Category Archives: trà đàm

Kỹ năng sống, trà đàm

7 cách vượt qua nỗi sợ thất bại

7 Comments

Sợ thất bại có lẽ là yếu tố mạnh nhất kìm hãm mọi người bên dưới khả năng của họ. Trong một thế giới đầy những bất ổn, một nền kinh tế phức tạp, và vô số điều không may có thể xảy ra với bất cứ ai, thật dễ thấy tại sao phần lớn mọi người có xu hướng chọn cái gì đó an toàn.

Nhưng bản thân việc tránh rủi ro vẫn có rủi ro. Nếu bạn không bao giờ dám thất bại, mức trần thành công của bạn sẽ rất thấp. Phần lớn mọi người đánh giá thấp giá trị và khả năng hổi phục từ thất bại của mình, khiến họ bỏ qua những cơ hội giá trị. Trong suốt lịch sử, khả năng thất bại nặng nề và thất bại thường xuyên là một dấu hiệu của những thành công vĩ đại

Các chiến lược sau đây sẽ giúp bạn đánh giá rủi ro và phần thưởng một cách đúng đắn nhờ đó có thể vượt qua nỗi sợ thất bại.

1. Xem xét tốn kém của những cơ hội bị bỏ lỡ – Rủi ro lớn nhất mà mọi người cân nhắc sai là những lợi ích họ đánh mất khi tránh những cơ hội “rủi ro cao/phần thưởng lớn”. Trong hướng dẫn của mình về lập kế hoạch cho sự nghiệp, Marc Andreesen – nhà sáng lập của Netscape đã so sánh một sự nghiệp được quản lý tốt với một quỹ đầu tư đa dạng. Một sự nghiệp lý tưởng gồm rất nhiều cơ hội việc làm (một số rủi ro, một số an toàn). Những cơ hội này cùng nhau tạo nên một sự nghiệp tương đối an toàn với khả năng thăng tiến cao. Chấp nhận những cơ hội rủi ro cao là cần thiết vì chúng đem lại phần thưởng lớn nhất:

Vấn đề là nếu không chấp nhận rủi ro, bạn không thể khai thác bất kì cơ hội nào. Bạn có thể sống một cuộc sống hạnh phúc một chút và tĩnh lặng, nhưng bạn không thể tạo ra cái gì đó mới, và bạn không thể tạo nên dấu ấn của mình trên thế giới này.

2. Nghiên cứu các khả năng – Điều chưa biết là nguồn gốc chính tạo ra nỗi sợ hãi. Khi bạn không biết đang phải đối mặt với điều gì, những hậu quả có thể xảy ra dường như tổi tệ hơn so với bản thân chúng. Hãy vượt qua nỗi sợ bằng cách thấu hiểu nó. Nghiên cứu tất cả các khả năng có thể (cả tốt và xấu) để bạn thực sự hiểu được sự rủi ro của thất bại và lợi ích của thành công. Phân tích các kết quả này sẽ giúp bạn nhìn rõ nỗi sợ thất bại và có được quyết định hợp lí.

3. Hãy xem xét cả những tình huống xấu nhất – Một trong những câu hỏi có tác động mạnh nhất do Tim Ferris trong chương trình 4 hour workweek đưa ra là: Nếu bạn theo đuổi những giấc mơ của mình và ngã, hoàn cảnh tồi tệ nhất, bạn cần bao lâu để hồi phục? Câu trả lời có thể là ít hơn bạn mong đợi. Tìm một công việc khác ít hơn bạn mong đợi? Nỗi sợ vài tháng khó khăn có đủ mạnh để giữ bạn ở lại trong hoàn cảnh bình thường mãi không?

4. Hãy hiểu lợi ích của thất bại – Như Emerson đã nói, cuộc sống là một chuỗi những thử nghiệm, thử càng nhiều bạn sẽ làm càng tốt hơn. Mỗi thất bại là một khó khăn trong thử nghiệm và là một cơ hội để phát triển. Thậm chí kể cả khi thất bại tiêu tốn của bạn rất nhiều tiền bạc thì lợi ích giáo dục thu được có thể vượt xa những gì đã mất. Thay vì làm việc cho một công ty lớn, làm việc cho một công ty mới hoạt động có thể bị xem là mạo hiểm nhưng theo Paul Graham, “Những nhà quản lí ở các công ty lớn thích thuê những người đã bắt đầu với những công ty nhỏ và thất bại hơn là những người dùng cùng khoảng thời gian đó để làm việc cho những công ty lớn.” Phải chang kinh nghiệm ở các công ty lớn không an toàn hay không đáng giá như bạn nghĩ?

5. Tạo một kế hoạch đối phó với những điều bất lợi – Một cách khác để vượt qua nỗi lo sợ thất bại là giảm thiểu những điều bất lợi. Hãy hạn chế rủi ro của bạn bằng cách tạo ra kế hoạch xử lí những điều bất ngờ. Thậm chí ngay cả khi lựa chọn ban đầu thất bại, bạn vẫn có thể duy trì tình trạng cũ với một kế hoạch dự trữ tốt. Dám thất bại không có nghĩa là bạn phải mạo hiểm đánh mất tất cả. Nếu bạn quản lí rủi ro một cách thông minh, bạn có thể nắm bắt lợi ích từ những cơ hội rủi ro cao trong khi tự mình rời khỏi mạng lưới an toàn.

6. Hãy hành động – Cách tốt nhất để giảm sợ hãi và xây dựng tính tự tin là hành động. Ngay khi bạn hành động, bạn sẽ tích lũy kinh nghiệm và tri thức. Lần thực hiện đẩu tiên, mọi thứ đều là điều khó nhất. Điều đó giống với việc nhảy từ mỏm đá xuống một cái hồ – sau khi nhảy một lần, bạn sẽ thấy nước thật an toàn và những lần sau thật dễ dàng. Hãy bắt đầu với những bước nhỏ và xây dựng lòng tự tin của bạn cho đến khi bạn có thể kiểm soát cảm giác sợ thất bại.

7. Hãy đốt thuyền – Khi những đội quân Hy Lạp cổ vượt biển để tiến hành trận chiến, điều đầu tiên họ làm sau khi vào bờ là đốt các chiến thuyền, làm họ bị mắc kẹt. Với việc không còn đường quay trở về quê hương ngoài chiến thắng, quyết tâm của quân sĩ được nâng cao. Khi thành công và thất bại là những lựa chọn duy nhất, bạn không có lựa chọn nào ngoài việc phải đi tiếp.
Nếu bạn có một mục tiêu, nhưng sợ cam kết phải thực hiện, hãy tự buộc mình phải hành động bằng cách đốt cháy những con thuyền. Hãy đăng kí trước một kì thi trước nếu bạn muốn quay trở lại trường học. Hãy đặt hạn cuối cùng cho việc chuyển đến một thành phố mới trong khi chưa kí hợp đồng thuê nhà. Nỗi sợ thất bại sẽ biến mất khi bạn nhận ra nó không thể cứu giúp mình.

7 Ways to Overcome the Fear of Failure

by Editor, Pick The Brain

The fear of failure is perhaps the strongest force holding people below their potential. In a world full of uncertainty, a delicate economy, and countless misfortunes that could happen to anyone, it’s easy to see why most people are inclined to play it safe.
But playing it safe has risk as well. If you never dare to fail your success will have a low ceiling. Most people underestimate their merit and ability to recover from failure, leading them to pass up valuable opportunities. The ability to fail big and fail often has been a mark of the spectacularly successful throughout history.
The following strategies will help you put risk and reward in perspective so you can overcome the fear of failure.

1. Consider the cost of missed opportunities – The biggest risk that people fail to consider is the benefit they lose by avoiding high risk/high reward opportunities. In his guide to career planning, Netscape founder Marc Andreesen compares a well managed career to a diversified portfolio. The ideal career contains a wide range of job opportunities (some risky, some safe) that combine to form a relatively safe career with a high potential for growth. Taking high risk opportunities is essential because they offer the greatest reward:

The issue is that without taking risk, you can’t exploit any opportunities. You can live a quiet and reasonably happy life, but you are unlikely to create something new, and you are unlikely to make your mark on the world.

2. Research the alternatives – The unknown is a major source of fear. When you don’t know what you’re dealing with, potential consequences seem far worse than they actually are. Take the power out fear by understanding it. Research all the potential outcomes (both good and bad) so you genuinely understand the risk of failure and benefits of success. Analyzing these outcomes will help you see through the fear of failure and make a logical decision.

3. Put the worst-case scenario in perspective – One of the most powerful questions posed by Tim Ferriss in the 4-Hour Workweek is: If you chase your dreams and fall flat on your face, worst-case scenario, how long will it take you to recover? The answer is probably less than you expect. How hard would it really be to find another job? Chances are you could recover completely in a few months. Is the fear of a few rough months strong enough to keep you in a mediocre situation indefinitely?

4. Understand the benefits of failure – As Emerson said, life is a series of experiments, the more you make the better. Each failure is a trial in an experiment and an opportunity for growth. Even if a failure costs you financially, the educational benefits can far outweigh the loss. Working for a startup instead of a big company is considered risky, but according Paul Graham, “Managers at big companies prefer to hire someone who’d tried to start a startup and failed over someone who’d spent the same time working at a big company.” Maybe that experience at a big company isn’t as safe or as valuable as you think?

5. Make a contingency plan – Another way to overcome the fear of failure is to reduce the downside. Hedge your risk by creating a contingency plan. Even if your first option fails, you can maintain the status quo with a solid backup plan. Daring to fail doesn’t mean you have to risk losing it all. If you manage risk intelligently, you can capture the benefits of high risk opportunities while leaving yourself a safety net.

6. Take action – The best way to reduce fear and build confidence is taking action. As soon as you do, you’ll begin accumulating experience and knowledge. Everything is hardest the first time. It’s like jumping off a cliff into a lake — after you do it once, you see that the water is safe and each time afterwards is easy. Start off with small steps and build up your confidence until the fear of failure is manageable.

7. Burn the boats – When ancient Greek armies traveled across the sea to do battle, the first thing they would do after landing was to burn the boats, leaving them stranded. With no way to make it home besides victory, the resolve of the soldiers was strengthened. When success and failure are the only options, you have no choice but to follow through.

If you have a goal, but are afraid to commit, force yourself into action by burning the boats. Register for an exam in advance if you want to go back to school. Set a deadline to move to a new city without signing a lease. Fear of failure disappears when you realize it can’t save you.

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Ăn Tội

Leave a comment

Ngày nọ có trục trặc gì đó mà việc nấu ăn tối cho thiền sư Tào Động Fugai và các đệ tử bị trễ. Người đầu bếp hấp tấp cầm lưỡi hái chạy ra vườn cắt một mớ rau, băm nhỏ, rồi nấu canh, không biết là vì vội vàng mà anh ta đã băm luôn một phần của con rắn bị cắt trong vườn.

Các đệ tử của Fugai nghĩ là họ chưa bao giờ được ăn canh ngon như vậy. Nhưng khi thiền sư thấy một đầu rắn trong chén của mình, thiền sư gọi đầu bếp lên. “Cái gì đây?” giơ cao đầu rắn.

“Ồ, dạ, cám ơn thầy,” người đầu bếp trả lời, lấy đầu rắn và ăn nó rất nhanh.
.

Bình:

• Tu sĩ phải ăn chay, không được ăn thịt. Mọi người đã bị phá giới ăn canh rắn. Nhưng họ không biết. Không biết thì không tội.

Anh đầu bếp, lấy đầu rắn từ thầy và nuốt lẹ, tức là cố tình phá giới, phạm tội với giáo pháp, ngay trước mắt thầy, không chối cãi được. Và dòng Tào Động rất gắt gao về giới luật.

Nhưng anh ta làm thế để giúp cho tất cả mọi người khác tiếp tục không biết là họ đã bị phá giới và ăn thịt rắn, không có cảm tưởng có tội trong lòng.

• Tâm Bồ tát: Sẵn sàng phá giới và mang tội vào mình (nếu đó là tội) để giữ an vui cho người khác.

• Giới luật luôn có đó. Giữ giới hay không là do mình quyết định theo đòi hỏi của từng trường hợp.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

Eating the Blame

Circumstances arose one day which delayed preparation of the dinner of a Soto Zen master, Fukai, and his followers. In haste the cook went to the garden with his curved knife and cut off the tops of green vegetables, chopped them together and made soup, unaware that in his haste he had included a part of a snake in the vegetables.

The followers of Fugai thought they never tasted such good soup. But when the master himself found the snake’s head in his bowl, he summoned the cook. “What is this?” he demanded, holding up the head of the snake.

“Oh, thank you, master,” replied the cook, taking the morsel and eating it quickly.

#69

trà đàm

Thái độ trí thức

8 Comments

Chào các bạn,

Hôm qua nhân nói về Suy nghĩ trong một khung cảnh cụ thể, chúng ta đã nhắc nhiều đến trí thức, và trước đây ít lâu chúng ta có nói đến Tư duy của người trí thức. Hôm nay, chúng ta hãy dành vài phút để tự khẳng định chỗ đứng và vai trò của người trí thức trong xã hội.

Việc đầu tiên là tạm xác định ai là trí thức. Mình cho rằng nếu bạn làm việc chính bằng cái đầu, và tay chân là phụ thì bạn là người trí thức.

• Giáo chức đương nhiên là trí thức–giáo chức dùng cái đầu để đào tạo những cái đầu.

• Các chuyên gia (kỹ sư, bác sĩ, luật sư, kiến trúc sư, nhà nghiên cứu…. ) làm việc bằng đầu là chính.

• Các cấp quản lý từ trung cấp trở lên là trí thức (vì mong là bạn quản l‎ý bằng cái đầu, thay vì thượng cẳng chân hạ cẳng tay là chính 🙂 )

• Sinh viên là trí thức vì dùng cái đầu cả ngày là việc chính… (Trừ phi ngồi trong lớp mà cái đầu chỉ ở ngoài công viên 🙂 )

Nói chung là, nếu bạn trên Internet, liên hệ đến các diễn đàn thảo luận đứng đắn, bạn là người trí thức.

Dĩ nhiên có nhiều người “khiêm tốn” đến mức “Thôi, tôi không dám nhận tôi là người trí thức.” Rất tiếc là, mình không nghĩ đó là khiêm tốn, mà chỉ là một cách chạy trốn trách nhiệm của người trí thức. Nhưng, nếu họ nhất định có thái độ đó để làm “kẻ sĩ ở ẩn” hay “người tỉnh thức trùm chăn” thì cũng được, vì người có thái độ như vậy cũng chẳng nên kể vào hàng ngũ trí thức làm gì.

Người trí thức chân thật biết mình là một phần của não bộ của tổ quốc, và mình gánh một phần việc của não bộ; não bộ mà không có những người như mình thì nó tê liệt; vai trò của mình dù rất nhỏ vẫn quan trọng đặc biệt cho tồn vong của tổ quốc, vì cái tay chết thì người ta vẫn có thể sống, nhưng cái đầu chết thì chẳng còn gì sống.

Chối bỏ vai trò quan trọng đặc biệt của mình với tổ quốc là vô trách nhiệm, dù ta có nêu lên cớ gì—khiêm tốn, chán đời, muốn yên thân…

Người trí thực thật, dù có lên rừng ở một mình họ vẫn ảnh hưởng tốt đến xã hội một cách nào đó—lâu lâu một bài viết đăng báo hay một email chia sẻ tư tưởng với bạn bè, chẳng hạn. Rất khó để ta có thể tưởng tượng đến một tế bào não khỏe mạnh mà lại không đóng góp vào việc quản ly’ cơ thể–chuyện đó không thể xảy ra.

Cho nên, người trí thức thật, dù có ở đâu làm nghề gì, đương nhiên nối kết tinh thần với mọi trí thức khác thành não bộ, và luôn luôn cùng hoạt động với các trí thức khác trong não bộ.

Vì điều này, người trí thức chúng ta cần nhận thức rằng, chúng ta đương nhiên liên kết với nhau trong một mạng lưới tinh thần vô hình như anh chị em rất gần. Chúng ta không thể nghĩ đến các trí thức khác như là những người chẳng ăn nhập gì đến mình.

Và trí thức dẫn đường cho quốc gia, vì não bộ đương nhiên làm việc đó.

Nhận thức được vai trò quan trọng của mình đối với đất nước, chúng ta phải tự đặt trên vai mình những đòi hỏi lớn hơn là đòi hỏi của những người khác:

1. Chúng ta phải đòi hỏi chúng ta có một năng lực tư duy cao hơn và chuyên nghiệp hơn người bình thường. Đây chỉ là vấn đề thực hành kỹ luật trong tư duy mỗi ngày, chẳng ăn nhập gì đến bằng cấp chuyên môn cả.

2. Chúng ta cần đưa tiếng nói và tư tưởng của chúng ta vào cộng đồng nhiều hơn—tại trường sở, tại các tổ chức cộng đồng, trên các trang báo cho cộng đồng đọc.

3. Chúng ta cần xác định quan điểm của mình trong những vấn đề của cộng đồng và cho người khác biết quan điểm của mình là gì và tại sao mình ủng hộ quan điểm đó.

Đóng góp tri thức và thành quả tư duy vào cộng đồng là nhiệm vụ của người trí thức. Nghe hay không là việc của người khác. Lập luận “nói hoài cũng vậy thôi” không phải là lập luận hợp lý. Mấy đứa con nói không nghe, bố mẹ lại phải tìm đủ mọi cách để nói nhiều hơn.

Mỗi người chúng ta có những chọn lựa đóng góp của mình, theo cách thích hợp với mình nhất. Nhưng thái độ trùm chăn bỏ mặc mọi sự, không phải là thái độ của người “thức thời”, “ẩn sĩ”, “khiêm tốn” hay gì gì cả. Đó chỉ đơn thuần là vô trách nhiệm. Khiêm tốn chỉ có nghĩa là không ham mê cho mình (và chỉ quan tâm đến người khác là chính). Kẻ “thức thời trùm chăn làm ẩn sĩ” để chỉ lo an thân mà chẳng quan tâm gì đến xã hội của mình, chỉ có một chữ chính xác cho họ—ích kỷ.

Tư duy tích cực muốn chúng ta dấn thân cho đời.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,
Hoành

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Một nốt Thiền

Leave a comment

Sau khi Kakua viếng thăm Thiên hoàng, thiền sư biến mất và chẳng ai biết được tông tích. Kakua là người Nhật đầu tiên học Thiền ở Trung quốc, nhưng vì thiền sư chẳng tỏ lộ một tí gì, ngoại trừ một nốt nhạc, người ta không hề nhớ đến thiền sư như là người đã mang Thiền vào nước Nhật.

Kakua viếng thăm Trung quốc và học được giáo pháp chân thật. Thiền sư không đi xa nhiều khi ở Trung quốc. Thiền sư sống trong một góc núi hẻo lánh, thiền định thường xuyên. Khi nào có người tìm thấy thiền sư và xin thiền sư dạy, thiền sư nói vài chữ, rồi di chuyển đến một góc núi khác nơi người ta khó tìm thấy hơn.

Khi Kakua trở về Nhật, Thiên hoàng nghe về thiền sư và hỏi thiền sư giảng Thiền để soi sáng cho Thiên hoàng và quần thần.

Kakua đứng tĩnh lặng trước Thiên hoàng. Rồi thiền sư lấy một ống sáo từ trong vạt áo, và thổi một nốt ngắn. Cúi chào lễ độ, thiền sư đi mất.
.

Bình:

• Một tiếng sáo ngắn vang lên từ trong tĩnh lặng, rồi biết mất vào tĩnh lặng.

Một thoáng phù du đến từ Không, rồi biến mất vào Không.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

One Note of Zen

After Kakua visited the emperor he disappeared and no one knew what became of him. He was the first Japanese to study Zen in China, but since he showed nothing of it, save one note, he is not remembered for having brought Zen into his country.

Kakua visited China and accepted the true teaching. He did not travel while he was there. Meditating constantly, he lived on a remote part of a mountain. Whenever people found him and asked him to preach he would say a few words and then move to another part of the mountain where he could be found less easily.

The emperor heard about Kakua when he returned to Japan and asked him to preach Zen for his edification and that of his subjects.

Kakua stood before the emperor in silence. He then produced a flute from the folds of his robe, and blew one short note. Bowing politely, he disappeared.

# 68

Kỹ năng lãnh đạo, Luận lý học, trà đàm

Suy nghĩ trong một khung cảnh cụ thể

11 Comments

Chào các bạn,

Suy nghĩ trong một khung cảnh cụ thể (thinking within a context) là một kỹ năng phân tích (analytical thinking) mà chỉ một ít người thuần thục, một số nhỏ khác thì làng nhàng, và rất đông có vẻ như không hề biết đến. Nhưng đây là kỹ năng quan trọng nhất cho suy tư chính xác và sắn bén. Suy tư trong một khung cảnh cụ thể không những giúp ta thấy vấn đề chính xác và rõ ràng, mà còn giữ tâm trí kỹ luật trong vấn đề đang được khảo sát, không bị “scattered brain” (bộ óc rời rã, chạy lung tung từ quả cam, đến bom nguyên tử, đến Thái Bình Dương, đến sa mạc Sahara… chẳng đâu vào đâu cả).

Dùng một tai nạn đụng xe giản dị làm thí dụ. Xe vận tải cán chết một nữ sinh đi xe đạp. Khách bàng quan thẩm bình:

1. “Mấy thằng tài xế xe vận tải chạy ẩu lắm.” Đây là “suy nghĩ theo nhãn hiệu” (labelism), chẳng ăn nhập gì tới khung cảnh cụ thể hiện tại. Đại đa số người trên thế giới suy nghĩ kiểu này. Đại đa số dân Việt, kể cả “trí thức” Việt, suy nghĩ kiểu này.

Cứ đọc các tài liệu có mùi chính trị do dân Việt ta, kể cả người “trí thức”, chuyển đến inbox của bạn hàng ngày thì biết ngay. Các thông tin mạ lị Trung quốc vừa vô lý vừa dốt, các thông tin chống nhà nước vừa giả vừa dốt… cứ được các “trí thức” chuyền tay nhau hàng ngày, không cả chớp mắt trước khi ấn nút forward. (Mình không nói về các thông tin chính xác và hợp l‎ý về các vấn đề này. Hiện tại ta đang nói đến thông tin rác mà thôi. Và lấy thí dụ liên hệ đến chính trị vì nó nhiều nhất và rõ nhất mỗi ngày, dễ thấy nhất. Thật ra ta có đủ loại rác, chứ không chỉ là rác chính trị.).

2. “Lái xe lớn tới chỗ đông người thì phải cẩn thận chớ!” Câu này bắt đầu sờ nhẹ đến khung cảnh một tí, nhưng chẳng ăn nhập gì vào chi tiết của vụ việc cả.

3. “Trời, con người ta còn nhỏ đẹp như vầy mà nó giết!” Chẳng ăn nhập đâu vào đâu hết.

4. “Tuần trước ở Ngã Bãy cũng một thằng tài xế vận tải y chang loại vận tải này cán chết một ông già đi xe ôm!” Chẳng ăn nhập gì tới chuyện này hết.

5. “Thằng tài xế có lỗi 100%. Tui thấy nó quỳ xuống bên cạnh con nhỏ lảm nhảm ‘Cho anh xin lỗi, cho anh xin lỗi.’”

Nói như vậy là “lấy câu này ra khỏi khung cảnh cụ thể” (taking the statement out of context). “Cho anh xin lỗi” chưa chắc vì người ta có lỗi, mà có thể chỉ vì người ta buồn.

Suy nghĩ trong khung cảnh cụ thể là phải biết xe vận tải đang đi thế nào, từ hướng nào về hướng nào, vận tốc bao nhiêu, có vượt đèn đỏ không, tài xế có say không… một lô câu hỏi tương tự cũng có cho người xe đạp… rồi hai xe làm sao mà va nhau, phản ứng của tài xế lúc đó thế nào… sau tai nạn anh ta làm gì, nói gì…. Tất cả những chi tiết của khung cảnh cụ thể phải được nắm vững, rồi các câu nói như câu xin lỗi của người tài xế, phải được hiểu trong khung cảnh đó, mới có thể đến kết luận cuối cùng là ai phải ai trái ra sao.

Vấn đề chỉ giản dị thế thôi, nhưng ít ra là 80 phần trăm số người trên thế giới không nắm được. Đọc các tranh luận trên Internet hay báo chí thì thấy, một người viết về một vấn đề, người kia tranh cãi bằng cách lấy một câu nói ra khỏi bài, để diễn giải nó “bên ngoài khung cảnh” (hoặc “bên ngoài ngữ cảnh” vì đây là từ ngữ), cho nên ông nói gà bà hiểu vịt, tất cả mọi bàn luận đều chết cứng và trở thành hỗn độn ngay lập tức. Và đương nhiên những người tranh luận thường xuyên trên Internet, đa số là “trí thức”.

Ta phải dùng từ “trí thức” trong ngoặc ở đây, không phải là châm biếm, mà là nhắc nhở rằng “Đã là trí thức thì ta cần học cách suy nghĩ nói năng chính xác một tí. Nếu các kỹ năng suy tư căn bản mà ta còn không nắm vững được, thì làm sao có thể là trí thức được? Võ sư mà không biết đấm, sao gọi là võ sư?”

Nếu chúng ta tập giữ kỹ luật suy nghĩ trong khung cảnh thực tế thì đương nhiên là ta sẽ:

1. Nhìn mỗi vấn đề rất rõ ràng (không bị thành kiến chi phối),

2. Không suy tư theo kiểu nhãn hiệu “Công giáo là tồi, Phật giáo là dốt, Trung quốc là tồi, Đảng ta là đúng, phản động là sai, Hàn thì tốt, Nhật thì kiêu….” Suy tư theo kiểu nhãn hiệu thì không cần phải đi học. Cứ lấy một câu như câu trong ngoặc kép trên, cho mấy đứa con nít học thuộc lòng, chúng nó sẽ áp dụng tư duy nhãn hiệu không thua gì các tiến sĩ mà tư duy kiểu nhãn hiệu. (Đó là tại sao trẻ em là thành phần chủ lực trong cuộc Cách Mạng Văn Hóa của Mao Trạch Đông, và Cách Mạng Đỏ của Polpot và Khmer Rouge. Các đại đồ tể của thế giới thích mọi người tư duy theo kiểu nhãn hiệu).

3. Không có nhãn hiệu cho chính mình. Ví dụ: Hôm qua anh nói nhà nước quản lý thành công tốt, hôm nay anh chê nhà nước quản l‎ý tồi, vậy anh chống nhà nước hay ủng hộ nhà nước? Anh ba phải hay bốn phải?

À…à… hôm qua tôi nói chuyện nhà nước giữ được kinh tế phát triển với tỉ số cao liên tục trong hơn một thập niên, đó là quản l‎ý tốt. Hôm nay tôi nói nhà nước không làm giảm tham nhũng “một cách thấy được” trong hơn một thập niên, đó là quản l‎ý tồi. Tôi chẳng chống nhà nước, chẳng ủng hộ nhà nước. Tùy chuyện mà nói tốt hay xấu, đúng hay sai, mà thôi. Và như vậy thì chắc là “trăm nghìn phải” chứ chẳng là ba bốn phải.

Các bạn ạ, suy tư trong một khung cảnh cụ thể (thinking within the context) là một trong những kỹ năng quan trọng nhất, nếu không là kỹ năng duy nhất, của tư duy phân tích (analytical thinking). Và dân Annamít ta cực kỳ, cực kỳ, cực kỳ yếu môn này. Cũng chính vì đó mà kỹ năng phân tích của sinh viên và trí thức Việt rất yếu. Điều này hệ trọng đến tương lai đất nước. Trí thức mà yếu khả năng tư duy thì lấy ai hướng dẫn nước nhà?

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,
Hoành

Bài liên hệ: Chủ nghĩa nhãn hiệu, “Thuộc về” nhóm nào?

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

trà đàm

7 cách để phát triển thói quen hành động

4 Comments

Những người ở vị trí số một trong mọi nghề nghiệp đều có cùng một phẩm chất – hoàn thành công việc. Đây là khả năng quan trọng hơn trí thông minh, tài năng, và các mối liên hệ, trong việc xác định mức lương và tốc độ thăng tiến của bạn.

Dù là khái niệm này rất đơn giản, vẫn luôn luôn thiếu người vượt trội trong việc đạt được kết quả. Thói quen hành động – thói quen đưa ý tưởng thành hành động ngay bây giờ – rất quan trọng để hoàn thành công việc. Đây là bảy cách để bạn có thể phát triển thói quen hành động:

1. Đừng chờ cho đến khi các điều kiện hoàn hảo – Nếu bạn chờ để bắt đầu cho đến khi điều kiện hoàn hảo, bạn sẽ không bao giờ làm được. Luôn có một điều gì đó không thật sự tốt. Có thể là cho thời gian đã hết, hay thị trường đang đi xuống, hoặc có quá nhiều cạnh tranh. Trong thế giới thật, không có thời điểm nào là hoàn hảo để bắt đầu. Bạn phải hành động và giải quyết các vấn đề ngay khi chúng xuất hiện. Thời gian tốt nhất để bắt đầu là năm ngoái. Thời gian tốt thứ nhì là ngay bây giờ.

2. Là người hành động – Thực hành “làm việc” hơn là nghĩ về chúng. Bạn muốn bắt đầu tập thể dục? Bạn có một ý tưởng hay để tạo ấn tượng với sếp? Hãy làm ngay bây giờ. Ý tưởng để trong đầu bạn càng lâu mà không hành động, thì nó càng mất đi giá trị. Sau vài ngày các chi tiết sẽ không còn rõ nữa. Sau một tuần nó sẽ hoàn toàn bị lãng quên. Bằng cách trở thành một người hành động, bạn sẽ làm được nhiều thứ hơn và kích thích các ý tưởng mới trong quá trình đó.

3. Nhớ rằng các ý tưởng, tự chúng, không đem đến thành công – Các ý tưởng quan trọng, nhưng chúng chỉ có giá trị khi chúng được thực thi. Một ý tưởng trung bình mà được thực hiện thì giá trị hơn là một tá các ý tưởng sáng chói mà bạn để dành cho “một ngày nào khác” hoặc cho “cơ hội thích hợp”. Nếu bạn có một ý tưởng mà bạn thực sự tin vào nó, hãy làm cái gì đó với nó. Trừ khi bạn hành động, nếu không thì nó sẽ không đi đâu cả.

4. Sử dụng hành động để xóa bỏ sợ hãi – Bạn đã bao giờ để ý rằng phần khó nhất của phát biểu trước công chúng là chờ đến lượt bạn nói? Thậm chí các diễn giả chuyên nghiệp và các diễn viên cũng trải qua sự bồn chồn trước khi biểu diễn như vậy. Một khi họ đã bắt đầu thì nỗi sợ biến mất. Hành động là liều thuốc tốt nhất chống sợ hãi. Thời gian khó khăn nhất để hành động là lúc đầu tiên. Sau khi đã bắt đầu, bạn sẽ thấy tự tin và mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng. Loại bỏ sợ hãi bằng hành động và xây dựng sự tự tin.

5. Bắt đầu cỗ máy sáng tạo của bạn một cách máy móc – Một trong số những quan niệm sai lầm về tính sáng tạo đó là nó chỉ có làm được khi mà cảm hứng nổi lên. Nếu bạn chờ cho cảm hứng sờ lên khuôn mặt mình, các giai đoạn làm việc của bạn sẽ ít và sẽ cách xa nhau. Thay vì chờ đợi, hãy khởi động động cơ sáng tạo như một cái máy. Nếu bạn cần viết cái gì đó, hãy buộc mình phải ngồi xuống và viết. Đặt bút lên giấy. Động não. Viết nháp. Bằng cách di chuyển bàn tay bạn sẽ kích thích dòng ý tưởng và tạo cảm hứng cho chính mình.

6. Sống trong hiện tại – Tập trung vào cái mà bạn có thể làm được trong thời khắc hiện tại. Đừng lo lắng về cái mà bạn lẽ ra phải làm tuần trước, hay cái bạn có thể phải làm ngày mai. Thời điểm duy nhất bạn có thể tác động là hiện tại. Nếu bạn suy nghĩ quá nhiều về quá khứ hay tương lai bạn sẽ không thể làm xong bất cứ việc gì. Ngày mai hay tuần tới thường là không bao giờ.

7. Bắt tay vào công việc ngay lập tức – Điều khá thông thường là mọi người giao tiếp và nói chuyện trước khi buổi họp bắt đầu. Điều này cũng đúng với các nhân viên. Bạn thường kiểm tra mail hay liên kết thông tin websites trước khi làm việc thật, bao nhiêu lần một ngày? Chúng làm bạn mất tập trung và mất nhiều thời gian, nếu bạn không vượt qua chúng và tập trung vào công việc ngay lập tức. Bằng cách trở thành một người luôn đi thẳng vào vấn đề bạn sẽ ngày càng hiệu quả và mọi người sẽ xem bạn như là một lãnh đạo.

Cần có can đảm để hành động mà không có chỉ dẫn từ người phụ trách. Có thể đó là lí do vì sao khả năng khởi xướng là một phẩm chất hiếm hoi mà các giám đốc và chuyên gia luôn khao khát khắp nơi. Theo đuổi sự khởi xướng. Khi bạn có một ý tưởng tốt, hãy bắt tay vào thực hiện nó mà không cần phải nói gì. Một khi mọi người nhìn thấy bạn thực sự nghiêm túc để hoàn thành việc, họ sẽ muốn tham gia. Những người ở vị trí cao không có bất cứ ai nói họ phải làm thế nào. Nếu bạn muốn tham gia với họ, bạn cần phải làm quen với việc hành động ngay lập tức.

Hoàng Khánh Hòa dịch

.

7 Ways to Grow the Action Habit

People at the top of every profession share one quality — they get things done. This ability supercedes intelligence, talent, and connections in determining the size of your salary and the speed of your advancement.

Despite the simplicity of this concept there is a perpetual shortage of people who excel at getting results. The action habit — the habit of putting ideas into action now — is essential to getting things done. Here are 7 ways you can grow the action habit:

1. Don’t wait until conditions are perfect – If you’re waiting to start until conditions are perfect, you probably never will. There will always be something that isn’t quite right. Either the timing is off, the market is down, or there’s too much competition. In the real world there is no perfect time to start. You have to take action and deal with problems as they arise. The best time to start was last year. The second best time is right now.

2. Be a doer – Practice doing things rather than thinking about them. Do you want to start exercising? Do you have a great idea to pitch your boss? Do it today. The longer an idea sits in your head without being acted on, the weaker it becomes. After a few days the details gets hazy. After a week it’s forgotten completely. By becoming a doer you’ll get more done and stimulate new ideas in the process.

3. Remember that ideas alone don’t bring success – Ideas are important, but they’re only valuable after they’ve been implemented. One average idea that’s been put into action is more valuable than a dozen brilliant ideas that you’re saving for “some other day” or the “right opportunity”. If you have an idea the you really believe in, do something about it. Unless you take action it will never go anywhere.

4. Use action to cure fear – Have you ever noticed that the most difficult part of public speaking is waiting for your turn to speak? Even professional speakers and actors experience pre-performance anxiety. Once they get started the fear disappears. Action is the best cure for fear. The most difficult time to take action is the very first time. After the ball is rolling, you’ll build confidence and things will keep getting easier. Kill fear by taking action and build on that confidence.

5. Start your creative engine mechanically – One of the biggest misconceptions about creative work is that it can only be done when inspiration strikes. If you wait for inspiration to slap you in the face, your work sessions will be few and far between. Instead of waiting, start your creative motor mechanically. If you need to write something, force yourself to sit down and write. Put pen to paper. Brainstorm. Doodle. By moving your hands you’ll stimulate the flow of ideas and inspire yourself.

6. Live in the present – Focus on what you can do in the present moment. Don’t worry about what you should have done last week or what you might be able to do tomorrow. The only time you can affect is the present. If you speculate too much about the past or the future you won’t get anything done. Tomorrow or next week frequently turns into never.

7. Get down to business immediately – It’s common practice for people to socialize and make small talk at the beginning of meetings. The same is true for individual workers. How often do you check email or RSS feeds before doing any real work? These distractions will cost you serious time if you don’t bypass them and get down to business immediately. By becoming someone who gets to the point you’ll be more productive and people will look to you as a leader.

It takes courage to take action without instructions from the person in charge. Perhaps that’s why initiative is a rare quality that’s coveted by managers and executives everywhere. Seize the initiative. When you have a good idea, start implementing it without being told. Once people see you’re serious about getting things done they’ll want to join in. The people at the top don’t have anyone telling them what to do. If you want to join them, you should get used to acting independently.

Unknown Author

Teen talk, trà đàm, Văn Hóa

Đủ Cho Mọi Người

11 Comments

Không có tình yêu, chúng ta sẽ là những con tàu rỗng nổi trôi trên biển đời mãi tìm một bờ biển

Chúng ta sẽ không bao giờ cảm nhận được cầu vồng, những trận mưa sao băng, hoa lá, cảnh sắc, trẻ em nô đùa, chạm vào những người khác hay bất cứ thứ gì khiến ta cảm thấy như mình đang sống.

Không có tình yêu, chẳng còn gì ngoài nỗi buồn lưu đày

Dẫu bạn có thể hồ nghi, một vài người không cảm nhận được tình yêu. Họ thấy mình sẽ chẳng bao giờ có thể bay trên đôi cánh tình yêu hay được ôm ấp trong đôi tay tình ái

Họ cảm thấy tình yêu đà quá muộn với họ. Họ thấy mình không xứng đáng, và họ chẳng tìm được tình yêu , vì cuộc đời quá phức tạp và rắc rối. Nhưng điều này không đúng.

Có một pháo đài gồm những chiến sĩ chiến đấu cho tình yêu. Họ đang chiến đấu với các thế lực chống lại tình yêu bằng sự nhân ái, sâu sắc, thăng hoa, và mọi cái họ có để đưa tình yêu ra tuyến trước.

Họ biết rằng một sức mạnh lớn hơn bất kỳ ai trong chúng ta giúp chúng ta cùng có mặt tại đây để yêu thương.

Họ biết điều đó và muốn các bạn biết điều đó. Khi niềm ao ước yêu thương lụi tàn, những lý do để ta hiện hữu cũng tan tác.

Chúng ta có rất nhiều cái quanh ta để yêu. Tình yệu đến bằng nhiều thứ tình, từ những người ta biết và người mà ta không biết, từ nơi đang tìm kiếm và từ những góc khuất của bầu trời.
Tình yêu có đôi mắt ái tình nhìn ngắm chúng ta và đợi chờ ta nhận diện.
Khi chúng ta vỗ nhẹ vào tình yêu, chúng ta đang gõ vào năng lực sâu thẳm trong mỗi người để được chạm vào sức mạnh lớn lao nhất trong vũ tru.
Tình yêu là lí do ta hiện hữu. Tình yêu đang gõ cửa, hãy mời gọi tình yêu vào.
Hãy giúp ai đó mở cánh cửa yêu thương bằng cách chia sẻ tình yêu với họ.

Có đủ tình yêu cho mọi người.
Xin bạn đừng ngần ngại và chớ chối từ
Hãy nói một lời yêu thương trước khi quá muộn
Hãy ôm vào lòng mình niềm yêu dấu bạn có kề bên.
Hôm nay xin bạn hãy nở những nụ cười tươi với người yêu thương, người bạn gặp trên đường, hàng xóm,….
Nụ cười của tình yêu, tình người nên được hào phóng trao đi.

Huỳnh Huệ

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Con làm gì vậy! Thầy nói gì vậy!

1 Comment

Thời tân tiến này có rất nhiều lảm nhảm vô nghĩa về thầy và trò, và việc trò thừa kế giáo pháp của thầy, cho thầy quyền chuyển giáo pháp đến đệ tử tin cẩn. Dĩ nhiên là Thiền nên được chuyển tay cách này, từ tâm đến tâm, và khi xưa xảy ra như thế. Im lặng và khiêm tốn trị vì, thay vì chuyên nghiệp và đòi hỏi. Người tiếp nhận giáo pháp cách đó dấu chuyện đó trong lòng đôi khi cả 20 năm. Cho đến khi có một người khác, do chính nhu cầu của anh ta, khám phá ra là có một sư phụ ngay bên cạnh mình, lúc đó việc giáo pháp đã được thừa kế mới có người biết, và ngay cả những lúc đó, câu chuyện xảy ra một cách tự nhiên và giáo pháp toàn quyền tự định đường đi của nó. Không bao giờ một người thầy tuyên bố “Tôi là truyền nhân của vị-này-vị-nọ.” Những tuyên bố như vậy chính là bằng chứng ngược lại.

Thiền sư Mu-nan chỉ có một truyền nhân. Tên của anh ta là Shoju. Sau khi Shoju đã hoàn tất Thiền học, Mu-nan gọi Shoju vào phòng. “Thầy già rồi,” Mu-nan nói, “và theo thầy biết, Shoju, con là người duy nhất sẽ tiếp tục gánh vác giáo pháp này. Đây là một quyển sách. Nó đã được truyền tay từ sư phụ đến sư phụ cả 7 đời. Thầy cũng đã thêm nhiều điểm vào đó, theo hiểu biết của thầy. Quyến sách rất có giá trị, và thầy trao nó lại cho con làm biểu tượng cho sự thừa kế của con.”

“Nếu quyến sách quan trọng như vậy, thầy nên giữ nó,” Shoju trả lời. “Con đã nhận Thiền của thầy không từ ngữ và con hài lòng với nó như vậy.”

“Thầy biết vậy,” Mu-nan nói. “Dù vậy thì quyển cách này cũng đã được cả 7 đời sư phụ mang nó, vậy con có thể giữ nó như là một biểu tượng là con đã tiếp nhận giáo pháp. Đây nè.”

Lúc đó hai người đang nói chuyện trước một lò than. Ngay khi quyển sách vừa chạm tay, Shoju ném nó ngay vào đống than hừng hực. Shoju chẳng tha thiết gì đến việc sở hữu.

Mu-nan, người chưa bao giờ nổi giận trước đó, la: “Con làm gì vậy!”

Shoju la lại: “Thầy nói gì vậy!”
.

Bình:

• Shoju là thiền sư Shoju Rojin, thầy của thiền sư Vậy À Hakuin.

Dù Hakuin chỉ học với Shoju tám tháng, Hakuin luôn luôn xem Shoju là vị thầy chính của mình. Shoju là một vị thầy cực kỳ đòi hỏi, chưởi mắng la lối Hakuin thường xuyên để thúc Hakuin đến giác ngộ.

• Shoju nói với thầy Mu-nan: “Con đã nhận Thiền của thầy không từ ngữ”. Vậy có nghĩa là tiến trình huấn luyện của Mu-nan cho Shoju chẳng lệ thuộc vào kinh sách, và có lẽ là lệ thuộc nhiều vào thiền định để quán các công án (vì đây là cách huấn luyện chính của Hakuin cho dòng thiền Lâm Tế sau này).

• Thế có nghĩa là không cần sách.

Nhưng không cần thì cũng cứ giữ nó như là biểu tượng của kế vị, mắc gì mà phải “ném sách vào mặt thầy” và ngang nhiên xóa bỏ truyền thống của cả 7 đời tổ sư của môn phái?

Việc này có lẽ quan trọng hơn là việc cần đọc sách hay không, hoặc Shoju có nhấm một lít sakê trước đó không.

Truyền thống thừa kế chỉ truyền lại cho một người–như là người duy nhất có được giáo pháp–làm cho giáo pháp không phát triển được, cứ như là một cây mà tất cả các cành đều bị chặt bỏ và luôn luôn chỉ chừa một cành. Cây đó cũng sẽ èo uột mà chết. Đây là một cái hại cần dẹp bỏ.

Hakuin kể lại lời Shoju: “Thiền tông của chúng ta bắt đầu xuống dốc vào cuối đời Nam Tống. Đến đời Minh, việc truyền học đã rơi xuống đất, tiêu tán dần. Ngày nay, cái còn lại chỉ là thuốc độc thật ở Nhật. Nhưng vậy mà cũng chẳng được nhiều. Cứ như là tìm sao trên trời giữa ban ngày. Còn các con, mấy thằng mù thối tha trọc đầu, mấy thằng nhóc đần độn rách rưới, chúng mày chưa đạp nhằm Thiền ngay cả trong mộng.”

Có lẽ chính vì vậy mà cần cải tổ chính sách, không thể gạt bỏ nhân tài được, cần phải chấm dứt chế độ truyền giáo pháp cho chỉ một người.

Hakuin sống từ 1686 đến1769. Shoju cũng chỉ sớm hơn Hakuin vài mươi năm. Cả 1,000 năm trước đó, lục tổ Huệ Năng ( 638-713) ở Trung quốc đã bãi bỏ tục lệ truyền y bát cho truyền nhân (vì vậy mà thiền tông không có tổ nào sau tổ thứ sáu).

Sau Shoju, Hakuin dạy cả nghìn học trò, và chứng nhận cho hơn 80 học trò là truyền nhân chính thức (và tất cả mọi thiền sư Lâm Tế Nhật Bản ngày nay là từ Hakuin mà ra).

• Shoju bỏ tục lệ đó, ngay trước mặt thầy, ngay giây phút được kế vị, vì Shoju yêu thầy và thành thật với thầy, không nỡ gạt thầy là chẳng có gì xảy ra cả, đợi đến khi thầy chết mới lo cải tổ.

Và phải làm chớp nhoáng như thế, nếu không thì sẽ kẹt với tình cảm sâu đậm của thầy với quyển sách đã qua 7 đời truyền kế.

• Có lẽ là theo truyền thống, ngay giây phút truyền thừa, thầy hết việc và truyền nhân chịu trách nhiệm 100%.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

What Are You Doing! What Are You Saying!

In modern times a great deal of nonsense is talked about masters and disciples, and about the inheritance of a master’s teaching by favorite pupils, entitling them to pass the truth on to their adherents. Of course Zen should be imparted in this way, from heart to heart, and in the past it was really accomplished. Silence and humility reigned rather than profession and assertion. The one who received such a teaching kept the matter hidden even after twenty years. Not until another discovered through his own need that a real master was at hand was it learned that the teaching had been imparted, and even then the occasion arose quite naturally and the teaching made its way in its own right. Under no circumstance did the teacher even claim “I am the successor of So-and-so.” Such a claim would prove quite the contrary.

The Zen master Mu-nan had only one successor. His name was Shoju. After Shoju had completed his study of Zen, Mu-nan called him into his room. “I am getting old,” he said, “and as far as I know, Shoju, you are the only one who will carry on this teaching. Here is a book. It has been passed down from master to master for seven generations. I have also added many points according to my understanding. The book is very valuable, and I am giving it to you to represent your successorhip.”

“If the book is such an important thing, you had better keep it,” Shoju replied. “I received your Zen without writing and am satisfied with it as it is.”

“I know that,” said Mu-nan. “Even so, this work has been carried from master to master for seven generations, so you may keep it as a symbol of having received the teaching. Here.”

They happened to be talking before a brazier. The instant Shoju felt the book in his hands he thrust it into the flaming coals. He had no lust for possessions.

Mu-nan, who never had been angry before, yelled: “What are you doing!”

Shoju shouted back: “What are you saying!”

# 67

trà đàm, Văn Hóa

Tô xe lửa

7 Comments

Phở là món ăn đơn giản và phổ thông nhất cho những người Việt nước ngoài ở những vùng đông dân cư như thành phố Westminster và Garden Grove thuộc quận Orange, tiểu bang California. Nơi đây còn có một cái tên rất quen thuộc gọi là khu phố Bolsa và người ở đây cũng được gọi là dân Bolsa…

Phở Thái Bình Dương, Houston, Texas, USA

Khu vực này có trên 100 ngàn dân Việt đang sinh sống và đương nhiên là những quán phở theo nhau mọc như nấm sau cơn mưa vậy… Đi đâu cũng thấy tiệm phở, nhiều quá không nhớ hết, vậy mà tiệm phở lại tiếp tục mở thêm và lan dần qua những khu vực chung quanh, lây sang khu phố người Hàn Quốc và dể dàng trở thành món ăn khoái khẩu của dân Kim Chi, một giống dân được coi là khó tính, nhất là về ăn uống. Và người Hàn Quốc đã sản xuất phở ăn liền trước người Việt Nam hay Thái Lan?

Khi vào một tiệm phở, những bạn từ Việt Nam mới sang chắc không khỏi giật mình khi thấy những tô phở xe lửa to bằng cái thau ( đường kính của tô khoảng hơn 20cm). Làm sao ăn cho hết!

Đương nhiên rồi, mấy ai ăn hết được, thế mà rất nhiều người ăn bằng mắt, dù có bụng nhỏ hay có eo, ăn hết hay không, vẩn cứ mua. Lý do: chỉ trả thêm 1 hay 2 dollar bạn sẽ đi từ tô nhỏ đến tô trung và cuối cùng là tô xe lửa. Chỉ có thêm 2 đồng, được ăn một tô phở vĩ đại như vậy, nhiều người cảm thấy rẻ, ăn không hết thì bỏ mứa, có sao đâu? lo gì ba cái lẻ tẻ, thêm 2 dollar thôi mà, có phải không?

Thế là nhiều tô phở mà khách chỉ ăn chưa tới một phân nửa bỏ mứa vô tội vạ. vì cái tính tham rẻ và ăn bằng mắt của mình…

và bên kia bờ đại dương, trên quê hương hình cong như chữ S: rất nhiều em học sinh nghèo vẩn mòn mõi mơ về những 1 hay 2 US dollar đó để được ăn, được áo quần lành lặn và được đi học….mà thôi.

Phạm Lưu Đạt 03/25/2010

ps: theo sáng kiến của người sinh viên trẻ Phan Thế Danh ở Hà Nội, Đạt dùng chữ S: (có hai chấm bên cạnh để tượng trưng
cho Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam)

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Bầy con của Thiên hoàng

2 Comments

Yamaoka Tesshu là thầy của Thiên hoàng. Yamaoka còn là một kiếm sư và là một thiền sư thâm hậu.

Nhà của thiền sư là nơi ở của những người lang thang. Thiền sư chỉ có một bộ đồ, vì những người này làm thiền sư nghèo mãi.

Thiên hoàng, thấy áo thiền sư đã sờn rách quá, cho thiền sư tiền để mua áo mới. Lần tới thiền sư đến, ông lại mang cái áo cũ.

“Vậy bộ áo mới đâu rồi, Yamaoka?” Thiên hoàng hỏi.

“Tôi mua áo quần cho đám con của bệ hạ rồi,” Yamaoka giải thích.
.

Bình:

• Tất cả thần dân trong nước đều được xem là con cái của Thiên hoàng.

• Thiền sư nghèo vì nuôi người nghèo là chuyện thường. Chuyện thú vị ở đây là Yamaoka là gạch nối thường trực giữa người cao nhất nước và những người nghèo nhất nước, một gạch nối rất chắc—sống với người nghèo hàng ngày, và dạy vua thường xuyên. Thế gian có bao nhiêu người làm được gạch nối đó?

• Và thế gian có bao nhiêu vua, bao nhiêu lãnh đạo, thông thái đủ để giữ được một gạch nối như vậy với mình?

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

Children of His Majesty

Yamaoka Tesshu was a tutor of the emperor. He was also a master of fencing and a profound student of Zen.

His home was the abode of vagabonds. He has but one suit of clothes, for they kept him always poor.

The emperor, observing how worn his garments were, gave Yamaoka some money to buy new ones. The next time Yamaoka appeared he wore the same old outfit.

“What became of the new clothes, Yamaoka?” asked the emperor.

“I provided clothes for the children of Your Majesty,” explained Yamaoka.

# 66

trà đàm

Một bài luận về Cuộc Sống

1 Comment

Cuộc sống thật tươi đẹp và tất nhiên cuộc sống không phải là chiếc giường trải đầy hoa hồng. Mặc dầu cuộc sống có đầy những lúc thăng trầm, nó vẫn có nhiều khía cạnh được ban phước và thành công.

Đối với một số người, cuộc sống là khó khăn, thô bạo và không có tha thứ. Những nhóm người này nhìn cuộc sống như là sự trừng phạt trong suốt cuộc đời họ. Vì thế họ để mặc mình cho số phận, tin rằng mọi thứ đã định xong. Với họ, chẳng có gì họ làm là có thể tốt cả. Họ thấy vui khi phạm tội ác và đâm chém người khác để trả thù cho số phận hẩm hiu của mình. Họ mất hết cảm giác về phương hướng và phần lớn thời gian, một số họ đi xa đến mức tự tử, chỉ để trốn thoát khỏi bất công mà cuộc đời đã gây ra cho họ.

Nhưng cũng có những người nhìn cuộc sống là một thử thách, một kênh khám phá và sáng tạo, một triển vọng thành công và một lối đi tới sự giàu có. Với họ cuộc sống thật ngọt ngào, đầy màu sắc, và tốt lành. Dù cho tình huống nào đi nữa những người này tìm thấy chính mình, họ luôn nỗ lực, tin vào một l‎ý tưởng, một lý tưởng để thành công và để lấy ra được những điều tốt đẹp nhất của cuộc đời. Chẳng ngạc nhiên gì khi người xưa đã nói, “Ở đâu có cuộc sống, ở đó có hi vọng”.

Ý chí để thành công hay thất bại nằm trong thẩm quyền của mỗi cá nhân. Bạn có thể sống một cuộc sống hết mức, với sự hài lòng và hoàn thiện nhất nếu bạn quyết tâm thành công, với tất cả trí óc, cơ thể và tâm hồn. Mặt khác, cuộc sống có thể là đau khổ với bạn nếu bạn lấy mọi thứ với hờ hững và chờ đợi số phận định đoạt cho bạn.

Đặt ra những mục tiêu và các kế hoạch chiến lược để cố gắng, dù cho điều gì bất lợi đến thế nào có thể xảy với bạn, là một trong những điều cơ bản nhất để có được những gì tốt đẹp nhất trong cuộc sống. Những mục tiêu này, cần phải định hướng vào kết quả, cần phải liên tục được theo dõi thậm chí nếu như mọi thứ ban đầu có vẻ như hơi u ám hoặc thiếu hiệu quả.

Hơn nữa, tư duy là trung tâm của mọi thứ. Nó kiểm soát suy nghĩ và niềm tin của bạn. Một tâm trí có sự tập trung sẽ không bao giờ thất bại. Một tư duy tích cực giúp con người phát hiện ra những tài năng và tiềm năng của anh ta. Những người đàn ông và phụ nữ vĩ đại, cả những người còn sống lẫn người đã chết, đều có một tâm trí tập trung vào một điều gì đó và không có gì làm họ chệch ra khỏi việc thực hiện những giấc mơ của mình. Mỗi người trong số họ đều có một lòng tin, tôi có thể nói là niềm tin, mà họ bám vào, họ nuôi dưỡng lòng tin đó, chỉ để tâm đến nó và sống dựa vào nó. Và ngày nay, chúng ta được hưởng lợi bằng cách này hay cách khác từ những phát minh và tư tưởng vĩ đại của họ.

Cuộc sống là một thách thức. Và đối với bất kì ai, để thành công trong cuộc sống, anh ta phải sẵn sàng để trưng bày những gì đã tạo thành anh ta. Anh ta phải sẵn sàng hi sinh thời gian và xây dựng một khung tư duy hướng tới thành công. Những gì đang xảy ra trong môi trường sống của chúng ta không nên có ảnh hưởng hay tác động gì tới chúng ta trong sự theo đuổi thành công mỗi ngày. Thay vào đó, chúng ta cần quản lý những gì đang xảy ra xung quanh ta.

Cuộc sống thật dễ dàng, tuy nhiên nhiều người vội vã và quên mất họ muốn đạt được gì trong cuộc sống. Đừng sống vội vã. Hãy bước từng bước một. Mỗi bước cần phải được lên kế hoạch đúng mực trước khi được tiến hành. Đều đặn, cân bằng, nhắm và bắn. Và trước cả khi bạn nhận ra, bầu trời đã trở thành điểm bắt đầu cho thành công của bạn.

Tất cả những người vĩ đại ngày nay, đã nếm được mặt trái của cuộc đời cách này hay cách khác, nhưng họ không run sợ. thay vào đó, họ được đổi mới để xác định lại các mục tiêu của mình; họ cưỡi con sóng niềm tin, tin vào khả năng của họ, tập trung tâm trí vào một điều gì đó, hiểu rất rõ rằng trong mỗi đám mây đen luôn có một tia sáng.

Tôi sống đơn giản và bạn biết không? Cuộc đời là để được vui hưởng. Còn bạn thì sao?

Hoàng Khánh Hòa dịch

.

An Essay about Life

Life is beautiful and yet life is not a bed of roses. Though it is full of ups and downs it has many facets of blessings and successes.

To some people, life is hard, cruel and merciless. These set of people see life as punishment throughout their entire lives. They therefore resigned themselves to fate, believing all is finished. To them, nothing that they do can ever be good. They take delight in committing crimes and maiming others to avenge their ill-fortune. They lost every sense of direction and most times, some of them go as far as committing suicide, just to escape the injustice life has meted out to them.

But there are those who see life as a challenge, a channel of discovery and innovation, a prospect for success and a gateway to wealth. To them life is sweet, colourful and kind. No matter the situation these people find themselves, they keep pressing on, believing in a cause, a cause to succeed and get the most out of life. No wonder an adage says, “Where there is life, there is hope.”

The will to succeed or fail lies within an individual jurisdiction. You can live life to the fullest with utmost satisfaction and fulfillment if you determine with all your mind, body and soul to succeed. On the other hand, life can be miserable to you if you take everything for granted and wait on fate to play itself out.

Setting of goals and strategic plans that will strive no matter the odds which may move against you is one of the basic things needed to get the best out of life. These goals which must be result oriented, should be followed up consistently even if things seem blurred or unyielding at first.

Also, the mind is the centre of everything. It controls your thoughts and beliefs. A focused mind has never fail. A positive mind helps one to discover his talents and potentials. Great men and women, both living and dead, had their minds focused on something and nothing deterred them from achieving their dreams. Each of them had a belief, should I say faith, which they held onto, they nurture the belief, focused all their attention and live on it. And today, we have benefited in one way or the other from their inventions and great ideas.

Life is a challenge. And for anyone to succeed in life, he must be ready to show the stuff he is made of. He must be ready to sacrifice his time and build up his mind frame toward success. What is happening in our environment should not influence or affect us in our daily quest for success in life. Instead, we should control the happenings around us.

Life is so easy, yet many people rush and miss what they want to achieve in life. Don’t rush in life. Take one step at a time. Each step should be properly planned before being launched. Steady, balance, mark and shoot. And before you know it, the sky will become the beginning of your success.

All the great men of today, has one way or the other tasted the other side of life but they did not cower. Instead, they were renewed to redefine their goals; they ride on with faith, believing in their potentials, focusing their mind on something, knowing fully well that in every black cloud there is always a silver lining.

I take life to be very simple and do you know what? Life is to be enjoyed. What about you?

Unknown Author

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Trừ ma

Leave a comment

Một người vợ trẻ bị bệnh và gần chết. “Em yêu anh quá,” nàng nói với chồng, “Em không muốn rời anh. Đừng bỏ em mà theo một người đàn bà nào khác. Nếu anh theo người khác, em sẽ làm ma trở về và hành anh mãi.”

Sau đó không lâu người vợ qua đời. Anh chồng giữ lời ước cuối cùng của vợ được 3 tháng đầu, nhưng anh gặp một người phụ nữ khác và yêu cô. Họ đính hôn để chuẩn bị kết hôn.

Ngay sau khi đính hôn một con ma hiện ra hàng đêm với anh chồng, phàn nàn là anh không giữ lời hứa. Con ma này lại rất tinh khôn. Nàng ta biết nói cho anh chồng biết chuyện gì đã xảy ra giữa anh chồng và cô người yêu mới. Khi nào anh ta cho hôn thê một món quà, con ma cũng tả được từng chi tiết của món quà. Con ma còn lập lại các cuộc nói chuyện, và việc này làm anh chồng bức xúc đến nỗi không ngủ được. Có người khuyên anh kể sự việc cho một thiền sư ở gần làng. Cuối cùng, tuyệt vọng quá, anh chàng tội nghiệp này đành đến gặp thiền sư nhờ giúp đở.

“Bà vợ cũ của anh thành ma và biết mọi chuyện anh biết,” thiền sư bàn luận. “Bất cứ điều gì anh làm hay nói, bất cứ cái gì anh tặng người yêu, bà ấy biết. Bà ấy phải là một con ma rất khôn ngoan. Thật là anh nên cảm phục một con ma như vậy. Lần tới khi bà ấy hiện ra, anh điều đình với bà ấy. Nói với bà ấy rằng bà ấy biết quá nhiều và anh không thể dấu bà ấy điều gì, và nếu bà ấy có thể trả lời một câu hỏi của anh, anh hứa là sẽ hủy bỏ hôn ước và sống độc thân.”

“Tôi phải hỏi câu hỏi nào?” anh chồng thắc mắc.

Thiền sư trả lời: “Bốc một nắm đậu nành và hỏi bà ấy có bao nhiêu hạt đậu nành trong tay anh. Nếu bà ấy không trả lời được, thì bà ấy chỉ là một hình ảnh của óc tưởng tượng của anh và anh sẽ không còn rắc rối nữa.”

Ngày hôm sau, khi con ma hiện ra, anh chồng nịnh và nói bà biết hết mọi sự.

“Đúng vậy,” con ma nói, “và tôi biết anh đến gặp thiền sư hôm nay.”

“Và vì bà biết quá nhiều,” anh chồng yêu cầu, “nói cho tôi biết tôi đang nắm bao nhiêu hạt đậu nành trong bàn tay này!”

Chẳng còn con ma nào nữa để trả lời.
.

Bình:

• Thần thánh ma quỷ là do tâm ta phóng ra chứ chẳng phải ở ngoài tới. Chú ý câu đầu tiên thiền sư nói: “Bà vợ cũ của anh thành ma và biết mọi chuyện anh biết”. Tức là, chuyện gì mà anh không biết có thể là bà ta không biết.

• Xin đọc Bắt ông Phật đá và Trong bàn tay định mệnh.

• Thế thì, thần thánh ma quỷ là một hiện tượng tâm lý hay một hiện tượng tâm linh?

Khi hỏi câu này có nghĩa là ta đã ngầm nói rằng tâm lý và tâm linh là hai việc khác nhau. Nhưng, nếu bạn cầu nguyện cùng Phật Bà Quan Âm để được lành bệnh, và bạn được lành bệnh thì đó là tâm lý hay tâm linh?

Nếu bạn là người được chữa lành đó, có lẽ là bạn sẽ nói: “Tôi không cần biết đó là tâm lý hay tâm linh hay abcxzy. Tôi chỉ biết là tôi đã cầu nguyện và tôi đã được lành.”

Cho nên rất nhiều khi không cần thiết phải tách rời tâm lý và tâm linh. Người ta có thể nói: “Đó chỉ là tâm lý của riêng anh”. Và có thể nghe câu trả lời: “Có thể vậy, nhưng chính Phật Bà Quan Âm giúp tôi có được tâm l‎ý đó.”

Đây là cốt tủy của tôn giáo và tâm linh cả nghìn năm nay, và có lẽ là cả nghìn năm nữa.

Vì vậy, chúng ta nên theo giải pháp thực tế thì hơn: “Khi ma quỷ hành ta thì ta phải trừ ma, như trong truyện này. Khi thần thánh có thể giúp người như trong “Bắt ông Phật đá” hay “Trong bàn tay định mệnh” thì ta nên qu‎ý trọng thần thánh thì hơn.” Và giải pháp này có thể hiểu là giải pháp tâm lý, hay giải pháp tâm linh, đều đúng.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

.

The Subjugation of a Ghost

A young wife fell sick and was about to die. “I love you so much,” she told her husband, “I do not want to leave you. Do not go from me to any other woman. If you do, I will return as a ghost and cause you endless trouble.”

Soon the wife passed away. The husband respected her last wish for the first three months, but then he met another woman and fell in love with her. They became engaged to be married.

Immediately after the engagement a ghost appeared every night to the man, blaming him for not keeping his promise. The ghost was clever too. She told him exactly what has transpired between himself and his new sweetheart. Whenever he gave his fiancee a present, the ghost would describe it in detail. She would even repeat conversations, and it so annoyed the man that he could not sleep. Someone advised him to take his problem to a Zen master who lived close to the village. At length, in despair, the poor man went to him for help.

“Your former wife became a ghost and knows everything you do,” commented the master. “Whatever you do or say, whatever you give you beloved, she knows. She must be a very wise ghost. Really you should admire such a ghost. The next time she appears, bargain with her. Tell her that she knows so much you can hide nothing from her, and that if she will answer you one question, you promise to break your engagement and remain single.”

“What is the question I must ask her?” inquired the man.

The master replied: “Take a large handful of soy beans and ask her exactly how many beans you hold in your hand. If she cannot tell you, you will know she is only a figment of your imagination and will trouble you no longer.”

The next night, when the ghost appeared the man flattered her and told her that she knew everything.

“Indeed,” replied the ghost, “and I know you went to see that Zen master today.”

“And since you know so much,” demanded the man, “tell me how many beans I hold in this hand!”

There was no longer any ghost to answer the question.

# 65

trà đàm, Văn

Người đã tặng tôi một nhánh sơ ri…

1 Comment

Mãi rất lâu, rất lâu sau này, tôi mới hiểu vì sao tối Mồng Ba năm đó, chàng trai ấy đến nhà tôi. Sau khi phải tiếp liên tục mấy lượt khách khứa đến chúc Tết suốt từ chiều, Ba tôi định ra khép cổng để ăn tối thì anh bước vào. Hơi ngạc nhiên, nhưng ông vẫn vui vẻ mời anh vào nhà. Ba tôi có biết gia đình anh nhưng không đủ thân để đến thăm nhau vào ngày Tết. Hơn nữa, anh thật là một vị khách…lỡ cỡ. Hơi quá tuổi để là bạn học của tôi, nhưng lại quá trẻ để là khách của Ba tôi.

Dù vậy, anh vẫn là một vị khách đến chúc Tết, và như thường lệ, tôi nhận nhiệm vụ mời trà trong khi cả nhà rút xuống bếp tranh thủ ăn cơm. Vị khách của tôi chẳng nói gì cả. Không một lời suốt mười lăm phút. Anh chỉ lặng yên ngắm những tấm ảnh gia đình đặt chen chúc dưới tấm kính mặt bàn. Và tôi cũng vậy. Chúng tôi chẳng có gì chung, không chung trường, không chung bạn, không chung xóm. Chúng tôi chưa từng trò chuyện và thậm chí tôi không biết tên anh. Điều duy nhất tôi biết là nhà anh nằm trên con đường tôi thường đi học, trước sân nhà có một cây sơ ri – vốn rất hiếm thấy ở quê tôi.

Tôi luôn yêu những cái cây, nhất là những loại cây lá nhỏ. Đối với tôi, chúng luôn có vẻ gì đó dịu dàng. Vì thế, tôi vẫn ngắm nghía cây sơ ri đó mỗi lần đi ngang, những nhánh cây mảnh và dài, những chiếc lá nhỏ không đều nhau nhưng có màu xanh đậm đà mạnh mẽ. Thỉnh thoảng, từ trong các nách lá, chìa ra vài chùm hoa màu hồng nhạt bé xíu, e thẹn…Và nấp kín đâu đó, là những trái sơ ri nửa xanh nửa đỏ. Dường như chẳng có ai chăm sóc cây sơ ri ấy, nên nó không bao giờ có nhiều trái, chỉ đôi chùm lấp ló như để trang trí vậy thôi. Một vài lần, khi thấy trong nhà không có ai, tôi ghé lại sát bên rào và thò tay bứt vội một chùm hoa về để trên bàn học.

Cũng có lúc tôi thấp thoáng nhìn thấy anh, nhưng không để ý đến. Vả lại, những năm học cấp hai qua rất nhanh, tôi lên cấp ba và đến trường bằng con đường khác từ hai năm trước. Cây sơ ri thậm chí chỉ còn là ký ức.

Mồng Ba Tết năm tôi học lớp Mười một, lần đầu tiên tôi thực sự đối mặt với một chàng trai lạ trong một tình cảnh thật ngượng ngùng. Tôi là chủ nhà bất đắc dĩ, anh là khách không mời. Và dường như chẳng ai có ý định bắt chuyện. Tôi len lén quan sát vị khách của mình. Tóc anh cắt ngắn để lộ vầng trán phẳng và rộng, sống mũi cao nổi bật trên gương mặt gầy, làn da xanh, mắt sáng. Những ngón dài một cách lạ lùng cứ nắm chặt lấy nhau. Đẹp trai. Nhưng nhút nhát. Tôi kết luận.

Uống hết sạch ba tách trà nhỏ, anh mới bắt đầu cất tiếng:

– Em khỏe không?

– Dạ …khỏe.

– …..

“Đầu tiên là sức khỏe” – tôi nhủ thầm trong bụng. Tôi đã đọc ở đâu đó về cuộc trò chuyện điển hình của những con người nhàm chán. Đầu tiên họ sẽ hỏi thăm sức khỏe. Và sau đó, nói chuyện thời tiết.

– Uhm, Tết năm nay tự nhiên lạnh quá…- anh ngẩng đầu lên – lạnh hơn hẳn mọi năm.

Tôi không kềm được tiếng cười.

– Đầu tiên là sức khỏe, sau đó là thời tiết.

– Em nói sao?

– Dạ không có gì, em chỉ buồn cười thôi, trong sách viết rằng khi không biết nói chuyện gì, người ta sẽ hỏi thăm sức khỏe, sau đó nói chuyện thời tiết.

Tôi trả lời, và tiếp tục cười, thậm chí hơi đắc ý tự khen mình đã ứng đối thật thông minh, đầy châm biếm. Đã tỏ ra “cao tay” trước một anh chàng lớn hơn mình vài tuổi. Trong khi đó, anh nhìn thẳng vào tôi, ngỡ ngàng một lúc lâu, cho tới khi tôi bắt gặp ánh nhìn đó và im bặt Nhưng đã muộn. Anh đứng lên chúc gia đình năm mới an khang thịnh vượng và xin phép ra về. Tôi đứng trước hiên nhà ngơ ngác nhìn anh bước ra khỏi cổng, rồi rất nhanh, quay trở lại với nhánh sơ ri trên tay:

– Thật ra, anh định nói rằng năm nay trời quá lạnh, nên những chùm hoa sơ ri mà anh dự định hái tặng em đã rụng hết rồi. Dù sao…Mừng em năm mới!

Trao cho tôi hai nhánh sơ ri xanh rì lá, anh quay lưng và bước thẳng vào bóng đêm. Còn tôi sững sờ đến nỗi không kịp thốt lên lời nào, chỉ đứng lặng trước hiên nhà một lúc lâu thật lâu… đến khi từng tế bào trong người tôi đều nhận ra rằng Tết năm ấy thực sự lạnh. Rất lạnh.

Khi tôi bước vào nhà, Ba tôi đã đứng đó, nét mặt nghiêm nghị. Từ dưới bếp, Ba đã nghe trọn câu chuyện.

– Kể cả khi con không có chút cảm tình nào với người ta, Ba cũng không chấp nhận được. Cách xử sự của con là quá sức khiếm nhã, nhất là trong ngày Tết.

“Còn hơn cả sự khiếm nhã” – tôi nghĩ thầm trong bụng và bỗng dưng muốn khóc.

Mãi rất lâu, rất lâu sau này, tôi mới hiểu vì sao tối Mồng Ba năm đó, chàng trai ấy đến nhà tôi. Sau Tết, cả gia đình anh đã đi định cư ở nước ngoài. Ngôi nhà sau đó được bán cho một người ở nơi khác đến, và người ta xây lên một căn nhà mới, sau khi đập nhà cũ đi và chặt sạch những cây nhỏ quanh vườn, cả cây sơ ri “của tôi”.

Ngày Tết, người ta thường đến thăm nhau. Ngày Tết, người ta có một cái cớ thật đẹp để đến thăm nhau. Ngày Tết, người ta thường hồ hởi chào đón cả những người lần đầu tiên gặp mặt. Và anh, anh tưởng đã có một cơ hội cuối cùng hoàn hảo để đến gặp cô gái mà anh vẫn thường bắt gặp hái trộm hoa sơ ri nhà mình. Và kể cho cô ấy nghe vài câu chuyện…Những câu chuyện có thể bắt đầu với lời nhận xét về thời tiết.

Nhưng cô ấy đã bật cười, và thậm chí, châm biếm.

….

Tôi vẫn thường bắt gặp những chiếc xe ba gác chở đầy ắp sơ ri chạy trên các đường phố Sài Gòn. Và khi ấy, tôi lại nhớ đến người con trai đã ghé lại nhà tôi vào một tối mồng Ba tết, để tặng tôi một nhánh sơ ri với những chùm hoa đã rụng.

Tôi cứ tự hỏi mình rất nhiều lần trong suốt những năm tháng sau này, hỏi mãi, nhưng không bao giờ tôi có thể biết được, rằng mình có để lỡ điều gì khác nữa hay không, ngoài những chùm hoa sơ ri lẽ ra vẫn còn ở trên cành. Một điều gì đó đã theo anh bước khỏi hiên nhà tôi vào một đêm đầu xuân.

Tết năm ấy trời rất lạnh.

Đông Vy

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Mồ hôi của Kasan

1 Comment

Kasan được mời chủ trì tang lễ cho một vị lãnh chúa đầu tỉnh.

Kasan chưa bao giờ gặp giới lãnh chúa và quí tộc trước đó, nên thiền sư rất hồi hộp. Khi buổi lễ bắt đầu, Kasan đổ mồ hôi.

Sau đó, khi đã về, Kasan họp các đệ tử lại. Kasan thú thật là chưa đủ khả năng làm thầy bởi vì thiền sư đã không thể có được cùng một thái độ trong thế giới danh vọng cũng như trong một ngôi chùa hẻo lánh. Rồi Kasan từ chức và thành học trò của một thiền sư khác. Tám năm sau, đã giác ngộ, Kasan trở về với các đệ tử cũ.
.

Bình:

• Muốn biết nội lực mình đến đâu thì cũng không khó, nếu mình để ‎ý đến chính mình một tí, và thành thật với chính mình.

Các hiện tượng đến với mình ngoài ‎ý muốn, ngoài ‎ý thức, mình không cản được, và khi nó đã đến mình cũng không hóa giải sớm được… đó là các dấu hiệu nội lực mình còn yếu. Trong bài này thì hồi hộp đổ mồ hôi, thông thường nhất là nỗi giận, hờn giận, chua chát, ghen tương, buồn bực… hoặc quá vui sướng đến mức nhảy cởn lên, hay đến mức ăn nói kiêu căng… hoặc nói dối vì thiếu tự tin hay vì gian dối… Nội lực mình càng cao thì mình càng khó bị rơi vào các trạng thái tâm l‎ý này.

(Chú ‎ý: Các hiện tượng tâm l‎ý ta “cố tình” tạo ra thì lại khác. Ví dụ, thầy giả vờ nóng giận la lối đứa học trò).

Nếu ta ngồi yên và tự “nhìn” mình một vài giây là nhận ra ngay trạng thái tâm l‎ý của mình. Nhưng rất nhiều người hoàn toàn bị cuốn hút vào trong trạng thái tâm l‎ý của họ mà không thể ngưng vài giây để tự “nhìn” mình, cho nên họ không bao giờ nhận ra họ đang thế nào, và cả đời không bao giờ biết được nội lực của họ yếu đến mức nào. Đây là si mê số một cho đa số người trên thế giới.

• Thấy được nội lực của mình yếu rồi, mình có dám chấp nhận sự thật đó với chính mình không. Mình có đủ can đảm và thành thật với chính mình để nói với chính mình: “Đúng là nội lực mình còn yếu. Lý ra mình không nên bị nó ảnh hưởng. Bây giờ mình phải tìm cách đẩy nó ra khỏi mình.”

Đẩy nó đi được không, đẩy nhanh hay chậm, là tùy theo nội lực của mình và vấn đề mình đang gặp phải. Không phải là luôn luôn dễ. Nhưng cố gắng hoài thì cũng có kết quả từ từ. Đôi khi chỉ vài tiếng đồng hồ, đôi khi phải tốn vài năm cố gắng.

• Đó là đối với chính mình, còn đối với người ngoài, mình có can đảm thú nhận và từ chức như Kasan không? Không phải yếu kém nào cũng cần phải thú nhận công cộng và đòi từ chức, nếu thế thì thế gian chẳng còn ai để làm thầy. Thầy cũng chỉ là học trò cao cấp, cũng có những yếu kém hàng thầy.

Nhưng trong trưởng hợp này thì đúng là nội lực Kasan rất yếu—gặp người quyền quý trong khung cảnh tốt cho mình (không phải là thí sinh đi dự thi) mà đổ mồ hôi, thì đúng là nội lực quá yếu để làm thầy.

Nhưng đó chỉ là chuyện thường. Chuyện đáng nói là Kasan thấy được nội lực yếu kém của mình, từ chức, và xin làm học trò của người khác. Người làm được thế thì tiềm năng nội lực cực kỳ lớn.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

Kasan Sweat

Kasan was asked to officiate at the funeral of a provincial lord.

He had never met lords and nobles before so he was nervous. When the ceremony started, Kasan sweat.

Afterwards, when he had returned, he gathered his pupils together. Kasan confessed that he was not yet qualified to be a teacher for he lacked the sameness of bearing in the world of fame that he possessed in the secluded temple. Then Kasan resigned and became a pupil of another master. Eight years later he returned to his former pupils, enlightened.

# 64

Kỹ năng lãnh đạo, trà đàm

Dạy và Học

6 Comments

Chào các bạn,

Bài này nghe có vẻ như dành cho các bạn làm giáo chức, nhưng thực ra thì tất cả chúng ta ai cũng làm thầy và cũng làm trò. Dù ta là ai, ta cũng phải huấn luyện ai đó—con cái, em út, thuộc cấp, đồng nghiệp—và ta cũng phải học từ ai đó—cấp chỉ huy, huấn luyện viên chuyên môn, sư phụ, sư mẫu. Cả cuộc đời là dạy và học cùng một lúc, dù muốn dù không, dù ta có thấy điều đó hay không.

Học thế nào

Học thì dễ thấy hơn. Ai trong chúng ta cũng đã thấy “càng học càng thấy bể học càng mênh mông và cái biết của mình càng nhỏ”, cho nên chúng ta ham sách, ham Internet, ham thảo luận, ham học… Học không chỉ là vì đam mê có thêm kiến thức, mà còn là vì nỗi sướng vui khi khám phá ra điều mới, như người dọ dẫm trong cánh rừng rậm âm u thỉnh thoảng lại vớ được một hòm sắt nhỏ đầy châu báu của đám hải tặc nào đó đã chôn dấu hàng trăm năm trước.

Vấn đề của ta không phải là không ham học, mà là có quá nhiều thứ để học, mà thời gian thì có hạn, làm thế nào để học được nhiều nhất trong khoảng thời gian hạn hẹp của ta. Đây là một số trực nghiệm của mình:

1. Chọn thông tin.

Thông tin tồi, sách nói bậy rất nhiều, phải chọn thông tin mà đọc.

Thông tin trên Internet từ các nguồn rác thì đừng tốn thời giờ đọc. Nguồn rác là: Các nguồn spam thông tin tuyên truyền một chiều, quảng cáo lăng nhăng, các người quen có thói quen forward rác… Delete thì tốt hơn là tốn thời giờ mở mail xem họ nói gì. Dành thời gian cho chuyện khác.

Các thông tin giật gân về y tế, chính trị, xã hội, v.v… thường là thông tin rác. Delete. Nếu là thông tin tốt đương nhiên là bạn sẽ biết sau này.

Sách thì đọc qua các tóm tắt về quyển sách trước khi quyết định nên đọc quyển nào.

2. Tâm tĩnh lặng

Nếu tâm bạn tĩnh lặng, không choi choi, nó sẽ trong sáng, bạn sẽ thấy nhiều điều trong cái bạn đọc, kể cả các điều tác giả không cố tình viết, nhưng bạn vẫn thấy trong đó.

Nếu tâm bạn có nhiều thành kiến (mê Mỹ chê Tàu, mê công giáo chê phật giáo), ghen ghét (tên ca sĩ địch thủ của ta), thù hận (sách phản động versus sách quốc doanh), mê chuộng (tên Mỹ hay Tây), kiêu căng (chỉ các sách dân Harvard đọc)… thì bạn chỉ thấy được 1 hay 2 trong cả chục mặt của một vấn đề.

Đọc một thấy mười là nhờ “đầu óc mở rộng” đến từ “tâm tĩnh lặng”.

3. Tìm tinh túy của điều mình đọc

Một quyển sách thường chỉ có một tinh tuý có thể tóm tắt trong một câu. Ví dụ: Quyển The World Is Flat có thể tóm tắt là “Thế giới như một sân bóng bằng phẳng, và các nước đang lên cũng có thể cạnh tranh ngang hàng với các đại gia của thế giới trên sân bóng phẳng đó.”

Đôi khi đọc tóm tắt quyển sách, ta thấy được tinh túy quyển sách, và không cần phải đọc quyển sách, hoặc chỉ cần đọc một hai chương đầu là xong. Đa số sách ngày nay có cả mấy trăm trang, nhưng chỉ có một chương đầu là đáng đọc. (Người ta rất phí giấy và phí thời gian).

Đọc cả mấy trăm trang mà không nắm được tinh túy thì cũng vô ích.

Hoặc, quyển sách đầu đề “12 bí quyết thành công”, bạn có thể chỉ đọc mục lục xem 12 bí quyết đó là gì cũng đủ. Đa số các chi tiết chẳng có gì mới lạ. Nếu có thời giờ, có thể đọc chi tiết sau, nhưng biết được 12 bí quyết tên gì cũng tạm xong quyển sách lúc bận rộn.

Nếu một quyển sách, một bài viết, mà bạn không thể tóm tắt tinh túy trong một câu nói, thì hoặc là bạn chưa nắm được tinh túy, hoặc là tác giả viết chẳng có gì trong đó.

4. Khi tìm thấy điều gì mình muốn đọc nghiêm chỉnh, thì đọc nghiêm chỉnh, tức là đọc chậm rãi, vừa đọc vừa suy nghĩ. Đọc nghiêm chỉnh thì không thể đọc nhanh được.

Sách là để giúp mình suy nghĩ. Nếu đọc nghiêm chỉnh, tác giả viết một, ta có thể có thêm chín điều suy nghĩ của riêng mình, thành ra đọc một hấp thụ mười.

5. Ngoài thông tin sách vở, thế giới là cả một trường học.

Nếu mở mắt quan sát, như ra đường thì quan sát người ta ngoài đường, bạn có thể biết được dân vùng đó hiền hay dữ, tác phong văn minh đến mức nào, kinh tế đang lên hay xuống, đời sống đang dễ thở hay khó…

Các triết gia và thi nhân khám phá thế giới thường chỉ bằng nhìn trời trăng mây nước chim chóc cỏ cây…

6. Cũng như thế giới, tất cả mọi người đều có thể là thầy nếu bạn chú tâm đến từng câu nói của người đối diện mà không đối thoại một cách hời hợt cho có lệ. Ví dụ: Thái độ của bà bán hàng rong với bạn có thể cho bạn nhiều dấu hiệu về nền kinh tế đang thế nào đối với đời sống dân nghèo.

Dạy thế nào

Dạy ở đây là ý nói ta biết một điều gì đó và muốn chỉ lại cho người khác để họ cũng có được kiến thức và kinh nghiệm như ta.

Dạy trong trường, có kỹ luật của trường và thi cử giúp thầy cô, cho nên ta tạm gác môi trường trường học kỹ luật đó qua một bên, và chỉ nói đến truyền tải kiến thức chung chung cho đời. Bạn biết một điều, làm sao để truyền tải nó đến cho đời?

1. Chỉ lại điều mình thực sự biết là làm cho cuộc đời này giàu có sung túc thêm một tí nhờ kiến thức và kinh nghiệm của mình.

Ngược lại, không biết mà chỉ người khác, thì có thể làm cho thế giới tăng rác rến.

Cho nên cần định trước là mình đã biết đến đâu.

2. Cách dạy duy nhất là dạy điều mình biết bằng kinh nghiệm.

Đừng đọc sách xong rồi viết lại điều mình đọc trong sách để “dạy” người khác trong khi mình chưa có kinh nghiệm gì về việc đó cả.

Dĩ nhiên là bạn có thể chuyển tải thông tin bạn thích, như đọc một bài viết hay thì forward hay dịch bài đó để chia sẻ với bạn bè. Nhưng đó không phải là dạy. Dạy là chỉ lại điều bạn đã biết.

3. Biết đến đâu thì nói mình biết đến đó. Chỗ nào chưa biết thì nói là chưa biết.

Ví dụ: Môn này tôi đã tập được năm năm và đã có những kinh nghiệm này. Còn các chuyện ABC này thì thấy sách có nói nhưng tôi chưa được trực nghiệm nên không thể kiểm chứng đúng sai.

Không nên cho học trò nghĩ là mình đã thông hết môn đó 100% nếu mình biết là mình chưa đến mức đó. (Có một vị sư ở Việt Nam, xin tạm không nêu tên, thường xuyên nói với khách khứa đạo hữu là tôi có thể xuất thần đến nơi khác vài ngàn dặm trong vòng một tích tắc. Nam mô a di đà phật. Đạo pháp suy đồi!)

4. Dùng ngôn ngữ diễn tả giản dị nhất.

Nếu nói cho một đám đông, thì nói đến mức trình độ tiểu học cũng có thể hiểu được là hay nhất. Người tiến sĩ đứng đó cũng sẽ hiểu, và sẽ hiểu sâu hơn người tiểu học rất nhiều.

Nếu bạn nói mà người tiến sĩ cũng chẳng hiểu là bạn nói gì thì có thể là bạn cũng chẳng hiểu bạn đang nói gì.

5. Nói là việc của bạn, nghe hay không và nghe được đến đâu là việc của người khác.

Khi chia sẻ kiến thức kinh nghiệm, bạn chỉ có thể nói thôi, bạn không thể làm cho người khác hấp thụ được. Hấp thụ hay không là do trái tim, thái độ, và căn cơ của họ. Có người hấp thụ ít, có người hấp thụ nhiều, có người chẳng thèm nghe một chữ, có người hiểu sai hết ‎ý của bạn vì họ “suy diễn” lời bạn nói theo công thức trong tâm họ…

Nếu người muốn hiểu, hỏi, bạn có thể giải thích thêm, theo trình độ của họ. Nếu người không muốn hiểu, thích cãi nhau với bạn, đừng tranh luận, họ sẽ không hiểu. Nếu người muốn hiểu ngày hôm nay mà không chờ kinh nghiệm, bảo họ chờ kinh nghiệm đến, kiên nhẫn thực tập cho đến khi có được kinh nghiệm…

Mọi chuyện ở đời thường như học võ. Có những chuyển động của thầy rất nhẹ nhàng uyển chuyển và có uy lực kinh hồn, nhưng nhiều học trò thấy rất vô lý‎ vì họ tập theo lời thầy dạy thì thấy lọng cọng, không phù hợp với cơ thể tự nhiên của họ, và hầu như là uy lực không đủ để đập con kiến. Nhưng học trò tập được 3 năm thì bắt đầu thấy tự nhiên, 10 năm thì uy lực kinh khủng mà nhẹ nhàng như vũ điệu, ít người hiểu được.

6. Dạy chính là học

Dạy người khác chính là ôn lại bài của mình. Cho nên thầy luôn luôn dạy và học cùng một lúc.

7. Người thầy thực sự luôn luôn thầm mong học trò sẽ khá hơn mình.

8. Người thầy đã “giác ngộ” sẽ hiểu được thầy của mình sâu đến mức nào.

9. Người thầy thực sự biết rằng thực ra chẳng ai là thầy của ai cả. Mỗi người tự là thầy của mình. Mọi người khác chỉ giúp tí tí ‎ý kiến trên đường đi mà thôi.

Chúc các bạn một ngày vui.

Hoành

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com