Bác sĩ Zhivago (tiếng Nga: Доктор Живаго, từ Живаго có nghĩa là “cuộc sống”) là tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn Nga–Xô viết Boris Leonidovich Pasternak (1890–1960).

Nhân vật chính của truyện là Yuri Zhivago, một bác sĩ và nhà thơ. Truyện kể cuộc đời của bác sĩ Zhivago qua những éo le tình ái của ông cùng hai phụ nữ lồng trong bối cảnh sự tàn khốc của cuộc cách mạng Nga năm 1917.

Bối cảnh xã hội truyện Bác sĩ Zhivago nằm vào khoảng 1910 – 1920 ở nước Nga, nhưng Pasternak hoàn tất vào khoảng 1956. Vì ông có vấn đề với chính phủ Xô viết lúc bấy giờ nên truyện này không được xuất bản. Năm 1957 bản thảo của truyện được tuồn ra ngoài Liên Xô và in ra sách tiếng Nga tại Ý (nhà xuất bàn Feltrinelli). Năm sau có ấn bản tiếng Ý và tiếng Anh. Pasternak nhờ đó mà được đề nghị nhận giải Nobel văn chương năm 1958, nhưng chính quyền Xô viết bấy giờ cho rằng giải thưởng được trao vì động cơ chính trị nên ép ông phải từ chối nhận giải thưởng. Mãi đến 1988, Bác sĩ Zhivago mới được cho in và xuất bản tại Nga.

Boris Pasternak (1890 – 1960) sinh ra trong một gia đình trí thức Nga (gốc Do Thái). Bố ông là một họa sĩ & Viện sĩ Viện hàn lâm nghệ thuật Sankt Peterburg, mẹ là nghệ sĩ dương cầm.

Ở Nga, ông được tôn vinh và yêu mến với tư cách nhà thơ hơn là vì tác phẩm Zhivago. Ngày xưa mình đọc tac phẩm này, vẫn nhớ và thích những bài thơ rất hay của ông lồng trong tác phẩm Zhivago do dịch giả Nguyễn Hữu Hiệu chuyển ngữ.

Truyện Dr.Zhivago được dựng thành phim năm 1965, do David Lean đạo diễn, tài tử chính là Omar Sharif và Julie Christie.

Dù phần lời của Somewhere My Love thể hiện sự chia ly và khó khăn trong cuộc sống, nhưng không hề bi lụy mà tràn đầy hy vọng và nghị lực; đó là cái hay của bài hát, một bài hát của mùa đông nhưng lại tràn ngập ánh sáng mùa xuân. Zhivago không hề biết bao giờ và ở đâu nhưng an ủi Lara và tin rằng họ sẽ gặp lại và hạnh phúc cùng nhau: “một ngày nào đó”, “một nơi nào đó” (someday, somewhere).

Somewhere My Love

Somewhere, my love,
There will be songs to sing
Although the snow
Covers the hope of spring.

Somewhere a hill
Blossoms in green and gold
And there are dreams
All that your heart can hold.

Someday we’ll meet again, my love.
Someday whenever the spring breaks through.

You’ll come to me
Out of the long ago,
Warm as the wind,
Soft as the kiss of snow.

Till then, my sweet,
Think of me now and then.
God, speed my love
‘Til you are mine again.

Các bạn nghe dàn đại giao hưởng của nhạc sĩ Maurice Jarre trình bày toàn bộ nhạc phim”Dr.Zhivago”: