Chào các bạn,

Thứ Bảy vừa qua khoảng tám giờ sáng mình đến thăm gia đình bố mẹ Kam ở thôn Tư, vào nhà đi từ trên nhà trên xuống nhà dưới không thấy ai, mình đoán bố mẹ Kam đã đi làm ở lò gạch bởi trong Buôn Làng trừ những thầy cô giáo ra, chỉ có những bố mẹ đi làm ở lò gạch mới ra khỏi nhà sớm. Còn lại những bố mẹ cũng như những em đi làm ruộng đồng nương rãy, đi chăn trâu chăn bò phải gần mười giờ sáng anh em Buôn Làng mới ra khỏi nhà, và buổi chiều hai hoặc ba giờ chiều các bố mẹ cũng như các em đi làm hoặc đi chăn trâu chăn bò đã có mặt ở nhà. Mình nhắc bảo chỉ dạy hoài nhưng mãi anh em Buôn Làng vẫn chưa khắc phục được bao nhiêu. Và cũng không phải anh em Buôn Làng không biết hệ quả của việc đi làm trễ và đi về sớm, bởi có lần trong mùa đào mì mình đến thăm gia đình bố mẹ Tring và hỏi năm nay gia đình làm được nhiều mì không? Mẹ Tring đã nói:

– “Làm sao làm được nhiều mì được khi hơn mười giờ sáng mới đi đến rãy mì, và làm đến hai giờ chiều đã có mặt ở nhà rồi Yăh?”

Không phải anh em Buôn Làng không biết một trong nhiều nguyên nhân gây nên hệ quả thiếu ăn nghèo đói trong các gia đình, nhưng biết là một chuyện còn để khắc phục lại là những nỗ lực đòi hỏi nhiều ý thức cố gắng của mỗi người, của mỗi bố mẹ trong gia đình. Và gia đình bố mẹ Kam là một trong những gia đình gương mẫu trong sự ý thức này. Bởi nhiều lần hơn bảy giờ tối mình ghé vào thăm, lần nào bố mẹ kam cũng đi bốc gạch chưa về, và hôm nay mình đến buổi sáng cũng không thấy bố mẹ Kam ở nhà.

Đứng trong gian nhà dưới của gia đình bố mẹ Kam nhìn ra góc sân, mình thấy ba người con nhỏ của bố mẹ Kam đang ngồi bên bếp lửa dưới gốc cây me, mình đến bên gốc cây me em Huân con trai thứ năm của bố mẹ Kam năm nay học lớp Ba, vừa lấy cây khơi giữ cho ngọn lửa cháy vừa chào mình. Em gái Min hơn hai tuổi và em gái Mi tám tháng tuổi chỉ nhìn mình không nói.

Trên bếp lửa có một chảo rang, trên chảo rang có năm con chuột nhỏ, em Huân lấy cây củi làm đũa rang năm con chuột còn em Min và em Mi đang ngồi đợi.

Mình hỏi bố mẹ Kam và em Huân cho biết: “Bố mẹ Kam đi làm gạch từ sáng sớm.”

– “Ai đã bẫy được những con chuột này?”

Em Huân đưa tay chỉ ra đám ruộng trước mặt nói:

– “Tối hôm qua mình đặt bẫy trên đám ruộng trước nhà, ruộng gần nhà nhiều bạn nhỏ như mình thích đặt bẫy nên không còn chuột lớn chỉ còn chuột nhỏ, em Min và em Mi rất thích mình rang cho hai em. Lúc nãy mới bỏ vào rang em Min đòi chút nữa ăn hai con, mình nói để dành cho bố mẹ Kam mỗi người một con nên chỉ được ăn một con. Mình nói cho em Min biết sống hiếu thảo với bố mẹ Kam để được thiên đàng, em Min cũng muốn thiên đàng nên đã chịu để dành phần cho bố mẹ Kam.” 🙂

Matta Xuân Lành