Chào các bạn,
Các bạn có biết tại sao bạn đã xong trung học cấp 3, hay cử nhân, hay tiến sĩ không?
Bạn có thể trả lời đủ mọi cách, nhưng cách trả lời chính xác nhất là: “Vì bạn đã vào lớp học mỗi ngày và làm tròn nhiệm vụ của bạn trong các buổi học.”
Nếu bạn bỏ học nửa chừng, bạn đã chẳng xong gì cả.
Mọi sự trên đời đều nằm trong chân lý giản dị này:
Continue reading Bạn có liên tục và đều đặn không?
Chào các bạn,
Chúng ta đều rất quen thuộc với vấn đề rất quen thuộc của tư duy tích cưc: Khi vấp ngã, luôn luôn chỗi dậy và tiếp tục dấn bước. Ngã xuống là chuyện thường. Chỗi dậy đi tiếp mới là việc chính.
Nhưng chúng ta đều rất không quen thuộc với một vấn đề rất quen thuộc của tư duy tích cực: Cái làm cho chúng ta gục ngã nhiều nhất, không phải là những viên đá làm ta vấp ngã, những thất bại làm ta chới với, mà là những lời nói bình thường, hàng ngày, và tiêu cực, mà ta nghe và đọc quanh ta, như là: Người Việt rất tồi, dân Việt thiếu tự tin, dân Việt toàn xỏ lá, sống khôn là sống theo thời (hiểu ngầm: sống lươn lẹo dối trá), cây ngay chết đứng, không con ông cháu cha thì chẳng làm gì được, chẳng tin ai trong nhà nước được, lãnh đạo toàn người dốt, sống là phải giành giật, thà phụ người không thà người phụ mình, một con én không làm được mùa xuân, phu nữ là phái yếu, không đẹp thì rất khó thành công…
Chào các bạn,
Hoa trái là do cây tự sinh ra. Nếu bạn có cây cam trong vườn, bạn không thể bảo cây phải sinh ra bao nhiêu hoa bao nhiêu trái cho bạn được. Bạn chỉ có thể làm việc vun bồi nước nôi phân bón cho cây. Khi nào cây muốn ra bao nhiêu hoa trái là tùy nó và các điều kiện thời tiết.
Tình thân của con người—tình bạn, tình láng giềng, tình đồng môn, tình bà con—cũng như cây trong vườn. Bạn chỉ có thể chăm bón tình thân hàng ngày, và không thể đòi hỏi cây sinh hoa trái. Khi nào đến lúc có hoa trái, tự cây sẽ có.
Chào các bạn,
Các bạn có biết tại sao người đi tu phải ra khỏi nhà, vào chùa, và chùa thì thường ở nơi vắng vẻ trên núi không?
Thưa, vì ở nơi vắng vẻ thì không đụng người. Không đụng người thì ta dễ tĩnh lặng.
Thực sự là, đi tu tức là chạy trốn người, ít ra là lúc mới tu, cần phải tìm nơi vắng vẻ.
Nhưng tại sao cần phải xa người mới dễ tĩnh lặng?
Thưa, vì khi gần người, người sẽ có những cử chỉ và hành động “nhập” vào ta—một câu nói bất bình nào đó, một cử chỉ khó chịu gì đó “đụng” ta–và khi những thứ này “nhập” vào ta là tâm ta tự động phản xạ lại—giận dữ, bực mình, ganh tị, tự ái… Nói chung là tâm ta bị xung động, không thể lặng yên. Như là viên đá ném vào mặt hồ thì đương nhiên là mặt hồ nổi sóng. Nói cách khác, nếu có một tác nhân bên ngoài đụng ta, thì ta tự động phản ứng lại kiểu phản xạ, như là người máy.
Chào các bạn,
Tiếng Anh có từ social anxiety (“SA”), tạm dịch là “áy náy trước đám đông” để chỉ tình trạng rất nhiều người gặp phải là áy náy, không thoải mái, khi ngồi trong một nhóm, như là một nhóm bạn cùng trường, cùng lớp hay cùng công ty, cảm thấy rất ngần ngại bồn chồn, và chỉ thoải mái khi ngồi một mình.
Người ta có thể đoán vài lý do như di truyền, thói quen trong đời sống, các chuyện đã gặp phải trong đời, v.v… Dù là lý do gì thì hiện tượng chung là người gặp SA thường hay lo lắng là người khác sẽ phán đoán phê phán mình, họ có thể nói mình ngu, sai, tồi. Cảm giác này còn tăng mạnh hơn khi ngồi chung với những người không phải là bạn rất thân của mình, những người thuộc văn hóa khác (như người nước ngoài hay khác tôn giáo, khác chủng tộc). Và đối với sinh viên du học thì có cơ hội cho SA tăng cao thêm vì phải ngồi chung với các bạn bè khác văn hóa với mình hàng ngày.
Chào các bạn,
Chúng ta đã lập đi lập lại rất thường xuyên rằng muốn có được tư duy tích cực sâu mạnh chúng ta phải luyện tâm mình liên tục và trường kỳ, nhiều năm. Không có mì ăn liền. Điều này rất quan trọng.
Nhưng vào lúc khởi đầu, bạn có thể tăng giá trị của mình lên 10 lần, ngay lập tức, trong một ngày, chứ không phải đợi luyện tập nhiều năm. Đây là bước chuyển hóa lớn lúc đầu, ai cũng làm được, rất dễ làm. Hãy quan sát câu chuyện sau đây.
Hòa là một cậu bé chăn trâu 16 tuổi ở làng Bến Nghé, thuở nhỏ chỉ học lên được lớp ba, rồi từ đó chăn trâu đến nay. Người ngợm đen đủi, bẩn thỉu, tóc tai bù xù lem luốc, áo quần rách rưới, nói năng cộc cạch… nói chung là nhìn rất giống… mục đồng.
Continue reading Tăng giá trị của bạn lên 10 lần ngay lập tức
Chào các bạn,
Có rất nhiều người trong số chúng ta sống cả đời chỉ chú trọng đến cái mình không có, và luôn luôn thấy mình yếu và tồi—từ cá nhân đến quốc gia. “Nhà tôi không có tiền, không có quan hệ mạnh. Tôi không đẹp, đầu óc không thông minh.” Hay, “Dân ta không có đủ computer, ít nhà cao tầng, kỹ nghệ thấp, không bằng Nhật trong kỹ nghệ vi tính, còn thua cả Đài Loan về tin học, không bằng Hàn quốc về xe hơi…”
Đây là chuyện tiêu cực và dại dột số một.
Tư duy tập trung vào cái yếu là tư duy nô lệ, nhất định là đã bị nện vào đầu dân ta trong nghìn năm bị Tàu và Pháp đô hộ. Một chủ nhân của một đám nô lệ trong tay, đương nhiên là phải muốn đám nô lệ ngu dốt và tin rằng mình ngu dốt, thì nô lệ mới sợ chủ và không nổi loạn. Đây là thuật tất yếu của cai trị nô lệ, chẳng có cách nào khác, vì nô lệ thì luôn luôn chuẩn bị nổi loạn, không tin được. Các chủ Tàu và Pháp đánh đập ta, chửi mắng ta “Đồ ngu si dốt nát, phải cố mà thông minh lên!”, hàng nghìn năm như thế, bây giờ ta thấm kiểu tư duy đó vào đầu và có người vẫn tự hành hạ mình và con cái mình kiểu đó.
Đó thuần túy là ngu dốt.
Chào các bạn,
Một trong những lỗi lầm lớn nhất trong lý luận của đa số mọi người, trong đời sống cá nhân cũng như trong các lãnh vực kinh tế, chính trị, triết lý, xã hội…, là lẫn lộn liên hệ nhân quả giữa các sự vật.
Liên hệ nhân quả là liên hệ giữa nguyên nhân và hậu quả: Như là “trời mưa ướt áo”. Trời mưa là nguyên nhân, ướt áo là hậu quả.
Ba lỗi lầm thường xuyên nhất trong liên hệ nhân quả mà mọi người thường vấp phải là: (1) lẫn lộn nguyên nhân và hậu quả, (2) tưởng là có liên hệ nhân quả, trong khi chẳng có liên hệ gì cả, và (3) tính sai “trọng lượng” của liên hệ nhân quả.
Chào các bạn,
Người ta luôn luôn nói tâm trí con người chất chứa những năng lực phi thường.
Bạn có thấy nhiều người làm các việc phi thường như dùng tay chặt vỡ 20 viên gạch, hay dùng đầu đập vỡ 5 viên gạch, hay uốn ngược cả người vài vòng như con rắn, hay nín thở dưới nước 20 phút… hay nằm trên bàn chông, hay bước đi trên bãi than nóng cháy… hay hát đến mức có thể làm cho người khóc người cười như ma quỷ… hay giải một phương trình toán mà chỉ phương trình đó đã dài hơn 10 trang giấy…?
Tất cả các điều này, so với mọi người bình thường, đều là việc phi thường. Nhưng đối với chính những người làm các việc đó, chẳng có gì là phi thường cả. Tất cả đều đã tập luyện nghệ thuật của họ rất nhiều năm.
Mọi việc phi thường đều do khổ luyện nhiều năm.
Tâm trí của chúng ta cũng vậy. Continue reading Bạn có dùng được quyền lực của tâm trí?
Chào các bạn,
Bạn có biết là bạn mang dòng máu vô địch?
Cuộc khảo cứu vừa rồi của Viện BVA của Pháp Gallup Poll của Mỹ cho biết dân Việt Nam lạc quan nhất thế giới về viễn ảnh 2011. Mấy năm gần đây nhiều cuộc khảo sát quốc tế cũng có cùng kết quả, như khảo sát của Mastercard năm 2009, hay khảo sát của Viện Gallup năm 2005. Các cuộc khảo sát này cho thấy nhân dân Việt Nam trong những năm gần đây luôn luôn lạc quan nhất nhì thế giới.
Đây là một chức danh vô địch, mạnh hơn tất cả mọi chức danh khác. Và điều này lý giải được tại sao Việt Nam thành tựu tốt về kinh tế, chịu đựng cơn khủng hoảng kinh tế thế giới khá tốt, và kinh tế vẫn tăng trưởng rất cao (gần 7% năm 2010) so với các quốc gia khác trên thế giới. Khi nhân dân lạc quan, mọi chính sách kinh tế chính trị đều thực hiện tốt hơn là khi nhân dân bi quan (dù là cũng chỉ một chính sách đó).
Chào các bạn,
Đây là một cách dễ dàng để luyện tập tự chủ hàng ngày.
Mỗi ngày ta nói chuyên với các bạn ở trường, ở sở làm, trong nhà hàng, trong quán cà phê… và khi có một nhóm ngồi nói chuyện thì hầu như là nếu một người nói gì đó thì cả nhóm hùa theo. Đó gọi là mass mentality, tâm lý đám đông, mọi người cứ a dua với nhau, dù đó là thời trang, kinh tế, chính trị, phê bình cô nào đó, cậu nào đó…
Tâm lý a dua này ta có từ nhỏ. Vì thế mà các em vị thành niên hay rủ nhau chọc phá hà hiếp bạn mới trong khu phố, trong trường học… Và khi các em ghét ai, thù ai, thì cả băng cùng ghét, cùng thù, để rủ nhau đánh hội đồng.
Lớn lên một chút thì cùng a dua với nhau tham nhũng, hay hò hét chủ nghĩa, tôn giáo… mà chẳng hề quan tâm là việc mình a dua theo như thế đúng hay sai.
Đương nhiên phần lớn a dua là ngu dốt. Từ “mass mentality”, tâm lý đám đông, thường có ý nghĩa xấu, chẳng mấy khi có ý nghĩa tốt, là vì thế.
Chào các bạn,
Trong khoảng hơn 15 năm nay, thế giới có một phương pháp rất tiện nghi cho mọi người luyện tập tự tin, phân tích lý luận, bồi dưỡng kiến thức, “nói” trước đám đông và thuật lãnh đạo, nhưng điều ngạc nhiên là nhiều người vẫn không hể biết đến.
Các bạn đã nhận ra phương pháp đó chưa?
? ? ?
Chào các bạn,
Có kiến thức (knowledge) không có nghĩa là bạn có khôn ngoan (wisdom). Rất nhiều người giỏi toán, hay kinh tế, hay vật lý, kiến thức kỹ thuật cùng mình, nhưng khả năng lại rất giới hạn trong đời sống với mọi người, không làm việc với ai tốt, không quản lý được ai tốt, không thông minh trong việc giải quyết các vấn đề liên hệ đến đời sống của mình và cùa người khác.
Wisdom, khôn ngoan hay thông thái hay trí tuệ, là khả năng của một người biết cách làm cho người khác tin vào mình, cùng đồng lòng với mình, cùng là bạn đồng hành của mình… là khả năng có thể thấy vấn đề giữa mọi người trước khi vấn đề đến, có thể đoán trước được một nhóm người sẽ đi đến đâu, sẽ gặp trở ngại gì, và làm sao để vượt qua… có khả năng hiểu được chiều sâu của quả tim mình và quả tim người khác…
Chào các bạn,
Đây là bài cuối trong loạt bài lãnh đạo. Chúng ta đã có:
1. Nền tảng Tĩnh Lặng của lãnh đạo.
2. Hấp lực của lãnh đạo đến từ Yêu Người
3. Yếu tố số một của lãnh đạo thành công: Liên Tục và Kiên Trì
4. Yếu tố lãnh đạo vượt trội: Tầm Nhìn
5. Yếu tố tối thiểu của lãnh đạo: Thành Thật
Hôm nay chúng ta nói đến vai trò khiêm tốn trong lãnh đạo.
Chào các bạn,
Trong loạt bài này chúng ta đã nói đến:
1. Nền tảng của thuật lãnh đạo
2 Hấp lực của lãnh đạo đối với những người đồng hành
3. Yếu tố quan trọng để lãnh đạo thành công—liên tục và kiên trì.
4. Vai trò của tầm nhìn trong lãnh đạo xuất sắc
Hôm nay chúng ta nói đến yếu tố tối thiểu lãnh đạo cần có để được mọi người kính trọng và đi theo: Thành thật.
Nếu lãnh đạo mà dối trá thì đương nhiên là không ai dám tin và không ai dám đi theo.
Thành thật có nghĩa là nói rõ ràng và chính xác. Nếu bạn nói A, và đa số người nghe hiểu điều bạn nói là A, đó là nói thật. Nếu bạn nói A mà bạn biết rằng chỉ một hay hai người có thể hiểu là A, và đa số người nghe sẽ hiểu là B, thì đó là bạn cố tình lừa dối đa số bằng ngôn ngữ. Nói là phải làm cho đa số người nghe hiểu đúng ý mình nói, mới là nói thật.
Các lối nói mập mờ, suy diễn đường nào cũng được, trắng đen gì cũng được, là cố tình lươn lẹo, láu cá. Không phải là nói thật.
Continue reading Điều kiện tối thiểu của lãnh đạo: Thành thật
Đọt Chuối Non 