Category Archives: trà đàm

Nhẫn nhục

Chào các bạn,

Nhẫn nhục có vài chữ bà con như là nhẫn nhịn, nhịn nhục. Nhẫn là kiên nhẫn, nhục là điều nhục nhã. Tức là kiên nhẫn chịu đựng nhục nhã. Nhưng ý này chưa phải là ý chính của nhẫn nhục.

Nhẫn nhục trong tiếng Phạn là Ksanti paramita, tiếng Hán Việt là Nhẫn nhục balamật. Balamật là phiên âm của paramita, nghĩa là qua bờ bên kia, giác ngộ. Nhẫn nhục là một trong sáu phương tiện giác ngộ của Bồ tát, gọi là Lục độ balamật, gồm Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, và Trí tuệ. Continue reading Nhẫn nhục

Thời gian như tên bay qua cửa

Chào các bạn,

Các bạn có lẽ đã nghe câu “Thời gian như tên bay qua cửa” nhiều lần rồi – mũi tên mà bay ngang khung cửa, bạn đứng trong nhà nhìn ra cửa thì thấy mũi tên bay qua chỉ trong 1/10 giây. Thời gian đi nhanh thế đó.

Lúc các bạn còn nhỏ, tuổi teen, hoặc tuổi đại học, có lẽ các bạn thấy thời gian đi rất chậm. Đó là vì chưa có kinh nghiệm sống, chưa thực sự trải nghiệm thời gian đi nhanh đến đâu. Continue reading Thời gian như tên bay qua cửa

Tích cực với đời

Chào các bạn,

Khi các bạn thấy đất nước hay thế giới có nhiều vấn đề – nhũng lạm, cướp bóc, chiến tranh, mạnh hiếp yếu, bất công, loạn lạc – đừng học theo các thầy tiêu cực than vãn, phàn nàn, trách móc, chán đời, trốn đời, trách đời, cay đắng, hằn học.

Nếu sân nhà bạn có nhiều rác, đó là lý do để bạn dọn rác, không để chửi đời và phàn nàn. Continue reading Tích cực với đời

Work ethics – Đạo đức lao động

Chào các bạn,

Đạo đức lao động là một thái độ tôn trọng giá trị của lao động, của làm việc.

Trong văn hóa cổ của VN, hình như người ta đặt giá trị cao ở chữ Nhàn, và có lẽ là không mấy tôn trọng giá trị lao động, đặc biệt là lao động chân tay. Người sang thì chẳng lao động – làm quan hay con quan thì chẳng lao động bao giờ. Và ngày nay mình có cảm tưởng dân cả nước cũng không cho lao động một giá trị cao cấp nào – nhìn các cô các bà mặc áo quần chống nắng, che kín từ đầu xuống bàn chân như Ninja, để giữ cho da trắng, thì biết rằng lao động (da nâu vì nắng) có lẽ chẳng có giá trị gì. Continue reading Work ethics – Đạo đức lao động

Tâm là chủ

Chào các bạn,

Có lẽ 3 chữ quan trọng nhất cho đời bạn là câu đầu tiên, gồm chỉ 3 chữ, của Kinh Pháp Cú: “Tâm là chủ.”

Nghĩa là tâm bạn, tư duy của bạn, làm chủ đời bạn – không phải là Phật Chúa thánh thần, ma quỷ, số phận, may mủi, duyên kiếp… Tất cả mọi thứ khác đều có thể ảnh hưởng đến đời bạn ít nhiều, nhưng phần lớn cuộc đời của bạn được định đoạt bởi tư duy của bạn. Continue reading Tâm là chủ

Tự tin là gì?

Chào các bạn,

Hẳn các bạn đã biết tự tin là gì – là tin vào chính mình. Tin rằng mình có thể là nhà chính trị tài ba, là đại gia kinh tế, là bác sĩ mổ óc tài giỏi, là kỹ sư IT đầy sáng tạo, là thầy giáo nổi tiếng nhất nước… Đó là tự tin vào chính mình.

Và tự tin thật là quan trọng, vì nếu bạn thiếu tự tin, bạn nghĩ rằng mình chỉ có thể làm nghề hốt rác, thì bạn sẽ hốt rác cả đời.

Nhưng dù sao thì tự tin vào nghề nghiệp vẫn chỉ là tự tin vào hàng đai trắng. Đó là những điều các thầy tư duy tích cực dạy học trò mới nhập môn. Continue reading Tự tin là gì?

Teamwork

Chào các bạn,

Bài học về teamwork có lẽ là lớn nhất cho mình là mình học được từ cô con gái của mình lúc cô nhỏ mới 8 tuổi.

Nhà bếp của mình khá rộng, nên có một cái bàn lớn ở đó, để làm bàn ăn hay là chỗ làm việc hay ngồi chơi. Ngay trên bàn là điện thoại bàn, thời đó chưa có điện thoại di động. Một ngày nọ mình ngồi tại bàn đó làm gì thì quên rồi. Nhưng cô con gái của mình lấy điện thoại gọi bạn và làm việc gì đó khoảng 20, 25 phút.

Khi cô nhỏ nói xong, mình hỏi: “Con làm gì vậy?” Continue reading Teamwork

Who am I – Tôi là ai?

Chào các bạn,

Đây là câu hỏi mọi người trên thế giới đều tự hỏi một lúc nào đó. Nhu cầu cần xác định được mình là ai, là gì, là nhu cần tinh thần tự nhiên của mỗi người. Không ai không hỏi câu đó.

Nhưng câu trả lời thì khó khăn. Thường nhất là người ta trả lời bằng dòng tộc của mình – tôi là con ông đó bà đó, cháu ông đó bà đó, anh em họ 3 đời của Vua nào đó… – hay bằng nghề nghiệp của mình – tôi là luật sư, bác sĩ, thầy giáo, kỹ sư… Tuy nhiên, những câu trả lời đó thường chẳng đủ rốt ráo để trả lời. Continue reading Who am I – Tôi là ai?

Tầm nhìn cho đất nước

Chào các bạn,

Bạn có tầm nhìn gì cho đất nước không? Bạn muốn 50 năm nữa VN sẽ thế nào? Sẽ đứng vào hàng thứ mấy về mức sống trung bình trong số 195 quốc gia trên thế giới? Trình độ văn minh – cách sống tử tế, hòa ái, lịch sự – hàng thứ mấy trên thế giới? Continue reading Tầm nhìn cho đất nước

Do what is right – Làm điều đúng

Chào các bạn,

Có lẽ mỗi chúng ta đã nghe câu giản dị “Làm điều đúng” cả nghìn lần trong đời. Nhưng câu giản dị này lại có thể rất phức tạp và rối rắm trong đầu óc con người. “Đúng” nghĩa là sao? Cái gì là đúng? Đúng theo ý ai? Đúng theo tiêu chuẩn nào?

Người Công giáo ăn thịt thả giàn, nhưng người Phật giáo thì nhiều người ăn chay trường, không ăn thịt cá để tránh sát sinh. Thế thì ăn kiểu nào là đúng, kiểu nào là sai. Nhuộm tóc năm bảy màu và xâm đầy mình như vẩy cá, trong khi mình đang làm thầy giáo, thì đó là đúng hay sai? Continue reading Do what is right – Làm điều đúng

Giá trị của sống chung

Chào các bạn,

Ngày nay chúng ta thấy các cô cậu nhỏ có tư duy là vui thì ở với nhau, không vui thì chia tay, chẳng lý do gì phải ở chung cho mệt não. Và nhiều cặp lập gia đình được 5 tháng đã li dị, đừng nói tới 5 năm.

Triết lý “Vui thì ở, không vui thì đi” được xem như một luồng tư duy của thời đại giải phóng phụ nữ. Ngày xưa phụ nữ lập gia đình là coi như phải hầu hạ nhà chồng cả đời kể cả khi chồng chết. Ngày nay phụ nữ có thể sống độc lập, tự mình lo cho mình và con cái, không nhất thiết phải trông cậy vào một người đàn ông hay gia đình ông ấy. Và đó chính là giải phóng phụ nữ. Continue reading Giá trị của sống chung

Chuyện gì sẽ đến sẽ đến

Chào các bạn,

“Chuyện gì sẽ đến sẽ đến” là mình dịch từ tiếng Tây Ban Nha “Que sera sera”, tên của một bài hát Mỹ nổi tiếng, đã được đăng vài lần trên ĐCN, có nghĩa là: Chuyện gì trong tương lai đã được định là sẽ đến, thì sẽ đến. Đây là một bài hát rất trong sáng và tích cực về thuyết định mệnh (fatalism) hiếm thấy trong văn hóa Mỹ – văn hóa Mỹ chủ trương sức người cộng với sức Chúa sẽ thay đổi mọi sự theo hướng tốt hơn, và thường chẳng nói đến định mệnh. >

Thắng và bại

Chào các bạn,

Tư duy về thắng và bại hầu như tiêu thụ hết cả cuộc đời của chúng ta. Ngay từ nhỏ chúng ta đã được người lớn huấn luyện về thắng và bại mỗi ngày. Trong lớp thì có thứ hạng từ 1 đến bét. Mẹ dạy con gái phải nói năng lễ độ, ăn mặc lịch sự, để lớn lên làm hoa hậu. Bố dạy con trai lớn lên làm tướng… Cứ y như là những nghề khác chẳng đáng quan tâm. Và những nghề như hốt rác, bán ve chai, bán bánh mì, bán vé số… chẳng ai khuyến khích con làm, ngược lại dùng những nghề đó để de dọa con cái. Continue reading Thắng và bại

Chữ thời

Chào các bạn,

Chữ “thời” có nghĩa là chữ “thời gian” hay “thời giờ.” Làm việc gì mà đúng thời thì thành, và sai thời thì bại. Điều này dân ta ai cũng biết.

“Thời” rất thường xuyên còn có nghĩa là “ý Trời.” Lúc Trời đồng ý cho bạn thành, thì bạn thành, khi Trời cho bạn bại, thì bạn bại.

“Thời” thường chỉ chung mọi thứ ảnh hưởng đến bạn, từ ý Trời đến tình hình kinh tế chính trị thế giới và đất nước, đến vui hay không vui của ông hàng xóm, đến anh chàng lái xe trên đường đang say hay tỉnh khi lái đến gần bạn… Nói chung là cả trăm thứ quanh bạn, thứ nào đến “thời” gặp bạn thì chúng sẽ đến lúc đó, và ảnh hưởng trên công việc và cuộc đời của bạn.

Thế cho nên “Thời” có thể cụ thể, như lúc nào bố vui, lúc nào ông hàng xóm thoải mái, hôm nào trời mưa… nhưng cũng có thể rất trừu tượng, như là Trời có muốn mình làm việc này không, dự án gáo dục mình đang làm lúc nào mới ảnh hưởng thấy được trong nước…

Những điều thấy được thì dễ rồi. Muốn xin tiền mẹ thì đợi lúc mẹ vui vẻ hãy xin, đừng xin lúc mẹ đang bực mình.

Nhưng những điều trừu tượng như “ý Trời” thì hãy dùng “common sense” (lẽ thường, trí khôn) của bạn để mà ứng xử. Nếu mình làm điều tốt với ý tốt thì Trời sẽ ủng hộ mình, hay ít nhất là không cản mình. Nếu mình tính đi ăn cướp, thì rất có thể Trời sẽ tìm cách cho công an biết. Hay, mình thường giúp nhiều người, thì khi mình làm việc của mình, có khả năng cao là sẽ có người hỗ trợ (dù mình chẳng biết chắc người đó là ai). Nói chung là những điều khó thấy thì mình tư duy với Luật Nhân Quả – mình cứ gieo nhân tốt thì có khả năng cao là mình sẽ gặt được quả tốt.

Đó hai cách ứng xử với “thời” của những điều cụ thể và những điều trừu tượng.

Nhưng điều chính mà mình muốn nhắn nhủ với các bạn trong bài này là: “Thời” (gọi là Nàng Tiên Thời Gian) có thể làm rất nhiều việc tốt cho mình, nếu mình để yên cho nàng làm việc. Đây là bí quyết LỚN của thành công.

Nếu bạn không có lý do để gấp, thì hãy chậm lại, để Nàng Tiên Thời Gian có thời gian làm việc cho bạn. Cô Tiên này là người đồng hành của bạn siêu đẳng nhất thế giới, không ai có thể sánh bằng.

Bạn thấy một chếc xe rất xịn, muốn mua ngay, nhưng chẳng có lý do gì để gấp vì bạn đang có xe cũ để đi, thì chậm lại, khoan mua. Để đó vài bữa xem sao. Vài hôm đó đủ để cho Nàng Thời Gain đưa đến cho bạn vài thông tin hữu ích về chiếc xem – như là xe này đẹp và lái rất thoải mái, ngoại trừ khung xe thì yếu, gặp tai nạn thì bẹp dúm, không bảo vệ bạn được.

Bà khách hàng mắng bạn như tát nước vì sản phẩm bạn bán cho bà “rất tồi,” bạn rất muốn mắng lại và đuổi cổ bà ra khỏi tiệm ngay, nhưng bạn chẳng có lý do chính đáng nào để trả đũa với khách hàng như thế, thì hãy cố gắng đứng nghe lịch sự, cho Nàng Thời Gian làm việc. Thêm 10 phút bị mắng như tát nữa, cô trợ lý của bạn nháy mắt gọi bạn vào trong, bạn xin phép bà khách Thiên Lôi để vào trong một phút. Cô trợ lý chỉ màn ảnh computer cho bạn thấy, có một công ty đang bị kiện bán đúng món hàng hỏng mà bà khách Thiên Lôi đang làm rùm ngoài kia. Thế là bạn có thể ra ngoài làm ra vẻ Thiên Thần, xin lỗi bà Thiên Lội vài câu, hỏi bà ấy có muốn đổi hàng khác hay hoàn tiền lại cho bà.

Một đối tác gửi cho bạn một email mắng mỏ bạn dữ dội vì bạn nói năng dối trá không tin cẩn được trong các thương vụ chung với nhau. Trước khi gửi thư mắng lại “Anh hồ đồ, như khỉ đột say Whisky. Tôi làm gì mà mạt sát tôi?” thì hãy ngồi yên nữa này hay hai, ba ngày, suy nghĩ tại sao ông này mắc chứng gì mà mắng mình vậy? Trong khi đó Nàng Thời Gian đã làm việc âm thầm, và ngày hôm sau ông bạn kia gọi lại xin lỗi bạn vì gửi email sai địa chỉ. Thư kia là để cho một thằng mắc dịch, không phải cho bạn.

Nàng Thời Gian luôn làm việc, không bao giờ nghỉ, và luôn với một khả năng phi thường, chẳng ai có thể sánh bằng. Nếu bạn khôn ngoan, cho Nàng càng nhiều thời gian làm việc càng tốt. Bạn sẽ thoải mái hơn nhưng lại thành công hơn rất nhiều người làm việc hùng hục quanh bạn.

Tính đúng thời thì tốt nhất. Tuy nhiên nếu bạn không tính được thời, thì hãy theo quy luật này: “Chậm hơn” thì tốt hơn là “nhanh hơn.” Chậm hơn thì bạn và Nàng Thời Gian có thể làm việc, nhanh hơn thì lại rất dễ lãnh đạn, dễ chết.

Mình thấy các tiệm ở VN thường hay có bàn thờ Thân Tài cầm thỏi vàng. Có lẽ nên có bàn thờ Nàng Thời Gian thì sẽ được giàu hơn rất nhiều.

Chúc các bạn hiểu chữ Thời và Nàng Tiên Thời Gian.

Mến,

Hoành

© copyright 2023
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com