và làm việc tại đài phát thanh Buôn Ma Thuột, đưa đi chơi, ca hát với một nhóm bạn của chị. Và chị Linh Nga giới thiệu cho mình và Phượng nhạc Êđê và giọng ca Ymoan.

Phản ứng đầu tiên của mình với nhạc Êđê là sức mạnh và mức văn minh của nó. Dĩ nhiên là chị Linh Nga đã nói trước với mình, “Anh sẽ ngạc nhiên khi nghe nhạc Êđê. Như là nhạc rock.” Nghe xong một vài bản trong máy cassette của chị mình thấy quá hứng khởi. Mình nói với chị Linh Nga, “Nhạc này mà sang Mỹ trình diễn như nhạc rock tân thời, thì dân Mỹ phải mê.” Mình còn đề nghị với chị Linh Nga là viết lời tiếng Anh cho các ca sĩ Êđê hát, để xuất cảng văn hóa sang Mỹ. Nhạc Êđê mạnh và rất chỏi nhịp. Đó là đặc điểm của nhạc rock tân thời, khác với nhạc cổ điển vào nhịp rất đều đặn.

Chỉ qua âm nhạc là mình đã rất khâm phục các anh chị em Êđê. Âm nhạc như vậy thì sức sống rất mạnh. Mấy năm trước khi có tin UNESCO công nhận nhạc chiêng Tây Nguyên là di sản văn hóa thế giới mình rất vui. Nhạc chiêng của người Êđê rất sophisticated.

Giong ca của Ymoan là giọng ca của núi rừng hùng dũng hoang vu. Đó không phải là giọng ca cho phòng trà, cho dancing trong phòng. Đó là giọng ca với gió ngàn, mây trắng, đồi thấp núi cao, và mang núi đồi hoang dã vào quả tim con người. Nếu người ta vũ theo giọng ca Ymoan, thì nhất định đó phải là những vũ điệu của rừng núi, bên cạnh ánh lửa bập bùng, với nhịp vỗ của gồng chiêng.

Mình đang tính research để viết một bài giới thiệu về Ymoan thì thấy có bài trên VnExpress rất hay. Dùng bài đó giới thiêu thay vì viết một bài dở hơn. Có lẽ đa số các bạn trong nước đã biết rõ về Ymoan, nhưng các bạn nước ngoài có thể được thêm thông tin tốt từ bài báo này.

Sau đó mình mời các bạn xem 4 videos của Ymoan và một video phỏng vấn Ymoan và Nguyễn Cường, người nhạc sĩ viết nhạc Tây Nguyên.

Bài này dành riêng cho The Daklak Gang (chị Huệ et al). Và dành chung cho các bạn khắp thế giới chưa để ý văn hóa Êđê.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

.

Y Moan mê đắm giữa núi rừng Tây Nguyên
.

Chỉ khi Y Moan hát như… phát rồ, người ta mới thấy được trong lời hát ấy cái lồng lộng của đất trời Tây Nguyên, cái mưa dầm dề, cái nắng thiêu đốt cùng vẻ tươi xanh hào phóng của cao nguyên.

Y Moan và nhạc sĩ Nguyễn Cường trên cao nguyên M’drak 10 năm trước.

Trước Y Moan không có ai và sau Y Moan có lẽ khó tìm được một giọng hát như vậy. Nhưng Y Moan hát hay nhất là khi anh đi về các buôn làng.

Anh bảo chỉ ở làng, nhìn thấy đồng bào đứng chung quanh, lố nhố, bề bộn như thế hát mới “đã”, giọng mới tròn, to, vang hết mức. Dù đồng bào không có thói quen vỗ tay tán thưởng, khen ngợi mỗi khi Y Moan (hay bất cứ ca sĩ nào) hát xong, thế mà vẫn thấy ấm lòng.

Bà con chỉ nói: “Moan, hát đi”, thế là Y Moan hát. Mà khi Moan đã hát thì không biết đến khi nào ngừng; chỉ khi nào trưởng đoàn vì sợ “bể” chương trình, bảo “stop” Moan mới thôi. Vì thế người ta không còn lạ khi Y Moan hát một hơi 13 bài, gần như độc diễn (trong những kỳ đi diễn của Đoàn Ca múa nhạc dân tộc Đăk Lăk), hát đến độ máu miệng trào ra, nhổ bãi máu rồi hát tiếp.

Có chứng kiến Y Moan ôm đàn một mình lững thững giữa thảo nguyên M’drak cỏ xanh trải thảm ngút mắt trên đèo Phượng Hoàng – từ Khánh Hòa lên Đăk Lăk – miệng hát vang mới biết đó là lúc anh đang xuất thần.

Ở đó, giữa núi đồi nghe “một mình qua sông, qua núi đồi” (Chim phí bay về cội nguồn – tác giả Y Phôn Ksor) mà vẫn cứ thấy nhớ núi đồi.

Ở đó, nghe “ai yêu tự do thì lên núi nghe đàn” (Cây đàn Chapi – tác giả Trần Tiến) mới thấy đúng là một phát hiện! Giọng ca bị đóng đinh vào đại ngàn này đâu thể hát ở phòng trà, sân khấu giữa thị thành. Phải trả giọng hát ấy về với núi rừng, về với cao nguyên, với cái nắng, cái gió, cả cái nghèo…

15 năm trước cũng đã có lúc Y Moan định về “lập nghiệp” ca hát ở Sài Gòn. Về đôi ngày hát cho một số chương trình, các phòng trà nhưng rồi quá nhớ rừng, nhớ cái nắng cao nguyên lại nhảy xe về với Đăk Lăk.

Cho đến bây giờ, Y Moan vẫn cảm nhận mồn một nỗi nhớ cao nguyên tha thiết ấy khi lần đầu tiên trong đời rời quê nhà để được thấy đồng bằng, để thấy được sự bao la của biển, thấy được đất nước muôn màu, đa dạng…

Đó là chuyến xuống núi tham gia Hội diễn ca múa nhạc toàn quốc ở Quy Nhơn năm 1979. Rồi có nhiều lần làm “sứ giả văn hóa cao nguyên” trong những chuyến xuất ngoại sang diễn ở châu Âu, châu Mỹ, Australia, Nhật… nhưng chỉ càng cho anh thấy mình không thuộc về thế giới phồn hoa đô hội.

Và Moan quyết định gắn đời mình ở cao nguyên, với Đoàn Ca múa nhạc dân tộc Đăk Lăk, cho dù mỗi đêm đi hát (và hát bao nhiêu bài đi nữa) tiền bồi dưỡng chỉ 70.000 đồng.

Chỉ hát ở cao nguyên, Y Moan mới được gần gũi với “gái trai quê tôi, da nâu mắt sáng, vóc dáng hiền hòa” (Ơi M’drak – tác giả Nguyễn Cường).

Bây giờ ở tuổi 52 với 35 năm theo nghề ca hát, Y Moan vẫn là một “ca sĩ tỉnh lẻ” dù cả nước biết đến tên anh. Nơi anh ở là một cái gara vài chục mét vuông trong khuôn viên của Đoàn Ca múa nhạc dân tộc Đăk Lăk ở thành phố Buôn Ma Thuột. Hằng ngày đoàn di chuyển đến buôn làng nào cũng có Y Moan theo.

Có thể nói Y Moan là “linh hồn” của đoàn từ mấy chục năm. Vắng anh sức hấp dẫn của đoàn mất đi nhiều. Moan đi hát và vẫn đi làm rẫy. Rẫy cà phê 3 ha cách Buôn Ma Thuột chừng 45 km, ở huyện Cư M’gar, là thế giới kết nối một Y Moan nông dân với một Y Moan nghệ sĩ, Y Moan phóng khoáng với Y Moan sâu sắc, Y Moan của núi rừng với Y Moan của phố thị, Y Moan của công chúng với Y Moan của gia đình, và nó nuôi dưỡng tâm hồn của anh. Cuộc sống của gia đình anh 5 người phụ thuộc rẫy cà phê đó.

52 năm trước, có một đứa bé được sinh ra trên rẫy rồi được gói lại gùi về nhà. Về chuyện ca hát, Y Moan nhớ lại lúc còn nhỏ, lần đầu tiên xin đi theo ông Ama Nô đi hát “cho vui”.

Ama Nô là một chiến sĩ cách mạng, cũng là nhạc sĩ, người J’Rai ở Phú Bổn nhưng hoạt động ở chiến trường Đăk Lăk, người phụ trách đầu tiên của Đoàn văn công B3 của tỉnh Đăk Lăk trước năm 1975 – tiền thân của Đoàn Ca múa nhạc dân tộc Đăk Lăk ngày nay.

Anh vẫn nhớ lời mẹ cản ngăn, vì ca hát là nghề xa lạ với buôn làng; nhớ đôi dép cao su đầu tiên mà thầy Ama Nô cắt từ lốp xe cho anh bước vào con đường nghệ thuật (đi dép để ra hát trước đám đông); nhớ màu áo xanh bộ đội văn công được mặc; nhớ đi hát mà vẫn phải mang theo súng AK (vì sợ Fulro phục kích vào những năm đầu giải phóng); nhớ cục lương khô được phát sau mỗi lần hát; nhớ cả lúc đang học nửa chừng ở Nhạc viện Hà Nội phải quay về chỉ vì đoàn không có người… hát, rồi không bao giờ quay lại.

Âm nhạc đã dắt thằng bé chân trần của gió núi mây ngàn đi mãi cho đến ngày hôm nay, quên mất lời hứa với mẹ “đi thử với Ama Nô một thời gian rồi về thôi”.

Nhờ cuộc đi “hát thử” kéo dài cả đời người đó, hình ảnh và giọng hát Y Moan giờ đây đã lưu lại đâu đó trong các ca sĩ cao nguyên như Y Zắc (Đăk Lăk), Siu Black (Kontum), Y Yang Tuyn (Gia Lai), Cil Trinh (Bonner Trinh – Lâm Đồng), Karazan Dik, Krazan Blin (Lâm Đồng), cả Kasim Hoàng Vũ và Y Garia (đang học Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật quân đội)…

Thật không quá lời khi nói rằng trong những tác phẩm viết về cao nguyên của nhạc sĩ Nguyễn Cường cũng có bóng dáng tiếng ca hoang dại của kẻ hát rong Y Moan, người không chỉ “truyền bá” âm nhạc Nguyễn Cường mà còn thổi vào đó cái hồn Tây Nguyên.

Trong căn nhà bề bộn nhạc cụ, sách, đĩa nhạc, huy chương, giấy khen, kể cả bằng chứng nhận nghệ sĩ ưu tú của Y Moan, có một đĩa nhạc được “sản xuất” rất không chuyên nghiệp, mang tựa Đứa con của núi rừng có in chân dung và tên Y Moan Ê Nuôl.

“Có phải album cá nhân đầu tiên của Y Moan?”. Anh chậm rãi trả lời: “Mình và thằng con trai Y Wol vừa mới làm xong (cha đàn hát, con hòa âm, phối khí). Chị Nguyễn Thị Minh Ngẫu, vợ của Y Moan, tên Êđê là Amí Wol, cho biết: “Phải làm gấp một cái để lưu lại vì căn bệnh lao phổi mãn tính đang đe dọa giọng hát anh ấy”.

Chị Minh Ngẫu nói bác sĩ Buôn Ma Thuột, TP HCM đều không cho đi hát nữa nhưng Y Moan cứ bước qua lời can ngăn, chỉ vì “Em ơi, không được hát anh chịu không nổi”.

Có một lá đơn Y Moan gửi đến Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Đăk Lăk, bày tỏ rằng những ca khúc đầy “linh hồn” Tây Nguyên của các nhạc sĩ đã mất hay đang sống: Ama Nô, Ama Nui, Rơ Chăm Dơn, Y Sơn Nie, Kpa Ylang, Y Phôn Ksor, Y Kô, Linh Nga Nie Kdam…, những di sản âm nhạc hiện đại của người Tây Nguyên cần được ghi âm, và anh sẽ tình nguyện hát không cần “nhuận ca”. “Nếu không ai làm thì mình tình nguyện, chỉ cần đầu tư cho việc ghi âm, in sang vào đĩa CD hoặc VCD, DVD”.

Trong không gian lặng im như cánh rừng buổi chiều về, bất chợt Y Moan với lấy cây đàn dựng bên góc nhà, rồi những âm thanh quen thuộc vang lên: “Tôi như con chim lạc bay trên đồi cao/ Tôi như con thú lang thang trong rừng sâu/ Tôi như giọt mưa khao khát lời”.

Cái con chim phí của đất trời Tây Nguyên, cái giọng hát đang bị bệnh tật đe dọa ấy lại vang lên say sưa, mê đắm…

(Theo Tuổi Trẻ)

.

Ơi Madrak (Nguyễn Cường)

.

Ơi M’drak – Ymoan (Nguyễn Cường) (biểu diễn trên TV)

.

Ơi chim ktia – Ymoan (Ysơn Kniê)

.

Chim Pi bay về cội nguồn

.

Phỏng vấn Ymoan và Nguyễn Cường

Chào các bạn,

Nhạc Flamenco của Tây Ban Nha có một sắc thái rất đặc biệt, từ âm thanh đến phong cách trình diễn. Nói đến Flamenco là nói đến guitar, hát và vũ. Nó có vẻ như là một loại nhạc để người ta đàn, hát và vũ quanh khóm lửa, như là nhạc của những người Gypsy lang thang.

Nhạc Flamenco, về melodie thường đi từ cao xuống thấp và xuống từ từ từng nốt một, la sol fa mi…, có âm hưởng nhac Ả Rập. Trên thực tế, vũ Flamenco có một phần nào múa bụng của người Ả Rập. Cách đánh đàn guitar cũng thoải mái hơn nhạc cổ điển, hòa âm giản dị, dùng vận tốc, và nhịp điệu rõ ràng để vũ.

Ngoài cây guitar, người ta dùng tay hay chân để tạo nhịp, hầu như chẳng cần nhạc cụ nào khác. Đây đúng là nhạc cho những cách đồng hay những đường phố.

Dưới đây chúng ta có một số video vũ Flamenco.

_ Video đầu tiên do Ramon Ruiz chơi guitar và Anita la Maltesa vũ. Cả hai dạy Flamenco ở Luân Đôn.
_ Video 2, Maria Pages trình diễn Fire Dance. Đây là vũ Flamenco, nhưng trình diễn trong chương trình Riverdance, là vũ đoàn Ireland nỗi tiếng. Và Fire Dance là tên Riverdance đặt cho màn vũ này, chứ không phải tên của một vũ điệu.
— Video 3, Joaquín Cortés, nam vũ công nỗi tiếng nhất của Tây Ban Nha ngày nay.
— Video 4, Joanquín Cortés và nữ tài tử Jennifer Lopez.

Mời các bạn thưởng thức cuối tuần. 🙂

Flamenco song, dance and guitar. Guitar by Ramon Ruiz, dance by Anita la Maltesa. London based artists and teachers.

.

Maria Pages – Firedance (from Riverdance)

.

Joaquin Cortes — flamenco II

.

JENNIFER LOPEZ và JOAQUIN CORTES

Chào các bạn,

Khmer rock là một phối hợp hấp dẫn giữa âm thanh và nhạc cụ truyền thống của Khmer với âm thanh, nhịp điệu, và khí cụ tân thời. Theo Saraj Cuddon của BBC thì Khmer rock là phối hợp giữa nhạc rock Mỹ và nhạc cụ Khmer thời thập niên 1960’s khi quân đội Mỹ có mặt ở Kampuchia trong thời chiến tranh. Loại nhạc này phát triển được 10 năm, đến thời Khmer đỏ (1975-1979) thì nó bị tận diệt cùng với các nhạc sĩ và ca sĩ thời đó. Ngày nay có sống lại với đầy đủ sắc thái riêng.

Bên cạnh các ban nhạc rock ở Kampuchia, tại Los Angeles (California, Mỹ) có ban nhạc Dengue Fever mang Khmer Rock đến khán giả quốc tế.

Tháng 11 năm 2006, trong vòng đi Á châu của mình, mình có ghé qua Kampuchia (và Sài Gòn & Hà Nội). Thăm bảo tàng viện diệt chủng Pol Pot, thực sự là buồn. Các bạn à, cái tâm con người mong manh lắm, từ thiên thần ta thành ác quỉ chỉ một bước, và có thể là chỉ trong phút giây. Cho nên ta phải canh giữ tâm mình kỹ lưỡng, như người chăn trâu trong thập nhị ngưu đồ.

Xem các videos Khmer rock ngày nay, chúng ta có thể cảm nhận được lòng tự hào của các anh em Khmer của chúng ta. Dưới đây, hai videos đầu là của Dengue Fever ở Los Angeles, hai video sau là của hai nhóm rock ở Kampuchia.

Mời các bạn thưởng thức.

Hoành

.

Dengue Fever — Seeing hands

.

Dengue Fever — Sleeping Walking Through The Mekong

.

Moatanak Pheap Chea Khmer – Rock Zone

.

Youvetioun khmer – Rock Group