Chào các bạn,

Tháng Chín tháng Mười là mùa thu hoạch lúa ở Buôn Làng nơi mình đang sống, tuy không còn mưa dầm mưa dề như tháng Bảy tháng Tám, nhưng đôi khi cũng có những ngày mưa kéo dài cả tuần do ảnh hưởng của những cơn bão, vì vậy anh em Buôn Làng tranh thủ đổi công gặt lúa rất vui và nhộn nhịp.

Mùa lúa chín cũng là mùa các bố và các em nam lớn nhỏ rủ nhau đi bẫy chuột, mỗi lần đi bẫy chuột phải ngủ đêm lại ngoài cánh đồng nương rãy. Muốn có nhiều chuột và chuột to phải đến những cánh đồng ruộng lúa thật xa, cách Buôn Làng khoảng sáu bảy mươi cây số hoặc hơn nữa, có khi đi qua đến tận giáp ranh Gialai. Continue reading Đi bẫy chuột →

Chào các bạn,

Mình về đến cổng nhà trong Buôn Làng gặp một người phụ nữ địu con đi ngang qua lúc đến gần chỗ mình dừng xe, em cũng dừng lại chào và theo mình vào nhà, lúc này mình nhận ra em Thiện nhà ở bên thôn Một.

Em Thiện học sinh lớp Vào đời III Nk 2013 – 2014. Học xong em Thiện lập gia đình với em Điện cùng lớp và cũng là học sinh của mình, em Điện người ở thôn Năm. Theo hướng đi của em Thiện mình đoán em Thiện đưa con về nhà thăm ông bà nội và trên đường về đến đây lại gặp mình. Nhìn em bé đang ngủ trong địu trước ngực mẹ Thiện mình hỏi em bé con trai hay con gái? Và được mấy tuổi? Continue reading Cám dỗ người khác →

Chào các bạn,

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2015 nhà Lưu trú của mình có một số em thi rớt do liệt môn Toán. Trong số các em thi rớt chỉ có em Phila con bố mẹ Thép bên xóm Đào, gia đình có điều kiện hơn được bố mẹ Thép lo cho đi ôn để thi vào ngành Mầm non học hệ 9/ 12. Các em còn lại có em Lương chuẩn bị lập gia đình, các em khác ở nhà giúp bố mẹ làm nương rãy rất tội, vì vất vả suốt ngày nhưng trong gia đình chỉ có lúa gạo, không có tiền để mua sắm những đồ dùng thiết yếu cho bản thân cho gia đình. Mình đến gia đình gặp và hỏi bố mẹ cũng như các em có muốn đi làm trong công ty may mũ nón ở Tp. HCM, mình liên hệ xin việc làm giúp cho. Continue reading Không nói thật tên →

Chào các bạn,

Mình lại có chuyện mắc cười khi em Likam ở gần nhà đến gặp, báo cho mình biết bố mẹ Likam chuẩn bị đến Chúa nhật tuần sau, mở tiệc mừng sinh nhật em Hải được ba tuổi. Em Likam nói:

– “Bố mẹ Likam tổ chức mừng sinh nhật bình thường cho em Hải mình không nói gì, đằng này bố mẹ Likam muốn tổ chức cho em Hải một sinh nhật không biết tiết kiệm nên mình đến tìm Yăh.”

Em Likam năm nay hai mươi tuổi, học chưa hết năm lớp Mười đã nghỉ học đi làm thuê. Continue reading Mừng sinh nhật →

Chào các bạn,

Vào một tối Chúa nhật mình đến thăm nhà bố mẹ Gim ở thôn Một, đây là một trong số ít gia đình còn nhiều trâu trong Buôn Làng. Gia đình bố mẹ Gim có tám người con nhưng đều đã lập gia đình và ra riêng, bố mẹ Gim trên sáu mươi tuổi ở chung với người con trai út cũng đã lập gia đình và đã có hai người con, gia đình bố mẹ Gim cũng thuộc vào số gia đình có nhiều lúa gạo trong Buôn Làng.

Gia đình có nhiều trâu nhưng không có người chăn, người con trai út là bố Ktây gọi A Hiếu người bên xã Eauy qua ở chăn trâu thuê cho bố mẹ Gim. Continue reading Muốn học giáo lý →

Chào các bạn,

Trên đường mình với em Thanh chạy xe máy từ Buôn Làng ra Tp. Buôn Ma Thuột, với một quãng đường dài gần sáu mươi cây số, mình đã hỏi và em Thanh tâm sự về những ước mơ những dự tính. Mình cảm nhận tất cả đều phát xuất từ tình thương của em Thanh dành cho mẹ Thanh, một người mẹ suốt một đời hy sinh cho các con được học hành. Sau một lúc nói chuyện em Thanh hỏi:

– “Yăh có biết chính sách nhà nước hỗ trợ cho các em học sinh nghèo, dưới mười tám tuổi có điều kiện đi học không?” Continue reading Đòi hỏi quyền lợi →

Chào các bạn,

Chiều thứ Bảy, trước giờ lễ mình đi một vòng chung quanh sân nhà thờ giáo xứ, lúc đi ngang qua hành lang phía cuối nhà thờ, mình nhìn thấy ông Gơi ăn mặc sạch sẽ tươm tất đến sớm để tham dự thánh lễ. Phải nói từ ngày mình cho các Yăh thường xuyên đến giúp ông Gơi dọn dẹp nhà cửa giường chiếu, ông Gơi vui hẳn lên và thường xuyên đến nhà thờ tham dự thánh lễ, không ở nhà uống rượu say bí tỉ như trước kia nữa.

Mình đến chỗ ông Gơi đang ngồi và nói ông Gơi vào nhà thờ, nhưng ông Gơi giơ hai cánh tay không còn bàn tay ra làm hiệu xin được ngồi phía ngoài hành lang, mình nhìn ông Gơi cười và gật đầu đồng ý. Continue reading Khi biết mình được quí →

Chào các bạn,

Ba ngày sau khi biết em Thô con gái thứ năm của mẹ Thanh đã ra Hà Nội học Trung cấp Đông y mình đến thăm gia đình, bởi mình biết với gia cảnh hiện tại để cho em Thô được tiếp tục học, mẹ Thanh cũng như các anh chị em trong gia đình phải hy sinh rất nhiều.

Bố Thanh đi với ông bà hơn mười năm không để lại của cải gì ngoài sáu người con còn rất nhỏ, mẹ Thanh phải tảo tần bươn chải nhiều để nuôi dạy lo cho các con ăn học nên người như hiện nay. Rất nhiều lần em Thanh người con gái lớn nhất của mẹ Thanh kể cho mình biết những nỗi vất vả, những công việc làm thuê làm mướn của mẹ Thanh để lo cho chị em của em Thanh được đi học. Em Thanh kể: Continue reading Để con tiếp tục học →

Chào các bạn,

Mình có việc cần đi Buôn Ma Thuột và máy in trong nhà cũng đang bị hư, vì vậy sẵn đi Buôn Ma Thuột lo công việc mình đem luôn máy in đi sửa dù trời đang mưa. Đi đường xa mình không muốn đi một mình, các em học sinh Lưu trú lại phải đến trường học, mình gọi điện về Buôn Làng rủ em Thanh cùng đi với mình. Mình biết em Thanh đi được bởi tuần rồi nhà em Thanh đã gặt lúa xong, công việc của em Thanh và mẹ Thanh hiện tại là đi chăn năm con bò. Hôm nào em Thanh không đi chăn bò được thì mẹ Thanh đi, bởi vậy sau khi em Thanh nhận lời mình hẹn em Thanh sáu giờ sáng ra nhà Lưu trú cùng đi với mình. Continue reading Không mắc cỡ khi hỏi →

Chào các bạn,

Mình được biết trong Buôn Làng có hai người đàn ông gần bảy mươi tuổi, không có gia đình, bị bệnh phong đã ổn định. Cách đây một năm đã chết một người do tuổi già, hiện chỉ còn một người ở thôn Năm. Ông tên Gơi nhưng anh em Buôn Làng không gọi ông với cái tên bố mẹ đã đặt, nhưng gọi ông bằng chính tên của căn bệnh ông đã mang trong mình suốt cuộc đời ông, vì vậy anh em Buôn Làng không mấy ai còn nhớ đến tên thật của ông.

Ông Gơi không có gia đình, bố mẹ cũng không còn. Ông Gơi sống một mình trong một căn nhà nhỏ, những sinh hoạt thường ngày như nấu ăn giặt giũ dọn dẹp cũng như làm ăn kiếm sống, ông Gơi đều tự làm. Continue reading Đừng đốt →

Chào các bạn,

Sau dùng cơm trưa em Ngọc học sinh Lưu trú lớp Mười đến xin mình về gia đình, mình hỏi lý do em Ngọc nói:

– “Đầu tuần mình đến nhà Lưu trú bà ngoại ở nhà bị đau, hôm nay mình học được nửa tuần muốn xin Yăh về Buôn Làng thăm bà ngoại xem bà ngoại đã bớt đau chưa, bà ngoại mình nhiều tuổi rồi nếu phải đau lâu rất tội.”

– “Bà ngoại đau Yăh cho em Ngọc về thăm, nhưng sáng mai em Ngọc phải đến trường học không được nghỉ học ở nhà.” Continue reading Giúp gia đình →

Chào các bạn,

Ở với anh em Buôn Làng thỉnh thoảng có những chuyện thật mắc cười chẳng hạn: Cuối tuần qua mình ở nhà Lưu trú về Buôn Làng vừa chạy xe vào nhà, mẹ Thoại ở thôn Hai đến mời mình tối Chúa nhật đến nhà mẹ Thoại dùng cơm tối. Mình cảm ơn và hỏi nhà mẹ Thoại có chuyện gì vui mà làm cơm mời Yăh vậy?

– “Cũng có chuyện vui Chúa ban. Nhưng ngày mai Yăh đến nhà là biết, Yăh đến mấy giờ cũng được vì ăn cơm với người trong nhà, hễ Yăh đến muốn ăn lúc nào nhà mình dọn lên ăn lúc đó. Continue reading Chuyện vui Chúa ban →

Chào các bạn,

Tiếp xúc các em học sinh trong Buôn Làng, điều làm mình thắc mắc: Tại sao nhiều em học hết cấp II vẫn không biết đọc, không làm được những phép tính cộng trừ nhân chia? Mình thắc mắc và nghĩ hoài không biết nguyên nhân nào đã đưa các em học sinh Buôn Làng đến tình trạng này!

Mặc dầu mình chưa biết rõ nguyên nhân từ đâu nhưng khi có dịp gặp gỡ, cũng như trong các lớp dạy cho các bố mẹ vào các buổi chiều thứ Bảy, mình luôn nhắc nhở các bố mẹ có trách nhiệm và bổn phận quan tâm đến việc học của các em, tối nhắc nhở các em học bài, Continue reading Mất căn bản từ nhỏ →

Chào các bạn,

Bảy giờ tối mình đến nhà bố mẹ Kam ở thôn Tư bên xóm tre. Vào nhà, dưới ánh đèn điện mờ ảo vì cả nhà chỉ có một bóng đèn sáu tấc trên cao, mình nhìn thấy trong góc phía bên phải của gian nhà trên kê một chiếc bàn nhỏ cũ kỹ bằng gỗ, ở đó có hai em trai đang ngồi học bài. Mình đến hỏi và được biết em lớn tên Win học lớp Năm và em nhỏ tên Brik cũng học lớp Năm, hai anh em hơn nhau hai tuổi nhưng em Win đi học trễ nên em Win và em Brik học cùng một lớp. Mình hỏi em Win cả nhà đi đâu mà chỉ có hai em ở nhà? Em Win nói:

– “Bố mẹ Kam đi chuyển gạch lên xe chưa về, ba chị lớn và hai em nhỏ sang chơi bên nhà bán quán sát cạnh nhà.” Continue reading Học toán chia →

Chào các bạn,

Từ Buôn Làng mình qua Làng Cao Lan chỉ hơn mười cây số nhưng phải qua một con sông, mình không biết có sâu không nhưng khá rộng, vì vậy muốn qua bên kia sông để đến Làng Cao Lan phải qua phà. Gọi là phà nhưng thực chất nó giống một chiếc xà-lan gỗ, người chủ không chèo nhưng cầm hai tay trên sợi dây cáp được cột từ bên này sông qua bên kia sông để điều khiển xà-lan trên mặt nước. Lần đầu tiên mình đi nên thấy cũng rất sợ, phải nhờ những người thanh niên cùng đi chạy xe lên xà-lan và khi qua bên kia bờ sông lại phải nhờ người chạy xe lên bờ giúp, vì đường lên và xuống bến sông rất dốc và ngoằn nghoèo do nước mưa sói mòn lồi lõm. Continue reading Qua sông →