Chào các bạn,

Mình nhớ tháng Ba năm học NK 2010 – 2011 có ba em học sinh Lưu Trú sắc tộc: Một em nam và hai em nữ mười lăm tuổi, nhưng các em mới học lớp Bốn trường Tình Thương, được nhận Bí Tích Thêm Sức. Các em thường ở với mình từ khi các em còn rất nhỏ, nên ngoài việc lo cho các em học văn hóa nếu gia đình các em theo đạo Thiên Chúa Giáo, mình còn thay gia đình lo cho các em được học giáo lý cũng như được nhận các Bí Tích theo độ tuổi của các em. Ngày các em được nhận Bí Tích là ngày vui không riêng gì bản thân và gia đình các em, mà cũng là niềm vui của cả nhà Lưu Trú sắc tộc. Ngày hôm đó, các em được chụp hình kỷ niệm, có quà cho các em và tổ chức tiệc để cả nhà Lưu Trú ăn mừng với các em. Continue reading Tiệc đãi người Kinh hay người dân tộc →

Chào các bạn,

Một khung xương
Đắp thêm ít thịt Continue reading Chữ NHÂN →

Chào các bạn,

Lớp giáo lý của mình là lớp cuối cấp của chương trình giáo lý mười hai năm của các em thiếu nhi. Theo qui định của Giáo xứ mình đang phục vụ, nếu các em không có chứng chỉ đã học xong lớp giáo lý của mình, các em không được học lớp giáo lý hôn nhân để lãnh bí tích hôn phối theo luật Giáo hội. Vì vậy, một nửa học sinh lớp giáo lý của mình là các em chuẩn bị lập gia đình hoặc đang có người yêu! Và để tránh bớt tình trạng các em nghỉ học do lười biếng, mình qui định: Nếu các em học giáo lý lớp mình nghỉ học ba buổi sẽ không được cấp chứng chỉ! Như vậy đương nhiên sang năm các em phải học lại.

Sau khi lớp học được ba tháng, em A Chuoh – là học sinh cũ ở Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột trước kia của mình – đến xin đăng ký học. Mình ngạc nhiên vì em A Chuoh ở trong Buôn Làng, sao mãi đến bây giờ mới đến đăng ký học? Continue reading 2 ngón của 1 bàn tay →

Chào các bạn,

Nhìn bức hình minh họa ở bài viết “Đám tang ở Buôn”, thấy bà cụ người sắc tộc có lỗ tai thiệt to, làm mình nhớ đến tập tục cà răng căng tai thuở xa xưa của một số đồng bào sắc tộc thiểu số như: Êđê, Jarai, Sêđăng và Barnah… Mình sống và lớn lên ở Tây Nguyên nên cũng đôi lần được thấy những người đàn bà sắc tộc có lỗ tai to như vậy! Và anh em đồng bào sắc tộc còn cho mình biết: Nếu lỗ tai đó được căng cho đến khi đứt ra là họ sẽ mổ trâu để ăn mừng!

Và cũng chính từ bức hình minh họa làm mình nhớ đến em A Đại – học sinh Lưu Trú sắc tộc trước đây. Continue reading Cái tai quí →

Chào các bạn,

Không phải chỉ sống với các em nhỏ sắc tộc mới có những chuyện cười về cách hiểu tiếng Kinh, mà hôm nay mình cũng gặp một chuyện không thể nhịn cười nổi trong nhà Lưu Trú Buôn Hằng, nơi toàn các em học sinh Cấp III và học hệ phổ thông, không phải hệ bổ túc, nghĩa là các em thuộc thành phần có học hơn đại đa số những người khác trong Buôn Làng. Ở gia đình các em, từ em nhỏ đến người lớn đều không ăn sáng, nhưng khi các em đến ở nhà Lưu Trú, mình lo cho các em ăn sáng đầy đủ, thỉnh thoảng cũng nấu xôi cho các em ăn nhưng thường xuyên ăn mì tôm và cơm, hôm nào ăn cơm mình cho các em ăn với trứng luộc, tép sấy ăn liền bán ở siêu thị hoặc chao… Nghĩa là những món có thể làm trước được để các em khỏi phải dậy sớm, còn cơm nấu bằng nồi cơm điện lớn được các em cắm trước khi đi ngủ. Continue reading Cất rổ tép sấy →

Chào các bạn,

Mùa này, trong Buôn Làng gần như nhà nào cũng có mì phơi khô chưa bán, nên thỉnh thoảng đứng trong nhà nhìn ra con đường mòn phía trước, nhất là buổi sáng, thấy hết đám trẻ nhỏ này đến đám trẻ nhỏ khác, mỗi đám khoảng bốn đến năm em, trên tay em nào cũng xách một túi nilon mì khô khoảng một hoặc hai kí, không nhiều hơn, và mình nghĩ nếu nhiều hơn các em sẽ không xách nổi, vì các em còn rất nhỏ và các em đi với khuôn mặt thật rạng rỡ hân hoan!

Tò mò mình ra hỏi chuyện, được các em cho biết: Mẹ nói đem ra quán đổi thức ăn.

Continue reading Đổi chác →

Chào các bạn,

Mình quan sát và thấy đồng bào sắc tộc Buôn Hằng tỉ lệ tử rất thấp. Bằng chứng mình vào ở Buôn Làng tám tháng, nhưng chỉ có ba người chết và ba người này chết do tuổi già sức yếu. Như vậy đây cũng là điểm đáng mừng cho anh em đồng bào Buôn Làng của mình vì tuy họ nghèo, nhưng bù lại Chúa đã ban cho họ một sức khỏe tốt. Và những đám tang ở đây cũng làm mình không ít ngạc nhiên, khi thấy họ không để người chết nằm lâu trong nhà cũng như không giết heo giết bò cho cả làng đến ăn và ở từ ngày này qua ngày khác như một số Buôn Làng khác. Hỏi ra mới biết họ mới bỏ được hủ tục này từ khi có Bok (cha) về ở với họ.

Nhắc đến việc để người chết lâu ngày trong nhà làm mình nhớ đến thời gian mình ở Buôn Eakmar.Phải nói khi có người chết trong Buôn thì đúng là Buôn ồn ào náo nhiệt như ngày hội lớn, nhất là người chết đúng vào những gia đình giàu là họ giết bò giết trâu giết heo, hết con này đến con khác… Continue reading Đám tang ở Buôn →

Chào các bạn,

Trước khi sống với anh em đồng bào sắc tộc, mình đã được nghe kể cũng như được một số chị đã sống trước, chia sẻ về những tập tục cũng như những nét đẹp văn hóa của họ, trong đó có tập tục chia phần và sau này khi vào sống trong Buôn Làng, mình thấy rất rõ qua tinh thần tương thân tương ái của họ.

Anh em đồng bào các sắc tộc thiểu số có tinh thần tương thân tương ái rất cao. Họ đùm bọc, chia sẻ cho nhau những gì có thể cũng như những gì họ săn bắn được. Ví dụ trong Buôn Làng, khi săn bắn được con thú lớn, họ chia đều cho mọi người trong Buôn Làng của họ. Nếu con nhỏ thì chia đều cho mọi người trong họ hàng, và nếu nhỏ nhỏ nữa thì mời hàng xóm qua nếm thử cho vui… Như hôm mình vào thôn Giang Thịnh thuộc huyện Krông Năng, tỉnh Đăklăk – nơi người H’Mông sinh sống. Continue reading Tập tục chia phần →