Chào các bạn,

Mỗi lần nghĩ đến Chămpa, trái tim mình lại hơi nhói đau một chút.

Đà Nẵng có nhiều dấu vết của Chămpa. Một trong những biểu hiện rõ nét nhất là Bảo tàng Chăm, nằm ở trung tâm Đà Nẵng, ngay bên bờ ni sông Hàn. Từ hồi lớp 1, mẹ mình thường đạp xe đạp mấy cây số chở mình tới công viên Bảo tàng Chăm chỉ để ngồi hóng gió dưới mấy gốc cây hoa sứ (hoa Chămpa). Những bông hoa trắng muốt, nhụy vàng và thơm nồng rụng khắp sân vườn trong nắng chiều lấp loáng cứ đi theo mình và an ủi tâm hồn mình mỗi khi nghĩ về Chămpa.

Công viên dễ thương đó sống thêm chừng sáu, bảy năm nữa thì bị phá để làm con đường (lúc đó thuộc hàng lớn nhất Đà Nẵng) chạy thẳng từ sân bay, qua cầu Rồng, rồi tới Biển Đông. Bảo tàng Chăm bây giờ chỉ còn là một góc nhỏ trưng bày cổ vật xưa.

Mười hai năm đi học, ngày nào mình cũng đi qua Bảo tàng Chăm này. Sáng, trưa, chiều, tối. Xuân, hạ, thu, đông. Khoảnh khắc nào nơi này cũng đẹp. Và nơi này cũng là nhân chứng cho nhiều kỷ niệm đẹp của mình.

Có một biểu hiện nổi tiếng nữa của Chămpa cũng gần Đà Nẵng, cách Đà Nẵng khoảng 70km về hướng Tây Nam. Đó là Thánh địa Mỹ Sơn (trước kia thuộc Quảng Nam, bây giờ thuộc Đà Nẵng), trung tâm văn hóa và tín ngưỡng của các triều đại Chămpa. Cách đây 15 năm mình đến thăm nơi này. Với mình, đó là một nơi lạnh lẽo và cô đơn đến não lòng.

Lòng mình luôn cảm thấy nợ nần ân tình với Chămpa và luôn muốn làm gì đó để chuộc lỗi với Chămpa.

Với những cảm xúc đó, bài hát Hận Đồ Bàn càng làm cho mình cảm thấy nên làm gì đó cho Chămpa.

Thành Đồ Bàn hay Vijaya (nghĩa Việt: Thắng lợi), còn gọi là thành cổ Chà Bàn (Trà Bàn) là kinh đô của người Degar thuộc Chămpa, nay thuộc địa phận xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn và cách thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 27 km về hướng Tây Bắc (Wikipedia) (bây giờ tỉnh Bình Định sáp nhập với tỉnh Gia Lai và trở thành Gia Lai).

Nhạc sĩ Xuân Tiên sáng tác “‘Hận Đồ Bàn’ (ký chung với Lữ Liên), là bài hát mà tác giả đặt mình vào địa vị một người dân Champa, có nội dung ai oán về sự kiện kinh đô Đồ Bàn của nước Champa bị binh lực Đại Việt dưới trướng vua Lê Thánh Tông phá hủy vào năm 1471. Đầu thập niên 1970, bài này từng bị Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh cấm biểu diễn công khai do ông tin rằng bài hát có ‘tác động siêu nhiên thâm hiểm có thể dẫn đến sự sụp đổ của nền cộng hòa’.”

(Trích đoạn trong bài của chị Phượng – Tân nhạc VN – Ca khúc vượt thời gian – “Hận Đồ Bàn”, “Khúc Hát Ân Tình”, “Duyên Tình”, “Về Dưới Mái Nhà”, “Nhạt Nắng”, “Chờ Một Kiếp Mai”, “Mong Chờ”, “Trăng Khuya”.)

Dưới đây là Hận Đồ Bàn được Huỳnh Phi Tiễn trình bày. Theo mình, đây là ca sĩ diễn đạt bài này hay hơn cả.

Mời các bạn cùng nghe.

Hận Đồ Bàn [Xuân Tiên] – Huỳnh Phi Tiễn [Official Music Video]

Chúc các bạn ngày tốt lành.

PTH