Nhớ ai mà biển bạc đầu
Núi bao nhiêu tuổi hóa mầu trẻ non.
Trăng chờ ngày tháng, trăng già
Nhớ thương, thương nhớ đậm đà người ơi.
Dòng đời đâu khác biển khơi
Lúc thì êm ả, lúc vơi, lúc đầy
Vần thơ nối kết vòng tay
Tấm lòng nhân ái dựng xây cuộc đời.
Ta đi đi khắp phương trời
Nghĩa nhân luôn nhắn gọi mời dấn thân.
NHỜ ĐÂU
Nhờ đâu mà biển mênh mông
Nếu sông ngừng chảy biển nông cạn nguồn.
Sông ơi! sông có biết không ?
Rừng xanh, núi đá sinh nguồn nuôi sông.
Cội nguồn lặng lẽ nhưng không
Cho sông chảy mãi biển đông dâng đầy.
Đáp tình biển hóa làn mây
Mưa về phương núi tưới cây xanh rừng.
Tuần hoàn huyền diệu vô cùng
Nhờ ơn tạo hóa muôn trùng người ơi !.
Tuổi Trẻ mới đăng lại bài interview của anh Vũ Đức Vượng, giáo sư Đại học De Anza, California, về vài vấn đề xã hội văn hóa. Hồi tháng 7 chúng ta có đăng tin là Bộ Ngọai Giao Việt Nam gởi Bằng Khen đến anh Vũ Đức Vượng về những thành tích xuất sắc trong công cuộc xây dựng đất nước.
Mời các bạn đọc bài phỏng vấn chia sẻ cùng anh Vượng.
Giáo sư Vũ Đức Vượng là một trong số những du học sinh miền Nam qua Mỹ từ năm 1968. Trong hơn 40 năm định cư tại Hoa Kỳ, ông được xem là một trí thức có tiếng nói độc lập.
Tham gia công tác thiện nguyện giúp đỡ những người Việt sang Hoa Kỳ từ sau 1975 hội nhập vào một môi trường văn hóa mới, lên tiếng kêu gọi Mỹ bình thường hóa quan hệ với Việt Nam, thực hiện nhiều hoạt động quảng bá văn hóa Việt tại nước này là những công việc ông làm không mệt mỏi. Tháng 11-1995, ông là người đưa đoàn múa rối Việt Nam đầu tiên qua Mỹ trình diễn sau khi Mỹ và Việt Nam nối lại bang giao.
Tranh: Hoàng Tường
Hơn mười năm nay, ông chuyển sang làm công tác giảng dạy tại Trường đại học De Anza, bang California. Ba năm trở lại đây, cứ đến học kỳ mùa hè, ông lại đưa những sinh viên của mình về Việt Nam. Cuộc trò chuyện giữa chúng tôi diễn ra vào một buổi chiều cuối tháng 8, cũng là ngày cuối cùng trước khi ông lên đường trở lại nước Mỹ. Ông nói:
– Sau ngày Việt Nam thống nhất, năm 1975, tôi vào làm việc cho một tổ chức thiện nguyện ở Saint Louis, bang Missouri vì tin rằng mình có thể làm được điều gì đó cho những người Việt chân ướt chân ráo qua Mỹ. Lúc đó, công ăn việc làm, chỗ ở, tiếng Anh… là những nhu cầu bức bách đối với họ.
Nhận thấy cộng đồng người Việt có xu hướng định cư ngày càng nhiều tại Mỹ, năm 1977, tôi học thêm ngành luật và công tác xã hội, bởi đây là hai phương tiện hữu dụng để tổ chức cộng đồng người Việt và hỗ trợ họ hội nhập vào xã hội Mỹ.
Sở dĩ tôi quyết tâm làm việc này vì không muốn đồng bào mình rồi sẽ như cộng đồng người Cuba. Sau 50 năm ở Mỹ, cộng đồng này vẫn còn sinh hoạt trong một môi trường biệt lập với xã hội mạch chính của Mỹ và vẫn còn tự coi mình như là những người tị nạn.
* Năm 1990, ông đã tham gia tranh cử hội đồng thành phố San Francisco nhưng thất bại?
– Khi ra tranh cử, tôi đã biết trước là mình không có cơ hội thắng. Việc tôi đi trước một bước cũng không ngoài mục đích muốn người Việt thấy được chỗ đứng của mình trong xã hội Mỹ, đồng thời thay đổi nhận thức của những người xem nước Mỹ chỉ là chỗ trú chân tạm thời. Chúng tôi vận động mọi người nhập quốc tịch Mỹ khi có cơ hội. Bởi nếu trông vào trợ cấp xã hội thì suốt đời chỉ có xin xỏ. Còn khi đã trở thành công dân Mỹ, cầm trên tay lá phiếu đi bầu cử, họ mới có quyền đòi hỏi.
* Ông đã có nhiều đóng góp tích cực đối với cộng đồng người Việt ở Mỹ gần 35 năm qua, vậy nhưng vẫn có những người công khai tỏ thái độ hằn học với ông?
– Đúng là có một số người không ưa tôi. Người ta cho rằng việc tôi đã kêu gọi Mỹ bỏ cấm vận đối với Việt Nam trên nhiều diễn đàn là ủng hộ chính quyền cộng sản. Về phần mình, tôi chỉ nghĩ đất nước Việt Nam mới là điều quan trọng.
* Vì nhà nước có nhiều, nhưng tổ quốc thì chỉ có một?
– Đúng vậy. Lịch sử đã cho thấy triều đại nào cũng có lúc hưng thịnh và suy vong, Vua sáng suốt thì dân được nhờ, nước mạnh, còn thiển cận thì dân khổ, nước nguy, ngai vàng cũng chẳng giữ được. Đội thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân. Nhà nước hữu hạn, nhưng nhân dân trường cửu. Nhân dân cũng chính là lực lượng chủ chốt đứng lên giành lại độc lập chủ quyền cho đất nước khi có họa ngoại xâm. Thế nên, quan điểm của tôi là nếu làm được một điều gì đó hữu ích cho nhân dân thì phải làm.
Thực tế là ở bên Mỹ vẫn còn những người chống đối đến mức nhất quyết không sử dụng hàng Việt Nam, cho rằng mua hàng Việt Nam là gián tiếp giúp đỡ nhà cầm quyền trong nước. Tại sao không nghĩ rằng việc mình mua gạo, mua cá tôm, quần áo… của Việt Nam là tạo thêm công ăn việc làm cho đồng bào, giúp bà con cải thiện thu nhập. Tích tiểu thành đại, dân có mạnh, nước mới bền.
* Một chân của ông đi lại không được bình thường. Có những lời đồn đãi rằng ông đã bị “đòn hội đồng” vì tổ chức phát hành báo chí Việt Nam ở Mỹ cách nay nhiều năm. Chuyện này thực hư ra sao, thưa ông?
– Hoàn toàn là tin vịt. Cái chân của tôi không dính dáng gì đến chính trị. Nước Mỹ là một xã hội dân chủ, ở đó, ai chống đối cứ chống đối, nhưng việc ai thì người ấy cứ làm. Cách nay ít tháng, có một nhóm anh chị em nghệ sĩ miền Nam California cũng bị chống đối vì tổ chức triển lãm một số hình ảnh chụp từ trong nước.
Nhưng khi những người phản đối dấn thêm bước nữa, đòi đóng cửa triển lãm thì không được, vì khi ấy lại trở thành một hình thức bịt miệng. Nếu muốn phản đối, những người này có thể tổ chức song song một cuộc triển lãm với những hình ảnh khác, hoặc kêu gọi tẩy chay. Việc xã hội có nhiều luồng ý kiến khác nhau là chuyện hết sức bình thường, chỉ khi mọi người đồng ý 100% mới là bất bình thường.
* Từ năm 1975 đến nay đã được 34 năm, một khoảng thời gian đủ dài để thế hệ người Việt thứ hai trưởng thành trên đất Mỹ. Ông nhận xét như thế nào về nhóm người này?
– Điểm nổi bật ở thế hệ này là suy nghĩ độc lập. Một phần vì họ được đào tạo trong một nền giáo dục cởi mở hơn ở Việt Nam. Tôi thấy còn một số người thuộc thế hệ thứ nhất cương quyết không về thăm quê hương, một phần vì còn mang trên vai gánh nặng quá khứ, phần khác vì không tin tưởng vào chính quyền trong nước.
Thậm chí, có những người do thiếu thông tin nên ngăn cản con cái của mình trở về, sợ thân nhân bị tẩy não… thành cộng sản. Nhưng rồi họ cũng không thể ngăn cản mãi được. Nhiều gia đình thế hệ thứ hai về trước, chứng kiến hiện tình đất nước, sau khi về Mỹ đã thuyết phục được thế hệ thứ nhất về thăm quê hương.
* Người ta nói rằng “Tiếng Việt còn, nước Việt còn”. Nhưng thực tế là một số người thuộc thế hệ thứ hai (sinh ra và lớn lên tại Mỹ) về nước làm ăn đã không còn nói được tiếng Việt. Nghĩ đến thế hệ thứ ba, nhiều người không khỏi cảm thấy băn khoăn, lo lắng…
– Từ năm 1983, chúng tôi đã tổ chức các lớp dạy tiếng Việt dành cho thế hệ thứ hai. Mặc dù giờ đây ở Mỹ có rất nhiều trung tâm dạy tiếng Việt nhưng đúng là những người thuộc thế hệ này thành thạo tiếng Việt không nhiều. Trừ một số người có điều kiện về nước, thấm nhuần văn hóa Việt, còn lại đa số muốn tìm hiểu về quá khứ của chính mình đều phải vật lộn với sách vở, tư liệu do người ngoại quốc viết.
Thiết nghĩ, Chính phủ Việt Nam cần chú trọng đến hoạt động quảng bá văn hóa Việt ra thế giới, thậm chí phải xem việc này như một chiến lược quốc gia. Nhiều quốc gia khác đã lập các phòng văn hóa chuyên trách ở những nơi kiều dân của họ sinh sống.
Một số nước đã theo đuổi chính sách xuất khẩu văn hóa khá bền bỉ và hiệu quả từ nhiều năm nay, chẳng hạn Nhật Bản đã xây dựng hàng loạt vườn Nhật tại nhiều thành phố lớn trên thế giới, Đức thành lập những viện Goethe, Pháp có Alliance Française, Trung Quốc cũng đang mở các viện Khổng Tử học…
Cần lưu ý là những nhân viên làm việc tại các phòng văn hóa phải có đủ trình độ để “đem chuông đi đấm xứ người” và được đãi ngộ tương xứng. Bằng không, lợi bất cập hại.
* Nước Mỹ rất rộng. Theo ông, nên đặt bao nhiêu phòng văn hóa là hợp lý?
– Vấn đề này tôi đã đặt ra trong hội thảo “Trí thức người Việt ở nước ngoài với sự nghiệp xây dựng quê hương” tổ chức tại Hà Nội năm 2005. Theo đó, Việt Nam nên thành lập từ bốn đến sáu phòng văn hóa tại những vùng có nhiều người Việt cư trú trong vòng mười năm. Tôi nghĩ cộng đồng người Việt sẵn lòng hỗ trợ để các cơ sở này phát triển.
Hiện nay, trong số gần ba triệu người Việt đang làm ăn, sinh sống ở nước ngoài thì ở Mỹ đã chiếm hơn nửa. Đây là một con số đáng kể, có tiếng nói nhất định đối với chính quyền địa phương. Nếu gầy dựng được thiện cảm với lực lượng này, khiến mọi người cùng hướng về quê hương thì rất có lợi về chính trị và kinh tế.
Làm được điều đó phải sử dụng văn hóa. Chỉ có văn hóa mới đưa mọi người lại gần nhau. Mười năm trước, những ca sĩ về nước biểu diễn là bị tẩy chay liền. Bây giờ tình hình đã khác xa. Nếu các nghệ sĩ làm được thì Nhà nước Việt Nam cũng có thể làm được.
* Nhưng như ông đã nói ở trên, vẫn còn những người chưa quên được quá khứ?
– Đó chỉ là một bộ phận thiểu số. Những năm gần đây, người Việt ở Mỹ về quê ăn Tết vẫn chiếm số lượng quan trọng trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Vì vậy, khi cộng đồng này đồng lòng lên tiếng thì sức lan tỏa với chính quyền sở tại sẽ có hiệu quả. Tiếng nói ấy chưa chắc Bộ Ngoại giao Việt Nam đã có được.
* Tức là có một bộ phận người Việt thầm lặng hướng về quê hương, tổ quốc nhưng còn ngại ngần bày tỏ thái độ?
– Nhiều, rất nhiều. Cách nay mười lăm năm, những người về thăm quê nhà thường đưa ra lý do thăm cha mẹ già, đau yếu, hoặc về chịu tang người thân. Nay thì việc đi về đã trở thành chuyện bình thường.
Cách nay hai năm, sau khi phỏng vấn cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, ban biên tập tờ Vietweekly cũng chịu nhiều sóng gió. Những người cực đoan biểu tình phản đối, tẩy chay, đòi đóng cửa tạp chí này. Nhưng tờ báo vẫn sống đến giờ. Nghĩa là vẫn còn nhiều độc giả ủng hộ Vietweekly.
* Ông cũng là một ký giả?
– Thực tình, tôi không dám nhận hai chữ ký giả. Tôi không đi săn tin, thường chỉ nghiên cứu và viết bình luận cho những báo tiếng Anh vì đối tượng tôi nhắm đến là thế hệ thứ hai. Nhưng tôi cũng viết bằng tiếng Việt vì có những vấn đề chung cả người trong và ngoài nước cùng quan tâm.
* Có khi nào bài ông viết bị từ chối không đăng?
– Có chứ. Nhưng cũng còn nhiều diễn đàn để bày tỏ quan điểm của mình. Có những bài viết báo Việt Nam không đăng, báo bên Mỹ cũng từ chối, thì tôi gửi tới những tờ báo của nước thứ ba, chẳng hạn như BBC.
* Ông vừa đưa những sinh viên của mình về Việt Nam trong ba tuần. Mục đích của chuyến đi này là gì, thưa ông?
– Tôi dùng Việt Nam làm thí điểm để dạy về bang giao quốc tế và dẫn nhập xã hội học trong học kỳ mùa hè. Cũng như những lần trước, trong những sinh viên của tôi có một số là người Việt. Đây cũng là cơ hội để các em tìm hiểu về cội nguồn dân tộc.
Tôi cố gắng tạo điều kiện cho các em tiếp xúc với nhiều thành phần trong nước, kể cả những người Việt định cư ở Mỹ đã về nước làm ăn, đồng thời gặp gỡ, giao lưu với một số sinh viên Đại học Hoa Sen (TP.HCM). Người thật, việc thật, rồi để tự mỗi người sẽ có chủ kiến của mình.
Chuyến đi lần này, chúng tôi đi từ Bắc vào Nam, leo lên Yên Tử chiêm bái cái nôi của thiền phái Trúc Lâm, qua Sapa xem ruộng bậc thang, ghé Hà Nội, nơi sẽ diễn ra đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, vào Huế thăm kinh đô cuối cùng của triều đình phong kiến, đi Mỹ Sơn tìm hiểu về văn hóa Chăm… rồi xuống đồng bằng sông Cửu Long xem vựa lúa, vựa tôm, vựa cá…
* Cái vựa lớn này đang gặp một nguy cơ rất lớn từ việc ngăn đập trên thượng nguồn sông Mê kông?
– Đó chỉ là một trong những chủ đề chính mà sinh viên của tôi muốn tìm hiểu. Dạy về Việt Nam không thể không nhắc đến những quần đảo của tổ quốc ngoài khơi xa, đường lưỡi bò Trung Quốc vẽ trên biển Đông… Sinh viên cần phải biết cương thổ, biển đảo của Việt Nam đến đâu và sẽ tự nghiên cứu và tự đưa ra đánh giá của mình.
* Từ giác độ của một giảng viên xã hội học, ông thấy đời sống xã hội thay đổi như thế nào?
– Đời sống vật chất có khá hơn nhiều. Quanh Hồ Gươm, Hà Nội không còn người ăn xin như lúc tôi về nước lần đầu tiên năm 1994. Về tinh thần, tôi có cảm giác ngày xưa mọi người đùm bọc nhau nhiều hơn, nghĩ đến cái chung nhiều hơn. Nay thì đèn nhà ai, nhà nấy rạng. Tinh thần hy sinh cho lợi ích đất nước vẫn còn, nhưng tôi có cảm giác dường như nhiều người đã bớt lửa.
* Đã có rất nhiều lời phàn nàn về sự tụt hậu của giáo dục Việt Nam hiện nay. Từ góc nhìn của một nhà giáo dục, ông nghĩ sao về tương lai của ngành này?
– Đây là vấn đề lớn, không thể chủ quan duy ý chí. Nếu chính sách rõ ràng, tôi nghĩ chúng ta tối thiểu cũng cần một thế hệ nữa để bắt kịp thế giới. Hệ thống giáo dục của chúng ta hiện nay chưa khuyến khích học sinh, sinh viên có được tư duy độc lập.
Sáu mươi năm sau khi vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long, Quốc Tử Giám, “trường đại học đầu tiên” của Việt Nam được dựng lên. Kể từ đó, chúng ta “nhập khẩu” toàn bộ lối giáo dục từ chương theo chủ trương của Khổng Tử. Gần một ngàn năm nay, nhân tài của nước ta học đi học lại Tứ thư, Ngũ kinh…, cứ ba năm lại lều chõng đi thi, ai sáng tác thơ Đường hay, làm bài luận tư tưởng Khổng Tử giỏi, thì được thăng quan, tiến chức…
Sang thế kỷ XX, khi chuyển sang chữ quốc ngữ, các môn học có thay đổi, nhưng cách học vẫn không thay đổi. Đa số học trò vẫn xem lời thầy, cô là khuôn vàng thước ngọc. Trả bài trúng ý thầy cô thì dễ được điểm cao, lên lớp, khen thưởng khiến học trò không cần đầu tư sáng tạo, lâu dần hình thành tâm lý bầy đàn, đánh mất cái tôi. Ở trường làm bài đón ý thầy cô, đến khi đi làm đón ý lãnh đạo.
Khi nam ca sĩ Michael Jackson qua đời, tôi thấy một số bạn trẻ khóc sướt mướt. Không phải tôi tị hiềm gì với nam ca sĩ quá cố này, nhưng tôi cảm thấy chuyện này có vẻ hơi xu thời. Cuộc sống còn nhiều chuyện đáng phải khóc hơn.
* Vậy theo ông, điều gì đáng để nhỏ nước mắt lúc này?
– Ngoài cái giáo dục ở trên, cũng đáng khóc là tham nhũng. Chính phủ Việt Nam đã rất đúng đắn khi tuyên bố xếp tham nhũng vào danh sách quốc nạn. Nếu không quyết tâm cải tổ hệ thống làm việc thì đất nước không thể nào khá lên được.
Nói tiếp chuyện giáo dục từ chương. Lối suy nghĩ thầy giỏi hơn trò biến giáo dục trở thành một thứ tôn giáo. Mới đây, tôi có dịp tham gia một buổi nói chuyện về tư duy phản biện trong giáo dục, thấy một số ý kiến vẫn còn lòng vòng, tranh luận về định nghĩa của cụm từ này, khiến vấn đề trở nên phức tạp.
* Vậy nên “đơn giản hóa” nó như thế nào, thưa ông?
– Tư duy phản biện (critical thinking) không phải là một triết lý, mà là công cụ để người học mạnh dạn đi xa hơn trong hành trình kiếm tìm chân lý. Thí dụ, khi tiếp nhận một vấn đề do người khác tìm tòi, sáng tạo, học sinh cần được khuyến khích tìm tòi thêm. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, các em có thể tự do phản biện.
Nhiều thầy cô nên tập cách lắng nghe những ý kiến trái chiều, khích lệ đối thoại và sẵn sàng chấp nhận có những khía cạnh trò giỏi hơn mình, sâu sắc hơn mình. Đương nhiên, không phải tất cả học sinh sinh viên đều ngoan ngoãn như một bầy cừu, nhưng số đông là như vậy.
Tôi nghĩ cả gia đình và nhà trường đều có trách nhiệm về thực trạng này. Ở nhà, cha mẹ dạy con rằng Con cãi cha mẹ trăm đường con hư. Trong một chừng mực nhất định, câu nói này đã trở thành một cái vòng kim cô, gắn lên đầu trẻ thơ. Đến trường, vừa vào lớp một, học trò được dạy là “tiên học lễ, hậu học văn”, rồi “nhất tự vi sư, bán tự vi sư”. Năm này qua năm khác, các em tự đúc rút ra “im lặng là vàng”.
Tôi nghĩ ngành giáo dục nên cải sửa “tiên học lễ, hậu học văn” thành “tiên học phản biện, tiếp đến là học lễ, rồi mới tới học văn”. Trong xã hội loài người, những người làm nên sự nghiệp thường là những người có tư tưởng dám phản biện, dám chống đối cái sai.
Ở Mỹ có một nhân vật khá nổi tiếng là Ralph Nader. Sau khi tốt nghiệp ngành luật, thay vì hành nghề luật sư, ông ấy tự nguyện bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, bằng cách truy tìm những bằng chứng cho thấy nhiều công ty cố tình bán ra thị trường những sản phẩm kém chất lượng, gây thiệt hại cho người tiêu dùng trong bối cảnh luật pháp chưa bảo vệ quyền lợi của họ.
Dần dần, nhiều người ủng hộ ông ấy, hình thành phong trào bảo vệ người tiêu dùng ở nước Mỹ. Vấn đề là ông đã làm thay đổi tư duy của cả một nước. Một trường hợp khác là mục sư Martin Luther King đấu tranh cho phong trào nhân quyền thập niên 1950-1960.
* Hình như ông đánh giá rất cao vai trò của những người dám bơi ngược dòng?
– Đúng vậy. Trong nhiều trường hợp, vai trò của họ còn quan trọng hơn nhà cầm quyền. Sự phát triển của nước Mỹ có phần đóng góp không nhỏ của những con người như Ralph Nader, Martin Luther King. Một điểm chung giữa hai nhân vật này là chấp nhận đặt cược sinh mạng mình vào một mục đích mà họ tin là đúng và không tư lợi cá nhân. Nhờ vậy, nên họ tập hợp được quần chúng.
Ở Việt Nam đầu thế kỷ XX thì có Nguyễn Tất Thành. Vì theo đuổi mục tiêu đấu tranh cho độc lập dân tộc mà người thanh niên xứ Nghệ không an phận với nghề dạy học. Người Việt mình hay nói “một điều nhịn, chín điều lành”. Nhưng cũng có những trường hợp càng nhịn thì người ta càng lấn tới. Bằng chứng là trong lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến năm 1946, Nguyễn Tất Thành, lúc đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã tuyên bố rõ ràng rằng chúng ta càng nhân nhượng thì kẻ địch càng lấn tới.
Ngày xửa ngày xưa có hai anh em ở hai trang trại liền kề. Một hôm họ gây gổ. Đó là vết rạn nứt nghiêm trọng đầu tiên trong suốt 40 năm cùng làm ruộng, cùng chia sẻ máy móc, cùng trao đổi công lao động và hàng hóa cần thiết trong yên bình.
Thế rồi, sự hợp tác lâu dài sụp đổ. Nó bắt đầu từ một hiểu lầm nhỏ và phát triển thành sự xa cách lớn, và cuối cùng bùng nổ thành những lời sỉ vả nặng nề, tiếp theo sau là nhiều tuần im lặng.
Một buổi sáng, có ai đó gõ cửa nhà John. Anh ta mở cửa và thấy một người đàn ông với hộp đồ nghề thợ mộc.
“Tôi đang tìm việc làm trong vài ngày”, ông ta nói, “Có lẽ anh có vài việc vặt đâu đó mà tôi có thể làm chứ?”
“Vâng, ” người anh nói, “Tôi có việc cho anh đây.”
“Hãy nhìn cái trang trại bên kia con lạch. Hàng xóm của tôi đấy, thực ra, đó là em trai tôi. Tuần trước, giữa chúng tôi là một đồng cỏ và nó đã cho ủi đến đê sông và giờ đây có một con lạch giữa chúng tôi. Ồ, nó có lẽ làm thế để chọc tức tôi, nhưng tôi đã có cách cho nó biết tay. ”
“Anh nhìn thấy đống gỗ cạnh kho thóc chứ? Tôi muốn anh đóng một hàng rào – cao chừng 2 m 7 – che đi để tôi khỏi phải thấy mặt nó lẫn đất của nó nữa.”
Người thợ mộc nói: “Tôi hiểu ý anh rồi. Đưa tôi đinh và cuốc thuổng, tôi sẽ làm anh hài lòng. ”
Người anh có việc phải ra thị trấn cả ngày, nên anh ta giúp người thợ mộc chuẩn bị những vật liệu cần thiết. Cả ngày, người thợ mộc miệt mài đo đạc, cưa xẻ, đóng đinh. Khi người anh trở về lúc mặt trời lặn, người thợ mộc đã hoàn thành công việc.
Người anh mở tròn mắt, há hốc miệng. Ở đó chẳng có hàng rào nào cả. Đó là một cây cầu – một cây cầu nối liền hai bờ của con lạch. Một cây cầu có tay vịn đẹp tuyệt – và người hàng xóm, người em trai, đang giang rộng tay tiến về phía họ :
“Anh ơi, anh thật tuyệt vời khi xây chiếc cầu này sau những gì em đã nói và làm.”
Hai anh em đứng ở mỗi đầu cầu, rồi họ gặp nhau ở giữa cầu, tay nắm chặt tay.
Họ quay lại nhìn người thợ mộc nhấc hộp đồ nghề lên vai.
Người anh nói, “Không, chờ đã! Hãy ở đây thêm vài ngày. Tôi có nhiều việc khác để anh làm”.
“Tôi rất muốn ở lại,” người thợ mộc trả lời, “nhưng tôi còn nhiều cây cầu khác phải xây nữa”.
Hoàn cảnh bên ngoài của chúng ta như thế nào không quan trọng, bởi vì Thiên đàng ở bên trong tâm hồn mỗi chúng ta. Vì thế đừng phung phí phần đời còn lại tìm kiếm hạnh phúc trên thế giới.
Chỉ nhìn vào gương và mỉm cười. Hãy để dòng chảy hạnh phúc tuôn trào từ trái tim, từ trí tuệ, và tâm hồn cho đến khi nó tràn ngập cuộc sống của bạn và mọi người xung quanh.
Quang Nguyễn – Thảo Uyên
BUILDING BRIDGES OF LIFE
Once upon a time two brothers, who lived on adjoining farms, fell into conflict. It was the first serious rift in 40 years of farming side by side, sharing machinery, and trading labor and goods as needed without a conflict.
Then the long collaboration fell apart. It began with a small misunderstanding and it grew into a major difference, and finally it exploded into an exchange of bitter words followed by weeks of silence.
One morning there was a knock on John’s door. He opened it to find a man with a carpenter’s tool box. “I’m looking for a few days’ work” he said. “Perhaps you would have a few small jobs here and there I could help with? Could I help you?” “Yes,” said the older brother. “I do have a job for you.”
“Look across the creek at that farm. That’s my neighbor; in fact, it’s my younger brother. Last week there was a meadow between us and he took his bulldozer to the river levee and now there is a creek between us. Well, he may have done this to spite me, but I’ll do him one better.”
“See that pile of lumber by the barn? I want you to build me a fence –an 8-foot fence — so I won’t need to see his place or his face anymore.”
The carpenter said, “I think I understand the situation. Show me the nails and the post-hole digger and I’ll be able to do a job that pleases you.”
The older brother had to go to town, so he helped the carpenter get the materials ready and then he was off for the day. The carpenter worked hard all that day measuring, sawing, nailing. About sunset when the farmer returned, the carpenter had just finished his job.
The farmer’s eyes opened wide, his jaw dropped. There was no fence there at all. It was a bridge — a bridge stretching from one side of the creek to the other! A fine piece of work, handrails and all — and the neighbor, his younger brother, was coming toward them, his hand outstretched.
“My brother! You are quite a fellow to build this bridge after all I’ve said and done.” The two brothers stood at each end of the bridge, and then they met in the middle, taking each other’s hand.
They turned to see the carpenter hoist his toolbox onto his shoulder.
“No, wait! Stay a few days. I’ve a lot of other projects for you,” said the older brother.
“I’d love to stay on,” the carpenter said, but I have many more bridges to build.
It doesn’t matter what our outer circumstances are either, because the Kingdom of Heaven is within us. Don’t spend the rest of your life searching the world for happiness then.
Just look in the mirror and laugh. Just let the happiness flow from your heart, mind, and soul until it fills your life and the lives of all those around you.
Tin sáng quốc nội, chị Thùy Dương tóm tắt và nối links.
Mời bạn làm giám khảo cuộc thi “Bầu chọn Việt Nam” – Cuộc thi Bầu chọn Việt Nam (thi ảnh, thi viết và thi e-card) đang bước vào giai đoạn chấm giải. Một giải thưởng quan trọng là giải thưởng do bạn đọc bình chọn đang chờ đợi “ánh mắt xanh” và lá phiếu của các bạn. Ngoài ra, đây cũng chính là cơ hội để bạn nhận được giải thưởng Bạn đọc có sự bầu chọn chính xác nhất.
Cù Lao Chàm không dùng túi nilông – hiện toàn bộ người dân trên xã đảo đã chuyển sang sử dụng các loại bao giấy và lá cây thay thế việc dùng túi nilông.
Một học sinh Đà Nẵng đoạt giải nhì viết thư quốc tế – Em Nguyễn Đắc Xuân Thảo, học sinh trường THPT Nguyễn Huệ, TP Đà Nẵng vừa đạt giải nhì cuộc thi viết thư quốc tế UPU. Ban giám khảo quốc tế đánh giá thư của em Thảo “có cấu trúc chặt chẽ, nội dung lại chan chứa tình cảm”.
Nguyễn Thị Thu Huyền: Nhân sự – chìa khóa phát triển công ty – Với tình yêu thương con người mà chị được thấm nhuần trong đạo Phật cộng với sự tự tin trong tầm nhìn của bản thân, Thu Huyền đã thổi làn gió mới vào các chính sách phát triển nguồn nhân lực và các chính sách nhân sự chung cho toàn tổ hợp qua những cải cách về hệ thống tiền lương, đào tạo, chính sách thu hút nhân tài cũng như các hoạt động gắn kết với nhân viên trong toàn công ty.
Lập đại học Anh quốc tại Việt Nam – ĐH Anh quốc Việt Nam sẽ tập trung đào tạo cử nhân Kinh doanh và Công nghệ, theo chương trình của hai đối tác chiến lược là Đại học London và Đại học Staffordshire.
160 triệu USD nâng cấp đô thị VN – Hiệp định tài trợ bổ sung dự án nâng cấp đô thị VN giữa Ngân hàng Nhà nước VN và Ngân hàng Thế giới (WB) phân bổ cho TPHCM, TP Cần Thơ, TP Hải Phòng và Nam Định, đã được ký ngày 10-9, tại Hà Nội
Lập nhóm đặc trách y tế VN – Mỹ Ủy ban Cố vấn hỗn hợp về chất độc da cam/dioxin (JAC) đã thống nhất thành lập nhóm đặc trách về y tế nhằm từng bước nghiên cứu, giải quyết các vấn đề liên quan đến tác hại của chất độc da cam đối với sức khỏe con người tại VN.
Nơi tài năng đào tạo tài năng – Trung tâm Bồi dưỡng tài năng công nghệ trẻ FYT được thành lập từ tháng 12.1999 dưới sự bảo trợ của Công ty cổ phần FPT. Ban đầu, FYT chiêu sinh thành viên xuất sắc trong các chuyên ngành: tin học, toán học và vật lý. Trong quá trình hoạt động, FYT mở rộng, thu nạp nên mở rộng ra các chuyên ngành: kinh tế, sinh học, hóa học…
Tác giả Cậu bé hỏa tiễn giao lưu với độc giả VN – Nhà văn Homer Hickam – tác giả cuốn sách tự truyện best-seller ở Mỹ “Rocket boys” (Hãng phim Universal chuyển thể thành bộ phim kinh điển “October sky”) – đã có buổi gặp mặt các doanh nhân tham gia khoá học hạt giống lãnh đạo trẻ TPHCM ngày 10.9.
Credo – cách tân nhạc cổ điển – Thạc sỹ Nguyễn Bách – giảng viên Nhạc viện TPHCM – Chủ dự án cho biết: “Từ trước tới giờ người ta chỉ nói là đi nghe nhạc cổ điển, nhưng với Credo, chúng tôi sẽ đưa nhạc cổ điển tới khán giả không chỉ bằng tai nghe mà còn được nhìn, được xem các ca sỹ biểu diễn trên sân khấu”.
Cú ngã và lối rẽ bất ngờ – Là tổ trưởng tổ thu mua gạo ở Cty TNHH Xuất nhập khẩu Kiên Giang, Mai Thành Công có nhiều sáng kiến mang lại lợi ích kinh tế lớn cho Cty. Anh mới được bình chọn là công nhân trẻ tài năng, tham gia ĐH Tài năng Trẻ Việt Nam Lần thứ nhất.
Khu Công nghệ cao lập nhà máy xử lý nước thải – Ngày 10-9, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM (chủ đầu tư) và Công ty CP Kỹ thuật SEEN (đơn vị thi công) đã chính thức đưa nhà máy xử lý nước thải đi vào hoạt động tại quận 9 – TPHCM.
.
Chủ nhật tuần vừa rồi, ngày 6/9/2009 mình có dịp được đến thăm vùng Gettysburg ở tiểu bang Pennsylvania, Mỹ. Mình đến thăm nghĩa trang tưởng niệm cuộc nội chiến của Mỹ và lịch sử của thị trấn Gettysburg, nơi tổng thống Abraham Lincoln đọc bản diễn văn lịch sử Gettysburg Address. Đọt Chuối Non cũng đã đăng bản diễn văn Gettysburg. Mình post lại bài diễn văn đó cuối phần mình viết ở đây.
Hôm nay mình muốn giới thiệu với các bạn bài hát “The Night They Drove Old Dixie Down” (“Đêm Họ Cán Bẹp Dixie Xa Cũ”) – bài hát nói về những ngày cuối cùng của trận nội chiến Nam – Bắc, hậu quả và tình cảm sau cuộc chiến tranh. Dixie là tên cúng cơm của phần đất miền nam, các tiểu bang miền Nam nước Mỹ, thất trận trong cuộc chiến. Bài hát được tạp chí Rolling Stone bình là “bài hát đem đến một cảm giác con người tràn ngập về lịch sử” vào tháng 10 năm 1969. Báo nhạc Rolling Stone xếp bài hát này hạng 249 trong 500 Bài hát hay nhất trong mọi thời đại.
Tổng thống Lincoln tại Gettysburg
Bài hát được sáng tác bởi nhạc sĩ người Canada Robbie Robertson và được thu âm bản đầu tiên bởi “The Band” năm 1969. Sau đó Joan Baez hát bài hát này và đó là bản thu âm thành công nhất tới nay, đạt tới thứ hạng 3 trong bảng xếp hạng Billboard Hot 100 ở Mỹ năm 1971.
Bài hát hát về một người lính quân phía Nam tên là Virgil Caine phục vụ trên chuyến tàu Danvill bảo vệ thủ phủ miền nam ở Richmond, Virginia và gặp sức tấn công của quân ở phía bắc lãnh đạo bởi tướng Robert E. Lee.
Miền Nam bị thua. Và người miền Nam nước Mỹ đau buồn và có những phản ứng lẫn lộn vì lý tưởng khác với miền Bắc. Ở miền Bắc, Lincoln không chấp nhận một quốc gia “nửa nô lệ, nửa tự do” và miền Nam chấp nhận điều đó.
Chiến tranh để lại bao hậu quả thật nặng nề. Ở Gettysburg hậu quả là nặng nề nhất vì trận chiến đấu ác liệt nhất đã diễn ra ở đó. Gettysburg được coi là bước ngoặt của cuộc chiến tranh, diễn ra từ mùng 1 tới mùng 3 tháng 7 năm 1963, nơi 160,000 lính Mỹ đánh nhau trên một thị trấn gồm 2,400 dân thường.
Luật sư 32 tuổi David Wills ở Gettysburg lúc đó đã chứng kiến tất cả những tang thương của cuộc chiến tranh. Một tấm biển trong ngôi nhà tưởng niệm David Wills có dòng chữ:
“Sau cuộc chiến, Gettysburg trở thành một bệnh viện và nhà xác khổng lồ: những người lính chết và bị thương vượt quá số dân thường 11 lần”.
Ngay sau cuộc chiến ở Gettysburg, David Wills đã đề nghị ý tưởng về khu đất làm Nghĩa trang tưởng niệm Tử sĩ chiến tranh cho thống đốc của bang Pennsylvania lúc đó là Andrew Gregg Curtin.
Nhà của luật sư David Wills
Ông Wills sau đó đã được ủy quyền để mua khu đất làm nghĩa trang bằng tiền của chính quyền liên bang.
David Wills đã thiết kế ra buổi lễ để tôn vinh những người chiến sĩ Mỹ trong cuộc nội chiến. Tổng thống Abraham Lincoln, theo lời mời, đã tới làm khách ở nhà ông Wills một buổi tối, nơi Lincoln hoàn thành phiên bản cuối cùng của bản diễn văn Gettysburg, hôm 18/11/1863, hôm trước của buổi lễ Gettysburg vào 19/11/1863.
David Wills dàn dựng buổi lễ với 2 tiếng diễn văn dành cho thượng nghị sĩ Edward Everett phát biểu và sau đó khoảng mấy phút để tổng thống Lincoln “nói vài lời” (“few appropriate remarks”).
Ai ngờ đâu, bài phát biển 10-câu 2-phút Gettysburg Address của Lincoln ngay lập tức đi sâu vào lịch sử và nói lên tất cả tinh thần của cuộc chiến và khát vọng của người dân Mỹ cũng như mọi dân tộc trên thế giới.
Sau đây là bài Diễn văn Gettysburg Address của tổng thống Lincoln.
Tiếp theo sau là lời bài ca “The Night They Drove Old Dixie Down”, song ngữ Anh trước Việt sau. Trong bản dịch có thêm vài lời giải thich [để trong ngoặc như thế này].
Và sau đó là 2 videos: Video đầu là Joan Baez trình bày bản nhạc, video thứ hai do ban nhạc The Band trình bày.
Diễn văn Gettysburg của Tổng thống Lincoln
Gettysburg, Pennsylvania
Tháng 11, ngày 19, năm 1863
Tám mươi bẩy năm về trước, cha ông chúng ta đem đến trên lục địa này, một quốc gia mới, thai nghén trong Tự Do, và dâng hiến cho nguyên ly’ rằng mọi người được sinh ra bình đẳng.
Bây giờ chúng ta đang ở trong một cuộc nội chiến lớn, thử nghiệm xem quốc gia đó, hay bất kỳ quốc gia nào khác, thai nghén như vậy và dâng hiến như vậy, có thể tồn tại lâu dài. Chúng ta gặp nhau trên một bãi chiến trường lớn của cuộc chiến tranh đó. Chúng ta đã đến để hiến dâng một phần của bãi chiến trường này làm nơi an nghỉ cuối cùng cho những người hy sinh đời mình ở đây để tổ quốc có thể sống. Thật là thích hợp và thỏa đáng để chúng ta làm thế.
Nhưng, ở một ý nghĩa rộng lớn hơn, chúng ta không thể dâng hiến – chúng ta không thể thánh hóa – chúng ta không thể linh thiêng hóa – bãi đất này. Những người anh dũng, đang sống cũng như đã chết, những người đã đấu tranh ở đây, đã thánh hóa mảnh đất này, cao xa hơn năng lực yếu kém của chúng ta có thể thêm hay bớt điều gì. Thế giới không để y’, và không nhớ được lâu điều chúng ta nói ở đây, nhưng thế giới không bao giờ quên được điều các anh hùng đã làm ở đây. Chúng ta, những người còn đang sống, nên được dâng hiến ở đây cho công việc còn dang dở mà những người liệt sĩ nơi đây đã oanh liệt tiến đẩy cho đến mức này. Chúng ta nên được dâng hiến ở đây cho nhiệm vụ to lớn còn lại trước chúng ta – từ tay những anh hùng liệt sĩ, chúng ta chấp nhận hiến thân nhiều hơn cho sự nghiệp họ đã hiến thân, đến mức thành tâm tối hậu– chúng ta quyết tâm không để những người chết ở đây chết đi vô ích – quốc gia này, trong Chúa, sẽ tái sinh trong tự do—và chính phú của dân, do dân và vì dân sẽ không biến mất trên trái đất này.
.
The Night They Drove Old Dixie Down
Lyrics: Robbie Robertson
Music: Robbie Robertson
Virgil Caine is the name and I served on the Danville train
‘Til Stoneman’s cavalry came and tore up the tracks again
In the winter of sixty-five
We were hungry just barely alive
By May tenth Richmond had fell
It was a time I remember oh so well
Chorus:
The night they drove old Dixie down
And the bells were ringing
The night they drove old Dixie down
And the people were singing, they went
La la la la la la, la la la la la la la la, la
Like my father before me I will work the land
And like my brother above me who took a rebel stand
He was just eighteen, proud and brave
When a Yankee laid him in his grave
I swear by the mud below my feet
You can’t raise a Cain back up when he’s in defeat
[chorus]
Back with my wife in Tennessee when one day she called to me
Virgil, quick come see, there goes Robert E Lee
Now I don’t mind choppin’ wood
And I don’t care if the money’s no good
You take what you need and you keep the rest
But they should never have taken the very best
[chorus]
.
Đêm họ cán bẹp Dixie xưa cũ
Virgil Caine là tên tôi và tôi phục vụ trong tuyến xe lửa Danville
Đến khi kỵ binh của đám Người Thời Đồ Đá đến và phá hủy đường sắt lần nữa.
Mùa đông 65 [1865]
Chúng tôi đói và sống rất mong manh
Đến 10 tháng 5 thì Richmond [thủ phủ của Nam quân]đã mất
Đó là thời gian tôi nhớ rất rõ
Điệp khúc:
Đêm họ cán bẹp Dixie [miền Nam] xưa cũ
Chuông kêu vang lừng
Đêm họ cán bẹp Dixie xưa cũ
Và mọi người ca hát, họ ca
La la la la la la, la la la la la la la la, la
Như ba tôi trước tôi, tôi sẽ cày bừa
Và như anh tôi trên tôi đã thành phiến loạn
Anh chỉ 18, hào hùng và can đảm
Khi Bắc quân bỏ anh vào mộ
Tôi thề trên vũng bùn dưới chân tôi
Bạn không thể làm người họ Caine đứng dậy khi đã thất trận
[Điệp khúc]
Trở về với vợ ở Tennessee, một ngày nọ nàng gọi tôi
Virgil, nhanh lên ra xem, [tướng] Robert E. Lee [của Bắc quân] đó
Tôi không ngại chặt củi
Và tôi không quan tâm nếu không có đủ tiền
Bạn lấy bao nhiêu bạn cần và để lại phần kia
Nhưng họ đã không nên lấy hết những gì tinh túy nhất
Mình mới làm xong slideshow này có 32 ảnh bonsai, 30 bài thơ thiền Hán Việt của hai đời Lý Trần (năm 900 đến 1400 sau công nguyên), và 30 bài thơ dịch tiếng Việt của các anh Nguyễn Duy, Nguyễn Bá Chung và Trần Đình Hoành. Bản nhạc nền Rejuvenation cũng rất thiền. Post đây để chia sẻ với các bạn.
Chúc các bạn một ngày tĩnh lặng !
Túy-Phượng
Click vào ảnh dưới đây để xem và download slideshow
Thưa các bạn, Không biết có ai trong các bạn đã từng thấy ” Hoa Bâng Khuâng ” không ạ?
Riêng Ninh đã được nhìn thấy vài ba lần. Lần đầu tiên N nhìn thấy là trong một lần đi dã ngoại với các bạn trong lớp SVYK Huế năm thứ ba (hồi đó YK của Miền Nam VN học đến 7 năm – riêng lớp N phải học 8 năm – sau 12 năm học ở PT Trung học).
Đi đến một vùng đồi núi hoang vu ở ngoại ô Huế, N chợt thấy một cô bạn học ngồi xuống đám cỏ nâng niu một lùm cây mọc hoang lá xanh sẫm và điểm nhiều hoa tím than (như màu áo dài của các cô gái Huế ), N được các bạn cho biết đó là Hoa Bâng Khuâng. Nhưng điều làm Ninh ngạc nhiên đó chính là đôi mắt, nét mặt của cô bạn gái bổng trở nên mơ màng, đắm say nhìn về một hướng xa xăm, nơi đó đang có một bạn trai cùng lớp đang vô tư chơi đùa!
Phải chăng cô muốn nhờ Hoa Bâng Khuâng để thổ lộ tình yêu thầm kín đó với chàng?
Và đúng thế, ai đã từng ngắm Hoa Bâng Khuâng ở những nơi hoang vắng, trong những buổi chiều tà sẽ không khỏi bâng khuâng nhớ đến một người mình đang thầm yêu, hay hoài vọng về một mối tình cũ xa xôi ! Theo mình nghĩ ( xin đừng cười cho là romantic quá).
Hoa Bâng Khuâng là linh hồn hay là vọng thân của một cô gái buồn cho một mối tình lặng dang dở? !
Cô bạn mà mình nhắc ở trên cũng dang dở … chết lặng một thời gian với chàng trai cùng lớp đó! Hôm nào (nếu ở VN hay ở nước ngoài về VN) các bạn thử đi các nơi hoang vắng để tìm Hoa Bâng Khuâng đi, hãy lắng lòng mình lại các bạn sẽ thấy bâng khuâng nhớ ….
Ai đã đặt tên cho Hoa Bâng Khuâng? Chắc hẳn là người đó đã thấm nhận cái bâng khuâng trước Hoa Bâng Khuâng!
Xin tặng các bạn bài thơ về Hoa Bâng Khuâng từ cảm xúc của cô bạn xưa đó! Và một video về bâng khuâng Tà Áo Tím!
.
Hoa Bâng Khuâng
Một loài hoa bé nhỏ
tim tím giữa trời hoang
bâng khuâng lòng muốn ngõ
ngại chút tình sớm tan
Tôi là đứa trò nhỏ
lang thang giữa rừng chiều
hư ảo một tình yêu
mong manh như sương cỏ
Hoa Bâng Khuâng bâng khuâng !
suốt tuổi thơ hoang dại
nổi niềm nào đọng lại ?
Khi một đời bâng khuâng ?
Nguyễn Quý Ninh
.
Xin các bạn click vào link dưới đây để xem Tà Áo Tím
Tiếng chiêng ngân nga vươn mãi lên tận những đám mây trắng trên bầu rời cao nguyên cuối dông xanh leo lẻo.Tiếng chiêng len lỏi trong rừng,theo bươc chân cả plei đang đổ vào rừng tìm Y Đai Kriêng.lễ cưới của người Jẻ ở xop Nghét càng giữ kín chừng nào,đội bạn trẻ càng cảm tháy hạnh phúc chừng đó.Phải tới ngày cưới,khi tiếng chiêng mừng đánh lên,chiêng vui gọi vềì và cả làng đi tìm cô dâu,đã ẩn trốn vào trong rừng từ sáng sớm,người ngoài mới biết được là có đám cưới.Hôm nay Y Đai Kriêng cưới A Đôi E Đuôt
– Đây rồi !
Mấy chàng trai bạn A Đôi hoan hỉ reo to.Họ vây quanh Y Đai cũng đang cười như nắc nẻ,từ trong một bọng cây ven suối chui ra .Tất cả vui vẻ cùng nhau đi về làng.Dàn chiêng trên nhà Y Đai vẫn rộn ràng ca hát.Cha mẹ cô gái và họ hàng nhà trai kéo về ngồi đợi quanh những ché rượu ,ở giữa đặt chiếc giường tre.Đám thanh niên đưa Y Đai,lúc này đầu tóc đã gọn gàng,áo váy đẹp,ngồi lên giường tre. Đôi mắt cô gái long lanh ,má đỏ hồng ,gương mặt rạng rỡ đầy hạnh phúc.Bạn bè cũng đưa A Đôi đến ngồi đối diện trước mặt cô dâu.Chàng trai hôm nay trông thật đáng mến trong chiếc áo ngắn tay trần,bó chặt lấy thân hình nở nang ,đầu đội khăn cắm hai chiếc lông công xanh biếc ,đang rung rinh theo nỗi bồn chồn hồi hộp của anh chàng.Chiếc khố mới đệt rực rỡ hoa văn vàng đỏ phủ kín đầu gối.
Mâm lễ cúng được bày ra,chỉ có một con gà và một ống rượu.Ông mối đặt tay hai người lên con gà.Tất cả những người đang có mặt đều lần lượt đi vòng quanh chiếc giường tre, chạm vào tay hai người.Ai không chạm,không có quyền được tham dự tiệc cưới.Người ta gấp rút đem con gà đi nấu lẫn với cơm.Trong khi chờ đợi cô dâu chú rể cùng nằm xuống giường,đắp chung một tấm chăn thổ cẩm mỏng .Ông mối nhổ mấy sợi tóc trên đầu Y Đai bỏ sang đầu A Đôi,rồi làm ngược lại như thế với Y Đai
Cơm gà nấu xong đem ra,có hai nắm cơm nhỏ và một miếng gan gà xẻ làm đôi.Mỗi người ăn trước một miếng rồi trao đổi với nhau miếng cơm và gan thứ hai.Bây giờ họ mới cùng ăn hết phần của mình. Sau đó hai người mời nhau uống cạn hết một ống rượu.Ông mối trao cho mỗi người một chiếc vòng đồng,đây là chiếc vòng đính hôn.A Đôi lồng vào tay phải của Y Đai,Y Đai đeo vòng vào tay trái A Đôi.M?i người vui vẻ ca hát,đánh chiêng chúc mừng cho hai bạn trẻ.Thế là xong lễ “ bla ”.Ai lại về nhà nấy.Vòng đã trao đổi,từ nay A Đôi thuộc về Y Đai rồi.
Họ đã làm bạn với nhau trong sự chứng kiến của cả làng và dòng họ qua hết mùa trỉa bắp . Mặt đã ưng,bụng đã ưa,tối tối họ ngồi bên nhau ở cạnh bếp lửa trên nhà Ưng thầm thì tâm sự luật lệ của bộ tộc nghiêm cấm những chuyện vụng trộm. Ở bên làng Đăk Choong,nhà gái dựng một căn lều nhỏ ngoài rìa làng,cho trai gái đến hẹn hò nhau.Nhưng chỉ được phép tâm sự trong năm đêm thôi.từ ngày thứ sáu trở đi,nếu cảm thấy khôgn hợp nhau,đôi bạn chủ động thôi gặp gỡ.nếu đã ưng nhau,cô gái phải cho người sang báo với nhà trai.Quá năm đêm không thấy nói năng gì,mà hai người vẫn qua lại thăm viếng nhau,cả hai sẽ bị phạt một con heo và mười ché rượu.Cũng có lúc chàng trai chưa ưng ,cô gái có thể nhờ bạn bè “ bắt cóc” anh chàng đưa về nhà mình rồi cho người mang lễ vật sang nộp cho nhà trai.Trong trường hợp này thì Y Đai và A Đôi đã nặng lòng với nhau lắm rồi,nên mọi việc đều diễn ra suôn xẻ.
Để chuẩn bị cho ngày cưới chồng,mẹ đã phải dặn dò Y Đai phong tục của bộ tộc,từ những ngày cô gái mới hơn mười mùa rẫy bắp đỏ ngọn.Rằng : mỗi ngày đi rừng,ngoài việc kiếm củi,gùi nước dùng cho gia đình hàng ngày,các cô gái như Y Đai phải lựa cho được những cây khô,dễ cháy,cành thẳng đẹp,đượm than,nhẵn nhụi,bó từng bó bằng một người ôm,dài chừng 0,80 m đem về để dưới gầm sàn.Đi trong rừng có thể gặp nhiều bó củi như thế để rải rác.Đó là bó củi hứa hôn ,dùng để nấu nướng trong ngày cưới của một cô gái Jẻ.Ngày làm lễ Loong ( lễ cưới ),phải có 100 bó củi cõng sang nộp cho nhà trai.
Từ bé,mẹ cũng đã dạy các con gái dệt vải,đan chiếu,nặn nồi đất.bé thì dệt dây buôc đầu,dây đeo dao.Đến lớn dệt mền,dệt áo váy,khố…Sao cho sợi chỉ bông Blang sẽ đều ,mượt mà ,sợi cói ken nhau đều tăm tắp.Những chiếc áo khố mịn màng đường hoa văn rực rỡ ,chiếc chiếu dày dặn,không lỗi,những chiếc bình đựng nước,nồi đất tròn trịa …Thể hiện rõ rệt sự khéo tay của người con gái,ngày hỏi chồng mang trao gửi làm đồ sính lễ.
Sau lễ Bla một vài con trăng ,đủ để gia đình Y Đai chăm bẵm cho bầy heo mập mạp.Cô gái sẽ lựa con heo lớn nhất đàn,làm thịt,xẻ đôi,đưa sang nhà A Đôi một nửa.Hai gia đình mời họ hàng,bạn bè tới nhà để thông báo ngày giờ vui của đôi trai gái.cả Plei mang quà cáp ,rượu ghè tới mừng cho đôi trẻ.
Vài ngày sau là lễ Ta lu. Nhà gái sang nhà trai và ngược lại. Mỗi bên đều cột rượu,làm cơm đãi đằng để hai bên gia đình nhận họ,nhận thành viên mới. Và cùng chọn ngày để tiến hành lễ loong, lễ cưới chính thức của Y Đai và A Đôi. Hai bên cùng đồng ý rằng : hết một con trăng tròn nữa là làm lễ loong.
Trước ngày Loong, bạn bè nhà gái phải cõng củi sang xếp ở gầm sàn nhà trai.xong xuôi,thày cúng vẩy rượu lên củi khấn báo các vị thần linh coi sóc trong gia đình ,về trách nhiệm đã hoàn thành của cô gái. Y Đai sẽ trao tăng cho A Đôi những tấm vải dệt,chiếc chiếu mới,đồ gốm do tự tay cô làm ra.A Đôi cũng tình tứ trao tặng người vợ trẻ chiếc gùi mây đan rất khéo, để cô dùng đựng quần áo đẹp,đồ vật quý, hay đi rừng,đi làm rẫy…Tùy theo chiếc gùi to nhỏ và xấu đẹp mà xử dụng. A Đôi cũng tặng vợ một số những đồ đan bằng mây tre khác,để làm vật dụng trong gia đình.Những vật mà khi chuốt từng chiếc nan,anh đã gài cả tình yêu đằm thắm của mình trong đó.Đồ mây tre đan của A Đôi mới đẹp làm sao,những sợi mây tròn trịa bện đan khéo léo và chắc chắn.Anh đã được cha dạy đan lát từ bé,cùng với việc cầm cây ná bắn mũi tên phóng cây lao sao cho trúng con chim trên cành,con thú ăn rừng đêm.
Ngày hôm sau họ cùng ông chủ hôn đi tới nhà ưng. Bạn bè của hai người đã tụ tập ở đây ,chờ làm lễ cheo yêng,cho Y Đai và A Đôi từ biệt cuộc sống độc thân cùng tập thể gái trai trong làng, để về ngủ ở nhà cha mẹ.từ này họ không còn là những gái trai vô lo nữa.,họ phải có nghĩa vụ mới đối với nhau,với con cái. Sao cho gia đình luôn luôn hòa thuận,nuôi nấng cha mẹ già,có đủ cái ăn đặt trên bếp lửa luôn cháy sáng,reo vui.Họ sẽ phải ở bên nhà gái vài ba năm ,lại sang nhà A Đôi ở vài năm.Lần lượt như thế cho đến khi cha mẹ bên nào chết đi,mới ở hẳn bên kia.lễ xong bạn bè sẽ cùng Y Đai – A Đôi ca hát nhảy múa suốt đêm đó.
Sáng hôm sau ông chủ hôn lại dẫn đôi trẻ về nhà. Con heo dùng làm lễ vật hiến sinh cuối cùng,để được các vị thần linh chính thức công nhận hai người là vợ chồng,đã mổ xong,đặt giữa nhà .Hai người cùng đặt tay lên đầu con vật,nghe lời chủ hôn và gia đình dặn dò lần cuối những phép tác từ nay họ phải tuân theo. Trong vòng một năm,vợ chồng chưa được có con,phải làm lụng để trả công bố mẹ nuôi nấng.nếu lỡ có con sớm,hai người phải vô rừng ở,bao giờ nộp môt trâu cúng tạ tội với thần linh,cha mẹ mới được về nhà.Họ sẽ cùng sống bên nhà gái trước.Trong thời gian chung sống,ai phản bội sẽ bị phạt vạ theo luật tục.
Dặn dò hết những điều cần thiết ,người chủ hôn lấy huyết heo bôi lên giường cưới của đôi vợ chồng trẻ,cầu cho họ sinh nhiều con cái và an toàn.
Đấy là xong phần nghi lễ. Củi hứa hôn của cô gái,từ hôm qua đến hôm nay đã được đem ra nấu cơm canh, nướng thịt đãi đằng bà con và bạn bè .Cả plei ăn uống vui vẻ,múa hát ,đánh chiêng mừng hạnh phúc của đôi trẻ.vài năm nữa con cái họ ra đời.bé : nằm trên lưng mẹ ra rẫy. Lớn theo gót chân cha đi rừng ,xuống suối.Đến tuổi thành niên sẽ cưa răng và đến tuổi ngủ tập trung ở nhà Ưng .Con gái lại kiếm cho đủ 100 bó củi hứa hôn ,học dệt vải ,đan chiếu, nắn nồi.Con trai học săn bắn, đan lát… Rừng đại ngàn quanh núi Ngock Linh rụng lá thay lớp áo mới non tơ. Nắng gió xuân gọi nở bừng ngàn đóa hoa rừng. Cuộc sống đang tiếp diễn trên plei Jẻ từ bao đời nay,vẫn thế !
(*) Tục bó củi hứa hôn còn có ở tộc người Sê Đăng, Triêng, Châu…
Rất thường xuyên cuộc đời đang sáng sủa vui vẻ của ta bỗng nhiên bị một đám mây đen bao phủ kín mít, giông bão, sấm sét, cuồng phong, mưa dầm, ngập lụt, nhức nhối, lắng lo, sợ hãi, trầm uất bao trùm cả con người mình và cả thế giới của mình. Và mình chới với, ngợp thở, tê liệt, không suy nghĩ gì được, không thiết ăn uống, không thiết làm việc, người cứ rũ liệt, tê liệt hoàn toàn.
Có hàng nghìn ly’ do trong đời sống có thể mang đến mây đen và bão tố–mất việc, mất tình, mất tiền, mất danh, mất địa vị, đụng chạm với bạn, lục đục trong gia đình, lủng củng trong tình cảm… Dù là ly’ do gì đi nữa thì hậu quả cũng như nhau—cái nhìn của ta về thế giới bỗng nhiên xoay 180 độ, như đang trong phòng sáng đột nhiên bị tắt hết đèn.
Đây là hiện tượng chúng ta đối diện thường xuyên trong đời sống. Không thể tránh được, vì có việc là có thể mất việc, có tiền là có thể mất tiền, có tình là có thể mất tình, có hạnh phúc là có thể mất hạnh phúc… Cho nên, dù chúng ta cố sống càng ít mất mát càng tốt, nhưng tránh mất mát không thể là trọng tâm hàng đầu của nỗ lực, vì ta không thể tránh hết được. Trọng tâm hàng đầu của nỗ lực sống phải là làm thế nào để ta không bị tê liệt mỗi khi bị mất mát.
Vấn đề chính của khủng hoảng là mỗi khi đụng khủng hoảng ta có cảm tưởng là bị bẹp dí dưới ngọn núi khổng lồ–cơn khủng hoảng thấy nặng nề như ngọn Hoàng Liên Sơn. Nhưng sự thật thì đó chỉ là một ảo tưởng, vì đa số mọi cơn khủng hoảng đều nhỏ xíu. Ví dụ, ta bị một cơn nhức đầu như vỡ não, chẳng làm ăn gì được, nhưng rất có thể là chỉ 2 viên aspirin có thể giải quyết vấn đề. Hoặc, chỉ một cơn nhức răng có thể làm ta lăn lộn sõng soài, nhưng rất có thể chỉ cần 2 viên aspirin nữa là xong. Đang đi thoải mái, đạp ngay một gai hoa hồng sâu vào lòng bàn chân, rút ra không được, thế là không đi đứng gì được nữa, cứ phải ngồi đó khóc, cho đến khi lấy được gai ra.
Thế nghĩa là gì? Thưa, nghĩa là chỉ một vấn đề nhỏ như chiếc gai hoa hồng, có thể làm toàn thân ta rũ liệt như bị ngọn núi đè. Nhưng gai hoa hồng vẫn không phải là ngọn núi, và thực sự là nó không thể đè bẹp ta được, phải không các bạn?
Trẻ em ở nhà quê quen đi chân không, dẫm gai hàng ngày là chuyện tự nhiên. Chẳng chết chóc ai cả. Thế thì quả núi sinh ra từ cái gai bé tí của ta là thật hay giả? Ta rũ liệt vì ta chưa quen dẫm gai, chưa quen chịu đựng dẫm gai, hay gai là núi?
Đây là điều quan trọng nhất cho cách sống tích cực trong khủng hoảng. Đa số mọi vấn đề, nếu không phải là tất cả mọi vấn đề, thực ra rất nhỏ so với ảnh hưởng của chúng trên tâm ta. Ta có cần một chiếc màn bao trùm cả thế giới để mắt ta không còn thấy thế giới? Không, ta chỉ cần hai hại bụi ớt rơi vào hai mắt thì ta không thể thấy thế giới được nữa. Bản chất của khủng hoảng là thế, chỉ cần hai, hay một, hạt bụi là có thể làm cho tâm ta hoàn tòan mù mịt, không còn thấy gì, không còn thấy hạnh phúc, hy vọng, yêu đời, tích cực, hăng hái, tĩnh lặng, an lạc…
Đọc báo hàng ngày ta thấy thiên hạ giết nhau vì mấy chuyện “ruồi bu” hàng ngày—em gái nói anh xấu trai, mẹ la con lười biếng, bạn bè chê nhau dốt, vợ chê chồng bất tài, chó nhà này chạy qua nhà kia tiểu bậy, mất 10 ngàn đồng và nghi là bạn mình lấy… Nói chung là đa số các chuyện giết người trên báo chí hàng ngày chỉ vào hàng “xe đạp cán chó.” Nhưng những cái gai nhỏ xíu, như mất 10 nghìn đồng, vẫn có thể làm cho một người hoàn toàn mù quáng và trở thành điên rồ.
Vì vậy, khi ta gặp vấn đề, gặp khủng hoảng, nằm dưới đáy núi thở không được, sắp ngợp thở, sắp chết, sợ hãi, tê liệt, tuyệt vọng, nhúc nhích không được… thì hãy nằm yên đó và suy nghĩ… từ từ…. tĩnh lặng… logic… thoải mái… xem quả núi đang đè mình thực ra có phải là quả núi hay không, vấn đề mình đang gặp phải có phải là quả núi hay không, hay đó chỉ là ảo tưởng của tâm trí, chỉ là cái gai tí ti của người chưa quen đạp gai. Nếu không nhúc nhích tay chân được thì cứ nằm yên và nhúc nhích tư tưởng một tí như thế… Biết đâu môt lúc sau thấy dễ thở hơn, thoải mái hơn, mở mắt ra thì thấy trái núi đã biến đâu mất. Và trong tay mình chỉ có một chiếc gai hồng.
Tin sáng quốc tế, anh Trần Đình Hoành tóm tắt và nối links.
Hai hãng dầu Chevron và Total bị cáo buộc là giúp cho chế độ quân phiệt tại Myanmar mạnh hơn – Tổ chức Earth Rights International viết về đường ống dẫn dầu Yadana, mang dầu từ ngòai khơi Myanmar, qua đất liền, đến Thái Lan. Chế độ quân phiệt Myanmar đã chuyển gần 5 tỉ đôla tiền dầu hỏa sang 2 ngân hàng ở Singapore, mà không để chi dụng cho dân Myanmar. Hai ngan hàng Singapore đã trả lời chính thức là họ hoàn toàn không liên hệ và các cáo buộc của Earth Rights là vô căn cứ.
Mỹ và Nga bất đồng về đề nghị của Iran – Hôm thứ tư Iran đưa cho 6 cường quốc (Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp, Anh, Đức) đề nghị nói chuyện. Mỹ cho rằng đề nghị đó chẳng có gì để nói, nhưng Nga cho là đề nghị đó nếu ra vài điểm tốt để bắt đầu nói, như là cách giải quyết vấn đề Iran một cách hoàn toàn và vai trò tích cực của Iran đối với Iraq, Afghanistan và Trung Đông.
.
Tin sáng quốc nội, chị Thùy Dương tóm tắt và nối links.
Biến đổi khí hậu – Hiểu và Hành động – Diễn đàn Thanh niên Việt Nam và Phát triển bền vững (VYS) năm 2009 sẽ diễn ra từ ngày 19-25/10/2009 tại Hà Nội là sự kiện quy mô toàn quốc lần đầu tiên của thanh niên Việt Nam hướng tới các vấn đề môi trường và phát triển bền vững. Với chủ đề Biến đổi khí hậu – Hiểu và Hành động (CCAA), Diễn đàn mong muốn thúc đẩy sự tham gia của thanh niên Việt Nam vào cuộc chiến chống Biến đổi khí hậu trong nước và trên thế giới, hưởng ứng Phong trào 350 – Ngày Hành động vì biến đổi khí hậu quốc tế 24/10 và Chiến dịch toàn cầu “Seal the Deal” – UNEP.
Việt Nam: câu chuyện thú vị về ba thành phố du lịch – Đó là câu chuyện khá thú vị về ba thành phố ở Việt Nam mà tác giả Susan Taylor Martin vừa kể với độc giả trên The Seattle Time sau chuyến đi khám phá đời sống, văn hóa, con người ở đất nước Đông Nam Á này.
Cậu bé của những dấu chấm hỏi – Ngoài giải khuyến khích, Duy còn được ban giám khảo Cuộc thi sáng tạo dành cho thanh thiếu nhi TP.HCM lần 4 trao giải “thí sinh trả lời thông minh nhất”.
Thúc đẩy giảm bớt thủ tục hành chính ở Việt Nam – Đan Mạch sẽ thay mặt Thụy Điển hợp tác với Chính phủ Việt Nam và các đối tác khác nhằm giảm bớt gánh nặng hành chính cho các đối tác của Việt Nam cũng như nâng cao hiệu quả viện trợ hợp tác phát triển của các nhà tài trợ. Chương trình được triển khai trong 5 năm kể từ năm 2010.
Nhật viện trợ 1,5 tỉ USD cho Việt Nam – Chính phủ Nhật Bản quyết định mức ODA (viện trợ phát triển) cho VN trong năm tài khóa 2009 là 1,5 tỉ USD, vượt kỷ lục 1,1 tỉ USD của năm 2007.
Hoàng Đức Ý đại biểu trẻ nhất Đại hội Tài năng trẻ Việt Nam – với bảng thành tích dày đặc mà đỉnh cao là Huy chương vàng Olympic Toán quốc tế 2008. Ý đang học thêm tiếng Anh chuẩn bị sang Mỹ thực hiện mục tiêu lấy bằng tiến sĩ trước tuổi 28.
1m3 biogas thành 1 kwh điện – Biogas không chỉ để đun nấu, nhóm nghiên cứu của ĐH Đà Nẵng vừa nghiên cứu tạo ra bộ phụ kiện vạn năng để chuyển đổi động cơ tĩnh tại chạy bằng xăng dầu sang chạy bằng biogas.
Triển lãm du lịch và dịch vụ cưới – “Honeymoon & Wedding Perfect”, lần đầu tiên, một triển lãm kết hợp dịch vụ cưới và dịch vụ du lịch sẽ diễn ra trong hai ngày 12 và 13.9 tại khách sạn Sofitel Plaza Hanoi.
“Theo chân” các ngọn núi lửa Việt Nam – Những ngọn núi lửa đang phun trào hoặc tạm ngủ yên luôn lãng mạn và gợi nhiều xúc cảm khám phá. Những miệng núi lửa, dấu tích núi lửa dọc dải đất Việt Nam còn là các ô cửa huyền diệu nhất để hiểu thêm lịch sử hình thành vùng đất mà nghìn đời cha ông ta và muôn đời con cháu tiếp sau đã, đang và sẽ sinh sống.
Ca sĩ Thanh Lam làm liveshow tặng cha – “Sức bền bỉ trong ca khúc của ông nằm ở điều giản dị từ chính cuộc sống. Đó là những câu chuyện, mảnh đời trong cuộc sống. Tôi may mắn được sinh ra trong một gia đình nghệ thuật. Hạnh phúc hơn khi hát một số tác phẩm do bố mình sáng tác và được công chúng đón nhận nồng nhiệt.”
‘Cỏ lạ’: lạ và quen – Đàn giỏi, hát hay, các cô trong nhóm “Cỏ lạ” sử dụng điêu luyện nhiều loại nhạc cụ dân tộc, chương trình biểu diễn của nhóm luôn tươi mới, làm người xem ngỡ ngàng về sự biến hóa kỳ diệu của âm nhạc truyền thống.
Taylor Swift chính là người đã làm thay đổi khái niệm nhạc đồng quê với những người nhạc sĩ độ tuổi 40. Cô ca sĩ kiêm nhạc trẻ người Mỹ này đã thành danh khi tuổi đời còn rất trẻ.
Chỉ riêng năm nay Taylor Swift đã được đề cử 4 giải thưởng của CMA, Giải thưởng Nhạc Đồng Quê (Country Music Award). Đó là các giải: Album của Năm (với Fearless),
Video Nhạc của Năm ( Love story), Nữ Ca Sĩ Thanh Nhạc của Năm và Nghệ sĩ của Năm. Chương trình trao giải thưởng sẽ được phát trực tiếp trên kênh CBS vào ngày 11/ 11
Hãy thử xem các fan của Taylor Swift nói gì về cô ca sĩ trẻ mới 20 tuổi, nhưng đã tỏa sáng rực rỡ trong không gian nhạc country :
Cô ấy có đôi mắt xanh như nước hồ thu và mái tóc vàng quăn tự nhiên.
Cô bé chào đời ngày 13/ 12/ 1989 tại Wyomissing, bang Pennsylvania, Mỹ, và lớn lên trong một nông trang trồng cây thông Noel ở Wyomissing, ngoại ô Reading, Pennsylvania. Cha cô là người mua bán cổ phiếu và mẹ làm công việc nội trợ ở nhà. Tình yêu âm nhạc chảy tràn như nhựa sống trong huyết quản của Swift là thừa hưởng từ bà ngoại là một nghệ sĩ opera. Cô bé say mê ca hát trong các cuộc thi và biểu diễn tài năng, lễ hội, hội chợ.Bắt đầu biểu diễn năm 10 tuổi khi tham gia cuộc thi hát karaoke địa phương. Năm 11 tuổi, cô đã hát quốc ca tại trận thi đấu của Hiệp hội Bóng rổ quốc gia Mỹ . Cô bé sau đó xuất hiện tại văn phòng một công ty thu âm và nói: “Tôi là Taylor, 11 tuổi và muốn có hợp đồng thu âm“. Năm 12 tuổi cô bé với quyết tâm cao độ, đã làm tất cả những gì có thể để đạt được mơ ước của đời mình. Cô đã miệt mài tập đàn guitar 4 giờ một ngày cho đến khi những ngón tay chảy máu. Sau đó cô dũng cảm bắt tay vào sáng tác ca khúc.
14 tuổi, Swift đã trở thành người sáng tác nhạc trẻ nhất trong lịch sử được ký hợp đồng với nhà xuất bản Sony Tree tại Nashville. Năm 16 tuổi , cô đã có hợp đồng thu âm riêng và đã phát hành album đầu tiên cho đến hiện tại tất cả bài hát của cô đều do cô sáng tác hay đồng sáng tác với Liz Rose. Cô yêu màu trắng và yêu bánh ga tô có pho mát. Mê những tấm ảnh đen trắng. Thân thiết nhất với cây đàn guitar. Y phục ưa thích của cô là áo đầm với giày ủng của dân cowboy.Swift rất ngăn nắp, có lẽ là quá mức ngăn nắp.
Cô đã rời trường học để tập trung vào âm nhạc. Khi rảnh rỗi, cô đi dạo phố với bạn bè. Như mọi nhạc sĩ khác, Taylor lấy cảm hứng từ cuộc sống xung quanh cô, và cũng giống bất kỳ cô gái nào ở tuổi 16, cô thừa nhận “mê đắm” với tình yêu. Phần lớn ca khúc trong album của Swift đều nói về tình yêu, chủ yếu là lòng khoan dung tha thứ, sự tự tin và thành công.
Taylor Swift đã làm thay đổi khái niệm nhạc đồng quê với những nhạc sĩ độ tuổi 40
Liz Rose, 49 tuổi, người đồng sáng tác bảy bài hát trong đĩa nhạc đầu tay của cô, đã nhận xét Swift sinh ra là để làm ca sĩ và nhạc sĩ. “Cô ấy là một thiên tài, luôn luôn đến với những ý tưởng và giai điệu. Tôi chưa từng có một vị khách nào như thế, tôi rất khâm phục cô ấy’’.
Cô kí hợp đồng với hãng đĩa Big Machine Records năm 2006 và ra mắt đĩa đơn đầu tay Tim McGraw. Bài hát này đã xếp hạng 6 trên bảng xếp hạng nhạc đồng quê, rồi đạt hạng 1 nhạc country và #5 tại Billboard 200.
Taylor đã phát hành album đầu tiên mang tên cô vào cuối năm 2006 và phát hành lại năm 2007, đã nhận được 3 đĩa bạch kim của RIAA. Single đầu tiên Love Story trở thành hit ở cả bảng xếp hạng đồng quê và pop.Cho đến tháng 10 năm 2008, Taylor Swift đã bán được hơn 3 triệu album và 7,5 triệu đĩa đơn download trên mạng.
Đĩa đơn thứ 2 của Taylor – Teardrops on My Guitar, phát hành vào 24 tháng 2 năm 2007.Bài hát chính thức lọt vào bảng xếp hạng mùa hè năm 2007, chạm đến vị trí số 2 tại bảng xếp hạng nhạc đồng quê Billboard và #33 tại Billboard hot 100.
Vào 7/11/2007, Swift thắng giải CMA Horizon Award và cũng biểu diễn Our Song, đĩa đơn thứ 3 trích từ album của cô, trở thành bài hát #1 của tuần vào ngày 22/12/2007
Album Fearless của Taylor và album mang tên cô tháng 11 năm 2008 lần lượt ở #3 và #6 với lượng tiêu thụ là 2.1 và 1.5 triệu. Album lên vị trí số 1 tại Billboard Hot 200 ngay trong tuần đầu phát hành. Với lượng đĩa 592.304 là lượng đĩa bán ra trong tuần đầu tiên lớn nhất trong tất cả các ca sĩ nhạc đồng quê năm 2008, Fearless đã đứng đầu bảng xếp hạng Billboard 200 trong 11 tuần liên tiếp. Không album nào ở vị trí số 1 lâu như vậy kể từ năm 1999-2000.
Theo Forbes 2009, Taylor Swift xếp thứ 69 trong những người nổi tiếng quyền lực nhất với thu nhập $18 triệu trong năm nay. Single đầu tiên Love Story trở thành hit ở cả bảng xếp hạng nhạc đồng quê và pop.
Swift có số lượng album online lớn nhất trong lịch sử nhạc đồng quê. Đến tuần thứ 8, Fearless đã có hơn 338.467 lượng download mất tiền qua mạng, là album nhạc đồng quê bán chạy nhất qua mạng. Album đầu tiên mang tên Swift chiếm vị trí thứ 2 với 246.046 lượt download.
Swift lđược tặng danh hiệu ca sĩ nhạc đồng quê xuất sắc nhất của Billboard và nhạc sĩ đồng quê xuất sắc nhất năm 2008. Cô cũng là ca sĩ nhạc đồng quê có số đĩa bán chạy nhất năm 2008.
Swift xếp thứ 7 trong bảng xếp hạng những nghệ sĩ được hâm mộ nhất mọi thể loại nhạc của Nielsen SoundScan Canada. Fearless và Taylor Swift giữ vị trí số 1 và 2 trong bảng xếp hạng album đồng quê bán chạy nhất năm 2008 của Canada..
Tại lễ trao giải nhạc Viện Hàn Lâm đồng quê thường niên lần thứ 44, Swift được trao giải thưởng “Album của Năm” với tư cách nghệ sĩ và nhà sản xuất Fearless. Cô là nghệ sĩ trẻ nhất trong lịch sử nhận được giải này. Swift cũng nhận được giải Crystal Milestone của Viện Hàn Lâm, dành cho thành tựu nổi bật trong làng nhạc đồng quê. Viện Hàn Lâm tán dương Swift với thành tựu trong sự nghiệp, gồm có số lượng đĩa bán ra lớn nhất trong năm 2008 hơn bất cứ một nghệ sĩ trong tất cả các dòng nhạc, thành công đột phá của album đầu tay (có 5 ca khúc trong top 10, nhiều hơn album đầu tay của bất kì ca sĩ nào), và thành công trên toàn cầu của single Love Story. Viện Hàn Lâm cũng tán dương sự đóng góp của Swift trong việc thu hút khán giả trẻ tuổi đến với nhạc đồng quê.
Sau đây mời các bạn thưởng thức 9 bản nhạc của Taylor Swift (thể theo yêu cầu của các bạn trẻ như Văn Quân và Wasabi…)
1. TEARDROPS ON MY GUITAR
Songwriters: Rose, Liz; Swift, Taylor Alison;
Drew looks at me
I fake a smile so he won’t see
What I want and I need
And everything that we should be
I’ll bet she’s beautiful
That girl he talks about
And she’s got everything
That I have to live without
Drew talks to me
I laugh ’cause it’s just so funny
I can’t even see
Anyone when he’s with me
He says he’s so in love
He’s finally got it right
I wonder if he knows
He’s all I think about at night
He’s the reason for the teardrops on my guitar
The only thing that keeps me wishing on a wishing star
He’s the song in the car I keep singing
Don’t know why I do
Drew walks by me
Can he tell that I can’t breathe?
And there he goes, so perfectly
The kind of flawless I wish I could be
She better hold him tight
Give him all her love
Look in those beautiful eyes
And know she’s lucky ’cause
He’s the reason for the teardrops on my guitar
The only thing that keeps me wishing on a wishing star
He’s the song in the car I keep singing
Don’t know why I do
So I drive home alone
As I turn out the light
I’ll put his picture down
And maybe get some sleep tonight
‘Cuz he’s the reason for the teardrops on my guitar
The only one who’s got enough of me to break my heart
He’s the song in the car I keep singing
Don’t know why I do
He’s the time taken up but there’s never enough
And he’s all that I need to fall into
Drew looks at me
I fake a smile so he won’t see
2. LOVE STORY ( in FEARLESS )
Songwriters: Swift, Taylor Alison;
We were both young when I first saw you.
I close my eyes and the flashback starts:
I’m standing there on a balcony in summer air.
See the lights, see the party, the ball gowns.
See you make your way through the crowd
and say hello;
Little did I know
That you were Romeo; you were throwing pebbles,
And my daddy said, “Stay away from Juliet.”
And I was crying on the staircase,
begging you, ‘Please, don’t go.'”
And I said,
“Romeo, take me somewhere we can be alone.
I’ll be waiting; all there’s left to do is run.
You’ll be the prince and I’ll be the princess
It’s a love story – baby just say ‘Yes.'”
So I sneak out to the garden to see you.
We keep quiet ’cause we’re dead if they knew.
So close your eyes; escape this town for a little while.
‘Cause you were Romeo, I was a scarlet letter,
And my daddy said “Stay away from Juliet,”
But you were everything to me; I was begging you, ‘Please, don’t go,'”
And I said,
“Romeo, take me somewhere we can be alone.
I’ll be waiting; all there’s left to do is run.
You’ll be the prince and I’ll be the princess
It’s a love story – baby just say ‘Yes.’
Romeo save me – they’re tryin’ to tell me how to feel;
This love is difficult, but it’s real.
Don’t be afraid; we’ll make it out of this mess.
It’s a love story – baby just say “Yes.'”
Oh, oh.
I got tired of waiting,
Wondering if you were ever comin’ around.
My faith in you was fading
When I met you on the outskirts of town,
And I said,
“Romeo save me – I’ve been feeling so alone.
I keep waiting for you but you never come.
Is this in thy head? I don’t know what to think-”
He knelt to the ground and pulled out a ring and said,
“Marry me, Juliet – you’ll never have to be alone.
I love you and that’s all I really know.
I talked to your dad – go pick out a white dress;
It’s a love story – baby just say ‘Yes.'”
Oh, oh. Oh, oh.
3. YOU BELONG WITH ME
You’re on the phone with your girlfriend, She’s upset
She’s going off about something that you said
She doesnt get your humour like I do
I’m in the room, its a typical Tuesday night
I’m listening to the kind of music she doesnt like
And she’ll never know your story like I do
But she wears short skirts, I wear T-shirts
She’s cheer captain and I’m on the bleachers
Dreaming bout the day when you’ll wake up and find
That what you’re lookin for has been here the whole time
If you could see that I’m the one who understands you
Been here all along so why can’t you see?
You belong with me
You belong with me
Walkin the streets with you in your worn out jeans
I can’t help thinking this is how it ought to be
Laughing on the park bench thinkin to myself
Hey isn’t this easy?
And you’ve got a smile that could light up this whole town
I haven’t seen it in awhile, since she brought you down
You say you find I know you better than that
Hey, Whatcha doing with a girl like that?
She wears high heels, I wear sneakers
She’s cheer captain and I’m on the bleachers
Dreaming bout the day when you’ll wake up and find
That what you’re looking for has been here the whole time
If you could see that I’m the one who understands you
Been here all along so why can’t you see?
You belong with me
Standin by, waiting at your back door
All this time how could you not know that?
You belong with me
You belong with me
Oh I remember you driving to my house in the middle of the night
I’m the one who makes you laugh when you know you’re about to cry
I know your favorite songs and you tell me about your dreams
I think I know where you belong. I think I know it’s with me.
Can’t you see that I’m the one who understand you?
Been here all along so why can’t you see?
You belong with me
Standing by or waiting at your back door
All this time how could you not know that
You belong with me
You belong with me
Have you ever thought just maybe
You belong with me
You belong with me
4. A PLACE IN THIS WORLD
I don’t know what I want, so don’t ask me
Cause I’m still trying to figure it out
Don’t know what’s down this road, I’m just walking
Trying to see through the rain coming down
Even though I’m not the only one
Who feels the way I do
[Chorus:]
I’m alone, on my own, and that’s all I know
I’ll be strong, I’ll be wrong, oh but life goes on
I’m just a girl, trying to find a place in
This world
Got the radio on, my old blue jeans
And I’m wearing my heart on my sleeve
Feeling lucky today, got the sunshine
Could you tell me what more do I need
And tomorrow’s just a mystery, oh yeah
But that’s ok
[Repeat Chorus]
Maybe I’m just a girl on a mission
But I’m ready to fly
[Repeat Chorus]
5. TIED TOGETHER WITH A SMILE
Seems the only one who doesn’t see your beauty
Is the face in the mirror looking back at you
You walk around here thinking you’re not pretty
But that’s not true, cause I know you…
[Chorus:]
Hold on, baby, you’re losing it
The water’s high, you’re jumping into it
And letting go… and no one knows
You cry, but you don’t tell anyone
That you might not be the golden one
And you’re tied together with a smile
But you’re coming undone
I guess it’s true that love was all you wanted
Cause you’re giving it away like it’s extra change
Hoping it will end up in his pocket
But he leaves you out like a penny in the rain
Oh, cause it’s not his price to pay
Not his price to pay…
[Repeat Chorus]
You’re tied together with a smile
But you’re coming undone… oh
Goodbye, baby
Goodbye, baby
With a smile, baby, baby
6. CRAZIER
I’ve never gone with the wind
Just let it flow
Let it take me where it wants to go
Til’ you opened the door
And there’s so much more
I’d never seen it before
I was tryin’ to fly but I couldn’t find wings
But you came along and changed everything
You lift my feet off the ground
You spin me around
You make me crazier crazier
Feels like I’m falling and I
I’m lost in your eyes
You make me Crazier Crazier Crazier
I watched from a distance as you
Made life your own
Every sky was your own kind of blue
And I wanted to know how that would feel
And you made it so real
You showed me something that I couldn’t see
You opened my eyes and you made me believe
You lift my my feet off the ground
You spin me around
You make me crazier crazier
Feels like I’m falling and I
I’m lost in your eyes
You make me crazier crazier crazier
Ohhhh
Baby you showed me what livin’ is for
I don’t wanna hide anymore
Oh Ohh
You lift my feet off the ground
You spin me around
You make me crazier crazier
Feels like I’m fallin and I
I’m lost in your eyes
You make me crazier crazier crazier
Crazier Crazier
7. WHITE HORSE
Say you’re sorry
That face of an angel comes out
Just when you need it to
As I pace back and forth all this time
‘Cause I honestly believed in you
Holding on,
The days drag on
Stupid girl
I should have known, I should have known
That I’m not a princess
This ain’t a fairytale
I’m not the one you’ll sweep off her feet
Lead her up the stairwell
This ain’t Hollywood,
This is a small town
I was a dreamer before you went and let me down
Now its too late for you and your White Horse,
To come around.
Baby I was naíve,
Got lost in your eyes
I never really had a chance,
I had so many dreams about you and me.
Happy endings
Now I know
I’m not a princess
This ain’t a fairytale
I’m not the one you’ll sweep off her feet
Lead her up the stairwell
This ain’t Hollywood,
This is a small town
I was a dreamer before you went and let me down
Now its too late for you and your White Horse,
To come around.
And there you are on your knees
Begging for forgiveness,
Begging for me
Just like I always wanted,
But I’m so sorry
Cause I’m not your princess
This ain’t our fairytale
I’m gonna find someone, someday
Who might actually treat me well.
This is a big world,
That was a small town
There in my rear view mirror,
Disappearing now.
And it’s too late for you and your White Horse
Now its too late for you and your White Horse
To catch me now.
Oh whoa whoa whoa-oh
Try and catch me now
Oh
It’s too late
To catch me now.
8.. CHANGE
Change lyrics
Songwriters: Swift, Taylor Alison;
And it’s a sad picture, the final blow hits you
Somebody else gets what you wanted again
You know it’s all the same, another time and place
Repeating history and you?re getting sick of it
But I believe in whatever you do
And I’ll do anything to see it through
Because these things will change, can you feel it now?
These walls that they put up to hold us back will fall down
It’s a revolution, the time will come for us to finally win
We’ll sing hallelujah!
We’ll sing hallelujah! Oh
So we’ve been outnumbered, raided and now cornered
It’s hard to fight when the fight ain’t fair
We’re getting stronger now from things they never found
They might be bigger but we’re faster and never scared
You can walk away and say we don’t need this
But there’s something in your eyes says we can beat this
‘Cause these things will change, can you feel it now?
These walls that they put up to hold us back will fall down
It’s a revolution, the time will come for us to finally win
We’ll sing hallelujah!
We’ll sing hallelujah! Oh
Tonight we standed on our knees
To fight for what we worked for all these years
And the battle was long, it’s the fight of our lives
Will we stand up champions tonight?
It was the night things changed, can you see it now?
These walls that they put up to hold us back fell down
It’s a revolution, throw your hands up, ’cause we never gave in
We’ll sing hallelujah!
We sang hallelujah!
Hallelujah!
9. TAKE A BOW AND A PLACE IN THIS WORLD
You look so dumb right now
Standing outside my house
Tryin to apologize
You’re so ugly when you cry
Please, just cut it out
_[Chorus]_
And don’t tell me you’re sorry cause you’re not
Baby when I know your only sorry you got caught
But you put on quite a show
You really had me going
But now it’s time to go
Curtains finally closing
That was quite a show
Very entertaining
But it’s over now (But it’s over now)
Go on and take a bow
Grab your clothes and get gone(get gone)
You betta hurry up before the sprinklers come on
Talkin bout, girl, I love you, you’re the one
This just looks like a re-run
Please, what else is on
_[Chorus]_
And dont tell me you’re sorry cause you’re not
Baby when I know you’re only sorry you got caught
But you put on quite a show
Really had me going
But now it’s time to go
Curtains finally closing
that was quite a show
Very entertaining
But its over now (But its over now)
Go on and take a bow oooh
Andy the award for the best lie goes to you
For making me believe that you could be
Faithful to me
Lets hear your speech ohhh
How bout a round of applause
A standing ovation
_[Chorus]_
But you put on quite a show
Really had me going
Now it’s time to go
Curtains finally closing
That was quite a show
Very entertaining
But it’s over now (But it’s over now)
Go on and take a bow
Với 12 cửa lên – xuống và vài chục biển chỉ dẫn, hầm đường bộ Ngã Tư Sở (Hà Nội) đang trở thành “mê cung” thách đố người đi bộ. Người đi bộ phớt lờ công trình triệu đô
Sáng 9/9, dòng phương tiện và người đi bộ tấp nập ngược xuôi qua nút giao thông Ngã Tư Sở (Hà Nội). Nhưng dưới hầm đường bộ chỉ lác đác vài người. Vừa định leo lên lối rẽ sang đường Láng, hai học sinh mặc đồng phục THPT giật mình trước tiếng quát của nhân viên trực bảo vệ do đi ngược đường. Ngơ ngác hỏi lại, cuối cùng đôi bạn trẻ đành quay lại theo hướng tay người bảo vệ.
Hai phút sau cũng tại vị trí này, một phụ nữ đi xe đạp ngược chiều, sau khi được bảo vệ “nhắc nhở” cũng quay xe đi hướng khác.
Nhân viên trực bảo vệ hướng dẫn khách qua đường. Ảnh: Xuân Tùng
Đã đi vài lần qua đường hầm nhưng chị Nguyễn Mai Loan, quê Vĩnh Phúc vẫn “toát mồi hôi” khi tìm lối lên đường Láng. “Tôi đã nhiều lần đi qua đường hầm nhưng rất khó xác định vì quá nhiều lối lên – xuống. Đi lên rồi lại đi xuống vì nhầm”, chị Loan nói.
Dẫn cháu đi xuyên qua đường hầm từ cửa Trường Chinh sang chợ Ngã Tư Sở, ông Trọng (phố Trường Chinh, Hà Nội) tỏ ra khá thông thạo đường hầm khi liên tiếp chỉ dẫn cho những người đi sai. “Tôi cũng chẳng thông thạo gì, trước đây tôi cũng như họ xuống rồi chẳng biết lối nào mà đi nhưng xuống nhiều thành quen”.
Theo quan sát, dưới đường hầm có rất nhiều bảng chỉ dẫn được đặt giữa đường, đầu các cửa lên xuống. Mặc dù được bố trí dày đặc, khoảng 20m lại có vài biển nhưng khách bộ hành rất khó xác định lối lên do có nhiều biển chỉ dẫn trùng hướng. Đó là chưa kể thi thoảng còn xuất hiện những tấm biển cấm đi ngược chiều gây khó khăn cho người sử dụng.
Đứng trước tấm biển “Trường Chinh – Tây Sơn” và “Trường Chinh, Nguyễn Trãi, Láng” Hoa, sinh viên đại học Công Đoàn phân vân không biết đi thế nào. Cuối cùng cô đành nhờ sự hướng dẫn của nhân viên trực bảo vệ.
“Tôi muốn lên đường Trường Chinh mà có biển chỉ dẫn rẽ phải, biển lại chỉ dẫn đi thẳng. Như vậy thì đánh đố người đi đường”, chị Hoa nói.
Chỉ có một hướng Trường Chinh nhưng biển thì rẽ phải, biển thì đi thẳng. Trong ảnh, nhân viên trực bảo vệ đang giải thích đường đi cho khách. Ảnh: Xuân Tùng
30 phút tại đường hầm này, phóng viên chứng kiến hàng chục trường hợp khách loay hoay tìm lối lên. Nhiều người, đứng trước những bảng chỉ dẫn do không phân biệt được đành nhờ đến sự trợ giúp của nhân viên trực bảo vệ. Không ít người đi lên nhưng sau ít phút đành quay lại hầm.
Là người thường xuyên qua hầm bộ hành Ngã Tư Sở, bạn Như Dũng chia sẻ: “Lần nào đi xuống hầm Ngã Tư Sở tôi cũng bị lạc lối. Sao họ không làm mấy cái biển kiểu như ở sân bay, rất thuận lợi. Hành khách chỉ việc nhìn vào sơ đồ rồi định vị vị trí để đi”.
Anh Nguyễn Văn Lập, Công ty Công trình giao thông 3, trực bảo vệ thừa nhận, nếu không có người hướng dẫn thì giao thông trong đường hầm sẽ hỗn loạn. Hầu hết khách dù lần đầu hay đã đi nhiều lần đều phải nhờ đến sự hướng dẫn của anh. “Tôi được cử xuống đây để trực bảo vệ nhưng hầu như chỉ có mỗi việc chỉ đường cho khách bộ hành”, anh Lập nói.
Anh Lập cho biết, vì đường hầm dài và đi theo vòng tròn, lại có nhiều lối lên xuống cho nên công ty luôn bố trí 3 ca trực 24/24, mỗi ca gồm 2 người. Một người kiểm soát chung bằng hệ thống camera, người còn lại đi thường xuyên trong hầm để hướng dẫn người dân và bảo vệ an ninh trật tự.
Theo anh Lập, nếu cứ thuần túy đi theo các bảng chỉ dẫn vẫn đi đúng đường nhưng có thể là muốn lên bên trái đường Trường Chinh giáp với Tây Sơn thì lại lên vào bên phải giáp với Nguyễn Trãi. “Do trong đường hầm nhiều lối lên – xuống, người qua đường cần nhìn kỹ biển để đi cho đúng”, anh Lập nói.
Trao đổi với VnExpress.net, ông Trần Danh Lợi, Phó giám đốc Sở Giao thông vận tải Hà Nội cho biết, các biển được treo trong đường hầm là theo thiết kế của nhà thầu Nhật Bản từ khi xây dựng công trình.
“Nếu người dân phản ánh có rắc rối trong bảng chỉ dẫn, hướng đi, chúng tôi sẽ tập hợp và điều chỉnh cho phù hợp”, ông Phó giám đốc Sở nói.
Hầm bộ hành Ngã Tư Sở dài gần 500 m, gồm 4 cửa lên – xuống ở 4 góc đường Nguyễn Trãi, Trường Chinh, Láng, Tây Sơn. Mỗi cửa lại gồm 3 lối lên – xuống dành cho người đi bộ, xe đạp lên và xe đạp xuống.
Hầm được đưa vào sử dụng từ năm 2007, với chiều dài 500 mét với tổng mức đầu tư 1.400 tỷ đồng.
Đọt Chuối Non 