Chào các bạn,

Tám giờ sáng mình ở Buôn Làng chạy xe đến làng Cao Lan và chín giờ ba mươi đến nơi. Trên đường mình ghé vào tiệm sửa xe của một người sắc tộc Tày ở đầu đường hỏi nhà mẹ Bang, được người đàn ông chủ tiệm đang sửa xe ngưng tay chỉ:

– “Cô chạy xe đến gần cuối làng nhìn thấy căn nhà có chuồng bò phía trước là nhà của bố mẹ Bang.”

Mình cảm ơn và cho xe chạy tiếp trên con đường được chỉ, khoảng mười phút nhìn bên phía trái thấy một căn nhà ván có chuồng bò trước sân, mình cho xe chạy vào hỏi và đúng là nhà mẹ Bang. Continue reading Lời hứa ngày kết hôn →

Chào các bạn,

Mình nghe anh em Buôn Làng nói cách Buôn Làng mình khoảng mười cây số tính theo đi đường tắt có một làng gọi là làng Cao Lan. Cao Lan thuộc người sắc tộc thiểu số cư trú nhiều ở vùng Bắc Cạn và Bắc Giang, là một làng của người sắc tộc thiểu số gần Buôn Làng, mình cũng muốn qua cho biết những sinh hoạt cũng như cách sống của anh em người Cao Lan, vì vậy mình đã chọn thứ Tư ngày mồng hai tháng Chín, ngày mọi người được nghỉ lễ Quốc khánh, mình nhờ mẹ Gáo dẫn đường qua thăm chơi làng Cao Lan. Continue reading Tốt ít, tốt nhiều →

Chào các bạn,

Trong Buôn Làng một số bố mẹ đến nhờ mình tìm việc làm giúp các em, đa số là học sinh cũ của nhà Lưu trú, sau khi thi rớt tốt nghiệp THPT không có điều kiện hoặc không thích đi học tiếp, ở nhà làm nương rãy một thời gian, các em muốn được đi làm có thêm thu nhập giúp gia đình bớt phần nào những khó khăn thiếu thốn.

Ở Buôn Làng mỗi năm các em chỉ đi làm thuê được một mùa hái cà-phê cho người Kinh, còn muốn có việc làm quanh năm các em phải đi xa về các thành phố lớn như Bình Dương, Đồng Nai hoặc Tp. HCM. Continue reading Đi mót bắp →

Chào các bạn,

Trên đường từ nhà đến chợ Buôn Làng, mình gặp mẹ Nhúp từ trong trạm xá xã đi ra tay dắt một bé gái khoảng sáu tuổi, gặp mình mẹ Nhúp dừng lại và cúi xuống dạy em bé “mát Yăh” (chào Yăh) nhưng em bé đứng nhìn mình và không nói. Mình hỏi mẹ Nhúp:

– “Em bé con ai?”

Hỏi như vậy bởi mình biết mẹ Nhúp người Sêđăng ở thôn Một, sau nhiều năm sống độc thân đi làm công nhân cho một công ty giày dép ở Đồng Nai, cách đây sáu năm mẹ Nhúp đã nghỉ làm ở công ty về Buôn Làng sống, Continue reading Nghe lời Chúa →

Chào các bạn.

Trong Buôn Làng mình các em nam cũng như nữ bỏ học khi chưa học hết cấp I rất nhiều, đa số do lười không muốn học hoặc theo lời rủ rê của một số bạn đã bỏ học.

Tuy vậy khi mình đến nhà thăm và hỏi chuyện, có những trường hợp các em nghỉ học không do lười không muốn học nhưng do hoàn cảnh gia đình, như trường hợp của em Phim con gái bố mẹ Knai.

Em Phim có người chị kế là em Tuyên, năm học Nk 2014 – 2015 gần nhập học, mẹ Knai đến gặp và xin mình cho em Tuyên vào ở nhà Lưu trú để học lớp Mười trường Nguyễn Thị Minh Khai, nhưng nhà Lưu trú lúc đó hết chỗ, mình nói: Continue reading Xin nghỉ học →

Chào các bạn,

Những năm học trước, đầu mùa hè mình mới tuyển học sinh mới cho nhà Lưu trú, số học sinh mới được nhận vào nhà Lưu trú tùy thuộc số học sinh Khối Mười hai ra trường trong năm học đó. Năm học Nk 2015 – 2016 mình có tất cả mười lăm em nữ học sinh Khối Mười hai thi tốt nghiệp THPT. Mười lăm em nữ học sinh ra trường tương đối đông so với sĩ số bốn mươi em nữ học sinh Lưu trú cấp III của mình, vì vậy mình tuyển sinh sớm hơn và đến cuối tháng Tư đã nhận đủ bốn mươi em nữ học sinh cho nhà Lưu trú, mình cứ ngỡ như vậy là ổn định số học sinh trong nhà Lưu trú cho năm học mới. Continue reading Đóng tiền trường đầu năm →

Chào các bạn,

Tâm tính anh em Buôn Làng Sêđăng nơi mình đang sống rất dễ thương, luôn chấp nhận mọi việc xảy đến trong đời sống thường ngày một cách rất dễ dàng tự nhiên, gần như không bao giờ anh em Buôn Làng biết oán trách số phận, cũng như phải hỏi tại sao hoặc tại vì trước mọi biến cố hoàn cảnh, không bao giờ so bì cuộc sống của mình với cuộc sống của người khác để rồi thắc mắc sao người này được như thế này thế kia, còn mình phải chịu như vậy!

Chính vì vậy khi phải từ chối anh em Buôn Làng điều gì chuyện gì, mình không áy náy nhưng rất bình an. Continue reading Chịu khổ →

Chào các bạn,

Gần như không có đầu năm học mới nào trong nhà Lưu trú của mình không có một hoặc hai em học sinh mới, thường là các em học sinh lớp Mười, sau khi vào ở nhà Lưu trú và đến trường học được một hai ngày hoặc một tuần, đến gặp mình khóc xin về gia đình vì nhớ bố mẹ và anh chị em ở Buôn Làng. Năm ngoái em Phai học sinh lớp Mười đến thưa với mình xin về lại với gia đình trong Buôn Làng với lý do: Ở nhà Lưu trú chiều nào cũng học bài em Phai chịu không nổi. Mình động viên và khuyên hết lời nhưng không được đành phải cho em Phai về Buôn Làng với gia đình. Continue reading Phải đi học →

Chào các bạn,

Buổi chiều mình cùng với em Vương học sinh Lưu trú lớp Mười hai, từ ngoài nhà Lưu trú về xóm Đào đến nhà bố mẹ Khiên. Vào nhà không có ai, em Vương dẫn mình ra sân sau gặp em Khiên đang ngồi giặt áo quần cho cả gia đình, mình lấy làm lạ vì bản chất em Khiên không được siêng năng trong những công việc này.

Mình đến chỗ em Khiên ngồi giặt áo quần nói chuyện và hỏi thăm bố mẹ Khiên, em Khiên cho biết bố mẹ Khiên đi làm lò gạch chưa về. Mình hỏi: Continue reading Siêng làm việc →

Chào các bạn,

Nhà của anh em Buôn Làng nơi mình đang ở, khi làm không cần nhắm hướng và cũng chẳng cần mặt tiền. Đa số trước sân nhà là chuồng trâu chuồng bò, có khi nhà vệ sinh của gia đình này ở phía mặt trước của gia đình kia. Còn hướng tùy thích nên mỗi nhà quay một hướng, và nhà mình cũng nằm trên một miếng đất giữa hai con đường làng có sẵn, nên có hai mặt chính và mặt nào cũng hứng nắng. Vì vậy trước sân nhà mình trồng một số cây như cây lộc vừng, cây si, cây đa, cây mai rừng để sau này vừa đẹp nhà vừa có bóng mát cho sân và nhà. Continue reading Cây chanh dây →

Chào các bạn,

Trong năm học Nk. 2014 – 2015 nhà Lưu trú của mình có em Yoang học sinh lớp Mười một, sống rất hòa đồng nhanh nhẹn, dễ có thiện cảm với những người mới gặp. Đây là tố chất ít gặp nơi những em học sinh sắc tộc khi giao tiếp với người Kinh.

Tuy học lớp Mười một nhưng em Yoang lớn hơn các em cùng lớp hai tuổi, do học xong lớp Bảy em Yoang nghỉ học hai năm ở nhà làm nương rãy với bố mẹ. Đi làm nương rãy hai năm cảm thấm được sự nhọc nhằn trên nương rãy, em Yoang xin bố mẹ cho đi học lại. Continue reading Nghỉ học →

Chào các bạn,

Nói chuyện với thầy giáo Yoang, mình biết thêm một điều rất thú vị khi thầy Yoang kể về bố Bits của mình. Mặc dầu bố Bits đã về với ông bà hơn mười năm nhưng khi kể lại cuộc đời của bố Bits, thầy Yoang vẫn còn nhiều cảm xúc và tự hào như chuyện vừa mới xảy ra. Thầy Yoang nói:

– “Những năm còn nhỏ mình rất thán phục và tự hào về bố Bits, vì ngoài việc nói, đọc và viết thông thạo tiếng Kinh, bố Bits còn nói và viết tiếng Pháp rất giỏi. Mình nhớ lúc đó hình như trong Buôn Làng không có ai biết nói tiếng Pháp ngọai trừ bố Bits, mình thắc mắc hỏi ai đã dạy tiếng Pháp cho bố Bits và được bố Bits kể: Continue reading Cuộc đời bố Bits →

Chào các bạn,

Chiều thứ Bảy mẹ Trương ở thôn Năm gần nhà mình, đến mời các Yăh tối đến nhà bố mẹ Trương dùng cơm tối, mình rất ngạc nhiên vì đây là chuyện lạ, chuyện rất hiếm xảy ra trong Buôn Làng bởi rất nhiều mẹ nói với mình:

– “Tội các Yăh ở đây không được các mẹ mời dùng cơm, các mẹ rất muốn mời các Yăh đến nhà dùng cơm gia đình cho vui nhưng không mời được, do các mẹ không biết nấu.” Continue reading Sửa lại →

Chào các bạn,

Có những chuyện xảy ra trong Buôn Làng mình đang ở rất ngộ. Ngộ vì trong những chuyện xảy ra anh em Buôn Làng đã không xử lý như mình nghĩ. Chẳng hạn người Kinh vào Buôn Làng, đến từng nhà năn nỉ các bố mẹ chụp hoặc làm khung hình cưới để kỷ niệm với giá rất đắt. Các bố mẹ được người Kinh cho xem mẫu và hẹn đến tuần sau họ đem hình đến. Trong khi đợi lấy hình các mẹ biết được mỗi khung hình người Kinh ăn lời khoảng bảy hoặc tám mươi ngàn đồng, nhiều mẹ nói với mình: Hôm nào người Kinh đem hình đến các mẹ không lấy, vì ăn lời nhiều quá! Continue reading Những chuyện ngộ ở Buôn Làng →

Chào các bạn,

Trong Buôn Làng cuối thôn Năm có một xóm được anh em Buôn Làng gọi là xóm Lý Tiểu Long. Có thể nói đây là xóm nghèo nhất Buôn Làng, đa số nhà cửa là những tấm phên đã mục nát hoặc những tấm bạt rách được dựng lên che chắn nhìn rất xập xệ, chỉ cần một cơn gió mạnh là không phải sập nhà nhưng là bay mất nhà.

Ngày mình mới về nghe tên xóm cũng gợi lên trong mình ít nhiều tò mò, và không lâu sau mình được biết đây là xóm có nhiều thanh niên nam nữ, con cái các gia đình trong xóm hư hỏng do cách sống đua đòi tóc xanh, tóc đỏ, môi son má phấn, được các em nam nữ thanh niên du nhập từ những nơi các em đi làm thuê xa về. Continue reading Đi học lại →