Chào các bạn,

Sáng thứ Ba mình đến dự đám tang của mẹ Nem người đồng bào sắc tộc Êđê ở buôn Đung, trước khi đưa tiễn mẹ Nem ra nghĩa trang, mình nhìn thấy bố Nem cùng với em H’Nem đứng sát phía đầu quan tài của mẹ Nem, bố Nem với khuôn mặt buồn thê thảm còn em H’Nem khóc rất nhiều.

Mình nghĩ những giọt nước mắt của em H’Nem không chỉ khóc thương mẹ Nem, nhưng có thể còn khóc thương cho sự chia tay giữa bố Nem và các con. Bởi theo phong tục tập quán của anh em đồng bào sắc tộc Êđê, sau khi an táng mẹ Nem bố Nem sẽ chia tay với các con trở về lại buôn làng của mình, còn các con sẽ được ông bà ngoại hoặc họ hàng bên mẹ Nem nuôi, bố Nem không còn được quyền ở lại và nuôi các con nữa. Continue reading Sống trong gia đình tốt →

Chào các bạn,

Tây Nguyên đang ở thời điểm giao mùa giữa mùa nắng và mùa mưa, nên khí hậu oi bức nóng nực làm nhiều người đau những bệnh mùa hè như đau mắt đỏ, sốt cảm cúm… Các em nhà trẻ mẫu giáo mầm non của nhà mình cũng đau nhiều. Thấy các em nhỏ đến lớp sụt sùi làm mình nhớ đến các em học sinh sắc tộc.

Ở những nhà Lưu trú trong thời điểm giao mùa các em cũng bị đau nhiều, và mỗi khi đau điều đầu tiên các em làm mình mệt đó là các em không chịu ăn uống một thứ gì, kể cả những loại nước ngọt bình thường các em rất thích, thì lúc đau không cần phải đau nặng các em cũng không chịu uống, cứ nằm và hỏi đến là khóc. Kể cả những em học sinh cấp III là những em tương đối đã lớn cũng vậy! Continue reading Cái nhớ dần trưởng thành →

Chào các bạn,

Nhà mình có một con mèo tam thể rất đẹp nhưng lại lười bắt chuột và thường xuyên ăn vụng, mặc dầu thức ăn trong tô dành riêng cho mèo lúc nào cũng thừa mứa.

Mình nghĩ con mèo lười bắt chuột do suốt ngày được ăn no quá, bởi vậy mình dặn các em học sinh trong nhà buổi tối cho mèo ăn ít để nó đói nó còn lo bắt chuột, và các em làm theo lời mình dặn nhưng vẫn không cải hóa được tính ăn vụng của con mèo. Cho đến hôm mình đi chợ mua hai con cá diêu hồng, nhờ em Nhung mang xuống bếp cho vào thau nước lấy rổ úp lại để con mèo khỏi ăn, mười phút sau mình xuống thấy cái rổ em Nhung úp bị hất qua một bên, và trong thau nước chỉ còn một con cá diêu hồng, mình biết con mèo đã vớt một con cá và mang đi ăn rồi. Bực quá mình quyết định cho bố Cúc làm thịt con mèo mặc dầu đó là con mèo tam thể to đẹp. Continue reading Dạy mèo, dạy con →

Chào các bạn,

Những đồ chơi của các em nhỏ trong buôn làng, đa số là những thứ do các em tự chế từ những chiếc dép xốp đứt, những lốp xe đạp hư hoặc những chiếc bao tải gai cũ trong nhà, bởi bản thân cũng như gia đình không có tiền mua đồ chơi cho các em chơi. Do không có tiền mua nên các em không có những chú gấu bông, những con cá sấu nhồi bông để ôm, muốn ôm muốn chơi những con vật các em có những chú chó con trong gia đình, những con gà đá, gà nòi mới lớn, các em ôm hoặc đội đầu đi chơi vui vẻ thoải mái. Và thiên nhiên như cảm thông với hoàn cảnh của các em, nên đã chiêu đãi cho môi trường sống của các em có nhiều loại chim loại sóc, cũng như kì đà kì nhông để các em tha hồ săn bắt vui chơi. Nhờ vậy những năm sống trong buôn làng gần gũi với các em, mình đã học được cách làm sao để những con vật theo mình. Chẳng hạn như con sóc của em Đen. Continue reading Cách làm con sóc theo mình →

Chào các bạn,

Các em nhỏ dẫu là người Kinh hay người đồng bào sắc tộc, đều có mẫu số chung là sự hồn nhiên đơn sơ và hay bắt chước. Từ gia đình cho đến học đường trong các lớp nhà trẻ các lớp mầm non, đều là nơi có nhiều cơ hội cho các em bắt chước, bắt chước từ lời nói đến việc làm của người lớn của chính các cô giáo dạy các em. Bởi vậy một lần mình đến thăm gia đình bố mẹ Kam ở thôn Tư, đã không thể nhịn cười nổi khi vừa lên đến hiên đã nghe tiếng một bé gái từ trong nhà vọng ra:

– “Vợ chồng con cái ở nhà không quét nhà cho bà ngoại.” Continue reading Bắt chước →

Chào các bạn,

Những năm sống ở buôn làng mình cảm nhận đời sống anh em đồng bào buôn làng thật đơn giản, đơn giản từ trong nếp nghĩ đến cách ăn mặc làm việc học hành, nói chung đơn giản trong hết mọi sinh hoạt.

Chính do có cuộc sống đơn giản mà tất cả những bất đồng, những bạo hành xảy ra trong gia đình đều đơn giản đến từ rượu. Bởi anh em đồng bào không có tiền nên không vướng vào cờ bạc số đề, cũng như tục lệ đền làng trả của rất khắt khe, đã hạn chế tối đa chuyện bồ bịch ngoại tình cũng như li dị trong đời sống hôn nhân gia đình. Continue reading Từ rượu mà ra →

Chào các bạn,

Một buổi chiều mình đi bộ từ xóm Tre về, đi đến trước nhà của gia đình bố mẹ Lúa trời đột nhiên đổ mưa to, trước khi đi trời nắng đẹp mình đã không chuẩn bị áo mưa nên đành phải ghé vào nhà bố mẹ Lúa trú mưa. Vào nhà mình gặp mẹ Lúa đang ngồi chơi với các con trên chiếc chiếu trải giữa nhà, thấy mình vào em Ngọc người con gái thứ hai vào trong nhà lấy thêm chiếc chiếu đem ra trải, mọi người ngồi quây quần và mẹ Lúa rất cởi mở đã vui mừng khoe: Continue reading Được cái bánh bao →

Chào các bạn,

Cuối tuần mình đến Quỳnh Ngọc thăm gia đình bà Năm quê Tiền Giang lên cao nguyên lập nghiệp. Mình nhớ lần đầu gặp bà Năm trong một căn nhà xây cấp IV đã cũ, bà Năm tám mươi hai tuổi đã đón mình với nụ cười trẻ thơ, nghĩa là không còn cái răng nào. Biết gia đình bà Năm gốc ở Tiền Giang mình đã thắc mắc hỏi:

– “Gia đình bà Năm ở vùng sông nước phù sa, với những cánh đồng lúa bạt ngàn, những vườn cây trái sum suê trĩu trái bốn mùa, sao lại bỏ lên đây?” Continue reading Ông Trời chẳng bỏ một ai →

Chào các bạn,

Em Y Droza là một trong những học sinh nam của nhà Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, gia đình em Y Droza ở buôn Yao thuộc xã Ea Tul huyện Cư M’gar, là một gia đình ít con chỉ có ba người con, hai người con trai một người con gái, và em Y Droza là con trai lớn nhất trong gia đình.

Trong năm em Y Droza chuẩn bị vào học lớp Mười, hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn nên mẹ Droza đến xin mình cho em Y Droza vào ở nhà Lưu trú để được tiếp tục đi học. Mình hỏi: Continue reading Để có được mái nhà →