Tương dục thủ thiên hạ nhi vi chi,
Ngô kiến kì bất đắc dĩ,
Thiên hạ thần khí bất khả vi dã.
Vi giả bại chi,
Chấp giả thất chi.

Cổ,
Vật hoặc hành, hoặc tùy,
Hoặc hư, hoặc xuy,
Hoặc cường, hoặc luy,
Hoặc toả, hoặc truy.

Thị dĩ Thánh nhân
Khứ thậm, khứ xa, khứ thái.

Muốn lấy thiên hạ mà làm (theo ý mình),
Ta thấy không thể được rồi,
Thiên hạ là món đồ thần, chẳng thể làm theo ý mình được đâu.
Hễ làm thì hỏng,
Hễ giữ thì mất.

Cho nên,
Vật hoặc đi, hoặc theo,
Hoặc hà, hoặc hít,
Hoặc mạnh, hoặc yếu,
Hoặc che, hoặc phá.

Ấy nên Thánh nhân
lánh bỏ những cái gì thái quá.

Tri kì hùng, thủ kì thư,
Vi thiên hạ khê.
Vi thiên hạ khê,
Thường đức bất li.
Phục qui ư anh nhi.

Tri kì bạch, thủ kì hắc,
Vi thiên hạ thức.
Vi thiên hạ thức,
thường đức bất thắc.
Phục qui ư vô cực.

Tri kì vinh, thủ kì nhục,
Vi thiên hạ cốc.
Vi thiên hạ cốc,
thường đức nãi túc.
Phục qui ư phác.
Phác tán tắc vi khí,
Thánh nhân dụng chi tắc vi quan trưởng.
Cố đại chế bất cát.

Biết như con trống, giữ như con mái,
Làm khe nước cho thiên hạ.
Làm khe nước cho thiên hạ,
hằng theo Đức mà không lìa.
Lại trở về trẻ thơ.

Biết trắng, giữ đen,
Làm khuôn mẫu cho thiên hạ.
Làm khuôn mẫu cho thiên hạ,
hằng theo Đức mà không sai.
Lại trở về vô cực.

Biết vinh, giữ nhục,
Làm hang sâu cho thiên hạ.
Làm hang sâu cho thiên hạ,
hằng theo Đức mới đầy đủ.
Lại trở về mộc mạc.
Mộc mạc, tán ra, sinh đủ hạng người.
Thánh nhân dùng hạng tàu năng, phong làm quan trưởng.
Nên phép trị lớn không chia.

Thiện hành vô triệt tích;
Thiện ngôn vô hà trích;
Thiện số bất dụng trù sách;
Thiện bế vô quan kiện nhi bất khả phai;
Thiện kết vô thằng ước nhi bất khả giải.

Thị dĩ Thánh nhân
Thường thiện cứu nhân, cố vô khí nhân;
Thường thiện cứu vật, cố vô khí vật.
Thị vị tập minh.

Cố,
Thiện nhân giả bất thiện nhân chi sư.
Bất thiện nhân giả, thiện nhân chi tư.
Bất quí kì sư,
Bất ái kì tư,
Tuy trí đại mê,

Thị vị yếu diệu.

Đi khéo, không để dấu chân;
Nói khéo, không để lỗi lầm;
Tính khéo, không dùng bàn toán;
Đóng khéo, không cần khoá mà không mở đặng;
Thắt khéo, không cần buộc mà không tháo đặng.

Cho nên Thánh nhân,
Thường khéo cứu người, nên không có người nào bị bỏ;
Thường khéo cứu vật, nên không vật nào bị bỏ.
Ấy gọi là “sáng bằng hai”.

Nên chi,
Người lành là thầy của kẻ không lành.
Người không lành là của cải của người lành.
Không quí người lành ấy,
Không yêu người không lành ấy,
Dù bậc trí cũng mê to.

Yếu diệu là đó!