Chào các bạn,

Mình biết đến bài thơ “To be of use” của chị Marge Piercy trong một hoàn cảnh đặc biệt.

Tháng một năm 2005, mình khăn gói từ Hà Nội đi tới thị trấn Burlington ở tiểu bang Vermont, USA theo học chương trình thạc sĩ về kỹ thuật điện tử. Phương tiện đi lại dường như chẳng có gì ngoài xe bus và… đôi bàn chân trắng 🙂

Thật đội ơn (Thankfully), anh hàng xóm Chapin Spencer đã giới thiệu và giúp mình có được một chiếc xe đạp rất xinh và tốt để đi miễn phí. Anh Chapin Spencer là director của tổ chức Local Motion, tổ chức phi vụ lợi, chuyên khuyến khích di chuyển không dùng động cơ như đi bộ, chạy, xe đạp, pa tanh để bảo vệ môi trường và phát huy lối sống lành mạnh trong cộng đồng 🙂

Đến xưởng để nhận xe đạp vào ngày thứ 7 cuối tuần hôm đó, mình rất xúc động và vui bởi trước mình là những anh chị em lấm lem cười đùa rất vui vẻ, đang sửa xe cũ thành xe sử dụng lại tốt. Đa số họ là các tình nguyện viên, các sinh viên, các bạn nông dân, kỹ sư, các em bé. Họ đến đây để có một bữa tiệc xe đạp thứ bảy (Bicycle Jam) 😛

Trên tường của xưởng, là ảnh anh director Chapin vui vẻ trong bộ quần áo bình thường, lịch sử của Local Motion, danh ngôn Những người đổi thay thế giới, và bài thơ “To be of use” sau đây.

Ngày hôm đó mặt trời thật sáng và bầu trời thật cao.

Tự hỏi, nếu ở thành phố mình cũng có nhiều party như thế thì vui nhỉ 🙂

Chúc các bạn một ngày tuyệt vời,

Hiển.

.

To Be of Use
Để dùng được

The people I love the best
jump into work head first
without dallying in the shallows
and swim off with sure strokes almost out of sight.
They seem to become natives of that element,
the black sleek heads of seals
bouncing like half-submerged balls.

Những người tôi yêu quý nhất
nhào đầu ngay vào công việc,
không lông bông chổ nước cạn.
và bơi với những sải tay chắc chắn đi tít mù xa.
Họ hình như đã trở thành sinh vật của nơi đó,
những đầu hải âu đen bóng
nhấp nhô như những quả cầu chìm một nửa dưới nước

.

I love people who harness themselves, an ox to a heavy cart,
who pull like water buffalo, with massive patience,
who strain in the mud and the muck to move things forward,
who do what has to be done, again and again.

Tôi yêu những người buộc mình vào gọng, như chú bò buộc vào xe nặng
kéo như trâu, với kiên nhẫn khổng lồ
gồng mình trong bùn và phân để kéo mọi sự tiến tới,
làm việc cần làm, làm đi làm lại.

.

I want to be with people who submerge
in the task, who go into the fields to harvest
and work in a row and pass the bags along,
who are not parlor generals and field deserters
but move in a common rhythm
when the food must come in or the fire be put out.

Tôi muốn được cùng với những người đắm mình
trong công việc, ra đồng gặt hái
và làm việc trong hàng người chuyền những túi gặt,
họ không phải tướng văn phòng và lính trận đào ngủ,
mà chuyển động trong nhịp điệu chung
khi thức ăn phải có hay đám cháy phải dập.

.

The work of the world is common as mud.
Botched, it smears the hands, crumbles to dust.
But the thing worth doing well done
has a shape that satisfies, clean and evident.
Greek amphoras for wine or oil,
Hopi vases that held corn, are put in museums
but you know they were made to be used.
The pitcher cries for water to carry
and a person for work that is real.

.

Công việc của thế giới bình thường như bùn.
Nếu hỏng, nó làm bẩn tay, vỡ thành đất vụn.
Nhưng điều đáng làm, nếu làm tốt
sẽ có hình thù thật thỏa đáng, sạch sẽ và minh chứng.
Vò Hy Lạp đựng rượu hay dầu,
Hũ Hopi đựng ngô, được bày trong bảo tàng,
Nhưng bạn biết, chúng đã được tạo ra để dùng.
Chiếc bình khóc gọi nước để đựng
và con người khóc gọi công việc thực sự.

Marge Piercy
Nguyễn Minh Hiển dịch