Chào các bạn,
Có một vài kỹ năng chúng ta cảm thấy là rất cần thiết cho đời sống hàng ngày, như là tự tin (không sợ sệt), hứng thú làm việc (không chán nản hoặc lười biếng), nhạy cảm để hiểu được mọi người quanh mình, cẩn thận để không làm việc cẩu thả, bình tĩnh không nổi giận để khỏi làm hỏng chuyện… Mỗi kỹ năng, nếu bạn đọc sách hoặc đi vào các lớp học về kỹ năng đó, thì các bạn sẽ thấy được một danh sách dài các việc bạn phải làm để phát triển kỹ năng. Thường là một danh sách có ít nhất là 10 điều phải làm, đọc xong là đã sợ; đừng nói là 10 danh sách khác nhau cho 10 kỹ năng ta muốn học.
Tag Archives: Kỹ năng sống
Có cần tự bào chữa?
Hôm nay bà xã mình đưa một bà bạn đi thi lái xe. Bà này bị Bộ Phương Tiện Giao Thông tiểu bang tạm ngưng bằng lái vì trong 3 ngày bà tạo ra 2 tai nạn trong khi lui xe ra trong bãi đậu xe. Ở xứ nào cũng vậy, mất bằng lái là y như cụt chân, đi đâu cũng phải nhờ người chở, rất phiền toái, nhất là đi làm hàng ngày.
Thi lái xe thì thí sinh ngồi lái, người giám khảo ngồi bên cạnh ở ghế hành khách và yêu cầu thí sinh lái đi đâu, làm điều gì. Bà này lái xe quá tồi, cho nên kết quả là rớt (và có lẽ ông giám khảo cũng mừng là ông vẫn còn sống sót sau cuộc thi :-)).
Không sợ người không hiểu ta, chỉ sợ ta không hiểu người
Chào các bạn,
Khổng tử nói: “Không sợ người không hiểu ta, chỉ sợ ta không hiểu người”. Đây cũng rất giống cách sống vô ngã của Phật gia—yêu người và không chú tâm vào ta. (Dù là ở nhiều điểm khác thì Khổng giáo không vô ngã).
Đây là điều rất quan trọng trong giao tiếp và ngoại giao, và rất nhiều người lầm lỗi. Mình đã gặp nhiều nhà ngoại giao của các nước, và rất nhiều người chú tâm vào làm người khác hiểu nước họ, nhưng không chú tâm vào họ hiểu nước khác.
Sở dĩ người ngoại giao chuyên nghiệp cũng có lầm lỗi nầy thường xuyên là vì họ tự cao và xem thường nước khác, họ đã có thành kiến là nước kia tồi tệ dốt nát, hay gian ác, và đó là họ đã “hiểu” nước kia. Bây giờ họ chỉ cần nước kia hiểu họ.
Continue reading Không sợ người không hiểu ta, chỉ sợ ta không hiểu người
Người chẳng hiểu ta mà ta không buồn giận họ
Chào các bạn,
Câu đầu tiên của Luận Ngữ của Khổng Tử (trong bài Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới) viết:
Có học mà thường ôn luyện, chẳng phải là điều vui sướng hay sao?
Có bạn thiết từ phương xa đến thăm, chẳng phải là điều vui mừng hay sao?
Người chẳng hiểu ta mà ta không buồn giận họ, thế chẳng phải người đức hạnh, quân tử hay chăng?
Continue reading Người chẳng hiểu ta mà ta không buồn giận họ
Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết
Chào các bạn,
Khổng Tử nói: “Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết, ấy là biết vậy”.
Nhưng làm sao ta có thể biết ta không biết điều gì?
Thường thì ta biết ta biết điều gì—ví dụ nếu ta đã học nhạc 3 năm thì ta biết ta biết nhạc với kiến thức của người đã học nhạc 3 năm.
Nhưng nếu có một hành tinh như trái đất và một loại sinh linh gần giống người trên hành tinh đó, cách ta mấy trăm triệu năm ánh sáng. Chẳng ai biết sự hiệu hữu của hành tinh đó cả, thì làm sao ta biết là ta không biết đến hành tinh đó?
Continue reading Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết
Giáo dục làm mất tự tin
Chào các bạn,
Có một vài giáo dục làm cho chúng ta và con em chúng ta mất tự tin. Đó là các loại giáo dục có các điểm này:
1. Mắng mỏ là học trò ngu dốt. Mày dốt. Mày ngu. Mày không biết gì.
Nếu có một kẻ nô lệ và một kẻ là chủ, thì kẻ làm chủ rất thích mắng nô lệ là ngu dốt thường xuyên, để người nô lệ tin rằng hắn ta ngu dốt, và do đó sẽ nhắm mắt ngoan ngoãn nghe theo người chủ “thông thái” dạy bảo. Không lo nổi loạn.
Có lẽ dưới thời ta bị Tàu và Tây đô hộ, đây là phương cách các quan thầy đô hộ dùng với dân ta.
Giản dị hóa để giải quyết vấn đề
Chào các bạn,
Những bài thơ có ấn tượng nhất đối với chúng ta thường là những bài thơ rất giản dị, như là
Bão
Cơn bão nghiêng đêm
Cây gẫy cành bay lá
Ta nắm tay em
Cùng qua đường cho khỏi ngã
Cơn bão tạnh lâu rồi
Hàng cây xanh thắm lại
Nhưng em đã xa xôi
Và cơn bão lòng ta thổi mãi…
(Tế Hanh)
Ngôn ngữ giản dị, ý tưởng giản dị, trình bày trực tiếp, là cách nói/viết nhiều hiệu quả nhất.
Tri túc thường lạc ?
Chào các bạn,
Tri tức thường lạc là “biết đủ thường vui”. Đây cũng là một ý với hai câu thơ của Nguyễn Công Trứ trong bài “Chữ nhàn”:
Trí túc tiện túc, đãi túc hà thời túc
Tri nhàn tiện nhàn, đãi nhàn hà thời nhàn
Nghĩa là:
Biết đủ là đủ, đợi đủ bao giờ mới đủ?
Biết nhàn là nhàn, đợi nhàn bao giờ mới nhàn?
Đậy là cách sống an lạc rất hay.
Nhưng vấn đề là:
Tôn trọng cảm xúc của nhau
Chào các bạn,
Có lẽ trở ngại lớn nhất trong quan hệ con người—cha mẹ con cái, anh chị em, bạn bè, người yêu, vợ chồng, chính trị–là chúng ta không thật sự hiểu được cảm xúc của nguời kia. Người hút thuốc thì không hiểu được người không hút thuốc khó chịu đến mức nào với khói thuốc, nguời không sợ ma không hiểu được người khác có thể sợ ma đến mức nào, Polpot và bè đảng không hiểu được nhân dân Kampuchia đau khổ thế nào với các hành động của họ…
Một số thủ thuật tìm kiếm trên Internet
Chào các bạn,
Trong bài viết này, mình muốn giới thiệu với các bạn một số thủ thuật về tìm kiếm trên Internet, cụ thể là với trình tìm kiếm Google. Biết thủ thuật tìm kiếm sẽ giúp quá trình tìm thông tin của bạn tiện lợi rất nhiều.
1. Tìm kiếm bằng tiếng Việt với bộ gõ Unikey:
Khi bạn tìm kiếm bằng cách gõ tiếng Việt đầy đủ có dấu vào trình duyệt, bạn sẽ có các thông tin bằng tiếng Việt chuẩn hơn là chỉ gõ tiếng Việt không dấu.
Để gõ tiếng Việt vào trình duyệt hay comment tiếng Việt có dấu lên Đọt Chuối Non, bạn chỉ cần cài đặt phần mềm Unikey.
Ví dụ tìm kiếm:
Đối thoại thế nào?
Chào các bạn,
Hôm nay chúng ta hãy cùng chia sẻ về nghệ thuật đối thoại. Làm thế nào để có một đối thoại mang đến nhiều lợi ích cho mình?
Đối thoại nhiều lợi ích nhất là đối thoại mang đến đồng cảm, khi xong cuộc đối thoại cả hai người thấy hiểu nhau hơn và gần nhau hơn.
– Tranh luận sùi bọt mép vì anh thích A tôi ghét A không phải là đối thoại (hay ít ra thì cũng không phải là đối thoại ta nên có).
– Ngồi giả vờ ừ ừ dạ dạ nhưng chẳng nghe chữ nào, và đầu thì đang ở cách đó 200km, không phải là đối thoại.
Học và Ngẫm Nghĩ
Điều gì làm nên sự khác biệt giữa loài người và loài động vật? Đó chính là trí tuệ.
Điều gì làm cho sự sống loài người trở nên ấm áp? Hẳn phải là con tim.
Và tôi suy ngẫm hoài một tư tưởng:
Trước một trí tuệ tôi cúi đầu
Trước một trái tim tôi quì gối.
Phát biểu đã thể hiện thái độ và ứng xử của bậc văn nhân lỗi lạc Huy Gô trước những vẻ đẹp cao trọng của con người.
Không phải ai trên thế gian này cũng được Thượng Đế ưu ái ban cho một trí tuệ thiên bẩm và cũng không phải ai trên thế gian này cũng mang trong mình một trái tim biết yêu thương. Thế nên những con người mang những vẻ đẹp cao trọng ấy càng đáng được tôn vinh và kính trọng.
Trước một trí tuệ tôi cúi đầu.
Phải, chính trí tuệ đã làm nên sự văn minh và tiến bộ của xã hội loài người, chính trí tuệ đã đưa con người lên vị trí cao nhất trong các loài sinh vật.Trí tuệ tỏa sáng với những phát minh làm thay đổi bộ mặt cuộc sống người. thiếu mất vai trò trí tuệ, con người cũng chỉ là loài động vật đi bằng hai chi mà thôi. Pascal đã từng nói răng con người là cây sậy nhưng là cây sậy có tư duy. Và ta phải biết cúi đầu chiêm ngưỡng những đại diện của trí tuệ.
Thế nhưng trong ngày thứ sáu sáng tạo ra con người nếu Thượng Đế chỉ ban cho người một cái đầu biết suy nghĩ thì đấng sáng tạo có lẽ còn khiếm khuyết. Có lẽ vì không muốn cho tuyệt tác của mình nhàm chán và khô khan nên con người được trao cho một trái tim biết sống và yêu thương. Chính tình yêu đã làm mềm đi những khối óc khô khan, gắn kết họ lại với nhau bằng tình thân ái, bằng vị tha và độ lượng…
Và Chúa ngôi hai đã hằng nhắc nhở con người phải biết yêu thương và tha thứ. Một trái tim biết yêu thương có thể làm nên nhiều điều kì diệu. Và Chúa đã thực hành yêu thương bằng căng mình trên cây thập ác để trao cho những sinh linh mà Người yêu mến một cuộc sống bình an và cứu chuộc. một trái tim biết yêu thương là của cải quí giá nhất, đẹp đẽ nhất của con người mà không châu báu nào có thể sánh cùng. Trái tim ấy có thể khiến con người cảm phục và tôn vinh. Trái tim ấy có thể làm tan chảy những góc riêng lạnh lùng chai sạn nhất. Trái tim ấy có thể xóa tan đi thù hận căm hờn. Trái tim sứ giả của hòa bình và thân ái. Thánh Pao lô dạy tình yêu thương trọng hơn mọi sự.
Phát biểu của Hugo (Huy Gô) đã trở thành ứng xử đẹp mang tầm chân lí.
Coi thường trí tuệ là không thấy ý nghĩa trong tiến bộ loài người. Coi nhẹ tình yêu là không thấy ý nghĩa của quan hệ người.
Hãy chung tay để tình yêu thương chan hòa khắp hành tinh. Hãy phấn đấu vì một thế giới tót đẹp hơn, thân ái hơn, vì ta và vì mọi người.
Hãy mài sắc tư duy trí tuệ đang khi quạt nồng ngọn lửa con tim.
Hà Thùy Duyên
Ủi Đồ
Ủi cái cổ áo trước, rồi 2 cái tay, thân trứơc, thân sau. Trung bình khoảng 5 phút xong một cái áo sơ mi của anh, 2/3 trên thẳng thớm hơn 1/3 dưới (chả là lúc nào anh cũng phải đóng thùng đi làm mà 😛
Đến áo của mình thì hạ nhiệt bàn ủi vì áo mình toàn là vải mỏng manh, nhẹ nhàng, lại có nhiều đăng ten, họa tiết. Ủi bên trong rồi ủi bên ngoài. Lúc mua áo hay may áo mình thường đòi hỏi nhiều ở đường kim mũi chỉ, để những lúc ủi đồ cũng dễ chịu với cái đẹp từ trong ra ngoài.
Rồi đồ của các con, nhỏ hơn, nhỏ hơn cho đến những “món” cuối cùng của con gái 3 tuổi. Để riêng qua một bên cái này bị đứt chỉ, cái kia bị mất nút, cái nọ còn dơ phải giặt lại. Mẹ hay đánh các con một roi để biết công người giặt đồ khi ăn uống, chơi nghịch lấm lem quần áo là vậy.
Cái bàn ủi! Cám ơn mày đã làm bạn với tao. Mày đã già và cũ lắm rồi. Hôm bữa lửa bốc cháy chỗ cái đuôi mày tao đau lòng lắm. Đón mày ở tiệm sửa điện về mà như đón người thân ở bệnh viện.
Cái lưng của mình ơi. Biết nàng đau nên ta ngồi rất thẳng, thẳng thì thẳng nhưng đau thì cứ đau. Thôi kệ, mọi người mặc đồ được ủi đều mang một tí đau của mình. Nhưng mà cũng đáng công làm đẹp cho những niềm yêu.
Nguyễn thị Phương Thảo
Đọc sách thế nào
Chào các bạn,
Sau bài viết Đọc sách mỗi ngày hôm nay mình quay trở lại với chủ đề đọc sách với một số chia sẻ kinh nghiệm đọc sách mà mình tổng hợp được nhé.
Mình kể cho các bạn câu chuyện cô bạn thân của mình, khi bọn mình ở cùng nhau hồi học đại học, bạn mình rất ghét đọc tạp chí. Mình thì thích đọc các loại báo, thi thoảng cầm tờ “Phụ nữ Việt Nam” bảo đọc hay mà bạn mình thì cứ nhăn mặt không thèm rờ đến. Nhưng mình bảo đọc cái này cũng hay, học hỏi kinh nghiệm của mọi người, thấy họ chia sẻ các vấn đề cá nhân rồi tìm cách tháo gỡ cũng có ích cho mình lắm. Đôi khi trong cuộc sống mình không gặp các vấn đề đó, hoặc không được biết đến những vấn đề đó vì bạn bè mình, những người xung quanh mình ai gặp phải để mà “rút kinh nghiệm” cả, thành ra đọc báo cũng là một cách để học hỏi kinh nghiệm mà nếu có rơi vào mình thì còn biết đường mà giải quyết.
Thế mà chẳng hiểu sao rồi một ngày cô bạn mình cũng cầm tờ tạp chí lên đọc khiến mình cũng ngạc nhiên. Cho đến giờ thì mình cũng không hiểu tại cô bạn mình lại bắt đầu thích thú với việc đọc báo mà trước đây thì cực lực phản đối. Mình nghĩ có lẽ những gì mình nói có lẽ thuyết phục bạn mình thấy được lợi ích của đọc sách và báo nói chung chăng.
Sách báo bây giờ thì không thiếu để cho chúng ta đọc. Vấn đề là mình nên đọc như thế nào cho hiệu quả, mình học được gì sau mỗi lần đọc chứ không để mất thời gian đọc xong rồi “để đó”.
Trước hết bạn hãy coi đọc sách như là một thú vui và là một nhu cầu. Cách tốt nhất là khi bạn thực sự muốn tìm hiểu một chủ đề nào đó, ví dụ như bạn đang quan tâm đến Nghệ thuật lãnh đạo, hay Kĩ năng giao tiếp hãy bắt đầu tìm trên mạng các quyển sách được nhiều người đọc. Bạn có thể tìm e-book và download về đọc trên máy. Trang http://www.esnips.com là một trang tổng hợp rất nhiều các e-book mà bạn có thể tham khảo. Cách này thì tiết kiệm tiền nhưng hơi bất tiện vì bạn phải có máy tính thì mới đọc được. Tốt nhất có lẽ là bạn tổng hợp một loạt đầu sách liên quan và tìm hiểu qua nội dung của chúng. Sau đó in ra hoặc tìm mua ngoài hiệu sách nếu thực sự thấy muốn nghiền ngẫm một cuốn nào đó.
Trước khi đọc, hãy xem kĩ tiêu đề của cuốn sách. Dừng lại 5 phút suy nghĩ xem tại sao tác giả lại đặt tiêu đề như vậy. Bạn thử đoán xem tác giả định đề cập đến chủ đề gì trong cuốn sách này. Và bắt đầu đọc nhé.
Một số người có thói quen xem phần mục lục trước. Thói quen này áp dụng khá tốt nếu bạn đọc sách chuyên ngành, thường phần cuối các quyển sách giáo khoa hoặc chuyên ngành hay có mục từ tham khảo. Ví dụ bạn đang muốn tìm phần đề cập đến “luật hấp dẫn” chẳng hạn, tra danh mục từ tham khảo phần cuối sách rồi tìm trang tương ứng rất nhanh.
Một số sách viết về kĩ năng, chia sẻ kinh nghiệm, hay truyện thì không cần đọc mục lục. Bạn hãy cứ bắt đầu việc đọc qua từng trang từng trang một. Một số bạn hay phàn nàn là tốc độ đọc của họ chậm quá, đọc mãi một quyển không xong. Theo mình thì muốn đọc nhanh chỉ có cách là đọc thật nhiều. Giống như khi bạn đọc tin tức, ngày đầu tiên phải dò từng trang một, nhưng chỉ một tuần đọc liên tục, bạn sẽ lướt thông tin cực kỳ nhanh. Đọc sách cũng như vậy thôi.
Kĩ năng đọc sách tốt rất cần tư duy phê phán (critical thinking). Khi đọc bạn không nên để cho người viết dẫn dụ suy nghĩ khiến cho bạn thấy họ nói gì cũng đúng vì thực ra mọi thứ chỉ đúng trong văn cảnh nào đó mà thôi, ở một văn cảnh khác thì kết luận có thể khác. Vì thế trong quá trình đọc bạn nên tự đặt ra những câu hỏi như: Cách đặt vấn đề của tác giả như thế nào? Câu chuyện này có logic, có thuyết phục hay không? Cái này mình đã thấy trong cuộc sống chưa, mình gặp bao giờ chưa nhỉ? Như thế sẽ hiểu rõ hơn trong hoàn cảnh nào thì bạn có thể áp dụng những bài học thu được từ cuốn sách đó, và trong trường hợp nào thì không. Một số ý hay, bạn nên ghi lại. Mỗi lần viết ra là một lần học. Tự nó sẽ giúp bạn khắc sâu các ý tưởng vào tâm trí.
Ở nhiều nước, học sinh các cấp và sinh viên thường xuyên phải hoàn thành việc đọc một cuốn sách và viết điểm sách. Điểm sách (review) không đơn thuần là tổng hợp lại nội dung quyển sách mà bạn phải đưa ra quan điểm của mình về các vấn đề mà cuốn sách đưa ra, so sánh nói với các tác phẩm và tác giả cũng nghiên cứu vấn đề tương tự, đưa ra những luận điểm của mình về cái hay cái dở của cuốn sách, và nhận xét chung liệu cuốn sách này có đóng góp gì đáng kể trong lĩnh vực đó hay không. Ở Việt Nam bạn có thể thực hành kĩ năng này bằng cách viết một bài chia sẻ suy nghĩ, nhận định của mình về cuốn sách bạn vừa đọc xong trên các diễn đàn hay đăng trên báo.
Khi học ngoại ngữ các bạn vẫn thường phải làm bài tập phần Đọc hiểu (Comprehensive Reading). Các dạng bài tập hay phần thi kiểu này thường áp dụng kĩ năng scanning and skimming, tức là đọc lướt lấy ý chính để trả lời câu hỏi. Muốn làm phần này tốt, các bạn nên để ý các câu đầu của mỗi đoạn vì đây thường là những câu mang tính tổng hợp nói lên toàn bộ ý của đoạn văn. Tuy nhiên cá nhân mình cho rằng phương pháp này chỉ phù hợp cho ôn thi thôi. Còn với đọc sách nói chung thì bạn đọc được càng kĩ càng tốt. Bạn có thể lướt qua những phần không thú vị lắm, và nghiễn nghẫm những phần mà bạn tâm đắc. Có những quyển sách bạn chỉ mất nửa tiếng để đọc vì chỉ tìm thấy một phần nhỏ nào đó là mới đối với bạn. Có những quyển sẽ mất hàng tuần để nghiền ngẫm. Cứ như thế, bạn sẽ thấy khả năng đọc sách của mình tăng lên đáng kể và kiến thức mà bạn có được từ đọc sách sẽ ngày dày hơn lên rất nhiều mỗi ngày.
Chúc các bạn một ngày vui với sách,
Hoàng Khánh Hòa
Nghỉ Ngơi
Nghe tin mẹ bệnh, con gái lên xe tốc hành từ Sài Gòn về Vũng Tàu chuyến đầu ngày, rồi lại quay về Sài Gòn trên chuyến xe cuối ngày. Cũng may là mẹ đã đứng dậy đi lại được, mình tranh thủ nghỉ ngơi ngay trên xe.
Sau một tuần chăm con bệnh, nay con đã chạy nhảy, cười và cả làm trò hề, đến lượt mẹ nghỉ ngơi tí chút.
Chờ mail người yêu hiện ra trong list mail đầu ngày. Không có. Quay qua nghỉ ngơi, không chờ đợi nữa. Thật ra thì mình cũng đầy đủ hơn người rồi.
Thứ Bảy, Chủ nhật không nghỉ ngơi được thì tranh thủ nghỉ vào thứ Hai hoặc một ngày sau đó.
Chỉ 5 giây trên chiếc ghế văn phòng, nhè nhẹ ngửa cổ lên trần nhà là có thể hoàn toàn nghỉ ngơi và trở lại với công việc ngay sau đó.
Xâu chuỗi lại những hạt nghỉ ngơi thì thấy cũng khá dài.
Lo sợ những người yêu mình, thương mình không còn yêu thương mình nữa. Nghĩ làm gì, hãy nghỉ ngơi.
Xong một buổi presentation trang trọng trước nhiều bá quan văn võ. Tự thưởng bằng một cái thở phào và nghỉ ngơi.
Nếu phải khóc, cứ im lặng để nước mắt chảy dài và đem theo tất cả phiền muộn, ấm ức, tiếc nuối, hối lỗi. Còn mình thì nghỉ ngơi, sâu lắng.
Buổi cơm trưa ăn vội tại sở làm, tội gì cứ nghĩ về đồng nghiệp khó ưa, ông sếp khó tính làm mất ngon bữa cơm của mình. Sao không nghỉ ngơi và tận hưởng những gì mình đang được nếm?
Trong túi hết tiền, nghỉ khỏe, không cần phải đăm đăm mua cho được đôi giày kia làm gì. Thật ra cũng không cần thiết lắm.
Ngày mai Chủ nhật, tối nay mọi người có thể nghỉ ngơi, không phải post bài mới lên Đọt Chuối Non.
Những tích tắc nghỉ ngơi gói lại đong đầy một cuộc sống bình an, giữa bộn bề lo toan, rắc rối.
Nguyễn Thị Phương Thảo
Đọt Chuối Non 