Chào các bạn,

Có lẽ mọi chúng ta đều rất quen thuộc với câu “Trăm hay không bằng tay quen”, tức là biết cả trăm chuyện không bằng nhuần nhuyễn chỉ một chuyện. Đó là lẽ đương nhiên rồi. Biết một việc gì nhuân nhuyễn thì có thể hành nghề kiếm sống bằng việc đó, giúp đời bằng việc đó. Biết 100 chuyện nhưng chẳng làm việc gì ra hồn, thỉ chẳng làm được gì cho ai cả.

Nhưng điểm mình muốn nói ở đây là hai chữ “tay quen”. Các bạn có biết làm sao để “tay quen” hay “quen tay” không? Muốn quen tay một động tác nào đó ta cứ làm động tác đó thường xuyên, hoài hoài, mỗi ngày vài trăm lần hay vài ngàn lần. Cho đến nhiều năm sau thì ta sẽ rất quen tay với động tác đó. Ví dụ: Người học đàn, ngày nào cũng đi các thang âm “đồ rê mi fa sol la si đô, đô si la sol fa mi rê đồ” lên xuống xuống lên như thế cả trăm lần, làm cho hàng xóm điên cả đầu… Nhiều năm như thế thì các ngón tay lướt trên phím đàn nhẹ nhàng như cánh bướm.

Continue reading Tay quen →

Chào các bạn,

Tiếng Mỹ có câu “take it for granted” tức là “coi như đó là điều đương nhiên”, chỉ một thái độ không biết quý trọng, không biết ơn. Ví dụ: Chúng ta đều take the air for granted, cho đến khi ta bị nhốt trong một cái hộp bít bùng thiếu không khí. Chúng ta cũng take water for granted như thế, cho đến khi ta bị lạc trong sa mạc. Hoặc là sự việc là chúng ta khỏe mạnh không bệnh hoạn tật nguyền gì, chúng ta take it for granted cho đến khi ta ngã bệnh, hay bị tật nguyền. Và đối với mọi người quanh ta, bố mẹ anh em, vợ chồng, bè bạn, thầy cô… ta take them for granted và không biết ơn, hoặc không tỏ vẻ gì là biết ơn, cho đến khi ta mất họ.

Continue reading Biết ơn người gần ta →

Chào các bạn,

Nếu chúng ta nhìn lại về mình một chút thì sẽ thấy ta có rất nhiều điều để tạ ơn trời đất.

Nếu ta khỏe mạnh, không bệnh hoạn, đó là l‎ý do để tạ ơn.
Nếu ta có ăn hàng ngày, đó là lý do để tạ ơn.
Nếu ta có nơi để ngủ ban đêm…
Nếu ta có áo quần để mặc…
Nếu ta có cơ hội đi học…
Nếu ta có một việc làm…
Nếu ta có thể thấy đường đi…
Nếu ta có thể bước trên đường phố…
Nếu ta đẹp…
Nếu ta thông minh…
Nếu ta học giỏi…
Continue reading Tạ ơn trời →

Chào các bạn,

Tất cả mọi người khoảng 40, 50 đều thỉnh thoảng nói câu này: “Phải chi hồi 20 tuổi tôi biết điều đó”. Phải chi hồi đó tôi biết điều đó! Có nghĩa là lúc còn trẻ, 19, 20 tuổi, hay 30 tuổi, người ta làm những việc và những quyết định mà nhiều năm sau người ta thấy là không tốt.

Nhưng nếu người lớn cố gắng truyền các kinh nghiệm vàng ngọc đau thương của mình lại cho những người trẻ hơn thì cũng chỉ như là nước đổ lá môn. Ngày xưa các cụ đã không bảo được mình, ngày nay mình cũng không bảo được những người trẻ như mình thuở trước. Tại sao? Có cái gì ở tuổi trẻ làm người ta kém thông minh, nói không hiểu được hay sao?

Continue reading Phải chi hồi đó… →

Chào các bạn,

Trong việc thực hành nghệ thuật sống, tất cả các kinh sách của mọi trường phái tâm linh, mọi tôn giáo, rốt cuộc đều nắm vào giải quyết tư duy của mỗi người chúng ta về thế giới quanh ta, tức là thế giới gồm mọi người, mọi muông thú, mọi cây cối, mọi tinh tú quanh ta, đặc biệt là mọi người quanh ta.

Thói quen bẩm sinh của con người và đa số mọi loài vật là tập trung mọi tư duy và nỗ lực sống vào mình và cho mình. Lo cho mình no đủ trước, an ninh trước, thành công trước, dành quyền làm chủ cho mình trước, quyền làm vua cho mình trước … Tinh thần hy sinh, nhất là hy sinh cho con cái vẫn có trong loài vật cũng như loài người, nhưng so với tinh thần lo “cho tôi”, thì tinh thần hy sinh vẫn rất thấp. Và ngoài vòng gia đình trực tiếp–vợ chồng con cái—hy sinh cho đồng loại ở vòng ngoài gia đình có rất ít. Trong tâm thức con người và loài vật, có một sự chia cách và căng thẳng giữa “tôi” và “thế giới quanh tôi”, và “tôi” luôn luôn là ưu tiên chăm sóc và lo lắng của tôi, thường khi đến mức xâm hại cả thế giới quanh tôi chỉ vì tôi phục vụ tôi quá đáng. Có lẽ là bản tính của đại đa số các loài sinh vật là thế.

Continue reading Ta và thế giới quanh ta →

“No news is good news” là cụm từ dân Mỹ dùng thường xuyên hàng ngày. Gặp nhau, đối thoại đại khái thế này:

— Good morning, John. How are you?
— Oh, nothing much. How are you?
— Good. No news is good news. No news for me too.
— Great, see ya.
— See ya.

Continue reading Không tin là tin tốt →

Thích Thái Hòa

Cầu học với tâm danh lợi, thì càng học, tâm ta càng trở nên tăm tối và đời sống của ta lại càng trở nên gần gũi với cái gian, cái ác; học tập với tâm vô cầu, thì càng học, tâm ta càng sáng lên và đời sống của ta lại càng trở nên gần gũi với cái chơn, cái thiện.

Ngày xưa có vị lang y tài giỏi, thấu hiểu mọi phương thuật chữa bệnh. Có lần ông ta chữa lành bệnh cho những người nghèo, những người nầy đem thổ sản để cảm ơn ông, ông không nhận, những người ấy năn nỉ ông, ông nói: “Tôi đã nhận được từ nơi tấm lòng cao quý của quý vị rồi”.

Continue reading Nói với nhà giáo dục →

Chào các bạn,

Vào thời phong kiến chúng ta theo nho giáo và có quân sư phụ–vua, thầy, cha. Vua là thiên tử, con của Trời, thay trời trị dân. Thầy chỉ dưới vua, và cao hơn cha. Ngày nay thầy cô phần đông là thiếu thốn, học trò nhiều khi xấc xược, phụ huynh đôi khi bắt nạt thầy cô, và thầy cô đôi khi làm điều xằng bậy. Phong kiến cũng đã qua xa. Vậy thì, thầy cô hôm nay là gì? Đóng vai trò gì trong xã hội? Và đứng ở vị trí nào trong xã hội?

Ta có đủ mọi loại thầy của mọi loại người và mọi cấp người—từ cô giáo vườn trẻ đến các giảng viên cho các chuyên gia. Mỗi loại thầy có một tầm quan trọng khác nhau đối với mỗi loại học trò, và quan hệ thầy trò cũng vì đó mà thay đổi theo từng trường hợp. Nhưng trong bài này, hãy lấy thầy của các em vị thành niên—từ vườn trẻ đến hết cấp III–làm chuẩn, rồi từ đó ta có thể suy luận về các loại thầy khác khi cần.

Continue reading Thầy cô là gì? →

TĐH: Hôm nay thấy được loạt bài “Hành trình tư tưởng của L. Tolstoi” về đại văn hào Nga Leo Tolstoi, trên vietnamnet.vn. Bài này, “Không vào hùa với những kẻ nói dối, dù chúng đông”, rất hợp với nguyên lý tư duy tích cực mình nhắc đến thường xuyên trên Đọt Chuối Non, nên post bài này làm bài Trà Đàm thế cho bài của mình.

Hành trình tư tưởng của L. Tostoi:
Không vào hùa với những kẻ nói dối, dù chúng có đông!

Lev Nikolaevich Tolstoi (1828-1910)

– Tolstoi ưa dẫn lời dạy của Kitô: “Đừng lo lắng cho ngày mai, bởi vì ngày nào có nỗi lo của ngày ấy”, và ông cũng đưa ra châm ngôn của mình: “Việc gì quan trọng nhất trên đời? Việc ta đang làm”.

Chào các bạn,

Nếu nhìn quanh ta thì ta có thể thấy ngay là thế giới loài người tràn đầy mâu thuẫn và chiến tranh—tử trong gia đình anh chị em kình nhau, vợ chồng gây nhau, bố mẹ con cái xung khắc nhau, đến láng giềng khích bác nhau, người cùng trường chống cự nhau, người cùng sở tranh giành nhau, người cùng tổ quốc gây thương tích cho nhau, nước này hục hặc đánh nhau với nước kia… Lịch sử loài người đã luôn luôn là lịch sử của những cuộc chiến triền miên, và có lẽ sẽ tiếp tục triền miên…

Bản chất chiến tranh dã man là bản chất bẩm sinh của loài vật. Đa số mọi loài sống theo kiểu cá lớn nuốt cá bé và vũ lực quyết định sống chết thắng thua. Con người là một bước nhảy cao hơn loài vật rất nhiều, nhưng thú tính man dã kia vẫn còn dây dưa khá nhiều trong ta.

Cuộc hành trình làm người là cuộc hành trình tiếp tục con đường đi lên, rời xa thú tính và đến gần thiên tính.

Và biểu hiện của thiên tính là hòa bình.

Continue reading Xây dựng hòa bình hàng ngày →

Chào các bạn,

Thường thường chúng ta có cảm tưởng là phẩm và lượng ít đi đôi với nhau. Ví dụ, quán cơm bình dân đại trà thì đông khách nhưng chất lượng món ăn không bằng quán cơm chém cổ nhìn vào chỉ có 3 cặp tình nhân sang trọng ngồi ăn.

Nhưng đó là nhìn vào từng trường hợp cá nhân. Nếu nhìn vào tổng thể thì vấn đề thấy khác đi, và lượng thường giúp tạo ra phẩm. Ví dụ: Một quốc gia mà đại đa số dân chúng học Tae Kwan Do như Nam Hàn thì có lẽ đại đa số cao thủ Tae Kwan Do của thế giới là từ Nam Hàn. Đa số người Việt Nam, Tây Tạng, Nhật… theo Phật giáo, nên các danh sĩ Phật giáo đương thời là từ các quốc gia này mà đến, dù là ở Âu Mỹ cũng có một số kha khá trí thức theo Phật giáo. Đại đa số học sinh Mỹ bơi lội thường xuyên nên Mỹ thường có nhiều giải Olympic về bơi lội…

Continue reading Phẩm chất tuyển chọn từ số đông →

…Vì  những thứ tầm thường ta đổi bao điều vô giá
Đổi cô đơn lấy những cuộc gặp gỡ chẳng cần chi
Đổi chiếc hôn lấy tiếng cười đùa trống rỗng
Đổi nỗi dịu êm lấy những phút hội hè
Đã qua mất rồi bao cơ hội được yêu
Làm sao kéo về dù chỉ một vầng trăng đã lặn…

(Tiếng cu gù – Blaga Dimitrova)

Vừa rồi, chúng tôi có dịp gặp lại một cô bạn cũ thời sinh viên. Đó là một cô gái xinh xắn, mơ mộng, và thân thiện. Tôi còn nhớ khi ấy, đám con trai, và cả con gái, thậm chí đã từng ngồi với nhau nhiều lần ở một quán nước mía và đoán xem cô yêu anh chàng nào trong lớp.

Continue reading “Đã qua mất rồi bao cơ hội được yêu…” →

Chào các bạn,

Nếu các bạn đọc về chuyện các võ sinh ngày xưa xin học võ, thì đều biết là các cậu mới nhập môn thường chẳng được dạy một miếng võ vào, nhưng cứ phải bị làm việc hạ tiện nặng nhọc như gánh nước, bổ củi, quét nhà, quét sân… Có khi cả vài ba năm như thế rồi mới từ từ được dạy vài miếng quyền cước.

L‎ý Tiểu Long lúc bắt đầu học Thiếu Lâm Vĩnh Chấn ở Hồng Kông cũng than 3 năm đầu thầy chẳng dạy gì cả, chỉ có các đàn anh ngày nào vào cũng dợt với mình mấy cú đấm đá nhập môn, cả 3 năm như vậy chẳng thấy võ vẻ gì cả.

Continue reading Căn bản khiêm tốn hàng ngày →

Chào các bạn,

Cây cối già, loài vật già, người già thường giống nhau ở điểm là cứng—vỏ cứng, thân cứng, cành cứng, tay chân thân thể cứng, không dịu dàng uyển chuyển như thuở còn trẻ. Tư duy và thái độ cũng thế. Ta càng già lớn, ta càng cứng nhắc. Có nghĩa là càng già lớn ta càng bị đóng cứng vào các khung tư duy và thái độ. Cho nên nhiều khi chúng ta thấy một số người lớn tuổi có vẻ rất khó chịu trong một số các trường hợp. Lại thêm bệnh lãng tai, ai nói gì cũng không nghe (hay không thèm nghe?).

Có nghĩa là, càng lớn tuổi ta càng có nguy cơ bị chấp vào các thành kiến của mình về tốt xấu, đúng sai, đẹp tồi. Rất đáng chán khi một người có cái đầu hẹp hòi và cứng ngắc như thế.

Continue reading Già cứng →

Chào các bạn,

Khiêm tốn là xem người khác cao hơn mình. Thôi, thôi! Đối với chúng ta là những kẻ đã luôn luôn xem là mình “thấp hèn” hơn người khác, thì có lẽ ta chỉ cần vươn đến mức “khiêm tốn là xem người khác bằng mình” đã là quý hóa lắm rồi.

Muốn người khác bằng mình thì có hai cách: Hạ mình xuống bằng người khác, hoặc nâng người khác lên bằng mình. Dĩ nhiên là ta có thể làm một trong hai cách này, hoặc cả hai cách cùng lúc.

Continue reading Nâng người khác lên bằng mình →