Tích cực trong mục đích và phương tiện

Chào các bạn,

Ở mức nhập môn, ai cũng đều học được rằng tư duy tích cực là kiên quyết chiến thắng—chiến thắng khó khăn, chiến thắng hoàn cảnh, chiến thắng chống đối, chiến thắng thất bại… để đạt được mục đích mình đã đề ra. Tức là ở mức nhập môn, “tư duy tích cực” gần như automatically đồng nghĩa với “đạt mục đích”.

Nhưng ở mức cao hơn ta đánh dấu hỏi vào mục đích (mục đích ăn cướp ngân hàng, thì kiên quyết chiến thắng có phải là tư duy tích cực không?) và phương tiện (giáo dục con vì yêu con, nhưng đánh con què cẳng có phải là tư duy tích cực không?).

Hỏi tức là trả lời. Ở mức cao hơn, tư duy tích cực đòi hỏi ta có (1) mục đích tích cực và (2) các phương tiên tích cực để đạt mục đích. Cả hai đều phải tích cực, thì đó mới là tư duy tích cực.

Nhưng “tích cực” có nghĩa là gì ?

Thưa, điều tích cực là điều đưa đến “an lạc và hạnh phúc cho ta và cho mọi người”.

Cho nên, chiến tranh thường không phải là mục tiêu tích cực, vì chiến tranh mang đến đau khổ, trừ khi (1) ta đánh 1 người mà làm cho 10 người hạnh phúc an lạc và (2) không có cách nào giải quyết một cách hòa bình cả, đánh nhau là điều bắt buộc.

Hay trong việc giáo dục, đánh con hay đánh học trò thường là tiêu cực, vì chẳng ai được ăn đòn mà vui cả, trừ khi ta thấy là việc đánh đó thật cần thiết vì không có cách nào nhẹ hơn mà hiệu lực.

Có nghĩa là tư duy tích cực đòi hỏi cả 2 điều: (1) Một mục tiêu tích cực, tức là mục tiêu tạo nên hạnh phúc an lạc cho ta và cho mọi người. Và (2) một phương cách làm việc tích cực, tức là phương cách đó tạo nên hạnh phúc an lạc cho ta và cho mọi người.

Cụm từ “ta và mọi người” rất quan trọng, vì nếu ta chỉ lo hạnh phúc an lạc cho ta mà quên mọi người thì đó lại rất là tiêu cực.

Nhiều người làm việc kiểu “dùng mục đích để biện minh cho phương tiện”, kiểu tao lo cho mày nên người vì thế tao phải đánh mày gãy xương ống, hay kiểu Polpot làm cách mạng cho hạnh phúc ấm no của dân Kampuchia. Come on, man. How stupid can they be!

Cho nên chúng ta cần nhớ, cả mục đích lẫn phương tiện ta dùng để đạt mục đích đều phải tích cực. Cả hai đều tạo nên hạnh phúc an lạc cho ta và cho mọi người.

Chúc các bạn một ngày hoàn hảo.

Mến,

Hoành

© copyright 2011
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Tích cực trong mục đích và phương tiện”

  1. Em rất thích đoạn này:
    “(1) ta đánh 1 người mà làm cho 10 người hạnh phúc an lạc và (2) không có cách nào giải quyết một cách hòa bình cả, đánh nhau là điều bắt buộc.”
    Mấy hôm nay trong đầu em lăn tăn vấn đề này, thì hôm nay gặp được sự chỉ dạy cảu anh. Em cảm ơn anh rất nhiều.

    Cụ thể là trong project team của em có những thành viên rất kém. Nặng lời với họ hoặc báo cáo cấp trên thì thấy e ngại vì sẽ không được “nhân ái” như tiếu chí tối cao của Tư duy tích cực là “Khiêm tốn, thành thật và nhân ái” mà anh đã chỉ dạy. Nhưng nếu không có biện pháp mạnh thì e rằng project của em sẽ fail.
    Nay thì em đã thông suốt, phải hy sinh sự tiện nghi nhỏ nhoi của một người để đảm bảo nhiều người tiếp tục có việc làm, tiếp tục làm cho project tiến lên để tăng uý tín của tổ chức.
    Một lần nữa, em cảm anh đã chia sẽ !

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s