Chào các bạn,

Mỗi lần gặp các mẹ là các mẹ nhắc mình lâu rồi không đến nhà các mẹ, vì vậy hôm nay sau khi cho thuốc xong, mình tranh thủ đến thăm những nhà ở gần nhà mình. Nhà đầu tiên mình đến là nhà mẹ Sót, ở bên kia đường, lệch nhà mình bởi một đám ruộng nhỏ.

Đến trước hiên nhà mẹ Sót, nhìn vào, mình ngạc nhiên khi thấy em Sót đang đút cơm cho em bé ăn. Mình nhìn em bé và hỏi: “Con phải không?” Em Sót ngại ngùng gật đầu. Mình hỏi: “Mẹ Sót đâu rồi?” “Đi qua nhà bên cạnh!” Em Sót trả lời trong sự ngại ngùng và tránh không nhìn mình!

Thấy thái độ của em Sót như vậy, mình vào nhà ngồi xuống cạnh hai mẹ con em Sót. Nhìn vào chén cơm em bé đang được mẹ đút cho ăn thấy chỉ có cơm với măng cắt khúc nấu với muối và ớt nhưng em bé ăn rất ngon, chỉ một chút là em bé ăn hết chén cơm. Đây là một cái chén nhựa cũ, không còn nhận ra màu của cái chén và có một đường nứt bể rất dài bên cạnh chén. Em Sót thấy mình nhìn vào cái chén nên lấy đĩa măng bên cạnh chồng lên cái chén. Continue reading Đến thăm nhà →

Chào các bạn,

Trưa thứ Sáu, mình từ nhà Lưu Trú về nhà trong Buôn Làng. Về được khoảng ba mươi phút, mẹ Sát và mẹ Lipa đến. Mẹ Sát là phụ huynh của em Sát, học sinh lớp Mười một của nhà Lưu Trú Buôn Hằng. Mẹ Sát đưa cho mình một cái gùi nhỏ mới tinh, đựng một số trái thanh long đã chín và nói: “Mang cho Yăh, của xóm giáo Augustinô để dành cho Yăh vì hôm qua xóm giáo mừng lễ nhưng Yăh không về được.”

Continue reading Quà Quốc Khánh →

Chào các bạn,

Phải nói ở Buôn Hằng có rất nhiều chuyện thật ngộ và những chuyện ngộ này không làm cho mình khó chịu, trái lại làm cho mình lắng lòng vì qua đó mình học được rất nhiều bài học cũng như đọc được tình thương của bố mẹ dành cho con cái. Các bố mẹ ở đây không những chỉ lo cho con cái có của ăn vật chất, mà còn chăm lo cho con cái có điều kiện để lớn lên trong đời sống tâm linh nữa.

Mỗi sáng Chúa Nhật trước thánh lễ dành cho Thiếu nhi, đứng trên hiên nhà thờ giáo xứ nhìn ra sân, mình thấy nhiều cảnh rất dễ thương. Như một bà nội hay bà ngoại gì đó, khoảng gần tám mươi tuổi với dáng đi lom khom, hai tay dắt hai đứa cháu gái từ ba đến năm tuổi đến nhà thờ. Continue reading Hiểu lầm →

Chào các bạn,

Mình chuyển ra nhà mới được hai ngày. Một buổi chiều, đang trên đường về, chỉ còn cách nhà khoảng năm mươi mét, mình gặp thầy Luân là giáo viên cấp I trong Buôn Làng. Thầy Luân chào và hỏi: “Bây giờ Yăh về nhà chưa? Mình hỏi để đem cho Yăh một ít lá nhíp nấu ăn.”

Khi mình về nhà được chừng mười phút, thầy Luân đến mang cho mình một nắm lá nhíp và nói cho mình biết: “Lá nhíp này do vợ thầy Luân mỗi ngày đi làm trên nương rãy hái trên rừng đem về, đôi khi phải tìm xa lắm!” Mình nói: “Mỗi lần các mẹ đến chơi thấy Yăh đang nấu canh lá nhíp, Yăh nói lá nhíp này do thầy Luân mang đến cho, các mẹ đều khen vợ thầy Luân siêng lắm, rất giỏi việc nhà. Thầy Luân rất may mắn có được người vợ siêng năng, đảm đang trong gia đình, như vậy là nhất rồi đúng không?” Continue reading Hái lá nhíp →

Chào các bạn,

Sau một tuần mưa dầm mưa dề, hôm nay trời đã hết mưa nhưng bầu trời vẫn âm u chưa có nắng ấm. Sau khi xin thuốc cho con, mẹ Thiêm và mẹ Phan rủ nhau đi kiếm măng, vì trời mưa như vậy măng sẽ mọc nhiều. Nghe hai mẹ nói đi kiếm măng, mình nói với hai mẹ: “Khi đi ngang qua đây gọi Yăh đi với.” Mẹ Thiêm cười hỏi: “Yăh muốn đi hể?” Mình gật đầu. Mẹ Thiêm dặn: “Muốn đi Yăh phải mặc áo dày và dài tay! Nó có nhiều gai lắm, các mẹ quen rồi còn Yăh chưa quen nó sẽ làm ngứa và chảy máu tay!” Continue reading Đi kiếm măng →

Chào các bạn,

Trong Buôn Làng, mình nhận thấy bà con bên xóm Đào tương đối chăm chỉ và biết tính toán làm ăn. Các ông bố bên xóm Đào rất siêng, ban ngày làm nương rãy, chiều về đi bắt rắn, bẫy chuột hoặc bắt tôm, bắt cá và các gia đình chăn nuôi trâu bò, gà vịt cũng nhiều. Trong các gia đình ở xóm Đào, bố mẹ cũng biết khuyến khích con cái đi học nên số các em học sinh cấp III bên xóm Đào tương đối cũng nhiều hơn các xóm khác trong Buôn Làng. Xóm Đào ở tận cùng Buôn Làng. Từ xóm Đào đến nhà thờ giáo xứ cũng như đến trường học khá xa, vì vậy khi nhận học sinh Lưu Trú, bao giờ mình cũng ưu tiên cho các em ở xóm Đào trước. Continue reading Nối lại tình xưa →

Chào các bạn,

Tình cờ mình đang đứng ở hàng rào và nhìn thấy một em bé trai khoảng mười tuổi, mặc áo màu xanh đậm với quần đùi, em đi chân không và tay cầm một cái chén nhựa rất cũ. Em vừa đi vừa ăn. Lúc em đi ngang qua chỗ mình đứng, mình hỏi: “Em đang ăn gì vậy?” Em rất hồn nhiên đứng lại cười và đưa lên cho mình xem chén bắp đỏ rang, trong khi đó miệng em cũng không ngừng nhai. Mình thấy em ngộ quá nên hỏi chuyện em.

Em kể cho mình biết em tên Lier và không biết năm nay mấy tuổi, chỉ biết tên Lier đang học lớp Hai, con của mẹ Thi, còn bố Thi đã chết vì uống rượu nhiều! Mình hỏi em Lier: “Sao biết bố Thi chết vì uống rượu nhiều?” Em Lier cười và hỏi lại: “Yăh không nghe người ta nói hể? Mình nghe người ta nói bố Thi chết vì uống rượu nhiều! Mình không thích chết nên lớn lên mình không uống rượu.” Continue reading Hỏi chuyện em bé →

Chào các bạn,

Trưa nay, lúc đang đứng ở chuồng gà nhìn qua hàng rào sát chuồng gà, mình thấy mẹ Páo đang bẻ bắp. Mặc dầu nhà mẹ Páo ở sát bên cạnh nhà mình nhưng mình cũng chưa một lần biết rõ mặt và nói chuyện với mẹ Páo, nguyên do vì mình đi suốt tuần kể cả ngày ba Páo mất cách đây bảy tháng, mình cũng không có ở nhà, chỉ nghe chị ở cùng với mình gọi điện báo cho mình biết: “Ba Páo đang đi bắt cá ban đêm và đã chết ở ngoài đám ruộng!” Vì vậy, đây là lần đầu tiên mình nhìn kỹ mẹ Páo. Mẹ Páo khoảng trên bốn mươi tuổi, có sáu người con, bốn người con trai và hai người con gái. Mình hỏi mẹ Páo: “Trong sáu người con có bao nhiêu người con còn đi học?”

Mẹ Páo vừa bẻ bắp vừa kể cho mình biết: “Trong gia đình chỉ có em A Páo năm nay hai mươi mốt tuổi là nghỉ học và em A Páo đã nghỉ học lâu lắm rồi! Còn năm em nhỏ vẫn còn đi học. Em nhỏ nhất sau khi ba Páo mất, mẹ Páo cũng cố gắng lo cho em đi học Mẫu giáo. Tiền học Mẫu giáo của em nhỏ nhất là hai trăm ngàn đồng một năm.” Mẹ Páo nói: “Mẹ Páo nghèo không có gì cho con nên cố gắng cho các con có cái chữ, để sau này các con không khổ nhiều như ba mẹ Páo.” Continue reading Ở với ông bà ngoại →

Chào các bạn,

Đời sống anh em Buôn Làng còn nhiều khó khăn thiếu thốn, còn rất nghèo đói vì vậy trong gia đình thường chỉ được ăn hai bữa chính: Bữa trưa và bữa tối. Còn bữa sáng, dù các em nhỏ hoặc những người lớn ngày hôm đó có làm việc nặng, cũng nhịn đói không dùng bữa sáng.

Biết như vậy nên thường khi nhờ các mẹ hoặc các em làm giúp việc gì, mình thường chuẩn bị mì tôm để sau khi làm xong thì pha mì tôm cho mọi người ăn. Và mì tôm cũng là một trong những món anh em buôn Làng mình rất thích. Cũng chính vì vậy mà hôm nay mình đã chứng kiến một cảnh như sau: Continue reading Ăn mì tôm →

Chào cácbạn,

Hôm nay mình làm cơm trưa sớm vì tí nữa sẽ có khách trên đường từ GiaLai về Tp. HCM ghé qua thăm. Đang lau chùi dọn dẹp bỗng nghe giọng phụ nữ gọi cửa. Mở cửa ra thấy một cô gái khoảng hai mươi hai hoặc hai mươi ba tuổi, người cao gầy, da ngăm ngăm. Nhìn em, mình nhận ra em không phải người của Buôn Làng này. Em nhìn mình và nói em có chuyện muốn nhờ mình giúp. Và em bắt đầu khóc…

Mời vào nhà khách và sau khi ngồi, mình nói: “Em không phải người ở Buôn Làng này?” Em vừa khóc vừa gật đầu. Một lúc sau khi đã trấn tĩnh lại, em nói: “Em là người sắc tộc Thái trắng, gia đình em hiện đang ở Đăknông, nhà có bốn anh chị em, em là người con thứ ba trong gia đình, bố em đã mất, em về Buôn Làng này hơn hai tuần vì em đang yêu một anh trong Buôn Làng! Em và anh ấy cùng học Cao Đẳng sư phạm ở Buôn Ma Thuột, hai em học cùng khóa nên các em đã quen biết và yêu nhau, hai em đã yêu nhau hơn một năm” Continue reading Ở nhà người yêu →

Chào các bạn,

Có lần trong Buôn Làng mình có ba gia đình cùng có người nhà đau nặng phải nằm điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đăklăk. Đó là gia đình ba Xích, gia đình mẹ Phút và gia đình mẹ Nê. Ba gia đình này tuy nhập viện khác ngày và nằm điều trị khác phòng, nhưng cùng ở một Khoa Nội.

Trước kia mình đã từng phục vụ ở Khoa Nội Bệnh viên Đa khoa tỉnh Đăklăk một thời gian dài, bây giờ tuy đã nghỉ nhưng những liên hệ quen biết giữa mình và các nhân viên Khoa Nội vẫn còn. Continue reading Bữa cơm trưa →

Chào các bạn,

Từ đầu tuần mình ra ngoài nhà Lưu Trú ở với các em học sinh, trưa thứ Sáu mình vừa về nhà trong Buôn Làng được chừng hai mươi phút, mẹ Wer đến gặp nói: “Yăh đi cả tuần nên Yăh không biết hôm thứ Ba có mấy người Kinh vào đây nói các mẹ để họ chụp hình to bỏ vào khung, ai chụp sẽ được họ cho thêm bốn tấm hình nhỏ, để khi làm hộ nghèo có hình dán vào sổ, không phải tốn tiền chụp hình khác nữa!” Nghe họ nói như vậy nên các mẹ mình chụp nhiều lắm, mẹ Wer cũng chụp nữa! Continue reading Chụp hình →

Chào các bạn,

Mình lấy làm lạ vì cho đến bây giờ trong Buôn Làng mình ở vẫn còn nhiều những buôn bán nhỏ giữa anh em Buôn Làng với nhau, còn mang tính trao đổi qua lại giữa hàng hóa với hàng hóa, chứ không phải bằng tiền. Chẳng hạn đến mùa thu hoạch lúa xong các gia đình đi xay lúa với giá 10.000 đồng một ký, xay xong thay vì trả bằng tiền, anh em Buôn Làng quy ra thành bao nhiêu ký gạo để trả công xay bằng gạo. Continue reading Người Sêđăng →

Chào các bạn,

Mình đã sống nhiều năm ở những nhà Lưu Trú sắc tộc cũng như hiện tại đang sống giữa anh em Buôn Làng, đã cảm nhận được một trong những khó khăn anh em Buôn Làng, cũng như các em học sinh sắc tộc gặp phải trong giao tiếp cũng như trong môi trường học đường là ngôn ngữ. Chính điểm này nhiều lúc đã làm cho các em sợ đi học cũng như mặc cảm khi giao tiếp với người Kinh!

Cách đây ba tuần, bố Jong ra ngoài nhà Lưu Trú Buôn Hằng gặp mình, để xin cho em Jong trong năm học mới được vào ở nhà Lưu Trú Buôn Hằng, để em Jong có điều kiện tiếp tục học hết cấp III. Mình hẹn bố Jong sau khi ổn định xong các em học sinh cũ, mình sẽ báo lại với bố Jong. Và sáng nay, sau khi kết thúc giờ học giáo lý, mình gặp em Jong và nói: “Em Jong về nhà chuẩn bị trước đồ dùng cá nhân để ngày 20/08/2013 đến nhà Lưu Trú Buôn Hằng ở”. Và em Jong đã dạ trong sự rạng rỡ hân hoan biểu lộ trên khuôn mặt của em.

Continue reading Một xe cày củi →