Mệnh Lệnh Năng Lượng Bắt Buộc – CHƯƠNG 1 (PHẦN 10)

Người dịch: Đào Thị Bích Diệp
Biên tập: Nguyễn Thu Trang

MỆNH LỆNH NĂNG LƯỢNG BẮT BUỘC:
100% TÁI TẠO NGAY BÂY GIỜ

CHƯƠNG 1: Không Có Lựa Chọn Nào Khác Ngoài Năng Lượng Tái Tạo (Phần 10)

1D. Xung đột cấu trúc: Mối quan hệ căng thẳng giữa các hệ thống năng lượng đối lập (tiếp theo phần trước)

Việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo mạo hiểm đến mức nào đối với các công ty năng lượng là rất rõ ràng cho bất kỳ ai quan sát điều gì xảy ra khi năng lượng tái tạo đạt được đà phát triển. Bản thân mỗi chúng ta có thể nhận thức được ai sẽ được lợi và ai sẽ chịu thiệt thòi từ mỗi một bước phát triển. Đây chính là một sự chuyển đổi:

  • từ năng lượng được nhập khẩu đến năng lượng sản xuất tại địa phương, điều này xảy ra ở các nước phải nhập khẩu năng lượng (hầu hết các nước trên thế giới);
  • từ năng lượng sơ cấp thương mại đến năng lượng phi thương mại, tức là không cần phải qua quá trình chiết tách hay xử lý và hoàn toàn miễn phí;
  • từ hệ thống vận chuyển năng lượng sơ cấp (đường ống, tàu thuỷ, tàu hoả, các phương tiện tải trọng cao) mà nhiều phần trong đó trải dài quanh nửa địa cầu, đến năng lượng sơ cấp không đòi hỏi một cơ sở vận chuyển nào cả;
  • từ các hệ thống dự trữ năng lượng truyền thống tới những phương tiện mới để dự trữ năng lượng tái tạo đã được chuyển hoá thành điện và nhiệt;
  • từ một số nhà máy điện cỡ lớn đến vô số những nhà máy điện cỡ nhỏ nằm rải rác ở nhiều nơi – nhờ đó mà tránh khỏi phụ thuộc vào một vài nhà cung cấp và nguồn vốn tập trung, hướng đến vô số các nhà cung cấp và nguồn tích lũy vốn được phân bố rộng rãi cộng với việc tạo ra giá trị;
  • từ nhiều đường dây vận chuyển điện thế cao bắt nguồn từ các nhà máy điện cỡ lớn, đến một cơ cấu mạng lưới dựa trên các đơn vị sản xuất được phân bố rộng rãi ở cấp khu vực;
  • từ ngành công nghiệp cung cấp điện hiện tại đến việc sản xuất các công nghệ cần thiết để thu giữ, chuyển đổi và tiêu thụ năng lượng tái tạo.

Ngoại lệ duy nhất là năng lượng sinh học, khi mà năng lượng sơ cấp cần phải được sản xuất ra, xử lý và chi trả. Quá trình chuyển đổi có thể được thực hiện trên quy mô lớn hoặc nhỏ. Mặc dù vậy, các dòng vận chuyển cũng như dây chuyền xử lý sẽ khác một cách cơ bản so với năng lượng hoá thạch.

Hệ thống năng lượng truyền thống, do hoàn cảnh bắt buộc mà địa điểm khai thác năng lượng ở vị trí hoàn toàn tách biệt với nơi tiêu thụ năng lượng, sự tách biệt này vốn có phạm vi toàn cầu, bị bắt buộc phải trở thành ‘khu ổ chuột” (ghetto) của các công ty lớn, những công ty mà để duy trì hệ thống của họ, đang ngày càng trở nên quốc tế hoá.

Bằng cách làm như vậy, họ đang tuân theo logic hệ thống của các nguồn năng lượng truyền thống, dù ở vai trò của người nhập khẩu hoặc xuất khẩu năng lượng. Với sự chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, hầu hết các thành tố của hệ thống cũ đều trở nên không hoạt động được, từng chút một, khi giá trị mức độ sử dụng năng lực sản xuất (capacity utilization)* sụt giảm.

(*capacity utilization: thuật ngữ kinh tế chỉ mức độ theo đó khả năng sản xuất của một nhà máy, một công ty hay một đất nước được sử dụng để tạo ra hàng hóa và dịch vụ, thường được biểu diễn bằng phần trăm. -ND)

Sự chuyển đổi sang năng lượng tái tạo diễn ra với cái giá phải trả chính là nền công nghiệp năng lượng đã được thiết lập và những nhà cung cấp cũ, vì chính những thành tố của hệ thống năng lượng truyền thống từng bước trở nên không hiệu quả kinh tế. Thế mà thậm chí không có một luận điểm mang tính lý thuyết nào chỉ ra rằng hệ thống cũ có thể bị xoá bỏ ngay tức khắc: những thành tố đã bị xoá bỏ hoặc quá lỗi thời đang được đi kèm với những khoản đầu tư mới.

Mặc dù nhìn nhận một cách khách quan nhất có thể, từ lập trường của các công ty năng lượng truyền thống thì sự chuyển đổi năng lượng nhanh chóng tỏ ra bất khả thi, và sự thật quả đúng là như vậy trừ khi họ sẵn sàng phá huỷ vốn đầu tư của chính mình. Do đó, họ hoặc là cố cản trở sự chuyển đổi sang năng lượng tái tạo hoặc là vẽ ra việc chuyển đổi, và tất nhiên là để quá trình chuyển đổi này nằm dưới tầm kiểm soát của họ. Vì bản thân họ bị cản trở, nên họ cũng cản trở những công ty khác. Những công ty này tuân theo lý lẽ mang tính kinh tế riêng biệt của chính họ, lý lẽ này không liên quan đến công nghiệp, chính trị hoặc xã hội.

Trừ khi những công ty này có thể và tự nguyện cải cách triệt để từ gốc đến ngọn, đồng thời chấp nhận những tổn thất tức thì và nghiêm trọng kéo theo đó, nếu không thì các công ty năng lượng truyền thống sẽ là những kẻ thua cuộc trong quá trình chuyển đổi năng lượng nhanh. Nhưng hệ thống liên doanh nào đã từng đương đầu với sự thay đổi lớn đến như vậy, đặc biệt là khi bị trói buộc với nhiều nhân tố hệ thống được phân bố trên phạm vi rộng?

Do đó không có gì là ngạc nhiên khi một công ty điện quyết định tiến hành triệt để, sẽ ưu ái các nhà máy năng lượng mặt trời quy mô lớn hoặc các công viên gió khổng lồ ngoài biển, và biện minh rằng đây là một lựa chọn “có lợi kinh tế” hơn. Nhưng có lợi cho ai? Những sự ưu ái này dựa trên nguyên nhân căn bản về mặt hệ thống hơn là các lý do kinh tế được nhiều người chấp nhận. Câu hỏi rằng công nghệ năng lượng tái tạo nào (theo đó là nguồn năng lượng tái tạo nào) có tính kinh tế nhất phụ thuộc vào cách sử dụng công nghệ đó và các đặc tính kỹ thuật hệ thống của nhà đầu tư.

Bởi vậy, sự chuyển đổi sang năng lượng tái tạo cũng chắc chắn là cuộc xung đột giữa hai hệ thống năng lượng với những chức năng khác nhau. Năng lượng tái tạo đòi hỏi công nghệ, ứng dụng, vị trí, cơ sở hạ tầng, tính toán, các ưu thế công nghiệp, cơ cấu công ty và cấu trúc sở hữu và hơn hết là khung thể chế khác biệt.

Bởi thế, những người ủng hộ công nghiệp năng lượng truyền thống, tức là ngành công nghiệp năng lượng hiện tại (ngành không có khả năng đứng trung lập đối với tất cả mọi nguồn năng lượng, vì cả hệ thống của ngành này được thiết kế chỉ cho các nguồn năng lượng truyền thống), không thể được phép thiết lập tốc độ cho quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Bởi quá trình thay đổi năng lượng cần diễn ra nhanh chóng, sự thay đổi không thể để bị phụ thuộc vào những người thu được lợi ích kinh tế khi làm quá trình chậm lại.

Sau cuộc tranh luận cực kỳ gay gắt về vấn đề này trên truyền hình giữa tôi và chủ tịch của một công ty năng lượng Đức, vị này đã nói riêng với tôi rằng: “Không may là anh đúng. Nhưng nếu tôi thừa nhận điều này trước công chúng thì ngày mai tôi sẽ mất việc. Anh sẽ làm gì nếu anh ở trong cương vị của tôi?” Tôi đã chỉ có thể nói với ông ta rằng tôi sẽ không bao giờ sẵn lòng đứng vào cương vị của ông ta, và rằng tôi chẳng thể nào cảm thông được khi nghĩ đến hàng tỉ đô mà ông ta được trả cho những lời lẽ dối trá chuyên nghiệp của mình.

Trên thực tế, rào cản về mặt cơ cấu hiện tại đối với năng lượng tái tạo sẽ vẫn còn đó ngay cả khi các công ty đã xoay xở để phá vỡ khỏi quan điểm quốc tế truyền thống về nguồn cung cấp năng lượng. Ngược lại, sức mạnh dẫn dắt cho sự thay đổi thuộc về những người ít liên quan nhất đến ngành công nghiệp năng lượng cũ đã thiết lập. Bất cứ chiến lược nào lờ đi sự thật này đều sẽ không đạt được mục tiêu.

(còn tiếp)

© 2014 copyright Verlag Antje Kunstmann GmbH

Permission granted for translating into Vietnamese and publishing solely on dotchuoinon.com for non-commercial purposes.

Bản quyền bản dịch:  dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 3 thoughts on “Mệnh Lệnh Năng Lượng Bắt Buộc – CHƯƠNG 1 (PHẦN 10)”

  1. Đoạn này thật hay, VN và các nước nên có những cuộc tranh luận về an ninh năng lượng thực sự công khai và dân chủ thẳng thắn như thế này trên truyền hình để cho bà con cùng theo dõi, giống như tranh cử vậy

    “Sau cuộc tranh luận cực kỳ gay gắt về vấn đề này trên truyền hình giữa tôi và chủ tịch của một công ty năng lượng Đức, vị này đã nói riêng với tôi rằng: “Không may là anh đúng. Nhưng nếu tôi thừa nhận điều này trước công chúng thì ngày mai tôi sẽ mất việc. Anh sẽ làm gì nếu anh ở trong cương vị của tôi?” Tôi đã chỉ có thể nói với ông ta rằng tôi sẽ không bao giờ sẵn lòng đứng vào cương vị của ông ta, và rằng tôi chẳng thể nào cảm thông được khi nghĩ đến hàng tỉ đô mà ông ta được trả cho những lời lẽ dối trá chuyên nghiệp của mình”

    Thích

  2. Đây là điểm chiến lược:

    “Trên thực tế, rào cản về mặt cơ cấu hiện tại đối với năng lượng tái tạo sẽ vẫn còn đó ngay cả khi các công ty đã xoay xở để phá vỡ khỏi quan điểm quốc tế truyền thống về nguồn cung cấp năng lượng. Ngược lại, sức mạnh dẫn dắt cho sự thay đổi thuộc về những người ít liên quan nhất đến ngành công nghiệp năng lượng cũ đã thiết lập. Bất cứ chiến lược nào lờ đi sự thật này đều sẽ không đạt được mục tiêu.”

    Ngành năng lương hóa thạch cũ phải bảo vệ đầu tư của họ trong hệ thống năng lượng vĩ đại bao trùm cả quốc gia. Họ không muốn hệ thống NNTT phi tập trung, chẳng có lợi gì cho họ, mà chỉ làm cho hệ thống kinh doanh của họ suy sụp. (Họ chỉ muốn các sơ sở sản xuất NLTT vĩ đại, tạo điện để đưa vào mạng lưới điện hiện tại của họ).

    Cho nên “sức mạnh dẫn dắt cho sự thay đổi thuộc về những người ít liên quan nhất đến ngành công nghiệp năng lượng cũ đã thiết lập”

    Thích

  3. Anh Hoành đã chỉ ra điểm hay quá!

    Mình ao ước cầu mong, cầu nguyện các nhà làm chính sách NL và đủ mọi thể loại chiến lược không chỉ VN mà thế giới nhận ra điều này!

    Các nước làm thành công cách mạng NLTT cũng đi từ điểm này mà ra. Nhìn một cách “khoan dung” thì chính những sáng tạo đó cứu cho ngành NL truyền thống đang tự chết dần

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s