Cẩm nang dành cho điều phối viên chương trình hướng dẫn/dìu dắt
Download bản tiếng Anh hay tiếng Việt tại đây
Jean Munro
Tư vấn Kỹ thuật cao cấp
Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc
Bản quyền © tháng 2 năm 2014
Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP)
25 – 29 Phan Bội Châu, Hà Nội, Việt Nam
Chào các bạn,
Chúng ta nói rất nhiều về communication trên ĐCN—cách nói, cách viết, cách nghe, các cách truyền thông nói chung. Tuy nhiên communicating về những vấn đề tâm linh luôn là điều khó nhất.
Theo mình nhận thấy, dùng lý luận hoặc lý giải để giải thích hoặc rao giảng các điều tâm linh thường đạt hiệu quả rất thấp. Nói chung thì ở xa nhau, không có cách nào tốt hơn, thì ta dùng chữ nghĩa và lời nói. Nhưng chữ nghĩa và lời nói là cách thấp nhất. Continue reading Communication về các vấn đề tâm linh
Chào các bạn,
Khi các bạn học về lãnh đạo và quản lý tại các đại học và các khóa học chuyên môn ngoài đại học, thì 99% điều các bạn học là hệ thống—hệ thống quản lý nhân viên, hệ thống thăng thưởng và lương bổng, hệ thống định mục tiêu dài hạn và ngắn hạn, hệ thống tổ chức các ban phòng… Các bạn không học được điều cốt lõi nhất trong lãnh đạo và quản lý–đó là học về chính bạn.
Continue reading Hệ thống và con người
Chào các bạn,
Trong teamwork, thì việc chính là tạo team – creating a team.
Các bạn có biết là tạo team thế nào không?
Người mở đầu (founder, coordinator) mời một số người vào team và ta có một team?
Đúng là vậy đó. Nhưng đó chỉ là hình thức bên ngoài.
Continue reading Tạo team
Đó là lịch trình năm 2013 của bạn Tôn Nữ Tường Vy – sinh viên Trường ĐH Mở TP.HCM.
Cũng như Vy, nhiều bạn trẻ khác đã “săn” được những chuyến đi nước ngoài tham gia các chương trình hội thảo, hội nghị, giao lưu văn hóa, tình nguyện viên… Không những được đi du lịch miễn phí, những chuyến đi ấy đã mang lại cho các bạn sinh viên cơ hội nâng cao năng lực bản thân, tìm hiểu văn hóa các nước cũng như mở rộng quan hệ với bạn bè trong khu vực và trên thế giới.
Continue reading Sinh viên “săn” hội thảo, hội nghị ở nước ngoài
Chào các bạn,
Bạn lãnh đạo một tổ chức với những luật lệ và trật tự của tổ chức. Một người trong tổ chức bắt đầu có khuynh hướng làm hại tổ chức, muốn lái tổ chức đi hướng riêng. Rồi người đó rỉ tai thêm vài người nữa. Chẳng bao lâu tổ chức của bạn bắt đầu có những hục hặc giữa mọi người như là chiếc xe cũ sắp sụp.
Và bạn nổi điên lên. Nhất định sẽ trị tội đám phản đồ. Và mọi người trong tổ chức cũng chờ mong bạn làm như vậy để chấn chỉnh hàng ngũ và bảo vệ tổ chức.
Chào các bạn,
Nếu các bạn đã từng học nhiều khóa quản trị và lãnh đạo, các bạn đã nhận ra là các khóa này thường chỉ giúp bạn được các chuyện kỹ thuật—làm thời khóa biều, interview người mới, lập mục tiêu và chương trình hành động cho nhân viên, thẩm định nhân viên, kỷ luật và thăng thưởng và một ít kỹ thuật về teamwork. Nhưng các bạn đều nhận ra là sức mạnh lãnh đạo thì hầu như các khóa học chẳng cho bạn được gì mấy.
Đó là vì sức mạnh lãnh đạo nằm trong trái tim con người, và 99% các khóa học lãnh đạo không sờ đến trái tim con người.
Chào các bạn
Dưới đây là 10 câu quotes về lãnh đạo phục vụ (servant leadership). Lãnh đạo phục vụ những người đi theo mình cho sự phát triển của họ. Để các bạn đọc và suy nghĩ.
Chúc các bạn một ngày vui.
Mến,
Hoành
1. Ai muốn thành cao nhất trong số các anh em phải là tôi tớ của các anh em. (Giêsu, Matt 20:26)
whoever wants to become great among you must be your servant. (Jesus, Matthew 20:26)
Chào các bạn,
Nói đến lãnh đạo là người ta nói đến tầm nhìn, mục tiêu, chiến lược… Mọi thứ này đều đúng cả. Nhưng người ta không nói đến điểm chính và quan trọng hàng đầu. Đó là hỗ trợ.
Lãnh đạo dành đến 90% năng lượng của mình để (1) hỗ trợ các thành viên của mình và (2) hỗ trợ lãnh đạo (sếp) của mình.
Lãnh đạo hỗ trợ lãnh đạo (sếp) của mình là việc đương nhiên, ai cũng thấy.
Và lãnh đạo hỗ trợ mọi thành viên của mình, và đây là việc đa số người không thấy.
Chào các bạn,
Lãnh đạo có tồn tại mạnh mẽ hay không luôn luôn là do những người đi theo lãnh đạo. Dù lãnh đạo được tạo ra cách nào—do các thành viên bầu lên, do lãnh đạo tự tổ chức một nhóm, do cấp trên chỉ định—thì sức mạnh và hiệu quả lãnh đạo lệ thuộc vào các thành viên.
Đương nhiên là các bạn sẽ nói sức mạnh và hiệu quả của lãnh đạo lệ thuộc vào chính lãnh đạo. Đó là hiển nhiên–lãnh đạo phải biết cách làm việc. Nhưng điều rất tự nhiên mà thường không thấy hiển nhiên là lãnh đạo lệ thuộc vào thành viên.
Chào các bạn,
Sự thật là mọi chúng ta đều tập trung vào chính mình, sự phát triển cùa mình, và thành công trong công việc của mình. Đây là điều hiển nhiên, chẳng có gì sai cả. Cộng đồng của ta tiến hóa tốt bằng cách mỗi cá nhân tiến hóa tốt.
Nhưng nhiều chúng ta lấn cấn vì cá nhân và cộng đồng là hai khái niệm dường như đối chỏi. Tập trung vào cá nhân ta là vị kỷ, tập trung vào cộng đồng của ta là vị tha.
Chào các bạn,
Vì một lý do gì đó mà chúng ta thích ngồi chờ lãnh đạo mà rất ít khi tự mình khởi động một công việc nào đó. Có thể đó là vì văn hóa và giáo dục của ta tập trung 100% (oops, sai rồi, chỉ có 99% thôi) vào dạy cho chúng ta “dạ vâng” với “lãnh đạo”, nên chúng ta thường xem mình là phó thường dân ngu dốt không biết gì và phải chờ “lãnh đạo” trong mọi chuyện.
Nhưng các bạn, đất nước tiến triển là do mỗi người khởi động chuyện gì mình thấy nên làm.
Thấy đường nhiều rác thì khởi động nhặt rác, huy động bạn bè cùng nhặt rác với mình.
Chào các bạn,
Các bạn học các lớp lãnh đạo thường xuyên thì biết là các bạn sẽ được học về tầm nhìn (vision), về mục tiêu chính và mục tiêu phụ, mục tiêu dài hạn và mục tiêu ngắn hạn, teamwork, thúc đẩy team, làm kế hoạch, v.v… Nhưng đa số học viên sau khi đã học xong rồi vẫn chẳng thấy mình lãnh đạo khá hơn chút nào. Và điều này có thể xảy đến cho các bạn cả đời—bạn thăng quan tiến chức, tiếp tục học nhiều khóa lãnh đạo, và bạn vẫn cảm thấy bạn chẳng lãnh đạo giỏi hơn chút nào, ngoại trừ bạn nắm một guồng máy hành chánh lớn hơn. Tức là bạn quản lý cao hơn, nhưng lãnh đạo thì chẳng tiến.
Đời sống tâm linh giúp gì ta trong cuộc sống?
Nguyễn Chí Thuận, kỹ sư vi tính, Hà Nội
Làm thế nào để cả đất nước có một đời sống
tâm linh thực sự lành mạnh?
Đào Thu Hằng, NCS Tiến sĩ, Portugal
Mình sống để làm gì? Hình như trong giới trẻ
bây giờ có nhiều người đang khủng hoảng về
lý tưởng sống, mục đích sống.
Vũ Hồng Châu, nội trợ, Genève, Suisse và Tp HCM.
Mục đích chính của đời sống tâm linh là giúp cho trái tim của chúng ta tĩnh lặng và tinh khiết. Người có trái tim tĩnh lặng và tinh khiết thì không bị căng thẳng và stress làm mình mệt mỏi, luôn vui vẻ hạnh phúc, luôn khiêm tốn thành thật và yêu người cho nên được người yêu quý, và luôn suy nghĩ khôn ngoan do không bị xúc cảm sôi động làm méo mó suy nghĩ của mình.
Đời sống tâm linh sâu sắc là nền tảng của lãnh đạo. Tất cả mọi đặc tính của trái tim linh thiêng của ta đều là những đức tính cần thiết cho lãnh đạo. Thực hành đời sống tâm linh là xây dựng nền tảng của nghệ thuật lãnh đạo ở mức sâu sắc nhất.
Đời sống tâm linh giúp bạn dễ thành công ở đời dù bạn làm gì—dạy học, bác sĩ, luật sư, quản lý, mở công ty mới… vì bạn có căn bản lãnh đạo tốt.
Lãnh đạo mà gần gủi và thấu hiểu nhân sự
thì tuyệt vời, nhưng gần gủi thân thiết thì có
thể bị “khinh lờn”. Lãnh đạo mà không có uy
vũ thì khó điều hành, nhưng nếu nghiêm quá sẽ
bị mọi người xa lánh. Đâu là mức cân bằng?
Nguyễn Thị Tâm, GĐ công ty tâm lý thực nghiệm Hồn Việt, Tp HCM
Nếu trong team có một cá nhân yếu về năng lực
nhưng vẫn còn tinh thần cố gắng thì có nên loại
họ ra để tuyển người làm việc hiệu quả hơn?
Ngô Quỳnh Linh, luật sư, Tp HCM
Làm thể nào để lãnh đạo tốt trong một nhóm có
sự chênh lệch khá lớn giữa những người trong
nhóm về trình độ cũng như nhận thức và quan điểm?
Đào Thu Hằng, NCS Tiến sĩ, Portugal
Khi bạn nhận một chức danh lãnh đạo nào đó, như là trưởng lớp hay chủ tịch UBND của thành phố, có lẽ là bạn tự bảo: “Mình phải sống và làm việc thế nào để mọi người phục và yêu mình.”
Điều này thì hầu như quá bình thường và chúng ta thường chấp nhận nó như là một chân lý sống, và chân lý quản trị.
Đương nhiên là như thế. Người không ai phục và yêu thì không thể lãnh đạo.
Cố gắng làm cho mọi người phục và yêu mình, thì mình có thể ngăn chận mình làm nhiều điều ngu dốt. Ít nhất là chúng ta nghĩ vậy.
Đọt Chuối Non 